Druckschrift 
3 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

T fc̄s ē ẜmo dn̄i .xv.ad medicēs. Fili hoīsqͥd fiet de ligno vitis ex oībꝰlignis nemoꝝ q̄ ſt̓ īter lignaſiluaꝝ. Nunqͥd tollet̉ de ealignū vt fiat opꝰᵇ aut fabricabit̉ d̓ ea paxillꝰ vt depēdeat in eo qd̓cunqꝫ vas. Ecceigni datū ē ī eſcā:ᶜ vtrāqꝫ ꝑte eiꝰ ꝯſūpſit ignisᵛ ⁊ medietas eiꝰᵉ redacta ē in fauillāNūqͥd vtile erit ad opus.Etiā cū eēt integꝝ nō erataptū ad opus: quatomagiscū illd̓ ignis deuorauerit etcombuſſerit: nihil ex eo fietoꝑis.ᵍ Propterea hͨ dic̄ dn̄s

deꝰ. Qūo lignū vitis īter ligna ſiluaꝝ qd̓ dedi igni addeuorādū: ſic tradā hītatores hierl̓m: ⁊ ponaꝫ faciemmeā ī eosʰ De igne egrediētur: ⁊ ignis ꝯſumet eos. Etſcietis qꝛ ego dn̄s cū poſuero faciē meā ī eos: et dederoterrā inuiā ⁊ deſolatā: eo ꝙp̄uaricatores extiterint: dic̄bn̄s deus. Ca. xvj. T factꝰ ē ẜmo dn̄i adme didēs: Fili hoīs:ᵇ notasfac hierl̓m abomīatōes ſuas ⁊ dices. Hec dic̄ dn̄s deushierl̓m radix tua ⁊ generatio tua de terra chanaā. ᵉ pr̄

eē fruſtra ſi ſequit̉ ſanitas: ſil̓r nec illa dura pena a deo inflicta ſupra hierl̓m: qꝛ hoc fuit ad declaratōeꝫ diuine iuſticie ⁊ ad correctōem ppl̓i: ⁊ qꝛ hoc viderūt pͥus trāſmigrati: ⁊ iō fuerūt ꝯſolati. In ca. xiiij. vbi d̓r in poſtilla. Noe daniel ⁊ iob.Additio.Sti tres p̄ceteris paA tribꝰ noīantur. qꝛ lꝫ fuiſſent tāte iuſticie ⁊ tāaccepti coraꝫ deo et intuitu eoꝝ deus reſtauraſſet e ⁊ q̄ ꝓpt̓peccata alioꝝ deſtruxerat: tn̄ nō ſuffecerūt ad amouēdum ſnīam diuināPrimū ptꝫ de noeGen̄. viij. vbi dicit̉Recordatꝰ eſt dn̄snōe ⁊ adduxit ſpm̄ſu ꝑ terrā et imminute ſunt aq̄. Exptꝫ ꝙ intuitu ipſiꝰnōe deus reſtaurauit hūc mundū habitabilē: lꝫ noe iuſticia ſufficiēs nonfuit ad amouendāſententiam diluuijDe daniele ꝟoſimiliter Dan̄. x. vbi angelus ad eū miſſus ꝓ reſtauratōe templi ⁊ ciuitatis hierl̓m dep̄cantē ait. Noli timere Daniel:qꝛ ex die primo quo poſuiſti cor tuū ad intelligēdū: vt teaffligeres in ꝯſpectu dei tui: exaudita ſunt verba tua ⁊cͣ.Ex quo ptꝫ ꝙ orōnibus ip̄ius danielis deus reſtaurauittēplū ⁊ ciuitatē: cū hoc tn̄ manifeſtū eſt ꝙ tꝑe daniel̓ fuitdeſtructa ciuitas ⁊ templū. De iob ꝟo ptꝫ Iob vlti. vbihr̄ ꝙ ꝑ orōnē ip̄ius iob fuit domus ſua reſtaurata nō tn̄diuina ſententia priſtina de deſtructōe domus ſue ⁊ morte filioꝝ fuit ſublata ⁊cͣ.Capl̓m. xv.T factus