Eſaie
dabit dn̄s ip̄e vobis ſignūEcce virgo ꝯcipiet: ⁊ pariet filiū: et vocabit̉ nomeneius emanuel.ª Butyrum
⁊ mel comedet: ᵍ vt ſciat reprobare malū ⁊ eligere bonū.ᶜ Quia auteꝙͣ ſciat puerreprobare maluꝫ et eligere
ceſtre: pn̄r qͣꝫuis ſitis ingrati: qꝛ deus multa bona faciiingratis ⁊ inuitis: vnde dr̄ Math̓. v. Pater veſter celeſtis ſolē ſuū oriri facit ſuꝑ bonos ⁊ malos. z ¶ Ecce virgo. Hic ꝯn̄r ponit̉ ſignū: et qꝛ ſcriptura iſta multipliciter ꝑuertit̉ a iudeis intendo hic aliquātulū immorari: et ſic ꝓcedaꝫ: qꝛ primopona obiectōesquibꝰ nitunt̉ on̄dere ꝙ nō poſſitintelligi de xp̄oad lrām. Secundo ponaꝫ falſasexpoſitiones eorū ⁊ eas excludāTercio ponam expoſitionē catholicā ⁊ veram. Quarto obiectiones iudeoꝝ ſoluā. Circa pͥmū arguūt ex hͦqd̓ dr̄ hic. Dabit dn̄s ipſe vobis ſignum .ſ. liberatiōisachaꝫ ⁊ ppl̓i ſui a duobus regibus regnuꝫ eiꝰ deſtruerevolentibus: vt dictū eſt. Ieſus aūt nazarenus natꝰ fuit poſttp̄s achaꝫ ꝑ quingentos annos et amplius: vtpoſſet defacili oſtendi ꝑ tꝑa regnoꝝ ſꝫ dimitto ꝓpter ꝓlixitatem vitandam: ⁊ quia hoc ꝯcedit̉ ab oībus chriſtianis: gͦ conceptio ſeu natiuitas Ieſu nazareni nullomō fuit ſignū dicte liberationis. Itē ex hoc qd̓ dicitur2Ecce virgo ⁊cͣ. arguūt: qꝛ in hebreo habet̉: Ecce alm⁊cͣ. qd̓ nomen nō ſignificat virginē: ſꝫ adoleſcetuſnomē iudifferent̉ dr̄ de virgine ⁊ corrupta: qd̓ chriſtiani negant de Maria: quā dicūt virgine ꝯcepiſſe. Iteꝫex hoc quod ſeqͥtur. Et vocabit̉ nomē eius emanuel. ⁊in hebreo habet: ⁊ vocabit ip̄a .ſ. alrna: nomen eiꝰ emanuel. Ieſus aūt nazarenus non fuit vocatus a matreſua: nec etiam ab alijs emanuel: ſed Ieſus vt patꝫ exeuangelijs eoꝝ: ergo hͦ lr̄a nō pōt intelligi de ip̄o. Iteꝫarguunt ex hoc qd̓ ſubdit̉ in hoc ca. Anteqͣꝫ puer ſciatvocare patreꝫ ⁊ matrē ⁊cͣ. Ex quo patet ꝙ in puero dequo fit hic ſermo fuit ignorantia qd̓ xp̄iani negant deIeſu nazareno: dicentes eum habuiſſe plenitudinemſcientie ab inſtanti conceptionis inquātū hō ⁊ inqͣꝫtūdeus ab eterno. Circa ſecūdū ſcienduꝫ ꝙ ꝓpter iſtā q̄dicta ſunt aliqͥ hebrei exponūt ſcripturam iſtā de eꝫchia filio regis achaꝫ: qui poſt dictū ꝓphete natus fuit:vt dicūt in ſignū liberatiōis regni iude a p̄dictꝭ regibꝰEt ad hoc inducunt quod habet̉ infra ſequenti ca. Eterit extenſio alaꝝ eius implens latitudineꝫ terre tue oemanuel. Ezechias aūt fuit dominus terre poſt achaꝫpatrem ſuū ſed hoc dictū reprobat ra. ſa. ꝑ hoc qꝛ ezecbias erat. xxv. annoꝝ qn̄ cepit regnare poſt achaꝫ patrem ſuum immediate: vt habet̉. iiij. Reg. xvij. Achaꝫꝟo regnauit annis. xvj. tm̄. vt habet̉. iiij. Reg. xvj. ergo in principio regni