¶ Prothemata.
in apocalip.
¶ Prothemata.
Pręfatio Gilberti ꝑIohannis.Rnes qui pie uolunt viuere in chriſto (ſicut ait apoſtolus) ꝑſecutionē patient̉. Iuxta illud: fili accedēs ad ſeruitutē dei ſta in iuſticia⁊ timore. ⁊ p̨̄para animā tuam ad tentationē. Tentationanqꝫ ē vita hominis ſuꝑ terrā. ne aūt fideles in his deficiant: ꝯſolatur eos dominus. atqꝫ ꝯfirmat dicens: vobiſcū ſum vſqꝫ ad ꝯſummationem ſęculi. Et nolite timere puſillus grex. ꝓpter ea vidēs deus pater tribulatiōesquas paſſura erat eccleſia ab apoſtolis fundata ſuperpetrā chriſtum. vt minus timeat̉: diſpoſuit vna cū filio ⁊ſpirituſancto eas reuelare. Reuelauit autē tota trinitaschriſto ſcd̓m humanitatem. chriſtus vero iohanni ꝑ angelū. iohannes eccleſię: de qua reuelatione hunc librumꝯpoſuit. Unde ⁊ liber iſte apocalipſis dicit̉ .i. reuelatioQuia hic ꝯtinētur quę deus reuelauit iohanni. ⁊ ioh̓eseccleſię. Quanta ſcꝫ eccleſia paſſa ſit temꝑe primitiuo ⁊nunc patiat̉. ⁊ nouiſſimis tꝑibus antichriſti paſſura ſit.quę tanta erit tribulatio: vt fieri poteſt ꝙ etiā moueant̉electi. ⁊ ꝓ his ⁊ nunc ⁊ in futuro p̨̄mia ſit ſuſceptura. vtquos denunciata ſupplicia terrēt. ꝓmiſſa p̨̄mia lętificentIdeo iſte liber inter reliquas ſcripturas noui teſtamentiꝓphetię nomine cenſet̉: quę alijs excellentior eſt ꝓphetijsſicut enim nouū teſt. p̄ſtat veteri: euangeliū legi: ita hęcꝓphetia ꝓphetis veteris t. qꝛ de chriſto ⁊ eccleſia magnaex ꝑte iam adimpleta ſacramenta denunciat. Vel etiaꝫideo. qͥa cū alijs vnifaria. iſti trifaria data eſt ꝓphetiaſimul .ſ. de p̨̄terito ⁊ pręſenti ⁊ futuro. Ad cuius ꝯfirmandam autoritatem. ꝯcurrit etiā autoritas. mittentis. deferētis. ⁊ accipiētis. Mittētis .ſ. trinitatis. ⁊ deferentis angeli. accipiētis .ſ. iohannis. Cum aūt iohanni hęc in viſion fuerunt reuelata. ⁊ ſunt tria genera viſionū. ſub quogenere contineat̉ videndum ē. Uiſio em̄ alia corꝑalis.quādo videlicet corꝑalibus oculis aliqͥd videmus. Aliaſpiritualis ſeu imaginaria. cum videlicet dormiētes veletiā vigilantes imagines rerū cernimus: quibꝰ aliqd̓ aliud ſignificat̉. Sicut videlicet pharao ſpicas ⁊ moyſesrubū ardere: ille dormiēs. iſte vigilans. Alia intellectualis. quādo videlicet ſpirituſancto reuelāte. intellectu mētis veritatē myſterioꝝ ſicut ē capimuſ. Quo mō vidit iohānes quę in hoc libro referunt̉. Non em̄ figuras tantūvidit ſpiritū: ſed earū ſignificata mēte intellexit. vidit autē iohannes ⁊ ſcripſit in pathmos inſula relegatus a domiciano ī exilio principe īpijſſimo. hac eum ad ſcribendūcōpellente cauſa: quia dum exul teneret̉ a domiciano inpathmos inſula. ī eccleſijs quibus p̨̄erat. multa pullulauerunt atqꝫ īoleuerūt vicia. atqꝫ diuerſę