¶ Prologus in hiere:

¶ Poſtilla fratris Nicolai de lyra ſuper Hieremiam incipit feliciter: adiunctis additionibus dn̄i Pauli ep̄i burgen̄. et replicis Nathie doringordinis minoꝝ.

¶ Poſtao eratrio Aillo ſaHl9m incipit feliciter: adiunctis addiuonibus on Pauil̓epi burgen̄. et replicis Nathie doringordinis minoꝝ.Rophetam in gentibus dedi te. Uerbuꝫꝯpoſituꝫ ſcribitur Hiere .j. ca. ⁊ dictū fuitſibi a dn̄o: in quo poſſunt notari quatuorcauſe huius libri hieremie quē habemꝰ premanibꝰ exponendū. videlꝫ cā efficieus: materialis: formalis ⁊ finalis. Cauſa v̓o efficiens duplex eſt. Una pͥncipalis .ſ. deusᵉ reuelans oīa in hͦlibro contēta. Alia inſtrumentalis .ſ. ſanctus hieremias. qͥſpūſancto dictante ſcripſit librū iſtū. Et hec duplex cauſaefficiens notatur cum dr̄. Dedi te. ita ꝙ in ſuppoſito huiꝰverbi dedi: quod eſt ip̄e deus exprimitur cauſa efficiensprincipalis. In hoc autem ꝓnomine te: cauſa efficiens inſtrumentalis. Et de vtraqꝫ poteſt accipi illud quod ſcribit̉Ezechielis. iij. Filij hominis ſpeculatoreꝫ dedi te domuiiſrael. Ad hͦ em̄ ponitur ſpeculator ī excelſo vt a longe ſpeculet̉: ⁊ que viderit fideliter annunciet. ⁊ ſic fecit hieremias: vt ſtatim videbit̉ in quodam generali. et plenies in ꝓſecutione libri. Cauſa vero materialis ⁊ formalis poſſuntnotari in nomine prophete cum dicitur. Prophetaꝫ. Adcuius intellectū ſciendū ꝙ propheta ẜm interp̄tatōem nominis dicitur quaſi procul fans. qꝛ fatur ſeu denūciat eaque ſunt longinqua a naturali cognitōne humana. et iſtaqͣꝫtum ad preſens ſunt in duplici gradu. quia aliqua ſunthmōi propter ſuā eminentiam reſpectu intellectus noſtricuiuſmodi ſunt diuina ad que ſe habet intellectus noſterſicut oculus noctue ad lucem ſolis. ij. Mergaphyſice. int̓iſta v̓o valde longinquum ⁊ remotū eſt a cognitōne nr̄aincarnatōnis diuine myſteriū. ex creaturis em̄ poteſt homo deuenire in cognitōem prime cauſe que deus ē qͣꝫtuꝫad multas eius conditōnes. et ſic phyloſophi cōcluſerūtde deo plurimas concluſiones. Similiter natura humana per ſe accepta non excedit cognitōem noſtram: ſꝫ vnionature diuine ⁊ humane in ſuppoſito verbi ſupra modūtranſcendit facultatem intellectus humani. myſteriū aūtiſtud denunciauit hieremias propheta inter alios valdeclare. xxiij. ca. dicens. Ecce dies veniunt dicit dominus. etſuſcitabo dauid germen iuſtum. ⁊ regnabit rex. ⁊ ſapienserit: et faciet iudicium ⁊ iuſticiaꝫ in terra. In diebus illisſaluabitur iuda: ⁊ iſrael habitabit confidenter. Et hoc eſtnomen quod vocabunt euꝫ dominus iuſtus noſter. Heceſt auctoritas que ad litteram de xp̄o dicitur ẜm om̄es doctores hebreos ⁊ latinos: vt plenius videbitur domino cōcedente. per hoc auteꝫ ꝙ dicitur. Suſcitabo dauid germēiuſtum. exprimitur humanitas xp̄i qui factus eſt ex ſemine dauid ẜm carnem: ad Ro. primo. per hoc auteꝫ ꝙ ſubditur. Et hoc eſt nomen quod vocabunt eum dominꝰ iuſtus noſter. exprimitur diuinitas xp̄i clarius vt mihi videtur qͣꝫ in alijs libris veteris teſtamenti. quia vbi habemusdominus. ī hebreo habetur nomē domini tetragrāmatonquod ẜm antiquos doctores hebreorum ſic eſt appropriatum altiſſimo creatori: vt non liceat ipſum nomen de aliodici: prout plenius dicet̉ domino concedente: quando adlocum illum veniemus. Et qꝛ hieremias ita clare xp̄i myſterium denunciauit prophetice: poteſt dici de eo qd̓ ſcribitur Luce .j. Et tu puer propheta altiſſimi vocaberis. qͥavalde expreſſit altitudinē ſue diuinitatis: ⁊ hec eſt materiaprincipalis huius libri. Unde dicit ra. Sa. ſuper. ix. cap̄.zacharie: ꝙ vniuerſi prophete non ſunt locuti niſi de diebus meſſie: quod eſt intelligendum de principali intentione eorum. quia de pluribus alijs ſunt locuti. Et ẜm hͦ deꝰhumanandus eſt: ſubiectum in om̄ibus libris prophetalibus ſicut deus eſt humanatus in euāgelijs. quia quodprophete nunciant futurum euangeliſte narrāt factū. Sicut enim deus ſub ratione abſoluta eſt ſubiectum in totaſacra ſcriptura: ſic eſt in partibus eius ſubiectum ſub rōnibus determinatis: vt dictuꝫ fuit plenius in pͥncipio Geneſis. Alia vero ſunt longinqua a cognitione humana ꝓ-

