Prologus
in gentibus dedi te. Veroſitū ſcribitur Hiere. jͣ. ca.tu fuit ſibi a dn̄o; in quo poſſūttari quatuor cauſe huius libri hieYſmie quē habemus p̄ manibꝰ exponendū: videlicet cā efficiēs: materialis: formalis ⁊ finalis. Cā ꝟo efficiēsduplex ē. Una principalis .ſ. deus reuelās om̄ia ī hoclibro contēta. Alia inſtrumētalis .ſ. ſanctus Hieremias. qui ſpūſancto dictāte ſcripſit libꝝ iſtū. Et hec duplex cā efficiēs notat̉ cū dr̄. Dedi te. ita ꝙ ī ſuppoſitohuiꝰ verbi dedi: quod eſt ⁊ ipſe deus exprimitur cauſaefficiens principalis. In hoc autē ꝓnomine te: cauſaefficiens inſtrumentalis. Et de vtraqꝫ poteſt accipi illud quod ſcribitur Ezechielis. iij. Fili hominis ſpeculatorē dedi te domui iſrahel. Ad hoc em̄ ponitur ſpeculator in excelſo vt a longe ſpeculet̉: ⁊ que viderit fideliter annūciet. ⁊ ſic fecit Hieremias: vt ſtatim videbitur in quodā generali. ⁊ plenius ī ꝓſecutōne libri. Cāꝟo materialis ⁊ formalis pn̄t notari in nomīe ꝓphetecū dr̄. Prophetā. Ad cuiꝰ intellectū ſciendū ꝙ ꝓpheta ẜm interp̄tationē nomīs dr̄ quaſi ꝓcul fans. qͥa fatur ſeu denunciat ea que ſunt lōginqua a naturali cognitione humana. ⁊ iſta qͣꝫtum ad pn̄s ſunt in duplicigradu. quia aliqua ſunt hm̄ōi propter ſuam eminentiā reſpectu intellectus noſtri: cuiuſmodi ſunt diuinaad que ſe habꝫ intellectus noſter ſicut oculus noctuead lucem ſolis. ij. Methaphyſice. inter iſta ꝟo valdelonginquū ⁊ remotū eſt a cognitione noſtra incarnationis diuine myſteriū. ex creaturis em̄ poteſt homodeuenire in cognitionē prime cauſe que deus eſt qͣꝫtuꝫad multas eius conditiones. ⁊ ſic phyloſophi concluſeruūt de deo plurimas concluſiones. Similiter natura humana ꝑ ſe accepta non excedit cognitionē nr̄aꝫ:ſꝫ vnio nature diuine ⁊ humane ī ſuppoſito verbi ſupramodū tranſcendit facultatē intellectus humani. mꝰſteriū autē iſtud denunciauit hieremias ppheta int̓ alios valde clare. xxiij. capi. dicens. Ecce dies veniunt dicit dn̄s: ⁊ ſuſcitabo Dauid germen iuſtū. et regnabitrex. ⁊ ſapiens erit: ⁊ faciet iudiciū ⁊ iuſticiā ī terra. Indiebus illis ſaluabitur iuda: ⁊ iſrahel habitabit confidenter. Et hoc eſt nomen qd̓ vocabunt eū dn̄s iuſtusnoſter. Hec eſt auctoritas que ad literā de chriſto dicitur ẜm omnes doctores hebreos ⁊ latinos: vt plenius videbitur dn̄o concedente. ꝑ hoc autē ꝙ dr̄. Suſcitabo dauid germē iuſtū. exprimit̉ humanitas chriſtiqui factus eſt ex ſemine Dauid ẜm carnē: ad Ro. primo. ꝑ hoc autē ꝙ ſubditur. Et hoc eſt nomen qd̓ vocabunt eū dn̄s iuſtus noſter. exprimitur diuinitas chriſti clarius vt mihi videtur qͣꝫ in alijs libris veteris teſtamēti. qꝛ vbi habemus dn̄s: ī hebreo habetur nomēdn̄i tetragrāmaton: quod ẜm antiquos doctores hebreoꝝ ſic eſt appropriatū altiſſimo creatori: vt nō liceat ipſū nomen de alio dici: prout plenius dicetur dn̄oconcedente: quādo ad locum illuꝫ veniemus. Et quiahieremias ita clare