¶ MartheusC. IIII.

§ temperat reſponſum: ne cognoſcat eum eſſeeum. Id eſt. ſacramentali ſpecie. ſed vero vite.Scriptū eſt. Non in ſolo panef Sententiis vtitur: inſtruens nos vt vincaius non potentia ſed humilitate.ſ verbū dei de ore procedit: qꝛ voluntas deireſeratur per ſcripturas.viuit homo: ſꝫ in omīᶠ verbo qd̓Per quos deus loquitur.Hec tentatio hyſtorialiter vltima fuit.f¶ Ex permiſſione non imbecillitate. vnde inimicus ſuperbit.ꝓcedit de ore dei. Tuncᶠ aſſumFHieruſalem vbi templum fuit: ⁊ cultus deifuit.¶ Ex vſu dicit.pſit eum dyabolus in ſanctam cif Summitatem templi.uitatem: ⁊ ſtatuit eum ſupra pinNon locus deo dicatus cohibet euꝫ.τ Itentatio de vana gloria. ſicut adam cuidixit. eritis ſicut dii.naculum/ templi ⁊ dixit ei: Si fiScripturis vtitur: nō vt virtutes inſtituat:ſed vt errores ingerat ſicut ⁊ ſui.liꝰ dei es: mitte te deorſū. Scri¶ Qui vadit contra fortiorem ei prouidetvictorie occaſionemptū eſt enim. Quia angelis ſuismādauit de te. et in manibus tol-

Legem in lapideis tabulis ſcriptā in qualent te: ne forte offendas ad lapiomnes offendebant. Mentis greſſum.demᶠ pedem tuum. Ait illi iheIn deuter. a quo ideo teſtimonia profert: utunde legis ſacramenta confirmaret.ſus rurſum: Scriptum eſt. Nōtentabis dominum deum tuum.Et ſi victus tamen non ceſſat.Iterum aſſumpſſit eum dyabolꝰSuper montem ſuperbie oīs auarus erigitur¶ Alta petit.in montem excelſum valde: ⁊ oſtēQuia omnia momentanea ſunt. non ꝙ dyabolus: ſed virtus diuina hoc poſſit.f Quanta eſt ei gloria trahere ad vicia.tentatio de ambitione.dit ei oīa regna mundi ⁊ gloriaꝫI FNonꝙ hoc poſſit Regem te faciam.eorum et dixit ei: Hęcʸ omnia tiſ tentatio de auaricia. ¶ Quod eſſet cadevt ſuperiorembiʳ dabo: ſi cadesq adoraueriſ meA poteſtate quam habebas retro ¶ Innem eternum Qui ſaluti aduerſariusTūc dixit ei iheſuſ. Uadeꝭ ſathaIn pentatenco.na. Scriptumeſt enim. Do minū

videtur. et homini illudere conatur. Sic enim tentat vt exploret qd̓ veretur. Sic explorat vt tentando decipiat.¶ Si filius dei es. Nouerat filium dei veniſſe in mundum ſeu per prophetas. ſeu per angelos nunciantes. ſeu per iohannem demonſtrantem:ſed qꝛ humilia in eo videbat: ꝙ de deitate ſuſpicatus eſt. ex ſuperbia ei indubium venit. Vnde ⁊ callide exquirit. Nec indignum fuit chriſtū tentari qui venerat occidi: vt tentationes ſuperando nobis poeſtateꝫ daretſuperandi tentationes: ſicut ſua mortetulit noſtram mortalitatem.¶ Chriſtus non niſipoſt baptiſmū ſe tentari permiſit: inſinuans ad ſe euntes grauiores paſſuros tentationes.¶ Suadet eſuriempane de lapibus fcōreleuare: non ꝙ eiuscuret ſalutem: ſed exmutatōne cognoſcatvirtutem. etſi purushomo eſſet: panis oblectamento illudereteſuriem patienti.¶ Tribꝰ modis fit tentatio. Suggeſtione.delectatione. conſenſu. Chriſtus vero ſola ſuggeſtione tentatus fuit: qꝛ delectatiopeccati mentem eiusnon momordit.¶ Scriptum eſt.Non vtitur poteſtate: ſed ſcripturarū autoritate. docens nosmagis doctrīa qͣꝫ miraculis pugnare.¶ Non in ſolo pane. Quaſi diceret. Perſuaſio tua tentatio eſt: qꝛagis de cibo corporis ⁊ non de cibo mentis. Inferior pars hominis paneſuſtentat̉. alia ꝟbo dei reficit̉: qꝛ vero agis d̓ inferiori: patet ꝙ tentator ſis¶ Sed in omni uerbo. Omne verbum caritas: in qua complenturomnia quę procedunt de ore dei. qꝛ cuiuſcūqꝫ miniſterio dicantur: nō eiꝰſunt ſed dei. Sed ſi aduerſum quid inſeritur hoc nō eſt dei. De vno verbo. i. ſapientia dei procedit quicquid loquuntur ſancti qui ſunt os eius.¶ Tunc aſſumpſit. Prima ⁊ vltima tentatio in deſerto. media qͦꝫhyſtorialiter vltima fuit poſtqͣꝫ regreſſus eſt hieruſalem. Quia matthęusnon ſcd̓m ordinem hyſtorię: ſed ſcd̓m tentationem adę proſequitur. Lucas vt res geſta eſt.¶ Quia ex reſponſione chriſti victus ⁊ incertus remanſit: poſt primā adſecundam acceſſit tentationem.¶ Ꝙ permiſit ſe aſſumi: nō infirmitas fuit ſed patientia. In dyabolo vero non virtus ſed ſuperbia.¶ Nota hęc omnia corporeis ſenſibꝰ eſſe completa. nec mirum ſi ſe permiſit circumferri: ſi ſic accipitur aſſumptio: qui permiſit ſe crucifigi.¶ Supra pinaculū. In paleſtina deſuper plana erant tecta. ⁊ ibi erat ſedes doctoꝝ vnde populo loquerentur vbi multos cępit vana gloria honore magiſterij inflatos¶ In eo igit̉ loco chriſtuꝫ tentat. in quo multos deceperat. Dum aūt nōconſentit docet eos qui in ſublimi ſunt vana gloria non moueri.Dyabolꝰ alta petit. ad alta ſꝑ duc̄ eleuādo ꝑ iactātiā: vt p̄cipitare poſſit¶ In hoc ꝙ chriſtus ſe in altum tolli permiſit: ſed monenti cadere nō obediuit: oſtendit vt cuicūqꝫ bona ⁊ alta imperanti obediamus: ſed p̨̄cipitarevolenti contraeamus.Si filius. In omnibꝰ tentationibꝰ hoc agit: vt intelligat ſi filius deiſit. Sed chriſtus ſic reſponſum temperat vt ambiguum relinquat.Quia ꝟba adinuicē cōferunt̉: in ſpē hoīs dyabolū apparuiſſe veriſil̓e ē¶ Mitte. Hęc vox conueuit illi qui omnes pręcipitare ſatagit. In qͦinfirmus oſtenditur ꝙ nulli nocere poſſit. niſi prius ille ſe deorſum miſeritSuggerebat enim vt aliquo ſigno exploraret quantum apud deū poſſet. Sed nemo debet tentare deum qn̄ habet ex humana ratione quid fa-

