Eſaie

N hoc capitulo vltimo ꝓpheta agit de his queprimo capitulo tractauit .ſ. de reprobatōne iudeoꝝ. ⁊ gentiū vocatione: ⁊ de imꝑfectione ſeueuacuatione quorundā contentorū in lege ve. que adcultū dei ꝑtinere videbant̉. vt ſic reprobatio pͥmi ſtatꝰnō ſolū attribuat̉ peccatis iudeoꝝ. ſꝫ etiā imꝑfectionilegis antique de qua apoſtolus ad Hebreos. viij. Qd̓autē antiquat̉ veteraſcet ⁊ ꝓpe interitū eſt. ⁊ ſimiliterconcludit in fine capituli de ſtatu finali iuſtoꝝ ⁊ ſupplicio reproboꝝ circa que octo facit. Primo oſtendit imperfectionē legis circa determinationē ſolius vniustempli ad diuinū cultū de quo dicit. Hec dicit dominꝰCelum ſedes mea ⁊ terra ſcabellū pedum meoꝝ: queeſt iſta domus quā edificabitis mihi. Licꝫ em̄ templūa ſalomone edificatū: ſimiliter ⁊ templū ſecundum addiuinū cultum pertineret: nō tamē huiuſmodi domusmateriales capaces ſunt dei: vt forte ꝓut habetur ingloſa. aliqui ſtulti ſeu neſcientes eſtimabant: non autēſapientes. Nam vt dicit̉ in. iij. Regū. viij. Si em̄ celū⁊ celi celoꝝ te capere nō poſſunt quantomagis domꝰhec quā edificaui. ⁊ hoc eſt quod dicit ꝓpheta. Celumeſt ſedes inea ⁊cͣ. que eſt iſta domus qua edificatis mihi. quaſi iſta nō ſufficiant ad habitationē meā. que qͥdem imperfectio per legē nouā fuit ablata. in qua nonfuit tm̄ vnus locus deputatus ad diuinū cultū. vndeIoh̓. iiij. dicebat xp̄s ſamaritane. Uenit hora quādonec in monte hoc nec in hieroſolymis adorabitis patrem ⁊cͣ. vnde habitatio dei ꝓut in lege noua declarat̉principaliter conſiſtit in corde ad hoc diſpoſito. vndeIoh̓ j. Habitauit in nobis .ſ. in recipientibꝰ xp̄m perveram fidē. et hoc eſt quod dicit ꝓpheta. Ad quē autēreſpiciam niſi ad pauperculū ⁊ contrituꝫ ſpiritu. q. d.habitatio mea non eſt in domo materiali: ſꝫ in creaturarationali que eſt dei capax. cum ꝑ veram humilitatem⁊ contritionē ad hoc diſponitur. Sancti em̄ ⁊ iuſti innoua lege templū dei dicunt̉. Poſſunt tamē iſta verbaAd que reſpiciā ⁊cͣ. principalius ⁊ magis ꝓprie exponi de xp̄o: in quo habitat plenitudo diuinitatis. vt dicitur ad Coloſen. ij. Qui pauper ⁊ humilis corde nonſolum ſimplicit̓ ſꝫ exemplū fuit: vnde Math̓. xj. capi.Diſcite a me ⁊cͣ. ſimiliter ⁊ trementē ſermones meos.ſcꝫ per ſummā obedientiā vſqꝫ ad mortē crucis. vt adPhil̓. ij. q. d. Inter omnia q̄ manꝰ mea fecit: ⁊ vniuerſa que facta ſunt de quibꝰ ſtatim ſupra fecerat mētionem. hec eſt ꝓpria ſedes mea ⁊ quies .