¶ Ad Roma.CVII.

Ique veſtri iuris operādo. j ducenti ad cōmationenveſtraꝭ ſeruire iuſticię īᶠ ſanctififideo ē ſeruiendū iuſticie. ſcū peccatū dominaretur vobiscationē. Cum eī ſerui eſſetis pecI caruiſtis dominio iuſticiecati: liberi fuiſtis iuſticię. Quem⁊ fuit fructus vnde erubeſcatis ⁊ finis morsmaiorē turpitudinē in hac vita 5. q. malūturpitudinibus peccatoꝝergo fructū habuiſtis tuncᶠ in ilſin quoꝝ memoria cum ſane mētis eſtislis: in quibusʳ nunc erubeſcitisrde fructu quero: nam de fine patet Fexitus vite ⁊ actuumτ vnde. Computruerūt iumēta inſtercore ſuo ſeternaNam finis illorum mors eſt.ita tunc ſcū cōuerſi eſtis cuius tunc ſeruiNunc vero liberati aſ peccato.tunc liberi iuſticie τquaſi ꝑ aliū in preſentiſerui aūt facti deo. habetis fruſ vobis cōgruū ducti j. in virtutū ꝯſummatōꝫctūʳ veſtrumq in ſanctificatione:habetisſq̄ ē ſine fine Iquaſifinem vero vitam ęternam. Stimeritoꝝ ſuntFeternapendia enim peccati mors. GraIdatur ⁊ que ē finis iuſtoꝝ ſola .i. pertia autē deiʳ vita ęterna. in chriſto hieſu domino noſtro.C. VII.tur dicitur ꝑ chriſtum ⁊ nō ꝑ legis obſeruantiā: quia iam fine habet. ⁊ nō dat vitā ſed auget pctm̄Nignoratisfratres. ſcientibus enim legem lohoc igno. ſcꝫ Inaturalis flex nature generalis ē: ⁊ nō ſcripta. vt ei obediatꝰquor. Iquiaq lex in homineʳ domifquādiu ſtatū habet ipſa lex ſꝑ ſimilenaturʸ quanto tēpore viuit. Nāſ ꝓponit ſpecialē legemquę ſub uiro e mulier. viuēte viroſ vt nō poſſit diſcedere ab eo § ſic etiā quādiulex ſtatum habet: debet ſeruarialligata ē legi. Si autē mortuusſic ſi lex ſtatū amittit. ſoluitur homofuerit vir: ſſoluta eſt a lege viri.

Iquia viuēte viro eſt alligata legi viri ſic quipreuaricat̉ lege ſtante peccatIgitur viuēte marito: vocabit̉adultera ſi fuerit cum alio viro.ſublata lege data remiſſione peccatiSi autē mortuus fuerit vir eiusfita hi qui iuncti ſūt euāgelio ꝑ gratiā liberatiTita j mortua lege nō ſunt adulteri qui cū chriſto ſuntIliberata eſt a lege viri: ſvt nonſit adultera ſi cum alio fuerit virofiuxta hanc ſimilitudinē τapoſtoli P nō modimiſiſtis legem. ſed etiā ſnihil debetis legi. q̄data ē vſqꝫ ad chriſtūItaqꝫ fratres mei ⁊ᶠ vos mortiIdimiſſis peccatis τ i. figuratiuis y ꝑ myſteriūīcarnationis. vel ꝯpletionē veritatisficati eſtis legỉ ꝑ corpus chriſtil i. chriſti cuius nō pudeat eſſe: quia ipſe ē Etcuius vtiqꝫ ſumuvt ſitis vos alteriuſ. qͥ ex mortuTqui ſteriles ſub lege ſmodo ſ vel mus quiprius mortiis reſurrexit: vt fructificetis deoI modo deo: ⁊ nō vt olim carnali ſenſu ſ quecarnis ſunt oꝑantes. qd̓ ē ſub legeCum enī eſſemus in carne. paſf. i. ꝯcupiſcentie que ſunt cauſe cauſa peccatoꝝmortaliū .i. cōſenſus ⁊ oꝑis ⁊ vel note vel aucͣtevicio vel fomite faciēteſiones peccatoꝝ quę ꝑ legē erāt.