ciat. Vnde qͣꝫuis omīa poſſet: ait tū ſuis: Si vos perſecuti fuerint in vnaciuitate fugite in aliam. Et ipſe idem fugit ⁊ abijt ⁊ latuit. Nunc autempoteritaliter de tēplo deſcēdere qͣꝫ per iactantiam ſe pręcipitare. Poſtqͣꝫdeficit humana ratio: commēdet ſe homo deo nō tentādo: ſed deuote cōfidendo.Quia angelis ⁊cͣ. Beda. Quod bene dicitur de corpore. dyabolijs male interpretatur de capite. ꝙ ſi hoc dicit de chriſto: cur non⁊ hoc qd̓ibi contra ſe dicitur.Super aſpidem ⁊ baſiliſcum ambulabis.et conculcabis leonēet draconem? Sꝫ deauxilio angelorum:quaſi ad infirmumloquit̉: de ſua cōculcatione tacet.¶ Iterum aſſumpſit ⁊cͣ. Hęc tenatio ordine preceſſit:ſed narratur prępoſtere ſcd̓m ꝙ factū eſtadę.¶ Montem excelſum .I. Monsiſte ſuperbiam ſignificat per quam ceciditet alios ruere facit.Excelſum valde: qꝛeum ad ſummum ſuperbię trahere volu¶ Tentaturus deauaricia ī montē duxit: quia auaricia etambitio ſemper altapetitOſtendit ⁊ͣ.Non ꝙ viſum eiusqui omnia videt ampliauerit: ſed vanitatem mundanę pompe quam amabat quaſi ſpecioſamoſtendens facere amari volebat. Vel ſciens dyabolus ꝙ chriſtus regnuꝫ ſibi tolleret: oſtendit ei omīa regna mundi: non perſas vel medos: ſedquomodo in hominibus regnaret mundanis. Vel per gulam. vel per auariciaꝫ. vel per alia: vt ſuadēs qd̓ volebat eū ſibi ſubijcerꝫ. Lucas dicitin momento ſibi omnia oſtenſa: in quo non tam celeritas conſpectus qͣꝫ caducę fragilitas poteſtatis exprimitur.¶ Moyſi oſtendit deus in momento totam terram promiſ. virtute deitatis ita modo actum eſt.Oſtendit ei omnia regna. Scilicet partes terrę in quibus vnumquodqꝫ regnum poſitum erat. Sicut ſi aliqui dicant ſuper montes. Ecce ibiroma. non ipſam oſtendendo: ſed partem terrę in qua poſita eſt.¶ Omnia regna. Omnia concupiſcibilia in mundo in quibus homines regnant. Vel ſimpliciter totus mundus illo ſuggerente ab eo in monte viſus eſt.¶Et gloriam eorum. ℟. Non ꝙ eam cōcupīę oculo intueretur ſicut nos: ſed ſic hęc oſtenſio fuit in mente ſicut medici vident morbos ſineleſione.¶ Hęc omnia tibi dabo. Hęc de arrogantia dicit: nō ꝙ totꝰ mūdus ſuus ſit.A principio quod dei erat vt ſibi vſurparet dyabolus laborauit. vn̄vt in eis coleretur. ydola inuenit.In his tribus notantur. gula. auaricia. ſuperbia.¶ Rab. Lucas auariciam mediam ponit. vltimam ſuperbiam ſcd̓mmorem pręſentis temporis. quia ſuperbia poſt omnes virtutes ſęuit. Inhis tribus. Gula. auaricia. ſuperbia. omnia vicia ſibi fęderata ſuntperempta. Victus de gula non tentat de libidine vel cęteris quę de gula naſcuntur. Sic etiam in alijs omnibus quę in mundo ſunt vt armisvtatur dyabolus contra nos. Nam nichil in mundo eſt niſi concupiſcentia carnis ⁊ concupiſcentia oculoꝝ ⁊ ſuperbia vitę. In his tribꝰ omīa genera tentationum comprehenduntur.Scriptum eſt. Dauid golyam tribus lapidibus de torrente proſtrauit. ⁊ chriſtus dyabolum tribus teſtimonijs de lege.¶ Dominum deum tuum. Hoc vel ad dyabolum dicitur: nō qꝛ