Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

RattheusC .V.

Ab illis qui ſunt in regno celorum.vocabitur in regno cęloꝝ. QuiSic.f Licet inautem fecerit et docuerit: hic mapreſenti abiectus. econtra licet ille hic prelatuſtamen vilis.gnus vocabitur in regno cęloꝝ.Quomodo ergo faciendum: Quod fitſpiritu conſilii. ⁊ gracia miſericordie dei.Dico autem vobis quia niſi afIque eſt in preceptis vite inchoatiuis ⁊ myſticis iuxta litterambūdauerit iuſticia veſtra plus qͣꝫſcribaꝝ et phariſęorum non intrabitis in regnum cęlorum. Audiſtis quia dictum eſt antiquis.Non occides. Qui autem occiſvt iudicio puniatur legis. Accuſationelegis. Plus impono non iraſci.derit reus eritꝭ iudicio. Egor autem dico vobis quia omnis quiNon fratri iraſcitur qui peccato iraſcitur. Id eſt. dignus accuſatione. Quodiraſcitur fratri ſuo reus erit iuupra de homicidioQui de motu prorūpit in vocem indignationis.dicio.Qui autem dixerit fratri Interiectio indignationem exprimens§ Conſenſu iudicum de danda ſententia ineum.ſuoracha: reus eritī concilio.

Qui vſqꝫ ad conuicia proceſſerit. 5 Equein deum credenti quem deus ſalem vocat.Qui autemᶠ dixerit fatue: reusQuia non licet iraſci. ergo multo minusodio habere.erit gehennę ignis. Si ergo ofBoni operis ſacrificium In fide velad chriſtum ad quem niſi per fidem attingat.nemo digne offert.fersʸ munus tuum ad altare. et Quem leſiſtiibi recordatꝰ fueris quia fratertuus habet aliquid aduerſum te:Coram deo.relinque ibi munus tuum antef Quod nequit fieri niſi ſpū hūilitatis fundatus ⁊ timens deuꝫ. Quantum in te eſt emēdando ꝙ peccaſtialtare ⁊ vadeˢ prius reconciliariIntentionem reuocans: ad id quod ceperas. hoc ex ſpū lenitatis quo mitis fitfratri tuo: ⁊ tunc veniens offehabere cum aduerſario.ſhactenus de proximo: hic pacem iubetres munus tuum. Eſto conj. Nemo enim nouit quando de hac vita exſentiens aduerſario tuo cito dūes in via cum eo: ne forte tradatte aduerſarius iudici. ⁊ iudex traIin tenebras exter iores.dat te miniſtro ⁊ in carcerem mittaris. Amen dico tibi: non exies

Qui autem fecerit. Qui non ſoluerit: et ſic docet: non minimus.nō tn̄ magnus. Sed ſi facit quod docet. ſoli enī factores legis iuſti ſunt apud deum. Dico aūt uobis. Cum ait dico: magnam vim ⁊ profundam intelligentiam cogitandi incuſſit. oſtendit qūo ſuperaddit ⁊ non quę priusmandauerat abſoluit. Plus etiā eſt diligere inimicos qͣꝫ non odiſſe. nōcupere: qͣꝫ non adulterari. non iraſci: qͣꝫ non occidere.Niſi. Id eſt. nōſolū minima legꝭ p̨̄cepta impleueritis: ſedet ea quę addo. quiadum fiunt addita adperfectionē: etiā hͨ plenius aguntur q̨̄ pręmiſſa ſunt ad inchoationē. qꝛ qui non videt mul̓. ad concu. e.nec fornicat̉. nec occidit: qui non iraſciturIuſticia ueſtraIuſticiam pharifęorum vocat omnia illa ad cultum dei actualiter pręcepta. ſeu figuraꝝ miſtica tm̄ adlitteram inſtituta.Iuſticia illoꝝ mādata moyſi. impletio.illoꝝ iuſticia chriſti.Illa a pęna liberantiſta ſaluant. Quidā in hac expoſitione laborāt. volentes notare ſuꝑabundantiā eſſe in nouo: quę nō obſeruaretur in veteri t. cū ⁊ inillo mali actus ⁊ mala concupīa prohiberētur. Sed nō ſcd̓mhoc hic agit̉. Immoin hoc abundantiamaior qͣꝫ ſcribarum ⁊phariſęoꝝ on̄ditur:qꝛ illi ſcd̓m opera magis iuſti appellari qͣꝫſcd̓m voluntatē affectabant.Audiſtis. Exponit quę eſt iuſticia phariſęoꝝ quā qui adimplet nōſtatim magnus: ſed aliquem gradum conſcendit. Ego aūt. Perfectionem quam venit implere incipit explanare. etqūo iuſticia eoꝝ debeat ſuperabundare. Omnis qui iraſcitur. Quia neſciebant homicidiū eſſe niſi peremtōem: aperit omnē motū animi ad nocenduꝫ in homicidium computari Mandatum chriſti non eſt contrariū legi: ſed latius legem in ſe continens. Qui non iraſcitur non occidit. Sed non econtra. licentia iraſcēdicauſa homicidij. Tolle iram et homicidiū non fitSuperadditio chriſti. non iraſci. non concupiſcere. a quibꝰ difficile eſtabſtinere. et ideo magna ſunt in remuneratione.Ira eſt omnis malus motus ad nocendum. Subitus autē motus cuinon conſentitur ꝓpaſſio eſt. Accedēte ꝯſenſu: paſſio eſt ⁊ mors in domo.Omnis qui iraſcitur. Gradus ſunt in iſtis peccatis. primo eſt iraſci ethunc motū anīo retinere. plus eſt ſi vocem commotio ipſa extorſit qua feriatur ille cui iraſcitur. plꝰ etiā ſi certa vituꝑatio increpuit. Similiter gradus ſunt in pęna. naͣm minus eſt iudicium qn̄ adhuc cum reo agitur. ⁊ eſtdefenſioni locus. plus eſt concilium: qn̄ iudices inter ſe conferuūt quo ſuplicio damnent quem conſtat eſſe damnandū. plus eſt etiā gehenna: vbnulla ſnīę dilatio. Et ita qd̓ ꝓprijs ⁊ certis modis expͥmi n̄ potuit qͥbuſdāſil̓itudībꝰ diſtinctū ē. His .n. tribꝰ iudicō. cōcilio. gehēna diuerſę manſiones in ęterna damnatione pro modo peccati ſignāter exprimūtur. Qui iraſcitur. Addunt quidam ſine cauſa. ſicut ⁊ ad dicere racha velfatue. qꝛ naturale eſt iraſci. ita tn̄ ne ſine cauſa fiat. Cui ſenſui videt̉ aptari. Iraſcimini ⁊ nolite pec. Sed omnis occaſio irę tollitur: dum inimicosdiligere iubemur.