ſ. xp̄s pauperculus: nō illa quā edificatis. Conſequēter ſecūdo poſtqͣꝫoſtendit imperfectionē legis antique quo ad templumateriale. hic ꝯn̄ter oſtendit ipſius imꝑfactionē quoad ſacrificia in templo oblata: de quo dicit. Qui immolat bouē quaſi qui interficiat virum ⁊cͣ. prout in gloſa.Sacrificium veſtrū non placet mihi poſt immolationem veri ſacrificij. in cuius vmbra ſacrificia vobis cōceſſi. Hec em̄ habent̉ in gloſa. ẜm quam gloſam continuantur hec verba ad illud quod immediate dixerat.Ad quē autē reſpiciam. q. d. ad illum .ſ. pauperculumſupra dictū reſpiciā. non folū vt tēplū meū ſed etiā vimunus mihi ſuauiſſime oblatuꝫ. iuxta illud ad Eph̓.v. Tradidit ſemetipſum pro nobis oblationem ⁊ hoſtiam ⁊cͣ. Poſt qd̓ ſacrificiuꝫ qui immolat bouē. quaſiqui interficiat virū. quia poſt euangelij publicationeꝫtalia ſunt peſtifera. ꝓut in poſtilla. ⁊ exponant̉ ceteraꝓut ibidē vſqꝫ ibi. Audite verbū domini. vbi cōſequēter tercio ꝓpheta declarat falſum motiuū: qd̓ iudei habuerunt vt in abominationibus p̄dictis ꝑmanſiſſent⁊ infert eorum confutationē. Ad cuius declarationeꝫſciendum ꝙ predicta duo que ſunt de principalioribꝰfundamentis fidei legis noue: quorum primum eſt ꝙdeus dicitur proprie habitare in chriſto homine ſingulariori ⁊ excellentiori modo qͣꝫ in aliqͣ alia re. ſcilicet ꝑvnionem perſonalem: de quo dicit. Ad quē autē reſpiciam ⁊cͣ. vt fuit expoſitum. Secundū eſt ꝙ ſacrificium

xp̄i fuit deo acceptiſſimuꝫ ꝓper qd̓ dicit̉. Qui immolatboue ⁊cͣ. iſta ⁊ ſimilia que ſunt vera fideifundam̄ta iudeiexiſtimāt eſſe valde derogatoria diuīe ex cellētie. Primūem̄ credunt implicare ꝙ creator ſit creatura. Secundūꝟo ꝙ diuinitas ſit paſſibiis: ſeu corruptibilis: qͦꝝ vtrūqꝫeſſet derogatoriū diuine excellētie ſi ſic intelligeret̉. vt ip̄ifalſe exiſtimāt. vn̄ in hoc loco ꝓpheta dirigit ſermonē addiſcipulos xp̄i qͥ reuerēter ſuſceperūt eius verbū ⁊ doctrinā. d. Audite verbū dn̄i qui tremitis ad verbū eius. dixerunt fratres veſtri .ſ. iudei infideles: qui fratres ſunt ẜmcarnē. Odientes vos ⁊ abijciētes ꝓpter nomē meū. quiaiudei tantā odiū conceperūt de xp̄o. ꝙ inter ſe ſtatuerūtvt ſi qͥs confiteret̉ nomē xp̄i extra ſynagogaꝫ eijceretur.⁊ ſic de eis ꝓprie dr̄. Abijcientes vos ꝓpter nomē meum.Quid aūt dixerūt hi fratres odientes: ſubdit cū dicitur.Glorificet̉ dn̄s. q. d. Abſit ꝙ de deo glorioſo talia dicant̉ſcꝫ ꝙ ſit homo verus. ſimilit̓ ⁊ ꝙ ſit in ſacrificio oblatusquia iſta ꝓut ipſi falſe cōcipiunt ſunt ꝯͣ diuinā excellētiāvt dictū eſt. qͦs ꝓpheta ꝯfutat dicēs in ꝑſona ſui ⁊ iuſtoꝝEt videbimus in leticia veſtra. q. d. veritas p̄dictoꝝ elucidabit̉ in euentu: primo qꝛ videbimus in leticia veſtraſcꝫ diſcipuloꝝ. ꝓut infra eodē capi. declarat. vbi dr̄. Letamini cū hieruſalē. vt ibidē exponet̉. Scd̓o ꝓ cōfuſionefratrū odientiū p̄dictoꝝ dicit. Ipſi autē confundent̉. dequa confuſione ſtatim ſubdit. Vox populi de ciuitate ⁊cͣ.Circa