Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
173v
Einzelbild herunterladen
 

.VII. Titulus

Ehomicidio. Quia exira rixis bellis frequēter cōtingit fierihomicidia. mutilationes mēbroꝝ. et percuſſiones. ideo de ipſis hic agendū. Omnia hec cuniniuſte fiunt ſunt cōtra p̄ceptuꝫ illud. Non occidesExodi. xx. vt dicit Auguſtinꝰ de peni. diſt. j. Homicidium. Homicidiū autē poteſt ſic diffiniri. homicidiū eſt hominis occiſio illegitime facta. Signant̉ autem dicit̉ hominis. quia occiſio animalis irrōnalisſicut nec deſtructio plantaꝝ ſeu arboꝝ que viuūt vita vegetatiua ē homicidiū. Unde Auguſtinꝰ in primo de ciuitate dei. audimꝰ. Non occides. accipimus hoc dictū de fructibꝰ. quia nullus eſt eis ſenſus: nec de irrōnalibus animalibꝰ. quia nulla nobisrōne ſociant̉: ſꝫ de hominibꝰ. Ratio huiꝰ eſt ẜm Tho ſcd̓a ſcd̓e. q. lxiiij. arti .j. quia nullus peccat vtendo aliqͣ re ad id ad qd̓ eſt ordinata. In reꝝ autē ordine imꝑfectiora ſunt ꝓpter ꝑfectiora. ſicut in generatione hominis natura ab imꝑfectꝭ ad ꝑfecta ꝓcedit igit̉ plante ſint ꝓpter aīalia oīa. aīalia irrōnalia ꝓpter hominem ideo vtēdo plātis ad vt ilitatemaīaliū. aīalibꝰ ad vtilitatē hominū. eſt ꝯͣ p̄ceptuꝫnec pctm̄. Inter alios autē vſus maxime vr̄ neceſſarium iſtis vti in cibū. quod fieri poteſt abſqꝫ mortificatione eoꝝ. Quod etiā eſt ex ordinatione diuinadicente dn̄o Ben̄. ix Omne quod mouet̉ viuit eritvobis in cibū. Nec eſt ꝯtra. quia Exodi. xxij. ſtatuit̉certa pena occidēti bouē vel ouē ꝓximi. quia hoc eſtrōne dānificationis ꝓximi rōne occiſionis. Additur etiā in diffinitione illegitime facta. quia ſi homo occidat̉ ꝓpter maleficiū a iudice ſuo eſt homicidium qd̓ ſit pctm̄ vel contra p̄ceptū de quo loquit̉.Eſt autē illud peccatuꝫ vnus p̄cipuus ex caſibꝰ reſeruatis dyoceſanis. ẜm oēs doctores. Et qͣꝫuis etiāipſi dyoceſani ſoleant tales abſoluere ꝓpter horrorem deteſtationē facti. ſꝫ cōmunit̓ mittunt ad curiam romanā abſoluēdos a penitētiarijs: tn̄ ſi volūtpoſſunt abſoluere etiā valētes ad curiā accedere. al̓sfruſtra poneret̉ inter caſus reſeruatos ep̄is homicidium voluntariū ſi nunꝙͣ poſſent abſoluere. ſꝫ poneretur int̓ caſus papales: ſꝫ nec iſtud nec aliud qd̓ ſitpreciſe pctm̄ abſqꝫ adiūctione ſentētie reꝑitur in iurepape reſeruatum. ſꝫ certe ſnīe irregularitates ꝙͣuislaudabile ſit aliqn̄ multū enormia ad curiā mittereDe excōmunicatione autē que incurrit̉ ꝓpter occiſionem vel mutilationē vel ꝑcuſſionē clericoꝝ nil agitur quia diffuſe habes in. iiij. ꝑte ti. j. c. j. De irregularitate ꝓpter hmōi incurrit̉ ſeu cōtrahitur habes iniiij. ꝑte ti. v.De homicidijs.§. j.inqͥt pͣs. Uiri ſanguinū doloſi dimidiabūt diesſuos pͣs. liiij. Uiri ſanguinū .ſ. effuſores dicunt̉ homicide. qꝛ homicidiū cōmunius abūdantius effunditur ſanguis humanus. Et addit doloſi. qꝛ ſi fieretſine dolo. i. ſine pctō vt iudex facit. non rep̄henderet̉nec incideret in penā ſequit̉. quia .ſ. dimidiāt tales dies ſuos vtplurimū. Et hoc duplicit̓ qꝛ vel corporaliter inqͣꝫtu .ſ. occidunt̉ homicide. vel ab amicisinterfecti vel a iudice. vt mādat lex. Et ſic viuunttoto tꝑe vite ſue. ſꝫ eis ſubtrahit̉ tēpus quo naturaliter viuere potuiſſent. Spūalit̓ autē intelligit̉ quiatamgraue pctm̄ eſt vix reuertunt̉ ad pnīam. Et ſic dimidiāt dies ſuos. ſꝫ ꝯtinuāt vſqꝫ ad mortem incluſiue pctā ſua. Dimidiarēt autē ſi peniteret eos.dies illos malos interrūperēt. In his verbis triapoſſunt notari.Primo homicidiū qd̓ ꝯmittit̉. ibi. Uiri ſanguinū.

