Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

HieremiasC. I

C. I.Ter.erba hieremię filii helchię de ſacerdotibus qui fueFecce locus. ſ viculleſt. in tercio ab vrbe miliariorut in anathot in terra beniamin5. i. quia. hoc eſt. § qd̓ erat in principio apudpatremQuod factū eſt verbū domini adeum in diebus ioſię filii amon regis iuda in terciodecimo anno regni eius. Et factū eſt in diebus ioachim filii ioſię regis iuda vſqꝫ adcōſummationē vndecimi anni ſequi vltimus regū iuda.dechię filii ioſię regis iuda vſqꝫ adI lxx. captiuitatem.tranſmigrationē iheruſalem in mē§ quod erat in principio apud deū: in quo louūtur prophete.ſe quinto. Et factū eſtᶠ verbum domini ad me dicenſ: Priuſqͣꝫ te forFactu.matris. in preſciētia.marem in vtero noui te: ⁊ antequā

exires de vulua ſanctificaui te: etin vtero vſus eſt libero arbitrio.ꝓphetā in gētibus dedi te. Et dixia. a. a. domīe deus. Ecce neſcio loqui: qꝛ puer ego ſum. Et dixit dn̄squaſi ne cōſideres etatē cani head me. Noli dicere quia puer ſumminis ſapiētiam eius. adhibe volūtatem: vt ꝑgaquoniaꝫ ad omnia quę mittam te:habebis me comitē quo cuncta compleas. aꝑi oꝫibis. et uniuerſa quęcūqꝫ mādauetu ⁊ implebo illud.F ne cōſideres multitudinem eoꝝ ad quos locuturus es: ſꝫ me qui tecum ſum.ro tibi: loqueris. Ne timeas a fahabebis me comitē quo cūcta compleas.fſ non ꝙ perſecutionibus ⁊ anguſtus careat.multa enim paſſus eſt: ſed vt omnia patiēter ſuperet ⁊ non cedat.cie eorū qꝛ ego tecū ſum utᶠ eruam.j. ſ vt humanam ſimilitudīem vidēs nō expaueſcat.ſpater. Ffiliumper quē omnia.te dicit dn̄s. Et miſit dn̄s manūvt humanoꝝ artuum ſimilitudinem videns tangi non formidet̉.§ pater.ſua ⁊ tētigit os meū. Et dixit dn̄sſ quaſi viriliter age. ⁊ conforteturcor tuum.ad me. Ecce dedi uerba mea ī ore§ pater ad filiū. §poſtula a me. etdabo ti. g. h. t.tuo. Ecce conſtitui te hodie ſupermalagentes ⁊ ſuper regna ut euellas etregna diaboli.deſtruas et diſperdas et diſſipes