achaꝫ anteqͣꝫ diceret̉ iſta ꝓphetiaezechias iam erat natus: ⁊ erat. ix. annoꝝ: ⁊ ſic nō pōthec ſcriptura intelligi de ezechia. ⁊ adhuc ad dictu ra. ⁊ſalo. poteſt addi: qꝛ ẜm ip̄m ⁊ ẜm doctores catholicosꝓphetia iſta fuit dicta quarto anuo regni Achaꝫ: et ſicezechias tunc nō ſolū habuit noue annos: ſed etiā. xiijergo nō poteſt intelligi de eo: voter qd̓ Ra. ſal̓. dicit ꝙhec ꝓphetia intelligēda eſt de filio eſaie. Dicit enim ꝙęſaias acceꝑat in vxorē quandā iuuencula: ⁊ ꝙ iaꝫ coceperat de eo: vn̄ dicit ꝙ talis eſt litera. Ecce adoleſcētula concepit ⁊ pariet filiū: ⁊ denunciatio huius partꝰfuit ſignū ab eo predictum: quia de puero exiſtente inmatris vtero neſcitur an ſit maſculus vel femina: ⁊ iōqn̄ certitudinaliter p̄dicitur ſignū eſt credibile ꝙ illudqd̓ p̄mittit̉ ad tale ſignū ſit futuruꝫ: vt ſit ſenſus verbięſaie. Ecce adoleſcentula ꝯceꝑit ⁊ pariet filiuꝫ: ⁊ qn̄ innatiuitate eius videbis verbumeū verificatū: ſcias tea duobus regibus te inuadere diſponentibus cito liberandum: ⁊ ita fuit vt iſte rabi ſalo. ꝓſeqͥtur qꝛ cito adpetitionē achaꝫ rex aſſyrioꝝ venit in damaſcū ꝯͣ raſinregē ſyrie ⁊ eum interfecit et populum eius tranſtulitin cyrenem: vt habet̉. iiij. Reg. xvj. ⁊ eodē anno vt dicit oſee filius bela: ꝯmurauit contra phacee filiū rome-
lie regem iſrael: ⁊ eū interfecit: vt habet̉. iiij. Reg. xvj. acſuū aut ꝓpoſitum confirmandum adducit illud qd̓ ſcribica. ſe. Et acceſſi ad ꝓphetiſſam ⁊ ꝯcepit ⁊ peꝑit filiū. Ex qͦpatet ꝙ iſta adoleſcentula de cuius conceptu et partu fithic ſemo fuit vxor eſaie ad quam acceſſit maritali affectu⁊ puer cōceptus etnatus de ea fuit filius eius ſed iſta expoſitio non pōt ſtare: qꝛ ca. ſe. dr̄ de puero nato. Et erit extenſio alarū eius .i.exercitus regis aſſyriorū imples latitudineꝫ terre tue oemanuel. ⁊ loquit̉ ibi de terra regni iude: cuius nunqͣꝫ fuitdn̄s eſaias nec filius eius: ⁊ ſic emanuel de cuius ꝯception ⁊ natiuitate fit hic ſermo nō fuit filius eſaie. Item ꝙ3dicit denunciationeꝫ natiuitatis pueri in ſexu maſculinoeſſe ſignū a dn̄o ꝓmiſſum: videt̉ falſum: qꝛ de mādato domini dixit eſaias. Pete tibi fignū a dn̄o deo tuo in ꝓfundum inferni ⁊cͣ. ꝑ reſurrectionē mortui: vel ꝑ aliquā mutationem notabilē ⁊ ſuꝑnaturalem in curſu celeſti: vt dictum eſt ſupra. ⁊ idē dicit ra. ſa. ⁊ ſic illud ſignū debuit eēaliquid valde magnū: ⁊ excedens totā creature facultatem: cuiuſmodi nō eſt talis denunciatio. qm̄ aliqn̄ mediciexꝑti ꝑ aliqua ſigna ⁊ exꝑientias p̄cognoſcunt ſexū puerinaſcituri: et ſi dicatur ꝙ nō cognoſcunt ꝑ certitudinem:tn̄ negari nō pōt quin demones pͥnoſcant certitudinalit̓:cū