Liber

tingat̉: ⁊ cū ferꝭ ꝑs eiꝰ in herba treª Cor eꝰ ab hūano cōmutet̉: ⁊ cor fere detur eiᵇ etvij. tꝑa mutent̉ ſuꝑ eūᶜ Inſnīa vigilū decretū ē: ⁊ ẜmoſcōꝝ ⁊ petitōº donec cognoſcāt viuētes qm̄ dn̄atur excelſus ī regno hoīm ⁊ cuicūqꝫ voluerit dabit illd̓ᶠ ⁊ humillimū hoīeꝫᵍ ꝯſtituēt ſuper eū.ʰ Hoc ſomniuꝫ vidiego Nabuchodonoſor rexTu gͦ balthaſar interp̄tationēᵏ narra feſtinꝰ: qꝛ oēs

ſapiētes regni mei nō queunt ſolutōem edicere mihiTu aūt potes: qꝛ ſpūs deorum ſanctoꝝ in te eſtˡ TūcDaniel cuius nomen Balthaſar cepit intra ſemetip̄ꝫtacitus cogitare quaſi vnahoraᵐ et cogitatōnes eiusconturbabant eū. Rn̄densaūt rex ait. Balthaſar ſomniū ⁊ interpretatio eius nōconturbent te. Reſponditbalthaſar ⁊ dixit.ⁿ Dn̄e mi:ſomniū his qͥ te oderunt. ⁊

ſicut pueri an̄ vſum rōuis nō erubeſcūt de ſua nuditate:ſꝫ hoc ē manifeſte falſū. qꝛ ſic ꝑ pctm̄ melioratꝰ fuiſſꝫ ſtatus pͥmi hoīs. qꝛ ꝑ hoc adeptus fuiſſet vſū rōis. ⁊ eodeꝫmō dicit hic Ioſephus: dicēdo ꝙ nabuchodonoſor fuitmutatus in bouē.b ¶ Et. vij. tꝑa mutētur ſuper eū. i.ſeptē anni. per tp̄sem̄ intelligit̉ annꝰin ſcriptura: vt dr̄I. xij. cū dr̄. Per tēpus ⁊ tēꝑa ⁊ dimidiū tꝑis. Ex qͦ ptꝫfalſū ꝙ aliqͣ dicūt.vij. ānos fuiſſe muratos in .vij. mēſesvratione danielis:vt dicit glo. ſuꝑ locū iſtū. c ¶ In ſētentia. Hic narrat̉viſio qͣꝫtuꝫ ad dīneſnīe cam cū dr̄. Inſnīa vigilū decretūeſt ⁊cͣ .i. ad petitionē ſcōꝝ qͥ ſt̓i terraquā angeli pn̄tantcorā deo decretuꝫ ēhoc a deo ī ꝯſpectuangeloꝝ qͥ dicūturvigiles rōibꝰ p̄dictꝭ⁊ cā ſubdit̉. ꝑ ¶ Donec agnoſcāt viuētes ſuper terrā.i. hoīes. e ¶ Qm̄ dn̄atur excelſus in regno hoīm. trāſferendo regna ẜm voluntatē ſuam. f ¶ Et humillimuꝫhoīem .i. xp̄m. g ¶ Cōſtituet ſuper eū .ſ. qd̓ ipſemet dicit Math̓. vit̓. Data ē mihi oīs ptās in celo ⁊ in terra.Uel ẜm lr̄am per hoc intelligit̉ nabuch̓. qͥ d̓ hūili ſtatu pͥmo fuit ad regnū eleuatus: ſꝫ ꝓpter ſuperbiā ad tēpus deiectus. ⁊ per humilitatē iteꝝ reſtitutus. h ¶ Hoc ſomniū vidi ego nabuc. rex. per hoc pꝫ falſitas illoꝝ qͥ dicūtꝙ ea que dicūtur in hoc. c. nō ſunt intelligēda ad lr̄aꝫ denabuc. ſꝫ de dyabolo qͥ in cōſummatione ſeculi ꝯſeqͥturmaiorem gloriam qͣꝫ illi angeli qͥ nō peccauerunt. Ꝙ autē nō intelligatur ad iram de Nabuch̓. arguunt primo:qꝛ nō eſt veriſil̓e ꝙ rex fuiſſet dimiſſus currere per cāposcū beſtijs: ſꝫ magis fuiſſet ligatus ⁊ incluſus. ſil̓r