primū. Mi ſit quoqꝫ ſub tercio. Iam captiuitas īminebat. ⁊ adhuc̄ ad ſalutem hortabatur deus tribuēs ⁊ ante vnū diem locū pęnitētię. vnde ſcriptūeſt. vſqꝫ ad captiuitatē iheruſalē ⁊ vſqꝫ ad quintū menſeꝫ prophetaſſe hieremiam. Iam hoſtiū vincula ſtrinxerāt manus. ⁊ nichilominus hęc dicebat deus: Ecce captiui facti eſtis. agite (licet ſero) pęnitentiā. Rogate me.⁊ parcam vobis. ꝑ oſſum eruere de captiuitate qui tradidi. Hęc etiā dinobis poſſumus intelligere. Si peccauerimꝰ: captiui futuri ſumus: Tradienī peccatorē ſathanęnihil diſtat ab eo ꝙ iu)dęi traditi ſunt nabuchodonoſor. vt ſicut illos deus ꝯceſſit aduerſario propter frequentes impietates: ſic nospropter peccata trademur ſpiritali nabugodonoſor. Und̓: quostradidi ſathanę vt diſcant nō blaſphemarePutaſ quātum malūeſt peccare vt tradarisſathanę captiuantisanimas eoꝝ qui relinquūtur a deo non ſinecauſa ſcꝫ nec ſine iudicio? Cū enī miſerit pluuiam ſuꝑ vineā: ⁊ ipſapro vua attulerit ſpīaſquid faciet niſi vt mādet nubibus ne pluātſuper vineaꝫ imbrem?.Prope eſt ergo ⁊ captiuitas nr̄a. ſi nō egerimus pęnitentiā. vt tradamur ſcꝫ nabuchodonoſor ⁊ babilonijsquibus iam adiacentibus ſermones prophetaꝝ legis apl̓oꝝ. ⁊ ip̄iꝰxp̄i hortantur nos adpęnitentiam prouocātad ſalutē. Si audierimus: credimus ei qͥ dixit. ⁊ ego pęnitentiamagā de omnibus malis quę locutus ſum eiſfacere.I Hieronimꝰ Ad euſebiū. Quia volumē eſt longiſſimū. ⁊ in pleriſqꝫhiſtoria manifeſta: in hieremia latā explanationē nō quęrās. ſuꝑ his maxime quę iam in alijs prophetis ſunt dicta. Ut nichil deſit in ſenſibꝰ cū multum deſit in verbis: ſtamina tibi atqꝫ ſubtegmina ⁊ litia pręparabo: tu ip̄eveſtem pulcherrimā conficito. Cęteri ꝓphetę. vt yſaias. oſee. ioel. fuerūt an̄ captiuitatē duaꝝ tribuuꝫſcꝫ iude ⁊ beniamin. alij poſt vt daniel aggeus. ⁊ zacharias. Ieremias vero ⁊ ezechiel imminēte captiuitate prophetauerūt. alter in terra iuda: alterī babylone. Hieremias puer prophetare cępit terciodecīo anno ioſię regisiuda filij amon ꝓphetauitqꝫ ſub eo decem et nouem annis. ⁊ ſub ioachimfilio eius annis vndecī. ⁊ ſub ſedechia. qui vltimus fuit regum iuda: annisxi. vſqꝫ ad. v. menſem quo a babylonijs captiuata eſt iheruſalē. Ioachaꝫvero ⁊ iechonię trini mēſes (quoꝝ alter in ęgyptum. alter cū matre ductuseſt in babyloneꝫ) in ſupradictis annis cōputātur. Ac ꝑ hoc ab exordio ꝓphetię ſuę vſqꝫ ad captiuitatē hieruſalē in qua ⁊ ip̄e captus eſt prophetauit annis. lx. vno p̨̄ter illud tempus quo in ęgiptū ductus eſt. ibiqꝫ prophetauit in tampnis. ſicut in hoc ipſo volumine continetur. C.IUerba Hierem. Lxx. Verbū dei: qꝛ verba ieremię verbū dn̄i eſt.H iero. Poſt exordiū vaticinatōis hieremię. xxxv. prophetię anno:ezechiei in babilone his qui cū eo captiuati fuerant: exorſus eſt ꝓphetare. In diebus ioſię. Hiero. Mirabilis dei clementia. Iam captiuitate vicina. ⁊ babilonio exercitu vallāte iheruſalē: nichilominus populū adenitentiam vocat. malens ſeruare ꝯuerſos qͣꝫ ꝑdere delinquētes. Priuſqͣꝫ te ⁊cͣ. Non ꝙ ante cōceptōnem fuerit: vt hęretici ſuſpicant̉S ed quia p̨̄ſciuit eū dūs futurū. cui faciēda iam facta ſunt. qui vocat ea q̨̄non ſunt: tanqͣꝫ ea quę ſunt.