Scd̓o viciū qd̓ adiungit̉. ibi doloſiTercio ſuppliciū qd̓ ſequit̉. ibi. dimidiabūt. Ꝙtū ad pͥmū ſciēdū homicidiū pōt dici dupl̓rino ſtricte iniuſta occiſione hoīs. ſic ē mortale ſemꝑ ꝯͣ p̄ceptū. Non occides. Alio largeqͣcunqꝫ occiſione homīs. ſic pōt eſſe aliqn̄ ſine pctō.Uir ſanguinū .i. occiſor effundēs ſanguinē huma pōt eſſe qͥs qͣdruplicit̓.Primo neceſſitate vel ſui defenſione.Scd̓o iuſticie executione.Tercio caſus occurſione.Quarto hoſtili impugnatione.Et pͥmo qͥs occidit aliū neceſſitate ductꝰ ineuitabili qꝛ ſcꝫ inuaſus ab alio volente occidere vel grauit̓vulnerare ſe defendendo occidit. ſeruato debito moderamine alit̓ poſſit euadere manꝰ eius non eſtꝓprie homicida. ꝓut ſcꝫ homicidiū dicimꝰ pctm̄. Prohmōi declaratōe Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxiiij. arti. vij. dicit cuꝫ moralis actus accipiat ſpēm ab eo qd̓ ē ẜmintētionē qꝛ ex fine ab eo qd̓ eſt p̄ter intētionem.Ideo ex actu alicuiꝰ ſe defendentis duplex effectꝰ ſeqͥpōt. Unus quidē ꝯſeruatio vite ꝓprie. Alius ē occiſio inuadētis. Actus igit̉ ex intendit̉ eſt ꝯſeruatio vite ꝓprie hꝫ rōne illiciti ſit naͣle cuilibꝫꝯſeruet ſe qͣntū pōt in eſſe. Un̄ de iure nature ē vimvi repellere. diſ. j. c. Ius naturale: ſꝫ tn̄ moderamne inculpate tutele. pōt actus aliqͥs ex bona inttione ꝓueniēs illicitus reddi ſi ſit ꝓportionatusfini. Un̄ ſi aliqͥs ad ſeipſum defendēdū vtat̉ maioriviolentia ꝙͦ oporteat erit illicitū. qꝛ excedit moderemen inculpate tutele. Illicitū autē eſt intēdatoccidere aliū vt ſe defendat. autē ei hꝫ publicaauctoritatē referēs hoc ad publicū bonū. ſꝫ ſeruatedebito moderamine ſi ꝯtingat aliū occidi imputatur occidenti. qꝛ plus tenet̉ qͥs ꝓuidere vite ſuealiene. hec Tho. Un̄ ſi pōt aliter euadere ſꝫ ob verecundiā ne reputet̉ puſillanimis vult reſiſtere. vl̓ etiſi in ipſo actu intēdit vindicationē defenſionemaut poſt factū aggredientē debilem valentē ledere occidit. vel etiā notabilit̓ excedit modū indefenſione. vt ſi aggreſſus pugnis enſe repugnās occidat excuſaret̉ ab homicidij crimine. Et ideꝫ eſtqn̄ ſponte ſe ponit ad talē locū vel caſum vnde exiſtimat vel exiſtimare potuit talē neceſſitatē ſibi venturam. Ꝙtum ad ſcd̓m iudex hꝫ legitimā auctoritatē ſeu poteſtatē ſeruato ordine iudiciario reūdemnat ad mortē quā meruit ex zelo iuſticie peccat īmo meret̉ ſeruando qd̓ dn̄s mandat Exodi. xxij.Maleficos patieris viuere. vn̄ ē homicida etſiſanguinē fundat. nec ipſe. nec lictor. nec aliqͥs eoꝝcooꝑant̉ ad morteꝫ eius. vt aſſeſſor. teſtis. accuſator.aſſociātes capientes. hmōi. tn̄ clericis liceretqꝛ eis ꝓhibita eſt oīs effuſio ſanguinis. xxiij. q. fi. pertotū. Et huiꝰ eſt ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxiiij. ar. ij.qꝛ oīs ꝑs naturalit̓ eſt ꝓpter totū. Ordinat̉ em̄ ꝑs adtotū ſicut imꝑfectū ad ꝑſectū. Un̄ videmꝰ expedit p̄cidere aliqd̓ mēbꝝ a toto corpore puta putridū ꝯſeruatione totiꝰ corporis ne inficiat̉: laudabilit̓ſalubrit̓ abſcidit̉. Quelibet aūt ꝑſona ꝑticularisparat̉ ad totā cōitatē. ſicut ꝑs ad totū. Et ideo ſi aliqͥs reꝑitur ꝑiculoſus cōitati corruptiuus ipſiusꝓpter aliqd̓ pctm̄: laudabilit̓ ſalubrit̓ occidit̉. vt bo cōmune ꝯſeruet̉. modicū em̄ fermētū totā maſſaꝫcorrūpit. Ꝙuis em̄ occidere hoīem in ſua dignitatemanētē .i. bene viuētē ſit ẜm ſe malū ꝯͣ charitatemtn̄ hoīem pctōrē occide̓ ei hꝫ auctoritatē eſt bonū.ſicut occidere beſtiā. peior eſt em̄ malus beſtia. etplus nocet. vt dicit ph̓s in pͥmo politꝭ. Et ad hoc facit quod dicit Hieronymꝰ. xxiij. queſtio. v. Qui ma-