nec ꝙ ꝑtantū tempus vixiſſet nudus ſub diuo. Tercio impoſſibile videtur ꝙ ita diu vixiſſet tali cibo. qꝛ. j. dr̄. Fenū qͣihos comedes. Quarto qꝛ in tanto tꝑe beſtie deuoraſſēteū vt vr̄. Quinto qͥa nō eſt veriſil̓e ꝙ. vij. annos tantū regnū fuiſſet ſine rege. ⁊ nō legitur alius inſtitutus. ⁊ ſi ſuperfuiſſet inſtitutus nō eſt veriſimile ꝙ ei ceſſiſſet poſt furiā. ideo dicunt ꝙ daniel ad lr̄am loquitur hic de dyabolo ſub metaphora de nabuc. ſꝫ dictū iſtorū eſt erroneum.quia pctm̄ demonis eſt irremediabile: ſicut diffuſius tractatur. ij. ſen. ⁊ contrarium dicere error eſt Origenis: cuius improbationem omitto hic ꝓpter ꝓlixitatē vitandā.⁊ qꝛ hr̄ in ſcriptis cōibus. Itē falſitas iſtoꝝ patet ex lr̄avbi dr̄. Daniel erat collega buius nabuc. d̓ qͥ ē hic ſermoꝘ aūt eſſet familiaris ip̄i dyaholo ē falſum cum hic dicatur ꝙ hēbat ſpm̄ deoꝝ ſctōꝝ. Itē ſomniū nō poteſt ineſſe dyabolo ſicut nec ſomnus. Itē quō exponeret Daniel ſomnium dyabolo cuꝫ in demonibus vigeat acumēintellectus magis qͣꝫ ī homībus. et ideo dicendū ē ꝙ heceſt vera hyſtoria ⁊ non locutio parabolica: quod patꝫ exhoc ꝙ perſone ſic determīate noīantur .ſ. daniel: nabuc.⁊ alij ⁊ eoꝝ officia. Itē per hoc ꝙ factum notatur ſic celebre ꝙ ſcribitur toti regno in regia epl̓a. ¶ Ad pͥmū igit̉quod in contrarium obijcitur dicendū. ꝙ ſicut dicit hiero. et experientia docet: multa ſunt impoſſibilia hominiſano: ⁊ tamen ſunt poſſibilia homini furioſo. furia em̄ facit homineꝫ multa agere ⁊ pati que al̓s non poſſet. videmus em̄ amentes diu ſub diuo morari: crudis ſuſtētariqͥbus etiā videt̉ ꝙ ſint beſtie beſtiaꝝ etiā ferociū. ⁊ cumtalibus amiciciā ꝯͣhūt. hec Hiero. Rō autē iſtorum quedicit hic Dieronymus poteſt breuiter aſſignari. qꝛ furia

naturam hominis deordinat̉ ⁊ quaſi beſtialem facit.⁊ ex hoc ſequitur ꝙ aliqua ſunt eis delectabilia ⁊ poſſibilia que ante non erant ꝓpter tranſmutationem nature. ſicut mulieribus pregnantibus carbones vel terra fit cibus delectabilis ꝓpter nature deordinatiōemque tn̄ al̓s ſunteis abominabilia. Ex hoc etiāſeqͥtur aliud .ſ.