Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Prothemata.

in apocalip.

Prothemata.

Pręfatio Gilberti ꝑIohannis.Rnes qui pie uolunt viuere in chriſto (ſicut ait apoſtolus) ꝑſecutionē patient̉. Iuxta illud: fili accedēs ad ſeruitutē dei ſta in iuſticia⁊ timore. ⁊ p̨̄para animā tuam ad tentationē. Tentationanqꝫ ē vita hominis ſuꝑ terrā. ne aūt fideles in his deficiant: ꝯſolatur eos dominus. atqꝫ ꝯfirmat dicens: vobiſcū ſum vſqꝫ ad ꝯſummationem ſęculi. Et nolite timere puſillus grex. ꝓpter ea vidēs deus pater tribulatiōesquas paſſura erat eccleſia ab apoſtolis fundata ſuperpetrā chriſtum. vt minus timeat̉: diſpoſuit vna cū filio ⁊ſpirituſancto eas reuelare. Reuelauit autē tota trinitaschriſto ſcd̓m humanitatem. chriſtus vero iohanni ꝑ angelū. iohannes eccleſię: de qua reuelatione hunc librumꝯpoſuit. Unde ⁊ liber iſte apocalipſis dicit̉ .i. reuelatioQuia hic ꝯtinētur quę deus reuelauit iohanni. ⁊ ioh̓eseccleſię. Quanta ſcꝫ eccleſia paſſa ſit temꝑe primitiuo ⁊nunc patiat̉. ⁊ nouiſſimis tꝑibus antichriſti paſſura ſit.quę tanta erit tribulatio: vt fieri poteſt ꝙ etiā moueant̉electi. ⁊ ꝓ his ⁊ nunc ⁊ in futuro p̨̄mia ſit ſuſceptura. vtquos denunciata ſupplicia terrēt. ꝓmiſſa p̨̄mia lętificentIdeo iſte liber inter reliquas ſcripturas noui teſtamentiꝓphetię nomine cenſet̉: quę alijs excellentior eſt ꝓphetijsſicut enim nouū teſt. p̄ſtat veteri: euangeliū legi: ita hęcꝓphetia ꝓphetis veteris t. qꝛ de chriſto ⁊ eccleſia magnaex ꝑte iam adimpleta ſacramenta denunciat. Vel etiaꝫideo. qͥa cū alijs vnifaria. iſti trifaria data eſt ꝓphetiaſimul .ſ. de p̨̄terito ⁊ pręſenti ⁊ futuro. Ad cuius ꝯfirmandam autoritatem. ꝯcurrit etiā autoritas. mittentis. deferētis. ⁊ accipiētis. Mittētis .ſ. trinitatis. ⁊ deferentis angeli. accipiētis .ſ. iohannis. Cum aūt iohanni hęc in viſion fuerunt reuelata. ⁊ ſunt tria genera viſionū. ſub quogenere contineat̉ videndum ē. Uiſio em̄ alia corꝑalis.quādo videlicet corꝑalibus oculis aliqͥd videmus. Aliaſpiritualis ſeu imaginaria. cum videlicet dormiētes veletiā vigilantes imagines rerū cernimus: quibꝰ aliqd̓ aliud ſignificat̉. Sicut videlicet pharao ſpicas ⁊ moyſesrubū ardere: ille dormiēs. iſte vigilans. Alia intellectualis. quādo videlicet ſpirituſancto reuelāte. intellectu mētis veritatē myſterioꝝ ſicut ē capimuſ. Quo mō vidit iohānes quę in hoc libro referunt̉. Non em̄ figuras tantūvidit ſpiritū: ſed earū ſignificata mēte intellexit. vidit autē iohannes ⁊ ſcripſit in pathmos inſula relegatus a domiciano ī exilio principe īpijſſimo. hac eum ad ſcribendūcōpellente cauſa: quia dum exul teneret̉ a domiciano inpathmos inſula. ī eccleſijs quibus p̨̄erat. multa pullulauerunt