Liber

feminas: caſualiter poſſet qͦs veraꝫ ꝑtem p̄dicere ſine hocꝙ ſibi credat̉ in alijs dicendis. vnde ridiculuꝫ videt̉ ꝙ inmateria tamardua ⁊ dubia tale ſignū offerret̉ ad certificationē. ¶ In eodē ca. vbi dr̄ in poſtil. Vt ſciat reprobare malū.¶ Additio. iij.Otādū ꝙ in hoc qd̓ dr̄ hic. Vt ſciat reprobare maIlū ⁊ eligere bonuꝫ. videt̉ ꝓph̓a alludere ad hoc qd̓Y dr̄ Gen̄. iij. Eritis ſicut dij ſciētes bonū ⁊ malū. pͥmus em̄ adam ſcientiā boni ⁊ mali illicite appetiuit .ſ. vteſſet ſicut deus. vnde ibidem dr̄. Eritis ſicut dij ſciētes bonū ⁊ malū. ⁊ ſic lapſus eſt in pctm̄ ſuꝑbie: volens ſe adeqͣre deo. Scd̓s aūt adam .ſ. emanuel de quo hic agit̉ nō habuit ſcīam boni et mali: niſi vt ſciret reprobare malū ⁊ eligere bonū. q. d. licet iſte filius virginis de quo loquor hutyrum ⁊ mel comedet tanqͣꝫ verus homo: in hoc tn̄ differta primo hoīe: qꝛ ille bonū ⁊ malū ſcire appetiuit: vt equaret̉ deo: iſte ꝟo vt ſciret reprobare malū ⁊ eligere bonum:qd̓ intelligit̉ de malo culpe qd̓ eſt ſimpliciter ⁊ vere malū:malū ꝟo pene ē malū ẜm quid tm̄. Et notanduꝫ ꝙ ſi ſcireintelligat̉ hic de ſcīa exꝑimētali: ſic in predictis verbis inuenit̉ impeccabilitas xp̄i etiā ẜm humanā naturaꝫ. Iſtoem̄ modo nō ſciuit xp̄s malū: qꝛ peccatū nō fecit: nec inuētus eſt dolus in ore eiꝰ. jͣ. liij. ſed tm̄ ſciuit reprobare malūculpe. Itē notandū ꝙ vbi nos habemus. Vt ſciat reprobare malū ⁊cͣ. hebraica lr̄a hꝫ: qꝛ ſcit. vel eo ꝙ ſcit. ẜm ꝙ inuenit̉: ꝙ ſcīa eligendi bonū ⁊ reprobādi malū fuit in ipſoemanuel anteqꝫ butyrū ⁊ mel comederet .ſ. ante natiuitatem ſuam: ſicut cauſa p̄cedit effectū: ⁊ ſic virtute huiꝰ litere habet̉. ꝙ ante natiuitatē ſuā habuit ſcientiā reprobandi maluꝫ ⁊ eligendi bonum quod non competit alij purohomini.In eodem ca. vbi dicit̉ in poſtilla. Circa quartū dicendum ad primū: ꝙ in ſacra ſcriptura ponit̉ duplicit̓ ſignū.¶ Additio. iiij.Ignū indicatiuū alicuius effectus dupliciter dat̉In ſcriptura. vno modo cum ſignuꝫ dat̉ in pn̄ti: vtaliquid credat̉ ⁊ hoc fiendū in futuro: vt de ſignodato gedeoni ⁊ ſil̓ibus: vel iam factū in p̄terito: ſicut apertio terre deglutiētis dathan ⁊ abyron fuit ſignū vt populus crederet: ꝙ deus miſerat moyſen ad ꝓbandū ⁊ gubernandū populū: Nume xvj. Alio modo cum ſignū daturin futuro vt qd̓ in futuro venerit credat̉. vn̄ Ioh̓. xiiij. ca.Et nunc dixi vobis anteꝙͣ fiat: vt cū factū fuerit credatis.⁊ iſto ſcd̓o mō intelligit̉ hoc qd̓ dr̄ hic. Ecce dabit dn̄s ip̄eſignū. Nō em̄ iſtud ſignū dabat̉ in preſenti: nec p̄ſentibꝰ:ſꝫ futuris de domo dauid: quibus hoc ſignū innotuit .