ꝙ cuꝫ beſtijs cōtrahunt famili.aritatem ꝓpterquandaꝫ aſſimilationeꝫ ad easet ꝓpter hoc beſtie non deuorabant Nabuchodonoſor: ſicut ⁊experimento videt̉ ꝙ canes ferociſſimi nō nocēt fatuis naturaliter vel amentibus. Pōt tam̄dici ꝙ a beſtijsfuit diuinitus p̄ſeruatꝰ. ⁊ ſic patet ad quatuor.Prima cauſa autem quare non fuit ligatus vl̓ incluſus tꝑe furię. qꝛ ber hoc infirmitas fuiſſet aggrauatapatet em̄ ad ſenſuꝫ ꝙ furioſi cū ligātur magis infirmātur. ⁊ ſciebant hoīes ſui per reuelatōem danielis ꝙ incamꝑis nō moreretur. ſed finaliter in regnū reſtitueretur. ¶ Ad quintū dicendū ꝙ regnū tēpore illo fuit gubernatum per principes ⁊ maxime per Danieleꝫ quidiligebat regem: ⁊ quia per Danielis reuelationē ſciebant regē reſtituendum. ideo nullum aliuꝫ audebantinterim ſtatuere: ne Nabuchodonoſor poſtea reſtitutus puniret eos tanqͣꝫ reos de crimine leſe maieſtatis. Itē quia Nabuchodonoſor multū regnū ampliauerat ⁊ glorificauerat: ideo cū maiori patientia principes eū expectabant. Ul̓ aliter poteſt dici ꝙ filiꝰ eiusEuilmeradach illo tēpore regnauit. Quomodo autēpoſtea ceſſit patri dicendū: ꝙ hoc fecerunt principesqui eius maliciā odiebant. vnde vt dicunt aliqui propter mala q̄ fecit tēpore infirmitatis paterne fuit poſtea incarceratus a patre cum Ioachin rege iuda: exquo cuꝫ eo amiciciā contraxit: ⁊ eum de carcere extraxit. vt hr̄. iiij. Reg. vlt̓. i ¶ Tu ergo balthaſar. Hicconſequēter ponitur viſionis interptatio. ⁊ diuiditurin duas. qꝛ primo ponitur ipſa interp̄tato. ſcd̓o interp̄tatōis impletio: ibi. Oīa hec. In prima parte dr̄ ſic.i ¶ Tu ergo balthaſar .i. daniel.kNarra interp̄tationē feſtinus ⁊cͣ. q. d. nō indigestemporis dilatione ad cogitanduꝫ ꝓpter diuinā ſapieutiā que in te eſt.l ¶ Tunc daniel ⁊cͣ. cepit intra ſeip̄m cogitare tacitusqͥa nolebat cito ꝓcedere ad denunciandū regi mala.m ¶ Et cogitatōes eius conturbabant eū. quia rex honorauerat eū multū ⁊ ſocios eius. ⁊ iō quaſi gratꝰ cōturbabat̉ de malo eius futuro. vn̄ ſeqͥtur poſt.n ¶ Dn̄e mi: ſomniū his qͥ te oderūt ⁊c̄. qꝛ licet ꝟitas ꝯͣſuꝑiores ſit dicēda: tn̄ cū reuerētia debet dici. aborē quā vidiſti. Hic incipit exponere viſiōꝫ eo mō qͣſuperius ē expoſita. ⁊ iō pꝫ ex dictis ſnīa vſqꝫ ibi.b ¶ Mobrē. vbi poſita expoſitione ponitur monitioDanielis monentis regē ad pnīaꝫ ⁊ opera miſcd̓ie vtper hec auertatur pena futura ab eo. qꝛ neſciebat ꝓpheta vtꝝ hec ꝓphetia eſſet dicta per ꝯminatiōeꝫ tm̄.qͥa tales ꝯminatōes freq̄nter intelligūtur ſub conditione .ſ. ſi illi ꝯͣ quos dicūtur ꝑſeueret ī malo. vn̄ dicitdn̄s Hiere. xviij. Repente loquar aduerſus gētē ⁊ aduerſus regnū vt eradicē ⁊ deſtruā illd̓. Si pnīaꝫ egerit