ē. Suꝑius deſcripta ē ip̄ius irl̓m ⁊ ppl̓ivaſtatio: hic ꝯn̄r ponit̉ dicte vaſtatōis rō: que eſtmultiplicatio flagitioꝝ in irl̓m ⁊ iudea. ⁊ hoc deſcribitur ſub decem metaphoris: ⁊ ẜm hoc diuidit̉ in nouē ꝑtes: qꝛ ꝑs vltima cōtinet duas metaphoras q̄ patebunt lr̄am ꝓſequendo. Prima auteꝫ de ligno vitis. Circaqd̓ notandū ꝙ multiplicatio peccatoꝝ diminuit habilitatē liberi arbitrij ad bonū: ⁊ qn̄ talis multiplicatio multū inualeſcit: videt̉ hō totaliter inabilis ad bonuꝫ: ẜm ꝙdr̄ Prouer. xviij. Impius cū in ꝓfundū peccatoꝝ venerit ꝯtēnit: ⁊ hoc ſignat̉ fuiſſe in populo iude ꝑ metaphoram ligni p̄ciſi de vite: qd̓ nō eſt ad aliqd̓ opus vtile ſꝫ tm̄ad incendiū: ⁊ ẜm hoc ptꝫ lr̄a huiꝰ ca. paucis exceptis q̄diſcurrent̉: diuidit̉ tn̄ hoc ca. in duas ꝑtes: qꝛ primo ꝑabola p̄libat̉: ſecūdo ad ꝓpoſitū applicat̉: ibi. Propterea.Circa primū occurrit exponendū. b Aut fabricabit̉de ea paxillus .i. cauilla ad ſuſpendendū v̓as etiā modiciponderis. q. d. non. c Utranqꝫ ꝑtem eius ꝯſumpſitignis .i. ſtatim cū ponit̉ in igne totū comburit̉.d Et medietas eius .i. magna ꝑs. e Reda. eſt in fauillā. qꝛ nō remanēt etiā carbones niſi pauci ⁊ modici.f Nunqͥd vtile erit ad opus .ſ. poſt ꝯbuſtōem. q. d. nonqꝛ etiā ante nō erat. ſic exponūt aliqui: in hebreo habet̉ſic: Duas extremitates eius comedit ignis. ⁊ ſic ptꝫ ꝙ ꝑillud qd̓ dr̄ in tranſlatōe nr̄a: Utranqꝫ ꝑtem eius cōſumpſit ignis: ꝑ vtranqꝫ ꝑtem intelligunt̉ due extremitatesqd̓ ſic applicant ad ꝓpoſitū expoſitores latini dicentes ꝙꝑ mediū intelligitur ppl̓s melior ⁊ fortior: qͥ cū iechoniatrāſlatus fuit in babylonē: vt habet̉ Hiere. xxiiij. ꝑ extrema ꝟo reſiduū ppl̓i: qd̓ remanſit ſub ſedechia rege: qꝛ iſti⁊ illi fuerūt in afflictōe: que ꝑ cōbuſtiōem intelligit̉: ſicut

qd̓libꝫ penale ſiue afflictiuū: noīe ignis deſignat̉. Ra.ſa. aliter applicat dicēs ꝙ ꝑ duo extrema intelligunt̉illi qͥ primo fuerūt tranſlati in babylonē capto ioachīfilio ioſie: ẜm ꝙ hr̄ Dan̄. j. ⁊ illi qͥ poſtea fuert tranſlati cū iechonia eiusˡ filio: qꝛ ꝓprie dicunt̉ tranſmigratioꝑ medium ꝟo ligni qd̓ fortiꝰ cōburitur qͣꝫ extremitates: eo ꝙ ein medio ignisintelligit̉ ppl̓s q̄fuit ſb̓ ſedechiqꝛ fuit grauiꝰ afflictꝰ p̄dictis .