ſ. beate virgini ⁊ ioſeph: ⁊ ſic nō requirit̉ vt hoc ſignū dicaturmemoratiuū: ſed vere prenofficū. Sed ꝯͣ hoc dicūt iudei:ꝙ hoc ſignū imꝑtinent ſeu inutiliter ponit̉ in hoc loco: cūſolum in futuro in magna diſtantia tꝑis erat dandū: neceſt rememoratiuū p̄teritoꝝ ẜm hanc poſitionē. Ad qd̓ dicendū: ꝙ hoc interponit̉ hic ad exprobrationē maioremincredulitatis ipſius achaꝫ q̄ omnipotentiā diuinā ⁊ eiꝰꝓuidentiā intantum ꝯtempſit vt ſignū petere a deo: ⁊ etiam tentare dedignaret̉: vt s. in prima additione iſtius capitl̓i. vn̄ qꝛ oppoſita iuxta ſe poſita clariꝰ eluceſcūt. ꝓpheta introduxit hoc ſignū. q. d. O domus dauid q̄ nūc tamincredula es: ꝙ dedignaris petere ſignum a deo ⁊cͣ. adhucerit tp̄s in quo dabit̉ domui dauid ſignum altiſſimum etꝓfundum .ſ. Ecce virgo concipiet ⁊c̄. qd̓ ſignū ſimpliciterab angelo ꝓpoſitum tāmiriſſimū ⁊ ſuꝑnaturale: illa virgode radice ieſſe electiſſima ꝑ fidem puriſſimā maxime meritorie acceptauit. vn̄ de illa dr̄ Luc. jͣ. ca. Beata q̄ credidiſti ⁊cͣ. ⁊ ſic in domo dauid incredulitas ſeu infidelitas ip̄iachaꝫ iuxta fidelitatē ſinceriſſimā virginis giorioſe poſitaclarius illuceſcit. Itē p̄dicta p̄noſticatio eſaie et ſi nō eſſetvtilis ip̄i achaꝫ ⁊ etiā ſuis ꝯtemporaneis: fuit tamē maxime vtilitatis futuris: p̄ſertim his qͥ fuerūt ꝯtēporanei xp̄i⁊ poſteris qͥbus ab ipſo chriſto dicit̉: Scrutamini ſcripturas in quibus putatis vos vitā eternā habere ⁊cͣ. Io. v.ca. huiuſmodi em̄ ſcrutantes cū inueniūt ꝯcordantiā huius dicti ꝓphetici. Ecce virgo cōcipiet cū dicto euangelij:

loco: vt impleret̉ qd̓ dictum eſt ꝑ ꝓph̓am. q. d. attēdite concordantiam ꝓphetici vaticinij cuꝫ euangelico teſtimonio.¶ In eodē capitulo vbi dicit̉ in poſtilla. Ad ſcd̓m dicendū. Alma ſignificat abſconſionem.¶ Additio. v.Irca hoc qd̓ dicit̉ in hebreo haalma. Attendēdū eſt ꝙ alma ſignificat virginē abſconditā: vticit̉ in poſtilla: ſed hoc qd̓ addit̉ ha: eſt qd̓daꝫſyncathegorema ꝯnotans ꝙ virgo illa de qua agit̉ aliqua rōne eſt notior ceteris ꝓpter aliquā p̄eminentia⁊vel qꝛ de ea iā facta ē mentio ꝓut ſuꝑ pſalteriū in additionibus ſupra psͣ. viij. largius eſt expoſitū. Ex quo aliqua difficultas in ꝓpoſito videt̉ emergere circa ſignificationem ꝓpriam huius dictionis haalma. Dicuntenim aduerſarij ꝙ tempore eſaie non erat nota beatavirgo: cū nōdū eēt in rerū natura: nec de ea iā eēt factaaliqua mētio in ſcripturis ſacris. vn̄ nō de illa ꝓprie poteſt intelligili baalma: ſed de alia tꝑe eſaie apud eos qͥbus loquebat̉ nota: ſeu ceteris notior. Ad qd̓ rn̄dendū ẜm Ray. martini. in pugione in tercia ꝑte di. iij. ca.viij. ꝙ iam longe ante eſaiā: Salomon de cuius ſtirpenaſcitura erat: expreſſam de ipſa fecit mentioneꝫ .