ALiber prouerbiorūV 11S CV

¶ Incipit liber prouerbiorum.¶ Ca. j.Araboleʰ ſalo.monis filij Dauid regis iſrael:ad ſciendam ſapientiā:ᵈ ⁊ diſciplinam: adintelligenda verba prudētie ⁊ ſuſcipiendam eruditi

onem doctrineᵍ iuſticiaꝫʰ etiudiciuꝫ ⁊ equitateꝫ: ᵏ Itdetur paruulisˡ aſtutia etadoleſcēti ſcīa ⁊ intellectꝰ.Audiēs ſapiēs ſapientiorerit: ⁊ intelligēs gub̓nacl̓apoſſidebit. Aīaduertꝫ ꝑabolā ⁊ interp̄tatōꝫq v̓ba ſapiētū ⁊ enigmata eoꝝ: Timor dn̄i principiū ſapiētie

SArebole ſalomonis. Circa pri¶ Ca. j.mūlibrū ſalomōis qͥ dr̄ ꝑabole. aliqui dicūtꝙ iſte liber fuit ordinate cōſcriptꝰ a ſalomone vſqꝫ ad. xxiiij. c. incluſiue et in reſiduo hꝰlibri continēt̉ parabole a ſapientibus qͥ fuerunt cum Gzechia rege IudaSedcōpoſitehoc videt̉ falſūquia in pͥncipioxxv. ca. p̄mittit̉quaſi ꝓ ꝓlogo.He quoqꝫ parabole ſalomonisquas tranſtulerūt viri ezechie.Ex quo patꝫ ꝙillas ꝯpoſuit ſalomon. ſicut ⁊ p̄cedentes. ꝓpterqd̓ dicūt alij. ꝙſalomon om̄esfecit. ſed viri ezechie om̄es de cedulis ⁊ membranis vbi fuerāt deſcripte ab audiētibꝰ illas collegerūt in hoc libro reponēdo. et hec vocat̉ tranſlatio. Sed nec iſtud videt̉ verūqꝛ ī principio libri nō fuiſſet poſitū. He qͦꝫ ꝑabole ⁊cͣde oībus vniformiter p̄dicendo. vel in fine de oībuscedentibus ꝯcludendo. hoc etiaꝫ videtur per hoc qd̓ibi dr̄. He qͦꝫ ⁊cͣ. qd̓ vr̄ facere quandā diſtinctōꝫ interp̄cedentes ⁊ ſubſequētes ꝑ modū adiunctiōis ſeq̄ntium ad p̄cedētes ⁊ ſubſequētes. ꝓpt̓ qd̓ alij dicūt ⁊ melius vt vr̄: ꝙ oēs ꝑabole in hoc libro ꝯtente ſt̄ ꝟba notabilia a ſalomone dicta inter viros ſibi aſſiſtentes eteius ſapīam audientes. vn̄ dixit ei regina ſaba tercioreg. x. Beati viri tui ⁊ beati ſerui tui qͥ ſtant corā te ſꝑ⁊ audiūt ſapīam tuā. et ab iſtis ꝟba p̄dicta ſalomonisſcribebant̉ in mēbranulis. poſtea fuerūt collecta ⁊ invno libro collocata. ſꝫ a quo facta fuit hec collectō nc̄habet̉ in hebreis doctoribꝰ vel latinis. et hoc vſqꝫ adca. xxv. excluſiue. Ab illo ꝟo loco verba ſalomōis notabilia. que nō erant hoc mō collecta tꝑe ezechie regꝭiude in quo hoīes fuerūt ſtudioſi in verbis prophetarū ⁊ dictis ſapientū reſiduū fuit collectū. ⁊ precedēticollectioni in vno volumine cōiunctum. vn̄ et vltimecollectioni p̄mittitur. He qͦꝫ ꝑabole ſalomonis quastranſtulerūt viri ezechie regis iuda. In hebreo ꝟo hr̄Quas fortificauerūt viri ezechie. qꝛ prius erāt ī cedulis diſperſe ⁊ quaſi neglecte. ⁊ ſic fuerūt quodāmō fortificate qn̄ fuerunt prime collectioni ꝯiūcte. q̄ iā interlibros ſacros cōputabat̉. ¶ Prima ꝟo collectio cuiusactor ignoratur duplex ē. vna a principio libri vſqꝫ addecimum capitulum excluſiue. alia a decimo capitl̓ovſqꝫ ad. xxiiij. capitulum incluſiue. Vnde et in princidio. x. capituli quaſi pro nouo prologo ponitur parabole ſalomonis ⁊cͣ. Sciendū tamen ꝙ non oēs parabole a ſalomone prolate repoſite ſunt in hac triplicicollectione. quia dr̄. iij. reg. iiij. Locutuſqꝫ eſt ſalomontria milia ꝑabolas. tot ꝟo nō cōtinent̉ in hoc totali libro. Sciendum etiā ꝙ actores iſtarū collectionuꝫ nōſunt nec dicuntur actores huius libri. ſed ſalomon qͥparabolas cōpoſuit. ſicut eſdras non dicit̉ actor libribialmorum vel quicunqꝫ aliꝰ qui pſalmos in vno voiumine collegit. ſed ip̄e dauid qui pſalmos ꝓ maioriparte compoſuit. eo modo loquendi quo totuꝫ a maiori parte denominat̉. vtriuſqꝫ tn̄ libri deus eſt actorprincipalis ſic et totius ſacre ſcripture. His igitur p̄miſſis accedendum eſt ad diuiſionem libri. qui in trespartes diuidit̉ ẜm triplicem ꝑabolarum collectioneꝫ⁊ cullibet earuꝫ ſua prefatio p̄mittitur. ſcd̓a ꝑs incipitf. c. tercia ꝟo incipit capitulo .xxv. non tn̄ ſunt tres libri ſed vnus. qꝛ vnꝰ actor ⁊ vnus modꝰ ꝓcedendi. etmateria ſil̓is in qualibꝫ collectione hr̄. Prima ī dn̄as