pter ſue entitatis ⁊ veritatis deficientiam: cuiuſmodi ſuntfutura contingentia de quibus non eſt determinata veritas apud nos: ſed eſt determinata apud deum. ⁊ de talibꝰeſt ꝓphetia ẜm ꝙ dicit Caſſiodorus ſuper p̄s. Prophetiaeſt diuina inſpiratio: reruꝫ euentus immobili veritate denuncians. De talibus vero erat deſtructio ciuitatis ⁊ templi ⁊ captiuatio populi per n̄ abnch̓. futura. quā hieremias prophetice denunciat ⁊ ſcribit in hoc libro intantum ꝙvolueruūt euꝫ propter hoc occidere: ẜm ꝙ dicitur. jͣ. xxvj.Iudicium mortis eſt viro huic: quia prophetauit aduerſus ciuitatem iſtam. Et hec eſt materia huius libri ſecundaria ſub nomine prophete deſignata. Cauſa etiaꝫ formalis huius libri ſub nomīe prophete deſignatur Circa qd̓ſciendum ꝙ duplex eſt forma libri .ſ. forma tractatus ⁊ forma tractandi. Forma vero tractatus eſt diuiſio libri ꝑ partes ⁊ capitula: de qua videbitur in proſecutōne libri. Forma vero tractandi eſt modus agendi qui modus eſt propheticus deſcribendo diuinas reuelationes hieremie factas propter quod de ipſo poteſt dici illud quod ſcribiturIohannis. vj. Hic eſt vere propheta. At dicitur vere propheta ad differentiā p̄ſeudoprophetarum qui non ꝓphetabant ex diuina inſpiratōne ſicut hieremias. ſꝫ aliqui eorum ex ꝓpria fictōne ꝓpter queſtum et alij ex reuelatōe demonum qui ſunt mendaces. ꝓpter quod falſe erant in pluribus ꝓphetie eoruꝫ. Cauſa finalis huius libri eſt vtilitasvl̓is eccleſie que collecta eſt ex omnibus gentibus. ⁊ h̓ finis notatur cum dicitur. in gentibus .i. ad vtilitatem omnium gentiuꝫ. propter quod de ip̄o poteſt dici illud Eſaxlix. Dedi te in lucem gentium vt ſis ſalus mea vſqꝫ ad extremum terre. vt ſit verbum domini ad Hieremiam dicētis. Dedi te in lucem gentium ad illuminandum eos lumine fidei ⁊ claritate morum: vt ſis ſalus mea vſqꝫ ad extremum terre. et hoc denunciatiue tm̄. quia xp̄s eſt ſalusgentium effectiue: ẜm ꝙ dicit̉. p̄s. lxxiij. Speratus eſt ſalutem in medio terre .i. in hieruſalem: que eſt in medio climate terre habitabilis in qua operatus eſt ſalutem humanam per ſuam paſſionem benedictam ⁊ reſurrectioneꝫ etaſcenſionem in celum: vbi cuꝫ patre ⁊ ſpirituſancto viuitet regnat in ſecula ſeculorum almen.¶ Finit prologus.