ſducebāt membra ad mala oꝑaꝘ. per inſtrumenta ſua j ita ſvt facerēt digna eterna mortoꝑabant̉ ī mēbris nr̄is: vt fruIcū ſumus chriſti remiſſis peccatisctificarent morti. Nunc autē ſoIque ē cauſa peccati ſ vel lex mortis ē qꝛ peccātes interficitluti ſumus a lege mortis: in qua⁊ nec unquā niſi gratia dei ſolueremur ſolutiIdetinebamur: Tita vt ſeruiamuslege fidei que ē ī animo īnouato que etiā homiem̄ facit ſpiritualē ⁊ ideo lex ſpiritus ſenuitenim. quia ceſſauitin nouitate ſpiritus: ⁊ non inveFaccidētis hic querit̉ utrū ipſa ſit mala. qꝛ uidebatur culpaſſe legemtuſtate litterę. Quid ergo dice⁊. i. male docēs uel faciēs peccare ⁊cͣ. q̄ ſupͣ ſedbonamus: Lex peccatum ē? Abſit.Fa deo ut ꝑ legē uel eſſe puniendūSed peccatum non cognoui niſi

¶ Liberi ⁊cͣ. Libertas ſerui ē. quādo eum peccare delectat. qd̓ eſt ex libexo arbitrio. liberaliter ſeruit: qui voluntatē domini libēter facit. ſic ⁊ iuſtitię libere ſeruit. qui amat. qui lętatur.Quē ergo fructuꝫ. Hęc rememoratio facit priora abhorrere ⁊ magis obnoxios gratie.¶ Erubeſcitis. Augꝭ. Eſt enim quędā tꝑalis confuſio. ſcꝫ ꝑturbatio animi reſpiciētis peccata ſua. ⁊ reſpectōe horrētis. ⁊ horrore erubeſcētis. eterubeſcēdo corrigētisNunc uero liperati. Augꝭ. Liberos dixit iuſticię. nonliberatos. nūc a pctōn̄ liberos. ne ſibi hoctribuāt. ſed dicit ꝓuide liberatos. ad ſentētiam domini. Si filiꝰvos liberauerit vereliberi eritis.¶ Finis illoꝝ morsquia mors eſt dignaretributio ꝓ peccato.ſed vita ęterna quę ēfinis iuſtorū. ſola gratia datur. ꝑ chriſtumqꝛ ⁊ merita ex gratia.⁊ reddet̉ gratia ꝓ gr̄aStipedia. Id ē.militię diabolice d̓bitū. qd̓ reddit̉ n̄ donat̉¶ Stipēdium. Aſtipe. pendēda .i. ſubſtantia ponderanda.antiquitus enim potius pōderabatur pecunia qͣꝫ numerabat̉. q̨̄ꝓ patria militantibuſex publico ęrario dabatur. Et dicit Stipen. pec. mors vt mortem peccato nō īmerito illatā. ſed debitamdemonſtraret. poſſetetiā dici. Stipendiūvitę vita ęterna. Sꝫmaluit dicere gratiadei vita ęterna. vt intelligeremus deū adęternam vitā pro ſuamiſeratione nos ꝑducere non meritis. vnde vita ęterua q̨̄ in fine a deo meritis pręcedentibꝰ reddit̉. q̨̄ nona nobis ſunt ſed ī nobis facta ſunt ꝑ gratiam recte ⁊ ipſa gratianūcupatur. quia gratis datur. Nec ideogratis. quia nō meritis datur. ſed quia data ſunt ⁊ ipſa merita qͥbus dat̉. Confitendū eſt ergo ideo gratiā vitā ęternaꝫ vocari. qꝛ his meritis reddit̉. quę gratia ꝯtulit homini. Accipimus ergo gratiā ꝓ gratia .ſ. gratiā glorificationis ꝓ gratia iuſtificationis.An ignoratis. Hactenus de vi gratię. Nunc ꝙ lex vltra non ē tenēUa. Et agit de fine legis. ⁊ priori eius inutilitate. ne ergo mirent̉ romani.quia apoſtolus dicit nō eſtis ſub lege. ſed ſub gratia. ſupra dicebat̉ noniuſtificare. hic debere ceſſare: qꝛ data vſqꝫ ad chriſtum. Ordo. An ignoratis hoc .ſ. quia lex in homīe dominat̉. quāto tēpore viuit. qd̓ non debetisignorare: quia legeꝫ ſcitis. ⁊ ego loquor ſcientibus legē: in qua quod dicomanifeſtat̉ ſi ſpiritualiter intelligat̉.Uel lex. Moyſi. dominatur in homine. vt ei obediatur. quia ⁊vos ſcitis legem moyſi. Sciētibus enim ⁊cͣ. Et ſic dupliciter poteſt legilittera vel de lege naturali. vel de lege moſaica.

