Druckschrift 
2 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

VPrologusXAdc

Incipit ꝓlogus bt̄i hieron vmi p̄ſb̓ri ī libꝝ thobieHromacio heliodoro ep̄is. HieEEronymus p̄ſb̓r indn̄o ſalutē: Mirari deſinoᶜ exactōis vreinſtātiā exigitis ei vt librūchaldeo ſermone ꝯſcriptū:ad latinū ſtilū trahā: librūvtiqꝫ thobie quē hebreiᵈ decathalogoᵉ dīnarū ſcpͥturarūᵗ ſecantes his q̄ᵍ agiographa memorāt. māciparūt.Feci ſatꝭ deſiderio vro.tn̄ meo ſtudio. Arguūtᵏ em̄nos hebreoꝝ ſtudia. īpu-

tāt nob̓ᵐ ꝯͣ ſuū canonē latinis auribꝰ iſta trāſferre. Sꝫmeliꝰ iudicāsⁿ phariſeoꝝdiſplicē iudicio: ep̄oꝝ iuſſiōibꝰ deẜuire: iſtiti vt potui. Et qꝛᵖ vicina ē chaldeoꝝ lingua ẜmoni hebraicoqvtriuſqꝫ lingueʳ pitiſſimūloqͣcēˢ reꝑiēs: vniꝰ diei laborē arripui: qͥcqͥd ille mihi hebraicis v̓bis exp̄ſſitego accitoˣ noͣrio ẜmonibꝰlatinis expoſui.ʸ Or̄onibꝰvr̄isᶻ mercedēᶻ hꝰ oꝑis ꝯpēſabo: gͣtū vob̓ didicero:me qd̓ iubere eſtis dignatiꝯpleuiſſe. Explicit ꝓlogꝰ.

Yplogus in librum Tobie.Hromacio heliodoro ⁊c̄. Iſte ꝓlogus treshabꝫ ꝑtes pͥncipales .ſ. inchoationē: ꝓgreſſionē. cōcluſionē. Inchoatio cōtinet deuotāſalutatōeꝫ. ills ſe pꝫ. Progreſſio ꝯtīetnarratōꝫ. hꝫ tretꝑticl̓as in qͦꝝ pͥmapoīt̉ admirato hiero. de inſtātia petitionis chromacijheliodori: cum dr̄.b Mirari deſino ⁊cͣ. ſubdituribidē duplex admiratōis. prima ē.qꝛ liber iſte ſcriptꝰerat chaldaico ſermone. cuiꝰ adhucmodicaꝫ habebatnoticiam. vn̄ dicitUt libruꝫ chaldeoſermōe ſcriptū ⁊cͣ.ſcd̓a admiratōnisratio ē. qꝛ liber iſteapud hebreos noeſt de canone. itaſi trāſferret incurreret eorū maliuolentiaꝫ. vnde dicit.Quē hebrei de cathalogo ⁊cͣ. In ſecunda ꝑte narratōnis dicit ſe trāſtuliſſe librū ad petitionē ipſorū. vn̄ dicitFeci ſatis deſiderio veſtro ⁊cͣ. In tercia ꝑte dicit. exincurrit indignationē hebreorum. vn̄ dicit. Arguunt̉ em̄nos ⁊cͣ Concluſio on̄dit finalem Hiero. intentionē. queeſt ep̄orum facere bn̄placituꝫ. qd̓ notat̉ ibi. Sed meliuseſſe iudicās. nec hoc facit negligēter ſed diligētia. qd̓notat̉ ibi. Et qꝛ vicina eſt. vbi dicit ꝑitiſſimū qͣſiuit interp̄tem. vlterius dicit or̄onibus eoꝝ attribuendū eſtquicquid boni ſequet̉ de tranſlatōe ſua. vn̄ dicit. Et or̄onibus veſtris ⁊cͣ. his dictis lr̄e inſiſtamꝰ. ¶c¶ Exactionis .i. petitiōis. vide in opuſculo de vocabulis biblie vbiexponit̉ exactor. De cathalogo. id eſt de numero.Diuinarū ſcripturaꝝ. vn̄.. dixit in ꝓlogo galeatoſapīa que vulgo ſalomonis inſcribit̉. ieſu filij ſirach liber. iudith. tobias heſter ſūt in canōe. Cathalogus dr̄ a chata qd̓ ē breuis. logos qd̓ ē ſermo. qͣſi ſermomulta breuiter cōp̄hendens. vt Omnes ſancti orate.nobis. in ꝓpoſito. xxij. libri ve. teſta. de cathalogo dicūt̉vt patebiti Cathalogus ẜm huguitionē dr̄ enumeratioordo. ſeries. vel breuis deſcriptio. vel iuſtorū numerus.f Secantes .i. ſeparantes repellētes g¶Agiogr̄apha memorant .i. dicunt. vel noīant. alia lr̄a. quid ſit agiographum inuenies.. in ꝓlogo ſuꝑ ioſue in principio.Glo. quedā ſcribit̉ ſuꝑ iſtum locū. talis eſt. Potius etverius dixiſſet. Inter apocrypha. vel large accipit agiographa. qͣi ſanctorum ſcripta. ita eſt de numero illorum noue ꝓprie dicunt̉ agiographa. qui ſunt de cathalogo hoc eſt de numero .xxij. librorū biblie. cōſiſtit em̄ cathalogus in pentatencho.. viij. ꝓphetis.. ix. agiographis. h Manciparūt .i. dederunt vel adiecerūt. macipare dr̄ mācipiū facere. in ſeruitutē redigere. manu captum adducere. tradere. vel dare. vl̓ ducere. ſimpl̓r ponit̉ dare vel ducere. inuenit̉ etiam neutrum ſeruirei Non tn̄ meo ſtudio .i. meo labore ſupp̄. ſolum. qꝛalius mecuꝫ laborauit .ſ. chaldaicus interpres qui mihiexpoſuit hebraice. ego feci ſcribi latine. vel meo ſtudio.ſit datiui caſus. vt ſit ſenſus. non ſatiſfeci ſtudio meo. qꝛex ſuſcitata ē ꝯͣ me emuloꝝ īdignatio mihi detrahūtk Em. certe vl̓ qꝛ. Arguūt nos ⁊cͣ. Et īputat .i. īproperāt. Cōtra ſuū canonē .i. ꝯͣ ſuā bibliā recte ca-