Hiero. Priuſqͣꝫ te for. Quidā hunc locū ſuꝑ ſaluatoreꝫ intellicuntqui proprie propheta gētium fuit. ⁊ per apoſtolos omnes nationes vocauit. Qui priuſqͣꝫ in vtero virginali formaretur anteqͣꝫ de vulua exiret ſanctificatus eſt in vtero. ⁊ notus patri qui ſemper in patre ⁊ in quo ſemꝑ pr̄ Anteqͣꝫ de vulua ⁊cͣ. Hieron. Secundū illud pauli. Poſtqͣꝫ cōplacuit ei qui me ſegregauit ex vtero matris meę ⁊ vocauit per gratiā ſuā. vtreuelaret filiū ſuū in me: vt euāgelizarē eum ni gentibus. Iohānes ſanctificatus quoqꝫ in vtero⁊ ſpūmſanctū accipit:⁊ in vulua mouetur. etꝑ os matris loquit̉. A. a. a. do. de. xDeteſtat̉ officiū qupro ętate non pōt ſuſtinere. Eadem verecundia qua moyſes gracilis ⁊ tenuis vocis ſe eēdicit. ſꝫ ille qͣſi magnę⁊ robuſtę ętatis corripitur: quaſi puero huic venia datur. qui vrecūdia ⁊ pudore decoratur. Noli dicere ⁊ͣ.Gregorius. Officiumprędicationis alij laudabiliter appetūt. adquod alij laudabilitercoguntur. Iſaias enīvltro ſe obtulit dicēsEcce ego. mitte me.Hieremias huīliter reluctatur dicēs. A. a. adomine deus ⁊cͣ. Alvtriſqꝫ exterius diuerſa vox prodijt ſed nōa diuerſo fonte dilectionis. Duo enim ſuntpręcepta caritatis. dei.ſ. amor. ⁊ proxī. Peractiuam ergo vitamproximis ꝓdeſſe cupens yſaias officiū p̨̄dicatōnis appetit. Percontemplatiuā Hieremias amori dei inhęrere deſiderans: mittiad prędicandū renuit. Hic ne tacitę contemplationis ſucra loquēdo perderet. Ille ne damna ſtudioſi operis tacēdo ſentiret. Sed notandū quiaqui recuſauit: penitus nō reſtitit. ⁊ qui mitti voluit: ante ſe ꝑ altaris calculum purgatū vidit: ne aut nō purgatus adire quis ſacra myſteria audeataut quem deus elegit ſub humilitatis ſpecie ſuꝑbe contradicat. Quia ergo difficile eſt purgatum ſe cognoſcere: p̨̄dicationis officiū tutius declinatur. Non tamen ꝑtinaciter declinari debet. cum ad hoc ſuſcipiendum ſuperna voluntas agnoſcitur. Quod moyſes vtrūqꝫ mirabiliter expleuit.pręeſſe tantę muſtitudini: ⁊ noluit ⁊ obediuit. Forte enim ſuꝑbus eſſet: ſiducatum intrepidus ſuſciꝑet. vel autoris imꝑio obedire recuſaret. Utrobiqꝫ ergo ſubiectus. ⁊ pręeſſe populis ſeſe metiendo noluit. ⁊ tamen de imꝑantis viribus p̨̄ſumendo: conſentit. Et miſit do. ma. ⁊cͣ. Notandum ꝙ hic manus dei mittitur. quę tangit os prophetę. ⁊ d̓r. Ecce dedi verba me. in ore tuo. In yſaia autem ſcriptum eſt. Et miſſus eſt vnus de ſeraphin. et in manu habebat carbonemqueꝫ forcipe tulerat de altari. ⁊ tetigit os m. ⁊cͣ. Quia yſaias ꝑfectę ętatiserat ⁊ immūda labia habebat. ⁊ in medio populi polluta labia habentishabitabat. Mittitur vnus de ſeraphin qui nō manu. ſed forcipe ⁊ carbone tāgat os eius iniquitates auferat. Hic aūt ip̄ius dei manus mittit̉ nōvt peccata auferat quę multa ꝑ puericiam nō fecerat: ſed vt loquēdi gratiam tribuat. Ezechiel vero librū deuorat intus ⁊ foris ſcriptum ſcꝫ tam ſacramēta diuina qͣꝫ ſimplicē hyſtoriam cōtinentem. Hieremię os tāgitur. ⁊domini verba tribuūtur: vt cōfidentiam accipiat p̨̄dicandi. Ut euellas et de. Quattuor triſtibus duo lęta ſuccedunt. neqꝫ enīpōterāt edificari boͣ niſi deſtructa eēt mala. nec plātari optīa. niſi eradicarentur peſſima. Omnis enim plantatio quā non plātauit pater m. c. e. et