Druckschrift 
2 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

.LiberA8VVAEV

Queſiuit v̓ba vtilia:ſcripſit ẜmōes rectiſſimos:ac veritate plenos. Uerba ſapiētū ſicut ſtimuli:qͣſi claui in altū defixi:mgr̄oꝝ ꝯſiliūᵍ data ſunt aoaſtore vno. His ampliusfili mi ne reqͥras. Faciendiplures libros nullꝰ ē finis: freq̄nſqꝫ meditatoᵉ carnisafflictio eſt. Finem loq̄ndipariter omnes audiamus. Deū timeⁿ mandata eiobẜua. Hoc eſt oīs homo. Cuncta finntq adducetdeꝰ in iudiciūʳ omni errato: ſiue bonūᵗ ſiue malū ſit. Explicit liber eccl̓iaſtes.

a Queſiuit verba vtilia. ad bonum regimen ppl̓i.b Et ꝯſcri. ẜmo. remiſſos. qꝛ nulla eſt in eis diſtorſio averitate. Fc Ac veritate plenos. qꝛ veritate lr̄alitinent plures veritates myſticas. d Uerba ſapientūſicut ſtimuli. ad excitandum pigros in oꝑe virtutis.e Et qͣſi claui inaltū defixi .i. infundū ſic̄ dr̄ Ioh̓.iiij. Puteꝰ altꝰ ē .i.ꝓfundus ſicutclaui in ꝓfundumligni defixi ſunt ibiqͣſi īmobiles. ſicba ꝓph̓aꝝ pn̄t averitate r̄moueri.f Que mgroꝝꝯſiliuꝫ .i. ſapientūg Data ſt̓ a paſtore vno .ſ. ipſo deoom̄ia regit paſcitMgͣri ꝟo iſti pn̄tdici tres ꝑſone indiuinis. vel angeliqͥbꝰ pͥmo reuelant̉diuina ſecreta ſiexecutores diuinevoluntatis.h His amplius.Hec eſt vltima ꝑshꝰ libri. in pouiintēta ꝯcluſioqͣꝫtum ad duo. pri eſt. ſitcurioſus in inueſtigatiōe ſcripturaꝝpter neceſſarioꝝ. qͣꝫtum ad hoc dicit̉.b His .i. ſacre ſcripture librꝭ. vt expōit ra. ſa. 7h Ampliꝰ fili mi ne reqͥras. hoc tn̄ non excludunt̉ libri alij adintellectum ſacre ſcripture neceſſarij. ſꝫ illi non ſunt adſalutem neceſſarij. de qͥbus ſubdit̉. Faciēdi plureslibros eſt finis. qꝛ ſꝑ emergūt noue difficultates in talibus. 7k Frequēſqꝫ meditatio. circa talia. 7l Carnis eſt afflictio .ſ. effectiue ſine vtilitate ſit̉ de p̄ter neceſſarijs ad ſalutem. impediat neceſſarioꝝ cognitōꝫ. qꝛimpedit ſtudium circa ipſa. Scd̓m eſt homo intendattotis viribꝰ neceſſarijs ad ſalutem. dicit.i Deum time. timore filiali quem recedit̉ a malo.n Et mandata eiꝰ obſerua. exercēdo te in bono. he ſiduę ꝑtes iuſticie faciūt hoīem ꝑfectū in ꝟtute. ſeqͥt̉.o Hoc eſt oīs homo .i. totꝰ ſiue ꝑfectꝰ. qꝛ totū ꝑfectum ſunt idem. v. metaphy. ita accipit̉ hic ſignū totiꝰvniuerſalis ſigno totiꝰ integͣlis. qꝛ in heb̓. vtroqꝫ eſtvna ſola dictio eqͥuoca ad vtrūqꝫ. ē ſenſus. 76 Hoceſt oīs. i. iſte duę ꝑtes iuſticie faciunt ꝑfectū hoīem inꝟtute. ſubdit̉ motiuū ad illa duo dicit̉. 7p Etcta fiunt ſub ſole .ſ. ab hoībꝰ libeꝝ arbitriū pn̄t mereri demereri. Adducet deꝰ ad iudiciū. generale.r Pro omni errato. in heb̓. hr̄. Pro omni celato. qd̓ ibimanifeſtabit̉. As Siue bonū ſit. vt remuneret̉.t Siue malū; vt puniat̉. ad hanc ſnīaꝫ pōt retrahi qͣꝫtūad aliqͥd nr̄a lr̄a dr̄. Pro omni errato .i. delicto ex malicia vel ignorantia. ſiue ſit bonū: de genere: malum tn̄ excircūſtantia. ſicut cum aliqͥs dat elynam mulieri pauꝑcule vt eam ꝑtrahat ad luxuriam. Siue malū. de genere ſicfurtum homicidiū. punitio tn̄ talium cedet ad gloriamelectoꝝ. ſicut dicit̉ psͣ. lvij. Letabit̉ iuſtus viderit vindictam. ad gloriaꝫ dei. cui eſt honor gloria in ſecula ſeculoꝝ Amen.Poſtilla venerabilis fratris Nicolai de lyra ſuꝑ Eccleſiaſten finit feliciter.