hęreſes. Erantem̄ quidaꝫ hęretici. ibi dicētes: chriſtū nō fuiſſe ante mariā. quia tēporaliter de ea natus erat. Quos iohannes īprincipio euāgelij ſui redarguit dicēs: In principio eratverbū. ⁊ in hoc libro cum dicit: alpha ⁊ o. i. principiū ⁊ finis. Dicebant etiā quidā eccleſiam pōdere tribulationūante finem ſęculi deſituram: ⁊ ꝓ labore nō p̨̄mium ęternum ſuſcepturam. horū ergo errores volens deſtruere iohannes. oſtendit chriſtum principiū eſſe ⁊ finem. Vndeyſaias ante me nō ē formatus deuſ. ⁊ poſt me nō erit. Eteccleſiam ꝑ exercitium tribulationū nō deſinere. ſed ꝓficere: ⁊ pro his brauium ęternum reciꝑe vel ſuſciꝑe. Scribit aūt iohannes. vij. eccleſijs aſię. ⁊ eaꝝ ſeptē epiſcopisde p̨̄dictis inſtruens ⁊ in eis ꝑ eam totam generalē eccleſiam docens. Eſt itaqꝫ materia iohannis in hoc oꝑe. ſtatus ſpecialiter aſianę eccleſię. nec n̄ ⁊ totius eccleſię. videlicet quę in p̨̄ſenti patiat̉. ⁊ in futuro receptura ſit. Intentio vero eius eſt monere ad patiētiam quę ſeruāda: tumqͥa breuis labor: tum qꝛ pręmiū magnū. Modus tractādi talis: primo p̨̄mittit prologum ⁊ ſalutationē vbi reddit auditores benignoſ ⁊ attētos. quo p̨̄miſſo accedit adnarrationē. Ante narrationē vero oſtēdit chriſtum eſſeabęterno ſine principio ⁊ fine. inducens ipſum loquēteꝫ
⁊ dicentem. ego ſum alpha ⁊ o. i. principiū ⁊ finis. poſteaaccedēs ad narrationē. diſtinguit ſeptē viſiones: quibꝰterminatis iſte liber conſumit̉. Pręmittit aūt prologumdicēs: A pocalipſis iheſu chriſti ſubaudis hęc ē. Sicut īalijs: viſio yſaię hęc ē. ⁊ ꝑabolę ſalomonis hę ſunt.Icut in ſecularibus libris tria quęrunt̉. Intēlio .ſ. vtilitas. ⁊ cui parti ph̓ię ſupponat̉. Sicquoqꝫ in hoc libro diuino tria querunt̉. materia. intentio. vtilitas. ⁊ cui ꝑti humanitatis .i. vitę ſubiaceat. Uita em̄ alia philargica. alia practica. alia theorica .i. ꝯtemplatiua. cui liber iſte ſubiacet. Intentio ē auctoris huius ponere ſigna. ꝑ quę ꝯmendet nobis patientiā .i. faciet nos patiētes ꝓ nomine chriſti: ut de patiētiaeundo ad ꝯtemplationem cęleſtis glorię. ꝑuenire poſſimus ad vtilitatē. ad remunerationē .ſ. patientię noſtrę i.ad duplicē ſtolam animę .ſ. ac corꝑis beatitudinem. Etnotandū quomō patientiā ꝯmendet. oſtendēdo .ſ. ꝑ varias ſimilitudines vt ꝑ equos ⁊ ſimilia. ꝑſecutiones pręſentis ⁊ futurę eccleſię in tēpore antichriſti .i. diuerſas tribulationes diuerſorum ſtatuū eccleſię p̨̄munit nos referēdo: vt fortiores ſimus ad ſuſtinendum. nam leuius lęditquidquid p̨̄uidimus ante. Illud quoqꝫ ſciendū. ꝙ potius ꝯmendat patientiam. Ideo videlicet: qm̄ fundamentū ē omnium virtutū. prudentio teſte qui ait: vidua veldebilis ē virtus quā non patiētia firmat.Eus