ad hoc ſe extendat eoꝝ noticia naturalis: que remanſit integra in eis: ⁊ ꝑ ꝯn̄s tale ſignuꝫ poteſt certitudinaliter predici a dyabolo. Itē. iiij. Res. xvij. dr̄ ꝙ oſee filiꝰ hela regnare cepit anno. .xij. achaꝫ: ⁊ ẜm hoc phacee filiꝰ romelie vixit vſqꝫ ad. xij. annū achaꝫ: ⁊ ſic falſum videt̉ qd̓dicit ra. ſa. ip̄m interfectū ab oſeę eodē anno quo natꝰ fuit emanuel: qͥ ẜm eū natus fuit anno achaꝫ iiij. vel quintoad tardius. Itē ca. viij. dr̄. Anteqͣꝫ ſciat puer vocare prēꝫ⁊ matrem auferet fortitudo damaſci: ⁊ ſpolia ſamarie coram rege aſſyrioꝝ. ſed nō legit̉ ſamaria ſpoliata a rege aſſyriorū an̄. ix. annū regni olee: in quo fuit capta a ſalmanaſar rege aſſyrioꝝ. vt habetur. iiij. Reguꝫ. xviij. licꝫ oſeeante fuerit tributarius regis aſſyrioꝝ: et ſic a natiuitatepueri de quo eſt hic ſermo ꝙ fuit filius eſaie: ẜm dictū ra.ſalo. vſqꝫ ad captionē ſamarie fluxerunt anni. xvij .ſ. octode regno achaꝫ ⁊. ix. de oſee: vt patet ꝑ p̄dicta: quia fuit natus. iiij. anno achaꝫ vel. v. ad plꝰ. ⁊ oīee cepit regnare. xij.anno achaꝫ vt dictū eſt: ante ꝟo .xvij. annos puer ſcit vocare patrē ⁊ matreꝫ. Si aūt dicatur ꝙ oſee cepit regnarequarto anno achaꝫ: vt dicunt aliqui: adhuc ſequit̉ ꝙ puer in ſpoliatione ſamarie habuit. ix. annos aū quos puerſcit vocare patrē ⁊ matrē ad tardius. Item ꝙ aſſumit adꝯfirmationē ſui ꝓpoſiti cū dicit̉. Et acceſſi ad ꝓphetiſſam⁊cͣ. magis eſt ad oppoſitū: vt on̄det̉ ca. ſe Circa terciū accipiendū eſt qd̓ dicit Math̓ j. Hoc aūt totū factuꝫ eſt vtadimpleret̉ qd̓ dictū eſt a dn̄o ꝑ ꝓph̓aꝫ dicentē. Ecce virgo habebit in vtero ⁊ pariet filium ⁊ vocabit̉ nomē eiusemanuel. ex hoc ptꝫ ꝙ iſta ſcriptura eſaie loquit̉ de dominō Ieſu chriſto: cū Matheus apl̓s ⁊ euāgeliſta ſpūſancto plenus magis qͣꝫ fuerūt ꝓphete veteris teſta. dicat eaꝫfuiſſe impletam in natiuitate chriſti: et ẜm hoc ſic exponitur a doctoribus catholicꝭ. z ¶ Ecce virgo ⁊cͣ .i. beata virgo Maria a ꝓphetis denunciata: que concepit ⁊ peperitmanens virgo. z ¶ Et vocabit̉ ⁊cͣ. qꝛ vocatus eſt chriſtꝰqd̓ eſt nomen ſignificans duplicē naturā in vno ſuppoſito: diuinam .ſ. et humanā: ⁊ hoc ideꝫ ſignat: Emanuel qd̓eſt interpretatū nobiſcū deus. a ¶ Butyrum ⁊ mel comedet. hoc dicit̉ ad denotandū vera eiꝰ humanitateꝫ quetalibus nutrit̉: maxime in puericia. b ¶ Ut ſciat reprobare malū ⁊cͣ. li vt nen tenet̉ cauſaliter: ſꝫ ꝯſecutiue: qꝛ abinfantia ſua habuit plenitudinem ſcientie ad reprobādūmalū et eligendū bonum: loquendo de ſciētia humana. etquia iſtam habuit ab inſtanti cōceptiōis ⁊ nō ante: iō ſb̓ditur. c ¶ Quia auteqͣꝫ ſciat puer reprobare⁊c.
I
AB 11