li de lyra ſuperCantica incipit.Sculet̉ me ⁊cͣ. Expedito primo Salomonis libro in quo tradunt̉ documenta que faciunt ad illuſtrationem mentis. ſecundo in quo inducimur ad contemptum affluentie mobilis. Hic con-ſequenter inducit̉ tercius inducens adamorem ſuperne felicitatis. ſicut dictum fuit pleniusin principio primi libri. vbi poſui quandam p̄fationē iſtis tribus libris. Appetitus ꝟo felicitatis ſuꝑnecedit ex amore mutuo dei rationalis creature. qui indoc libro deſcribit̉. vt plenius videbit̉ ꝓſequendo: tamen ad maiorem dicendoꝝ intelligētiaꝫ aliqua ſunthic premittenda. Primum eſt. tranſlatio noſtra inpluribus locis diſcrepat a litera hebraica. ſimilit̓ ſignatio capituloꝝ. Secundum eſt totus iſte libercedit parabolice nec tn̄ apparet lucide quibus ꝑſonisdeterminate parabole ẜm ſenſum literalem ſint applicande. hoc cum p̄dictis difficultatem ingerit in hoclibro. Si em̄ hoc appareret ſicut Iudicum. ix. vbi dr̄.Dixerunt autem omnia ligna ad rānum: veni impera ſuꝑ nos. ex littera ſequente manifeſte patet intelligit̉ de Sichimitis Abimelech quem vnxerunt ſuꝑſe regem. tunc facile eſſet hunc librum exponere ſꝫ hocnon apparet niſi in quodam generali .ſ. iſte liber loquat̉ parabolice de amore mutuo ſponſi ſponſe. ſedquis ſit iſte ſponſus que ſit hec ſponſa clare non apparet ex litera. ꝓpter quod accipiunt̉ varie a diuerſis.Quidam em̄ dixerunt hic accipit̉ ſponſus adliteram ipſe ſalomon. ſponſa filia pharaonis vxor eiuspredilecta. ſed hoc non videtur verum. quia licet hicamor inter ſponſum ſponſam potuerit eſſe licitus.vtpote infra limites matrimonij contentus. ſicut dixi plenius ſuꝑ tercium librum Regum. iij. ca. tamencarnalis fuit frequēter habet talis amor aliquid inhoneſtum illicitum adiunctum. ꝓpter quod deſcriptio talis amoris non videt̉ ad libros ſacre ſcripturecanonicos ꝑtinere. maxime quia hmōi libri ſpirituſancto dictante ſunt ſcripti. Salomon autem amoremſui ad vxorem econuerſo. delectamenta ad hoc ſequentia cognouit per experientiam. non per ſanctiſpiritus reuelationem. ꝓpter quod hic liber qui ſemꝑfuit ab hebreis latinis inter canonicos libros reputatus. vt patet per Hieronymum in ꝓlogo galeato.non videt̉ de hoc amore conſcriptus. Propter quodhebrei dicunt iſte liber loquit̉ parabolice de amoredei plebis iudaice. quam ſibi deſponſauit in legis datione. Exo. xx. Et ſic habuit eam vt ſponſam predilectam. Expoſitores ꝟo catholici dicunt communiter. liber iſte loquit̉ de amore xp̄i eccleſie. accipiendoeccleſiam ꝓut diuidit̉ contra ſynagogam. que ꝓceſſitde latere dormientis xp̄i in cruce. ſicut eua formata fuit de coſta dormientis ade. ſic taꝫ illi qͣꝫ iſti nitunt̉ adſuas intentiones literaꝫ applicare. Saluo tamen meliori iudicio vtriqꝫ vident̉ in aliquo deficere. Primoin hoc ſponſam accipiunt nimis ſtricte iudei dicentes ſponſam preciſe eſſe plebem iudaicam cum genteconuerſa ad ipſam. Catholici ꝟo plebem chriſtianaꝫ.quia in hoc libro ponunt̉ aliqua que non vident̉ conuenienter exponi. referendo ad ſtatum veteris teſtamenti. econuerſo aliqua que non poſſunt conuenienter exponi de ſtatu noui. Et ex hoc ſequit̉ defectusalius quo iudei aliqua ad ſtatum noui teſtamenti ꝑtinentia inconuenienter exponūt de ſtatu veteris. ecōuerſo catholici aliqua ad vetus teſtamentum ꝑtinentis minus conuenienter exponunt de ſtatu noui. loq̄ndo tamen de ſenſu literali. cui ꝓut potero inſiſtere intendo. Et eſt hic ſenſus litteralis. ille qui voces ſignificat̉. ſꝫ qui per res ſignificatas primo intelligiturſicut patet in exemplo ſupra poſito de Abimelechet