Prologus
¶ Incipit prologus in librū duodecim ꝓphetarū.On idē ordo eſtpuodecim ꝓpheraꝝᵇ apud hebreLCos: qͥ ē apud nosUn̄ᵉ ẜm id qd̓ ibi legit̉:ᶠ h̓qͦꝫᵍ diſppſiti ſt. Oſecˡ comaticus ē:ᵏ ⁊ˡ qͣi ꝑ ſnīas loquēſIohel planus in pͥncipijſin fine obſcurior: ⁊ vſqꝫ admalachiam habent ſinguliꝓpͥetates ſuas.ˣ quē eſdrāſcribaꝫ legiſqꝫ doctorem hebreiq autumāt. Et qꝛ lōgūeſt nunc de oībꝰ dicere hͦ tm̄vos o paula ⁊ euſtochiumˢ admonitas ſcire voloᵉ vnūlibꝝ eē duodecim ꝓphetaꝝ⁊ oſeeᵛ ſynchronō eſaieˣ malachiam v̓o aggei: ⁊ zacharieʸ fuiſſe tꝑibꝰᶻ In qͥbꝰ aūttp̄s nō p̄fert̉ in titulo.ª ſb̓ il
lis eos regibꝰ ꝓphetaſſe: ſb̓quibꝰ ⁊ hi qͥ ante habent titulos ꝓph̓auerunt.¶ Item alius prologus.Egule ſunt he: ſubquibꝰ ſignificatōniObus nominū: ad qͣstribus per ꝓphetas ſermodn̄i dirigat̉. Quotienſcunqꝫ ad decem tribus tendit̉ꝓphetia: ſub his nominibꝰdeſignant̉ id eſt ep̄hraim ſamaria iſrael ioſeph iezrael:bethel bethauen ⁊ interdūiacob. Qn̄ aūt ad duas loqͥtur tribꝰ: ſub his nominibus ſermo ꝓfert̉ .i. iuda hieruſalem beniamin domꝰ dauid: et interdū iacob. Aliqͦtiens iſrael ad totas duodecim tribus refert̉. Duplex ēapud hebreos ſententia dehis quatuor verſibus: qui
¶ Incipit expoſitio in prologum. xij. ꝓpbetarum.On idem ordo ⁊cͣ. Iſte ꝓlogus cōis eſt. xij.ꝑuis ꝓph̓is ⁊ hꝫ qͣtuor ꝑticulas. In pͥma tagit̉ apud hebreos ⁊. lxx. diuerſitas ordīs ꝓphetaꝝ cū dr̄: Nō idē ē ordo ⁊cͣ. In ſcd̓a on̄dit̉ ꝙ variū habent modū ſcribendi: ibi. Oſeecomaticꝰ eſt ⁊cͣ.In tercia ſubditur eoꝝ collectōin vnū: ibi. Et qꝛlongū eſt ⁊c̄. Inquarta diſtīguūtur tꝑa ꝓphetationū. ibi. Et oſeeſynchronō eſaie⁊cͣ. His viſis lr̄einſiſtamꝰ. b ¶Apd̓ heb̓. qͦs hieremi. imitat̉. ¶cQui ē apd̓ mnoslatinos ẜm. lxx.int̓pretes. vn̄ dicit glo. Ordo. xijtaꝝ ẜm. lxx.tal̓ ē oſee: amosmicheas: iohel:abdias: Ionas:naū. abachuc: ſophonias: aggeꝰ:zacharias: malachias. Scd̓mheb̓. ꝟo qͣs hier.ſeqͥtur tal̓ ē ordooſee: iobel: amoſabdias: iōas: micheas: naū: abachuc: ſophoniaſaggeꝰ zachariaſmalachias. d ¶ Un̄. qꝛ .ſ. apud heb̓os qͦs ſeqͥmur ſitalit̓ ordinati. eꝯcd̓m id qd̓ legit̉ apud hebreos.f ¶ Hic .i. in iſta tranſlatione qua mō cōiter vtit̉ eccīag Diſpoſiti ſunt. ante tranſlationē iſtam cōiter currebat editio. lxx. h ¶ Oſee. Sicut ait iſido. ethy. vij.Saluator aut ſaluans interp̄tator: dū em̄ iram dei inpopulū iſraelem ob crimen ydolatrie ꝓphetaſſet: domui iude ſalutem ꝓnunciauit: ꝓpter qd̓ Ezechias rexiuda ſublatis ydolis que p̄cedentes ꝯſecrauerāt templū dn̄i purgaſſe ac purificaſſe monſtrat̉.i ¶ Comaticus eſt. interlinearis .i. abbreuiator: per qd̓tangit̉ ꝓprietas comatis. eſt em̄ coma punctata prolatio orationis ꝑ minores deciſiones: vt ore: genis: oculis: ꝑ idem mentiris adeſſe eloqͥo: forma. nobilitate cares: ecce quelibet deciſio ſiue ꝑticula orationis paruꝫvalet ꝑ ſe: ſꝫ omnes in ſimul aggregate reddunt ꝑfectuſenſum. Colō aūt eſt punctata ꝓlatio ẜm maiores deciſiones que ꝑfectum reddunt ſenſum ſed nō ꝑfectaꝫſententiam: ſicut dictū eſt sͣ. in ꝓlogo ſuꝑ eſaiā. Dicit̉ergo abbreuiator: qꝛ breues habet clauſulas quarū q̄libet ꝑ ſe nec ꝑfectum ſenſum reddit nec perfectam ſententiam. Unde cū hiero. dixiſſet. Oſee comaticus eſt.expoſuit ſeipſuꝫ dicens. k ¶ Et. pro id eſt.l ¶ Quaſi ꝑ ſententias loquens. licet .n. quelibet clauſula videat̉ completam repreſentare ſententiā. tn̄ ſuſpendit̉ ſnīa vſqꝫ poſt completam totalem orationeꝫ.