atqꝫ īoleuerūt vicia. atqꝫ diuerſę hęreſes. Erantem̄ quidaꝫ hęretici. ibi dicētes: chriſtū nō fuiſſe ante mariā. quia tēporaliter de ea natus erat. Quos iohannes īprincipio euāgelij ſui redarguit dicēs: In principio eratverbū. ⁊ in hoc libro cum dicit: alpha ⁊ o. i. principiū ⁊ finis. Dicebant etiā quidā eccleſiam pōdere tribulationūante finem ſęculi deſituram: ⁊ ꝓ labore nō p̨̄mium ęternum ſuſcepturam. horū ergo errores volens deſtruere iohannes. oſtendit chriſtum principiū eſſe ⁊ finem. Vndeyſaias ante me nō ē formatus deuſ. ⁊ poſt me nō erit. Eteccleſiam ꝑ exercitium tribulationū nō deſinere. ſed ꝓficere: ⁊ pro his brauium ęternum reciꝑe vel ſuſciꝑe. Scribit aūt iohannes. vij. eccleſijs aſię. ⁊ eaꝝ ſeptē epiſcopisde p̨̄dictis inſtruens ⁊ in eis ꝑ eam totam generalē eccleſiam docens. Eſt itaqꝫ materia iohannis in hoc oꝑe. ſtatus ſpecialiter aſianę eccleſię. nec n̄ ⁊ totius eccleſię. videlicet quę in p̨̄ſenti patiat̉. ⁊ in futuro receptura ſit. Intentio vero eius eſt monere ad patiētiam quę ſeruāda: tumqͥa breuis labor: tum qꝛ pręmiū magnū. Modus tractādi talis: primo p̨̄mittit prologum ⁊ ſalutationē vbi reddit auditores benignoſ ⁊ attētos. quo p̨̄miſſo accedit adnarrationē. Ante narrationē vero oſtēdit chriſtum eſſeabęterno ſine principio ⁊ fine. inducens ipſum loquēteꝫ

⁊ dicentem. ego ſum alpha ⁊ o. i. principiū ⁊ finis. poſteaaccedēs ad narrationē. diſtinguit ſeptē viſiones: quibꝰterminatis iſte liber conſumit̉. Pręmittit aūt prologumdicēs: A pocalipſis iheſu chriſti ſubaudis hęc ē. Sicut īalijs: viſio yſaię hęc ē. ⁊ ꝑabolę ſalomonis hę ſunt.Icut in ſecularibus libris tria quęrunt̉. Intēlio .ſ. vtilitas. ⁊ cui parti ph̓ię ſupponat̉. Sicquoqꝫ in hoc libro diuino tria querunt̉. materia. intentio. vtilitas. ⁊ cui ꝑti humanitatis .i. vitę ſubiaceat. Uita em̄ alia philargica. alia practica. alia theorica .i. ꝯtemplatiua. cui liber iſte ſubiacet. Intentio ē auctoris huius ponere ſigna. ꝑ quę ꝯmendet nobis patientiā .i. faciet nos patiētes ꝓ nomine chriſti: ut de patiētiaeundo ad ꝯtemplationem cęleſtis glorię. ꝑuenire poſſimus ad vtilitatē. ad remunerationē .ſ. patientię noſtrę i.ad duplicē ſtolam animę .ſ. ac corꝑis beatitudinem. Etnotandū quomō patientiā ꝯmendet. oſtendēdo .ſ. ꝑ varias ſimilitudines vt ꝑ equos ⁊ ſimilia. ꝑſecutiones pręſentis ⁊ futurę eccleſię in tēpore antichriſti .i. diuerſas tribulationes diuerſorum ſtatuū eccleſię p̨̄munit nos referēdo: vt fortiores ſimus ad ſuſtinendum. nam leuius lęditquidquid p̨̄uidimus ante. Illud quoqꝫ ſciendū. ꝙ potius ꝯmendat patientiam. Ideo videlicet: qm̄ fundamentū ē omnium virtutū. prudentio teſte qui ait: vidua veldebilis ē virtus quā non