ſcꝫ in prohemiū ⁊ tractatuꝫ. qui incipit: ibi. Timor dn̄i.Prologus aūt iſte non videt̉ eē factus a ſalomone/ ſꝫ abeo qͥ fecit primā ꝑabolarū collectōꝫ. ſicut ⁊ in libro pſalmorum dictū fuit. ꝙ primꝰ pſalmꝰ eſt ꝓlogus reſpectutotius libri factus ab eo qui pſalmos collegit in vno volumine reponendo. In hoc autemꝓlogo primo ponitur loquendi modus cum dicitur.ā ¶ Parabole. parabola dicit̉ a ꝑaqd̓ eſt iuxta et bole qd̓ eſt ſententia.que nō accipit̉ directe ẜm ꝟba ꝓlata. ſꝫ iuxta .ſ. per aliquid aliud ſignificatum. ſicut ꝑ mulierem ſapientē intelligitur ſana doctrina: ꝑ adulterāꝟo ſeu meretricē. doctrina falſa ⁊ ſuꝑſticioſa. vt dicit h̓Ra. ſa. ⁊ tali modo loquendi vtit̉ cōiter liber iſte. Scd̓onotat̉ actoris nomē ⁊ genus cū dr̄. ¶ b ¶ Salomonis filij dauid regis iſrl̓. Tercio notat̉ huiꝰ libri. fructꝰ ſeq̄nsqui eſt eruditio ſimpliciū vt fiant ſapientes: ⁊ ſapientuꝫvt efficiantur ſapientiores. ⁊ qͣꝫtum ad pximū dicitur.c ¶ Ad ſciendā ſapīam. de diuinis. d ¶ Et diſciplinā d̓moribꝰ humanis e ¶ Ad intelli. ver. pru. q̄ dirigunt inagendis. ¶ f ¶ Et ſuſcipiendaꝫ eru. doct. in doctrinalibꝰſcientijs. vt gramatica. logica ⁊ hmōi. g ¶ Iuſticiā. qͣꝫtum ad habitū. ¶ h ¶ Et iudiciū. qͣꝫtū ad executionē. qꝛiudiciū eſt executio iuſticie. et hec duo pertinent ad maiores. i ¶ Et equitatem. qͣꝫtum ad populares qͥ ẜm determinatiōem iudicū debent inter ſe equitatē ſeruare.VUt detur ꝑuulis .i. ſimplicibus ꝑ adeptiōꝫ p̄dictoꝝl ¶ Aſtutia. in malis euitādis. m ¶ Et ado. ſci. ⁊ intel.eſt aūt intellectus ꝓprie cognitio pͥncipioꝝ. ſcīa cōcluſionū tam in ſpeculabilibus qͣꝫ in agibilibus. qͣꝫtum ꝟo adſecundum .ſ. vt ſapientes efficiātur ſapientiores ſubdit̉n ¶ Audiens ſa. ſapientior erit. quia in his que prius ſciebat magis habituatur. et ex hoc aliqua ſibi apparēt denouo. ita ꝙ eius ſapientia intenſiue ⁊ extenſiue augeturo ¶ Et intelli. guber. poſſi. quia nō ſolū ſciet ſe regere. ſedetiā alios. ¶ p ¶ Aīaduertet ꝑabolam ⁊ interp̄tatiōemvidendo veruꝫ eius intellectu. q ¶ Uerba ſa. ⁊ eni. eorum. loquuntur em̄ ſapientes aliqn̄ enigmatice vt occultent̉ ſententie eoꝝ deſidioſis ⁊ aꝑiant̉ ſtudioſis.r ¶ Timor dn̄i. Hic incipit tractatꝰ prime collectiōis q̄ab aliquibꝰ dr̄ eſſe facta viuēte adhuc ſalomone et de p̄cepto eius ꝓpt̓ qd̓ videtur magis ordinata. ⁊ magis pōtibi diuiſio reperiri qͣꝫ in alijs duabus ſequētibus. Et diuiditur in duas partes. quia primo ponitur doctrina ꝑmodum familiarem ſeu domeſticum. ſecundo ꝑ moduꝫmagis legalem et politicum. ſcilicet. c. viij. Prima ī duas: quia primo docet a quibus ſit abſtinendum. ſecūdoquibus ſit adherenduꝫ. ſcilicet tercio capitulo. Prīa adhuc in duas. quia primo docet vitare rapinā ⁊ auariciāſecundo ydolatriam. c. ij. Prima adhuc in duaſ. qꝛ pͥmodocet propoſitū modo familiari. ſicut pater docet filiuꝫſecundo mō magis cōmuni ſicut iudex vel doctor docetpopulum ibi. Sapientia foris predicat. Sciendum tn̄ꝙ in toto iſto libro non bene poteſt inueniri artificialisdiuiſio. quia non eſt liber ordinate conſcriptus. vt ſupradictum eſt. ſed verba notabilia ſalomonis diuerſis temporibus ab eo prolata. Hoſtea reuelata ſunt modo ſupradicto abſqꝫ ordine artificiali. ſicut dictuꝫ fuit d̓ libropſalmorum. propter quod de diuiſione parum eſt curādum. Igitur in prima parte dicitur.r ¶ Zimor domini principium ſapientie. timor enim cōſiliatinos facit. vt dicit ph̓us ſcd̓o rethorice. Cōſiliatio

Ee iij