pater p̨̄uidens tribulationes quas paſſura erat ſancta eccleſia: poſtqͣꝫ ab apoſtolis fuit fundata. diſpoſuit cum filio ⁊ ſancto ſpiritueas tribulationes ⁊ eaꝝ p̨ͥmia reuelare. Iacula em̄ q̨̄ p̨̄uident̉ minus ledūt. Ita chriſto manifeſtauit ſecundū humanitatē. chriſtus iohanni. ⁊ iohānes eccleſię reuelauit.qui excellebat omnibuſ priuilegio caſtitatis. ⁊ qui gratiadei interp̨̄tat̉: qͥ omnia bona quę agebat. gratię dei aſcribebat. ⁊ qui omnia īmania tormentoꝝ ęquanimitate mētis ſuſtinebat. Sed qͥa ꝯſtat hanc reuelationem factameſſe ī viſionē. videndū ē ſub quo genere viſionis ē. viſioem̄ alia corꝑalis ē: alia ſpūalis. alia ītellectualis. Viſiocorꝑalis ē qua videmus celū ⁊ terrā ⁊ cetera talia. Viſioſpūalis eſt quādo in eo qd̓ videt̉ aliud p̨̄tendit̉ ſicut fuitde moyſe qͥ vidit rubum nō ardentē ardere: qd̓ aliud ſignificabat. Intellectualis vero quādo ſpirituſancto ītimante aliqͥs cōſpicit aliqͥd myſticum: ſicut ſanctus iohānes in hoc libro fecit. nam nō realiter iſta vidit: ſed diuinō flamine īſpirante. ꝯuenientia ſigna paſſionū deſignatiua ītellectui ſuo cōfigurauit Nunc q̨̄ ſit materia illiꝰ videamus. Materia illius ſunt ſeptē ſigna .i. genera tribulationū. Intētio vero ē nos īuitare ad patientiā: vt ꝑpatientiam veniamus ad ꝯtēplationeꝫ. ꝑ ꝯtemplationēad reuelationē. Inde ad beatitudinē in qua habemusfinalē cauſam huius oꝑis: ⁊ qͥa non q̨̄ritur in diuinitatede ph̓ia ſed de vita videamus cui vite ſupponat̉. Vita.alia theorica .i. ꝯtemplatiua. alia practica .i. actiua. Sedpracticā ad theoricā conſtat referri. Et notandū ē quarenos magis ad patiētiā qͣꝫ ad alias virtutes īuitet. ad qd̓dicendū ē: ꝙ ſic̄ fides ē fundamētū omniū virtutū: ſic patientia quodāmodo ē ſuſtentamentū: vnde prudentiusVidua ē virtus quā non patiētia firmat. Notandū vero ē quandam ꝑtem huius libri. ꝓꝓhemio vel ꝓ ꝓlogoaccipi .ſ. vſqꝫ ad illū verſum. Ego iohānes fui ⁊cͣ. In qͣꝑte nos inuitat ad legendū ⁊ ad audiendū ⁊ ad ſeruandum: qꝛ ſi hoc fecerimus beatitudinē ꝯſequemur. ⁊ ſic cōmēdat opus ſuū. legēdus ē iſte liber. qꝛ ē apocalipſis iheſu chriſti .i. reuelatio n̄ cuiuſlibet ſed iheſu chriſti. Vel legendus ē liber hic. qͥa beatus ē qui legit ⁊ qui audit verba ꝓphetię lectionis huius .i. apocalipſis .i. reuelationisiheſu chiiſti.Pocalipſis hęc inter reliquos noui teſt. librosꝓphetia vocat̉. ſed alijs excellētior ꝓphetijs. qꝛde chriſto ⁊ eccleſia magna ex ꝑte adīpleta iamſacramenta denunciat. vel etiā ideo. qͥa cū alijs vnifariaiſti trifaria data ē ꝓphetia ſimul .ſ. de p̨̄terito. de p̨̄ſenti⁊ de futuro. ⁊ ſicut euangeliū legis obſeruantias. ſic iſtaꝓphetia excellit veteres a lōge ꝓſpiciētes vētura ꝓphetiaſ