Qui non iraſcitur non ſoluit legem: ſed implet: vt intus ſicut extra ſeruetur innocentia. Ira ꝓprie eſt commotio paſſionis. Ira quę ex cā ⁊ nonex paſſione eſt. iudicium eſt non commotio illicita.hri iraſcitur ſed vicioOmnis occō irę infiymis .ſ. aufertur vel tollitur. Si enī cū cauſa: n̄ fraIuſta ira mater eſt diſciplinę. Et ira quę eſt cū cauſa. iudicium eſt nōira. Racha. Vel racha verbum hebręū.et interpretatur cenoſid eſt. vacuus. qd̓ dicimꝰ ſine cerebro. qd̓eſt magna contumelia. Qui ergo hęc dicit fratri qui ſpū ſancto plenus eſt. luiturꝰeſt contumeliam ſpiritus ſancti iudicioſanctorum iudicum. Non enim modicus furor eſt quem deus ſale ſapientię condiuit infatuatū dicere ⁊ ſalienti deo derogare. Si ergo. Explanat ampliorē iuſticiāon̄dendo ꝙ ſi non lꝫfratri iraſci: multominus in animo retinere qd̓ in odium queat conuerti. Si quicqͣꝫ mali cōtra proximū in anīohēmꝰ: deo placite offerre non poſſumus.Si gͦ ⁊cͣ. Scd̓mlrām hͦ abſurdū eſt.Eſt gͦ in interiori tēplo altare .i. fideſ. cuiqd̓libet munꝰ .i. pſalmꝰ. hymnꝰ or̄o ⁊ huiuſmodi. niſi ſit innixū. n̄ eſt deo placituꝝet ibi .i. cū ī corde (qd̓eſt tēplū interiꝰ) talemunus oblaturus es: ſi in mentē venerit qd̓ frater tuus hꝫ aliqͥd aduerſūte quem tu leſiſti. Si enī ipſe te leſit: n̄ ipſe ſed tu hēs aduerſus eū: nec tūcoportet te veniā petere: ſed dare. ſicut vis tibi dimitti.Relinque. Non ait refer: qꝛ qd̓ recte offertur immutari nō lꝫ. Sedrelinque: donec placabiliꝰ offeras. non enī munus repellit: ſed caritatemproximi quęrit: ſine qua nemo ad caritatē dei peruenit. vnde. Prius caritatem proximo exſoluat. qui munus ſuū deo placere optat. Uade. Non pedibꝰ: ſed animo humili te ei proſternas in conſpectuillius cui oblaturus es. Uel petendo veniam ſi pręſens eſt.Offeres. Hoc ex ſpiritu pietatis quo mitis fit. ⁊ diuinum verbumīe intelligit. intelligendo obedit. ⁊ ad implendum cor erigit. Eſto conſentiens. Sicut iam pręcepit fratri reconciliari: ⁊ poſtiubet inimicos diligi: ita hic dum currimus in via huius ſęculi. ad pacem et concordiam hortatur. ſicut dicitur ſi fieri poteſt qd̓ ex vobis eſt. cūo. h. pa. habentes. Et pro conſentiens ex gręco habetur benignꝰ vel beniuolus. Cito. ne differas in craſtinū. Dū es in via. dū adhuc lꝫ operari.Si frēꝫ leſiſti: recōciliare ei. ſi aduerſariꝰ extiterit: eſto beīuolꝰ vt fiat aīcꝰ Aduerſarius eſt aliquis homo. vel diuinus ſermo. Eſto beniuolus etconſentiens verbo euangelij. qd̓ mandat multa contraria carni. cum quoin via .i. chriſto recte gradimur dū ei obediendo ad vitā ęternā ꝑtingimꝰ Aliter. Aduerſariꝰ ē deus vel magis ſermo diuinus: qui contradicitpeccare volētibꝰ. Qui ad hoc datus eſt: vt nobiſcū ſit in via. cui oportetnos conſentire: ne oderimus ꝙ deus nobis non parcit donec ſanemur.In uia. Sermo dīnꝰ nobiſcū ē ī xp̄i via. Aduerſariꝰ nobiſcū ī via ſcl̓i Sermo diuinꝰ nob̓ via ē qua currimꝰ. vn̄. Uiā mā. t. cu. cū di. cor me. Ne forte tradat. Sic tꝑauit vt pnīę locū n̄ auferret. putaretur .n.ꝙ ſi obiſſet aduerſariꝰ: ⁊ nō poſſꝫ ei in via eē beniuolus: neceſſario iudici