dr̄. canō grce regl̓a dr̄ latine. vn̄ biblia dr̄ canō. i.regl̓a. eo recte ducit. nec aliqn̄ aliorſū trahit. vl̓ dr̄gula. eo regat. normā recte viuēdi p̄beat. vl̓ di.ſtortū prauūqꝫ ad modū regl̓e corrigat. Et qꝛ fecimꝰ mētiōꝫ de canōe: no. ẜm Iſi. ī. vj. ethym̄. ſūt canones euāgelioꝝ. ſūt canōescilioꝝ. Canōe.iiij. euangelioriAmmoniꝰ alexandrie pͥmꝰ excogitauit. quepoſtea euſebiusceſariēſis ſecurꝰeos pleniꝰ.ſuit. facti ſivt eos inuenire et ſcire poſſimꝰ reliqͦꝝ euāgeliſtarum ſil̓iaaut ꝓpͥa dixer̄tSūt aūt nūerodecē. qͦꝝ pͥmꝰtinet nueros inqͥbꝰ qͣtuor eadēdixerunt. Matheus. marcꝰ. lucas. ioh̓es. ſecūdus in qͥbustres. matheusmarcus. lucas.terciꝰ in qͥbꝰ ſil̓rtrēs .ſ. matheꝰ. lucas. ioh̓es. qͣrtꝰ in iteꝝ tres. matheꝰ. marcus. ioh̓es. quintꝰ in quibꝰ duo. lucas. mathens. ſextus in quibꝰ duo. matheꝰ. marcus. ſeptimꝰin qͥbus duo. matheus. ioh̓es. octauus in quibꝰ duo.lucas. marcus. nonus in qͥbus duo. lucas. ioh̓es.decimus in qͥbus ſinguli eorū ꝓpria quedā dixerūt. qͦꝝexpoſitio hec eſt. ſingulos em̄ euāgeliſtas nūerusdam capl̓is affixus adiacet. cui nūero ſubdita eſt eraquedā ex minio notata indicat in canone poſitusſit nūerus cui ſubiecta eſt era. verbigra. ſi eſt pͥma inmo canone. ſi ſcd̓a in ſcd̓o. ſi tercia in tercio. ſic ordinē vſqꝫ ad decimū ꝑuenies. Si igit̉ aꝑto qͦlibet euāgelio placuerit ſcire reliqͦꝝ euāgeliſtarū ſil̓ia dixerūtaſſumēs adiacentē numerū capl̓i. reqͥres ip̄m nume in ſuo canone quē indicat. ibiqꝫ inuenies qͣt qui dixerūt ⁊cͣ. Canones generaliū cōciliorū a tꝑibus Conſtātini ceperūt. In p̄cedētibus nāqꝫ annis ꝑſecutiōeferuēte docendarū plebiū minime dabat̉ facultas ⁊cͣ. Phariſeorū. vide in opuſculo de vocabulis biblievbi exponit̉ phariſei. hic tn̄ phariſei cōiter dici p̄nt iudei. a phares qd̓ eſt diuiſio. qꝛ ſunt a vera fide diuiſi.inſiſtęre. inuigilare. inſudare. in tribus vltimis ſigniInſtiti. tranſlatōi faciēde inſto as dr̄ contraſtareficatōibus ponit̉ hic. p Uicina .i. ꝯfinis ꝯſil̓is. ſicut hr̄ in principio ꝓlogi galeati. q. Utriuſqꝫ līgi ita bn̄ poterat int̓ptari. r Peritiſſimū .i. doctiſſimūis Reꝑiēs quendā loqͣcē .i. loqͥ ſciētē chaldaīce̓braice. noſolum loquacē vel loq̄ntē. ſed. t. Unius diei laborē. dicit qꝛ liber breuis ē breuis laborqͣi vniꝰ diei fuit ī eꝰ trāſlatiōe. ¶v. Accito .i. aduocato r. xj Noͣrio. ſcribebat latinis lr̄is ſic̄ ego dictabāOr̄oibꝰ vr̄is recō .i. attribuā vl̓ ꝑſoluā. recōpēſareꝓpͥe dr̄ redde̓. ꝑſolue̓ remūerare. itoꝝ trutinare. eqͣre.z Mercedē .i. p̄miū p̄ciū .ſ. oēꝫ vtilitate. 3 Hꝰoꝑis. ad cꝰ ꝯpletōꝫ me vr̄is or̄ōibꝰ adiuuiſtꝭ. didicero. alioꝝ relatōe. Gratū vob̓ me. ꝯpleſſe. opꝰ illd̓qd̓ vos. Dignati eſtis iube̓. q. d. ītellexero vos gaudere. eo ꝯpleuerim qd̓ iuſſiſtis. or̄onibꝰ vr̄is attribuā. ſiqͥ ex vtilitas ꝯſeqͣt̉. qꝛ orādo me tāefficacit̉me iuuiſtꝭ. Explicit qͣliſcūqꝫ expoſitio iſtius ꝓlogi.