lis diuerſas vel plenas ſnīas dicat .i. dicere videat̉. Aliterexponit̉. Et quaſi ꝑ ſententias loquens .i. ꝓfundas ꝟborū intelligentias: ẜm ꝙ hug. de ſanc. vic. diffinit ſnīam dicens. Sententia eſt ꝓfundior intelligentia que niſi expoſitione vel interpretatione nō inuenit̉: vide in ꝓlogo eſa.de col̓. ⁊ comatibusm ¶ Iohel planꝰ īprincipijs .i. in principio. plurale ponit̉ꝓ ſingulari. Notaꝙ principiū ⁊ initiūdifferūt. Initiū ꝓprie dr̄ an̄ qd̓ nō eſtaliud: pͥncipiū autēptꝰ qd̓ ē aliud: ⁊ ſicmediuꝫ q̄dāmododr̄ principiū reſpcūfinis: et ideo dr̄. planus in principijs .i.in initio ⁊ medio. etin fine ē difficilis.n ¶ Et vſqꝫ īcluſiueo ¶ Propͥetates .i.ꝓpͥos modos ſcribedi. p ¶ Eſdraꝫſcribā .j. Eſdre. vij.Ip̄e eſdras aſcēditde babylone ⁊ ipſeſcriba velox: eo ꝙ legē moyſi ꝯbuſta velociter reꝑauit: velqͥſdaꝫ figuras īueītī hebreo qͥbꝰ velocit̉ſcribit̉. q ¶ Autumant .i. putāt vel affirmāt: autumo asdr̄ putare: affirmare: ꝯfidere: ⁊ ꝯponitur ab ab. ⁊ timos:quod eſt mens. q.a mēte ſic habere: ⁊ inde dicit̉ hic autuma huius me. eſtimatio: vnde. r ¶ Opaula ⁊ euſtochiū. de his inueniesſupra in ꝓlogo ſuꝑ Ioſue verſus finē: ad petitionē iſtoꝝtranſtulit hiero. iſtu librū. s ¶ Admonitas vos volo eēſupple h̓ .ſ. t ¶ Unū librū eē. xij. ꝓphetarū. qͥ hebraice dr̄taraſara: ſꝫ quare eſt vnus liber: in ꝓlogo ſuꝑ libros regūponit̉ rō: vt ſcꝫ apud hebreos tot eſſent libri quot ſunt litere alphabeti: vel aliter ẜm yſido. qͥ ait ī. vj. eth̓. Libri. xij.ꝓphetarū auctoꝝ ſuoꝝ noībus p̄notant̉: qͥ ꝓpterea dicūtur minores eo ꝙ ſermones eoꝝ breues ſunt: vn̄ ⁊ ꝯnexiſibimetinuicē in vno volumine continent̉ .ſ. ꝓpter breuitatem ſuā. Sed querit quare libri vete. teſt. rn̄dent in numero literis alphabeti: ⁊ nō libri noui teſtamēti. Rn̄deoquia vetus teſta. fuit initiale ⁊ quaſi elemētale ad nouūad qd̓ deſignandū cuilibet libro rn̄det vnū elementū hebraici alphabeti: ſicut melius ſcribit̉ in ꝓlogo ſuꝑ regumv ¶ Synchronō .i. ꝯtemporaneū: a ſyn qd̓ eſt con ⁊ chronō qd̓ ē tp̄s: qꝛ in eiſdē tꝑibꝰ ⁊ ſb̓ eiſdē regibꝰ ꝓph̓auerūt ſicut patet in titulis eorundem. x ¶ Malachiā ꝟo ⁊cͣ. interlinearis. Eſdrā fuiſſe autumāt qͥ velox ſcriba fuit: iſtosaūt tres .ſ. malachiam. aggeū: ⁊ zachariaꝫ ꝯiungit: qꝛ ipſiꝓphetauerūt de reedificatione hierl̓m. y ¶ Fuiſſe tꝑibꝰinterlinearis: poſt reditū de captiuitate. In fine ponit̉ regula ꝑ quam ſciri pōt qͥbus tꝑibus ꝓphete ſinguli ꝓphetauerūt: cū dicit̉. z ¶ In quibus aūt ꝓphetis tempꝰ nōp̄fert̉ in titulo. vos volo admonitas eſſe. a ¶ Sub illiseos regibus ꝓphetaſſe: ſub quibus ⁊ hi qͦ ante eos bn̄t titulos .i. reges in titulis nomīatos: Prophetauerūt.¶ Explicit qualiſcūqꝫ expoſitio iſtius ꝓlogi.
C C5