chriſti myſteriū denunciauit prophetice: poteſt dici de eo quod ſcribitur Luce .j. Et tupuer propheta altiſſimi vocaberis. quia valde expreſſit altitudinē ſue diuinitatis: ⁊ hec eſt materia principalis huius libri. Vnde dicit ra. Sal̓. ſuper. ix. capitulū Zacharie: ꝙ vniuerſi prophete non ſunt locuti niſi de diebus meſſie: qd̓ ē intelligendū d̓ principali intētione eorū. quia de pluribus alijs ſunt locuti. Et ẜmhoc deus humanādus eſt: ſubiectū in omnibus librꝭꝓphetalibus ſicut deus eſt humanatus in euāgelijs. qꝛqd̓ ꝓphete nunciāt futuꝝ euangeliſte narrāt factū. Sicut em̄ deus ſub ratione abſoluta eſt ſubiectū in tota
nibus determinatis: vt dictuꝫ fuit plenius ī pͥncipio Geneſis. Alia ꝟo ſunt longinqua a cognitione humana ꝓpter ſue entitatis ⁊ veritatis deficientiā: cuiuſmodi ſuntfutura contingentia de quibus non eſt determinata veritas apud nos: ſed eſt determinata apud deum. ⁊ de talibus ē ꝓphetia ẜm ꝙ dicit Caſſiodorus ſuꝑ psͣ. Prophetia eſt diuina inſpiratio: rerum euentus immobili veritate denuncians. De talibus ꝟo erat deſtructio ciuitatis⁊ templi ⁊ captiuatio populi per Nabucho. futura. quahieremias ꝓphetice denunciat ⁊ ſcribit in hoc libro intātū ꝙ voluerunt eū ꝓpter hoc occidere: ẜm ꝙ dicit̉ infraxxvj. Iudiciū mortis ē viro huic: quia ꝓphecauit aduerſus ciuitatem iſtam. Et hec eſt materia huius libri ſecundaria ſub nomine ꝓppete deſignata. Cauſa etiam formalis huius libri ſub nomine ꝓphete deſignat̉. Circa quodſciendū ꝙ duplex eſt forma libri .ſ. forma tractatus ⁊ forma tractādi. Forma ꝟo tractatus eſt diuiſio libri ꝑ partes ⁊ capitula: de qua videbitur in ꝓſecutōne libri. Forma ꝟo tractādi eſt modus agendi qui modus eſt ꝓpdeticus deſcribendo diuinas reuelationes hieremie factasꝓpter quod de ipſo poteſt dici illud quod ſcribitur Iohannis. vj. Hic eſt vere ꝓpheta. Et dr̄ vere ꝓpheta ad differentiā p̄ſeudoprophetaꝝ qͥ non ꝓphetabant exdiuinainſpiratione ſicut hieremias: ſꝫ aliqui eoꝝ ex ꝓpria fictōeꝓpter queſtū ⁊ alij ex reuelatione demonū qui ſunt mēdaces. ꝓpter quod falſe erant in pluribus ꝓphetie eoruꝫCā finalis huiꝰ libri ē vtilitas vl̓is eccleſie que collectaeſt ex omnibus gentibus. ⁊ hic finis notatur cum dicit̉.in gentibus .i. ad vtilitatē omniū gentiū. ꝓpter qd̓ d̓ ipſopoteſt dici illud Eſa. xlix. Dedi te in lucē gentiū vt ſis ſalus mea vſqꝫ ad extremū terre. vt ſit verbū dn̄i ad Hieremiā dicentis. Dedi te r̄lucē gentiū ad illuminandū eoslumine fidei ⁊ claritate moꝝ: vt ſis ſalus mea vſqꝫ ad extremū terre. ⁊ hoc denunciatiue tm̄: quia xp̄us eſt ſalusgentiū effectiue: ẜm ꝙ dr̄ psͣ. lxxiij. Operatus eſt ſaluteꝫin medio terre .i. in hierl̓m: que eſt in medio climate terre habitabilis in qua operatus eſt ſalutē humanā ꝑ ſuāpaſſionē benedictā ⁊ reſurrectionem ⁊ aſcenſionem ī celum: vbi cum patre ⁊ ſpirituſancto viuit et regnat in ſecula ſeculorum Amen.