Uiuit. Mortua enim dicit̉ lex cū ceſſat eius autoritas.¶ Nam quę ſub uiro. Vt firmet animos eoꝝ exemplo humanę legisvtitur. Sciunt legē romani. quia nō ſunt barbari: ſed naturalē iuſticiamꝯpręhenderunt. partim ex gręcis. ſicut gręci ex hebręis.¶ Nam quę ſub viro. Hoc exemplo docet chriſtianum a lege factoꝝ exutum. nō ab omni lege vt mulier a lege viri. nō a lege naturę: nec vltra chriſtianus debet eſſe ſub lege. ſi enim lex ei viuit: adulter ē nec prodeſt ei chriſtianum dici.¶ Igitur uiuē. m.uo. adul. Si ſeruāſlegem mortuā vult eſſe fidei: adulter eſt invtroqꝫ. nec prodeſt eichriſtus.¶ Si aūt m. f. u.⁊cͣ. Sic finita lege nōpręuaricatur. qui adchriſtuꝫ tranſit dimiſſis figuris. Auguſti.Mortua enim lege n̄ſunt adulteri qui inchriſto ſunt.¶ Per corpuschriſti. Quia chriſtus fuit impletio etveritas. legalia verofigura ⁊ vmbra chriſti fuerunt. ⁊ eoꝝ quęin chriſto īpleta ſunt¶ Cum enim eſſemus. Hic quattuor actus hominis ponit ante legem. ſub lege. ſub gratia. deindein alia vita vbi nullūbellum.Alege mortis.Aucta eſt enim concupiſcentia cū lex prohiberet vbi n̄ erat fides⁊ ad cumulum pctōꝝp̨̄uaricationis crimenadiectuꝫ eſt. quia vbinon eſt lex nec pręuaricatio.Nunc autemſoluti ſumus. Auguſtinus in pręcedenti ſimilitudine tria ſūtvir. mulier. ⁊ lex. Etrurſus in hac re propter quā ſimilitudo īducta ſimil̓r ſunt triaanima peccatū ⁊ lex.Sed in illa vir moritur. vt ſoluta quia ſitmulier ip̄a nubat. hicautem non peccatumſed ipſa anima morit̓peccato q̨̄ ſeruit mente legi dei. quāuis ipſe paſſiones nondū mortuę ſint.qͣꝫdiu carne ſeruit legi peccati. Reſtat ergo ei adhuc aliquid ꝙ eum nonvincant.In nouitate. Operibus noui hominis. quę non noſtris viribus vellege attingimus. ſed gratia .ſ. ſpiritus. in quibus ſic eſt īmorandū. vt nihiladdatur de legis operibus q̨̄ vetuſta ſunt.¶ Quid ergo dicemus. Quandoquideꝫ lex mortis eſt. ⁊ auxit virespeccati. detinens a bona oꝑatione. videtur ergo lex peccatū .i. docens peccare. vel talis pro qua donata peccauit auctor eius. quaſi malę rei. Nonſed potius bonū ē. quia peccatū fecit agnoſcere. qꝛ prius neſciebant̉ q̨̄damvel eſſe peccata. vel adeo eſſe grauia. vel eſſe puniēda¶ Abſit. Sed pec. ⁊cͣ. Oſtendit legē nō eſſe peccatū ſed indicē peccativt ſic anīa reatus ſollicitudine ad ꝑcipiendā gratiā ꝯuerteretur.