qd̓ ſciendū ꝙ in deſtructione tēpli ſecundi tria maxime aduerſantia iudeis contigerūt. vnū ſcꝫ ꝙ ciues eorum adinuicē odientes ſe interficiebant ꝓut dicit Ioſephus de quo dicit. Uox populi de ciuitate. Scd̓m erat ꝙin tēplo occurrerūt multa ſigna diuine reprobatōnis. vtcū velum tēpli ſciſſum fuit Math̓. xxvij. ca. ⁊ alia multaque in thalmud narrant̉ ad hec ꝑtinētia. de quo intelligitur illud. Uox de tēplo. Terciū eſt vox romanoꝝ exeque̓tium diuinā iuſticiā. de quo dicit. Vox dn̄i reddentis retributionē inimicis ſuis. ⁊ ſeqͥtur. Anteqͣꝫ parturiret: peperit. Ubi ꝯn̄r qͣtuor ꝓpheta agit de natiuitate pauꝑculiſcꝫ xp̄i de quo ante dixerat. Ad quē aūt reſpiciam niſi adpauperculū de qͦ denūciat ꝙ eius natiuitas de beata ꝟgine fuit maxime admirabilis. ⁊ id̓o ſubdit. Quis audiuitvnqͣꝫ tale. Aut qͦs vidit huic ſimile. ſubiungit etiā ꝓphetade regeneratione fideliū. d. Nunqͥd parturiet terra. ⁊ exponat̉ totū ſicut in poſtilla. ſubdit ꝓpheta de generatione eterna. d. Nuncidego qͦ alīos parere facio. ipſe nō pariam. qꝛ quicqͥa ꝑfectionis eſt in creaturis pamplius etꝑfectius in deo inuenit̉ ſecluſa q̄cunqꝫ imꝑfectione. vnde hec expoſitio que dat̉ a ſanctis doctoribꝰ. vt in poſtillanō videt̉ eſſe myſtica ſꝫ lr̄alis. Nā paternitas ⁊ filiatio ꝑprius ⁊ magis ꝓprie dicuntur in diuinis qͣꝫ in creaturis:iuxta illd̓ apoſtoli ad Ęphe. iij. Flecto genua mea ad patrem domini noſtri iheſu xp̄i ⁊cͣ. Conſequēter qͥnto dicit.Letamini cuꝫ hieruſalē ⁊c̄. vbi expreſſe declarat illud qd̓prius diſcipulis xp̄i dixerat. Uidebimus in leticia veſtraexponatur totū ſicut in poſtilla. Conſequenter ſexto declarat extenſe punitione fratrū odientiū et abijcientiumdiſcipulos xp̄i ꝓpter nomē eius. de quibus dixerat ſupraIpſi autē cōfundent̉: ⁊ de hoc agit cum dicitur. Et indignabitur inimicis ſuis: vſqꝫ ibi. Simul conſumment̉ dicit dominus. ⁊ exponatur totum ſicut in poſtilla: Et notandum ꝙ ex hoc quod dicit̉ hic. Qui comedebant carnem ſuillam ⁊cͣ. Simul cōſummētur. Expoſitores hebreorum credunt ſe habere efficax argumentū ad hoc ꝙ ſtatus xp̄ianitatis cōſummēdus eſt tēpore meſſie inaniterſpectati. eo ꝙ xp̄iani veſcunt̉ carnibus ſuillis. nō tameniudei nec etiā ſaraceni. Sed falſitas eoꝝ declarat̉ in glo.maiori ſuper Gene. vbi expreſſe habet̉ ꝙ oīa quoꝝ eſuserat illicitus in ve. le. debebant eſſe licita ad eſum tēporemeſſie ⁊ ſpecialiter hoc dicūt de porco. vn̄ hoc qd̓ dr̄. Quicomedebāt carnē ſuillam. exponēdū eſt ꝓut in poſtilla.Conſequēter ſeptimo dicit. Ego aūt oꝑa eoꝝ ⁊cͣ. in qͦ vr̄on̄dere exordiū apl̓ice doctrine .ſ. quō ꝓceſſit poſt reſurrectōnē xp̄i qd̓ ꝯtinuat̉ ad p̄dcā. ſpāl̓r ad illd̓ qd̓ dixerat