ſ. ꝓuer. xxx. vbi dicit̉. Tria ſunt mihi difficilia: quartū penitus ignoro. Viam aquile in celo ⁊cͣ. ⁊ viam viri in alma .i. in virgine abſcondita ſeu ſecreta: vbi predictusauctor p̄dictas quatuor vias applicat qͣtuor vijs xp̄i.ſ. aſcenſioni viam aquile. viā qͦꝫ chriſti de cruce ad ſepulcrū qd̓ erat exciſum in petra: de quo tercia die reſurrexit vie colubri ſupra petrā applicat. Uiā etiā xp̄iꝑ tempeſtates ⁊ fluctuatiōes huius mundi tranſeuntꝭvie nauis inmedio maris applicat. Uiaꝫ ꝟo chriſti invtero virginis incarnati vie viri in alma: quā viaꝫ ip̄eſalomon dicit ſe penitus ignorare .ſ. quō abſqꝫ humanō ſemine virgo poſſet ꝯcipere ꝑfectu deū ⁊ hoīeꝫ: vn̄eſaias nō dixit. Ecce alma ꝯcipiet: ſꝫ haalma tanqͣꝫ denota: de qua ſalomon longeante fecerat mentione: loqueret̉. Sed ex hac expoſitione lꝫ vera ⁊ rōnabili iudei ſumūt occaſionē ſubſannādi ſeu blaſphemādi puritatē ⁊ ſanctitatē virginis glorioſe. Dicunt em̄ ſic. legat̉ ſeries textus ꝓut iacet in litera Prouerbioꝝ. xxx.et ibi inuenit̉. qd̓ cū dixiſſet ſapiens: viā viri in alma.ſtatim ſequit̉. Sic eſt via mulieris adultere: q̄ comedit ⁊ tergit os ſuū: ⁊ ait nō feci iniquitatē: ecce inquiūton̄dit̉ manifeſte ꝙ alma in hoc loco nō pōt eē niſi corrupta: eo ꝙ mulieri adultere comꝑat̉. Ad quā obiectionē p̄dictus auctor reſpondet: ꝙ verba ſalomōis in dicto libro ꝑabolice intelligi debēt. ſicut ipſe liber Parabole ſalomonis intitulat̉. vnde frequenter videt̉ vnūp̄tendere: ⁊ aliud intendere: vt ꝑtinet ad pabolicā locutionē. Vnde via mulieris adultere intelligi dꝫ hic n̄femina adulterās: ſꝫ plebs iudaica: de qua. j. Eſaie. lvij.Accedite huc filij auguratricis ſemen adulteri ⁊ fornicarie. Ex quo et alijs ſimilibus ptꝫ ꝙ mulier adulterain ſacra ſcriptura ſepe accipit̉ ꝓ ſynagoga iudaica: qd̓ex multis rōnibus p̄dictus auctor ibidem confirmat.Un̄ quemadmodū vie aqͥle in celo: ⁊ via ſerpentis inpetra: ⁊ via nauis in aquis: ⁊ via viri in alma mirabiles ſeu difficiles fuerūt ſalomoni: atqꝫ diſtantes ab intellectu eius: ſic fuit apud eū mirabilis ⁊ vaide diſtansa rōne via iſtius adultere nequiſſime .ſ. ſynagoge. nonem̄ ſalomonis rō debuit aut potuit capere malicie immenſitatē: impietatis ꝓfunditatē: ⁊ ꝑfidie ꝑtinacitatēqua hec adultera verū meſſiam chriſtū dn̄m innocentem condemnaret ⁊ barrabam ſeditioſum ⁊ homicidāpeteret: qua etiam fatuitate ſeu inſania. vel qua inuidia dyabolica ſtimulata potuit meſſiā repellere: cecosilluminātē: claudos curantē: mortuos reſuſcitantem:⁊ innumerabilia miracula facientem: barrabam ꝟo qͥnihil tale vnqͣꝫ fecit ꝓ meſſia ſuſciꝑe. bene igit̉ ſalomocelſitudinem ſupradictorum quatuor: et profunditatem ⁊ immenſitatem fatuitatis huius adultere ꝯſide-