patiētia firmat.Eus pater p̨̄uidens tribulationes quas paſſura erat ſancta eccleſia: poſtqͣꝫ ab apoſtolis fuit fundata. diſpoſuit cum filio ⁊ ſancto ſpiritueas tribulationes ⁊ eaꝝ p̨ͥmia reuelare. Iacula em̄ q̨̄ p̨̄uident̉ minus ledūt. Ita chriſto manifeſtauit ſecundū humanitatē. chriſtus iohanni. ⁊ iohānes eccleſię reuelauit.qui excellebat omnibuſ priuilegio caſtitatis. ⁊ qui gratiadei interp̨̄tat̉: qͥ omnia bona quę agebat. gratię dei aſcribebat. ⁊ qui omnia īmania tormentoꝝ ęquanimitate mētis ſuſtinebat. Sed qͥa ꝯſtat hanc reuelationem factameſſe ī viſionē. videndū ē ſub quo genere viſionis ē. viſioem̄ alia corꝑalis ē: alia ſpūalis. alia ītellectualis. Viſiocorꝑalis ē qua videmus celū ⁊ terrā ⁊ cetera talia. Viſioſpūalis eſt quādo in eo qd̓ videt̉ aliud p̨̄tendit̉ ſicut fuitde moyſe qͥ vidit rubum nō ardentē ardere: qd̓ aliud ſignificabat. Intellectualis vero quādo ſpirituſancto ītimante aliqͥs cōſpicit aliqͥd myſticum: ſicut ſanctus iohānes in hoc libro fecit. nam nō realiter iſta vidit: ſed diuinō flamine īſpirante. ꝯuenientia ſigna paſſionū deſignatiua ītellectui ſuo cōfigurauit Nunc q̨̄ ſit materia illiꝰ videamus. Materia illius ſunt ſeptē ſigna .i. genera tribulationū. Intētio vero ē nos īuitare ad patientiā: vt ꝑpatientiam veniamus ad ꝯtēplationeꝫ. ꝑ ꝯtemplationēad reuelationē. Inde ad beatitudinē in qua habemusfinalē cauſam huius oꝑis: ⁊ qͥa non q̨̄ritur in diuinitatede ph̓ia ſed de vita videamus cui vite ſupponat̉. Vita.alia theorica .i. ꝯtemplatiua. alia practica .i. actiua. Sedpracticā ad theoricā conſtat referri. Et notandū ē quarenos magis ad patiētiā qͣꝫ ad alias virtutes īuitet. ad qd̓dicendū ē: ꝙ ſic̄ fides ē fundamētū omniū virtutū: ſic patientia quodāmodo ē ſuſtentamentū: vnde prudentiusVidua ē virtus quā non patiētia firmat. Notandū vero ē quandam ꝑtem huius libri. ꝓꝓhemio vel ꝓ ꝓlogoaccipi .ſ. vſqꝫ ad illū verſum. Ego iohānes fui ⁊cͣ. In qͣꝑte nos inuitat ad legendū ⁊ ad audiendū ⁊ ad ſeruandum: qꝛ ſi hoc fecerimus beatitudinē ꝯſequemur. ⁊ ſic cōmēdat opus ſuū. legēdus ē iſte liber. qꝛ ē apocalipſis iheſu chriſti .i. reuelatio n̄ cuiuſlibet ſed iheſu chriſti. Vel legendus ē liber hic. qͥa beatus ē qui legit ⁊ qui audit verba ꝓphetię lectionis huius .i. apocalipſis .i. reuelationisiheſu chiiſti.Pocalipſis hęc inter reliquos noui teſt. librosꝓphetia vocat̉. ſed alijs excellētior ꝓphetijs. qꝛde chriſto ⁊ eccleſia magna ex ꝑte adīpleta iamſacramenta denunciat. vel etiā ideo. qͥa cū alijs vnifariaiſti trifaria data ē ꝓphetia ſimul .ſ. de p̨̄terito. de p̨̄ſenti⁊ de futuro. ⁊ ſicut euangeliū legis obſeruantias. ſic iſtaꝓphetia excellit veteres a lōge ꝓſpiciētes vētura ꝓphetiaſ