ſ.fame: peſte: gladio: ⁊ captiuitate: vt ptꝫ per ſupradicta. et hecapplicatō rōnabilior videt̉ qͣꝫpͥma.pterea. hic cōſequēter poniturapplicatio ꝑabole ad ꝓpoſitū⁊ ex dictis patꝫſnīa vſqꝫ ibi.h¶ De igne egrediēt̉. ⁊ ignis cōſumet eos .i. ſieuaſerint vnaꝫpenā incident in aliā. hoc dr̄ ꝑꝑ iohannā filiū charee⁊ alios qͥ poſt deſtructōeꝫ ciuitatis fugerūt in egyptūꝯtra cōſiliū hiere. ⁊ hoc timore gladij regis babylōis:vt hr̄ Hiere. xliij. ⁊ gladio regis babylonis cōſumpti Ca. xvj.fuerunt in egypto. cetera patent.T factus eſt. Hec eſt ꝑs ſecunda in qͣ flagitiapopuli iude deſcribunt̉ ſub metaphora mulieCris nate pauprime: ⁊ a viro magno miſericorditer educte ⁊ tande ornate: ⁊ ſibi matrimonial̓r deſponſate: que tn̄ oīm ingrata exponit ſe omni adulteratōi inuerecunde. ⁊ ẜm hoc pn̄s ca. in tres ꝑtes diuidit̉. qꝛ pͥmo ponit̉ pauꝑtas naſcentis: ſecūdo pietaseducantis ⁊ deſponſantis: ibi. Tranſiens autē. terciovilitas adulterantis: ibi. Et hn̄s fiduciā. Circa pͥmuꝫdr̄. b Notas fac hierl̓m .i. ppl̓o regni iuda.c Abominatōes ſuas. ſub ſequenti metaphora.d Radix tua ⁊cͣ. de terra chanaan. qd̓ exponunt aliqͦdicētes: ꝙ terra chananea d̓r terra egypti: qꝛ meſraima quo denominat̉ egyptus fuit filius cham. vt habet̉Gen̄. x. ca. ⁊ in hebreo egyptus meſraim noīatur vbiqꝫin vete. teſta. d̓r aūt generatio ppl̓i iude de egypto: eoꝙ pauci qui cum iacob in egyptū deſcenderunt illic inmagna multitudine creuerunt. vt hr̄ Exo. j. Sed huicexpoſitioni nō videt̉ bene cōſonare qd̓ ſubdit̉. Patertuus amorreus qꝛ ẜm p̄cedentē exponem deberet dici egyptus: ⁊ iō ra. ſa. aliter exponit. vicꝫ ꝙ hic ad literam accipit̉ terra chanaan in qua peregrinatus fuitabraam pater huiꝰ p̄pl̓i: vn̄ in hebreo ſic habet̉. Manſiones tue. vbi nos habemus: Radix tua. quia abraaꝫin terra chanaan tranſiuit de loco ad locuꝫ ꝑ diuerſasmanſiones: ſicut aduena ⁊ peregrinus: vt ptꝫ in gen̄.in pluribus locis: iō ſubditur. e¶ Pater tuus amorreus .ſ. abraam qui d̓r amorreus: non natōe: ſed cohabitatione eo ꝙ amorręus habitabat in terra illa et inparte dn̄abatur. f Et mater tua cethea .i. ſara: eoꝙ ſepulta fuit in terra filioꝝ heth qui erant de cetheis⁊ qd̓ dictū q d̓ abraā pr̄e iudeoꝝ: pōt dici de yſaac et iacob: qui ſimiliter dicunt̉ patres eoꝝ: ⁊ de vxoribꝰ ſuis.ſ. rebecca ⁊ lya: que etiā ſepulte fuer̄t in ſpelunca duplici cum ſara: ſed adhuc hec expō nō ꝯſonat ei qd̓ infra d̓r codē ca. ſicut mater ita ⁊ filia: qd̓ ẜm oēs bebre