ꝓbent ſufficit eis eciam ſi aliud non probentItem ſi in hoc articulo deficerēt ſed ꝓbarētalium articulum ſcilicet vidiſſe vel audiuiſſealiquos qui dixerunt ſe vidiſſe vel audiuiſſeab alijs qui audierant ab alijs ꝙ p̄dicta locaſuo tꝑe culta fuerūt prefertur ꝓbacio pleb̓quia cū v̓tatur iure cōmum ſufficit ꝙ ī vno⁊ ſi in omnibus infringunt probacionē monaſterij. Item in hoc caſu ſi duo tm̄ teſtesbene ꝓbent hunc articulum preferētur. c.teſtibus monaſterij qui dicerent contra. qꝛiſti aſſerunt affirmatiuam quod eſt de iur̓ cōmuni. alij negatiuam quod eſt contra ius.licet in hoc caſu admittantur ꝓpter impoſſibilitatem ꝓbacionum. Alij tamen dicunteciam hoc diſcreconi iudicis committi. qꝛvtrumqꝫ teſtimoniū eſt admiſſum cōtra iusquia de auditu licet teſtimonium monaſterijſit magis contra ius quia eſt d̓ auditu ⁊ eciāaſſeruit negatiuam hoc autem ſatis ꝓbaturff. de ꝓbac. ſi arbiter. ff. de aqua plu. ar.ſumma. F. idem labeo. Dicūt quidam ꝙ ſi cōſtet ꝑ confeſſionem vel alio modo ꝙ a centeſimo anno citra ante lit̓ conteſ. fuerunt p̄dicta loca culta. quantucūqꝫ monaſteriū probet ꝓ ſe omnia predicta tamen ſuccumbet.quia cum oporteat illud ꝓbare per preſcpͥcionem cuius non extat memoria hec nō eſttalis quia nō eſt infra. c. annos tamen vſqꝫad. c. annos vel parum minus poteſt extendi memoria hominū ſicut vitā. ff. de vſufro.in vſufruct̉. ſecus autem ſi ꝑ cōfeſſionem velalio modo non conſtet de cerciori tꝑe ſi conſtat ꝙ a ducentis citra fuerūt culta. qꝛ tūcvalebit ꝓbacio monaſterij ſi p̄dicto modo ꝓbau erit predicte probaciones videntur habere locū ſi negetur conſtantinū fuiſſe imꝑatorem romanoꝝ vel karolum regem francievel ſi negetur aliquem fuiſſe notariū vel p̄latum ⁊ ſic d omnibꝰ ſimilibꝰ dūmodo mētamſcilicet. c. annoꝝ exceſſerint vtrobiqꝫ enimeſt eadem eqͥtas. Quidam tamen dicūtpredictas probaciones habere locū ſi ea queintendūt probare excedūt mētas. lx. annoꝝAlij dicūt ꝙ eciaꝫ preſencia. ſi ignota puta apd̓ ſarracenos facta predicto modo dicuntur probari ſēd non placet. Item no. ꝙhec cōmunis opmnio idem eſt ꝙ commūis celeritas ⁊ ideo probat famam ⁊ eciam credūlitatem cū aliqͣ racione licet enim lingua facile moueatur ad loquēdum quod vult ſicutet caro facile mouetur ad illicita crimina. cūanima nō facile mouetur ad aliquid credendum. ſed precedente racone tm̄ quia ſolusdeus ſcrutatur animam ideo ille qui fert teſtimonium de opinione ſi interrogetur quomodo ſcit hanc eſſe cōmunem opmionem reſpondebit non ſcio. quia ſolus deus ſcit. ſedcredo tamen aut credulitatis ſubiciet qꝛ ſicverbis exprimebat vel alia quā volet et hacracione quia tantum de credulitate reſponſpondet qui teſtificatur ſuper opinionē videtur ꝙ ſi interrogatur quomodo ſcit ⁊ qͥdſit communis opmnio. reſpondebit quia ſicaudiuit a multis et credo ꝙ anima organovocis expͥmebat ſuam voluntatem. Itemeſt iuſta cauſa ſi dicat cum multi expͥmerentſuam opinionem aliquando non dicebāt cōtrarium. ſi autem interrogaretur a quibusaudiſtis ſi nominat aliquos bonum eſt. Sꝫſi dicat non habeo in memoria de aliquo certo quia ſic communiter dicebatur videt̉ valere teſtimonium videtur aūt idem ꝓbare cōmunem opinionem⁊ ⁊ omnium opmnionē. ff.de ꝓbac̄. ſi arbiter. quia ſi vnus ſolus eſſꝫ incontraria opione ductu racionis non eſſꝫ co.munis ꝓbacio vt predictum eſt licet autemꝓbacionis opinionis eciam cum predē̄is adiectionibus non ſufficiat niſi in hijs que excedunt metas predictas ſepe multum valetꝙ tranſfert onus ꝓbaconis in reum ar. s.de p̄ſump. quia veriſimile. et. c. illud. ar.C. de teſti. l. i. et auten̄. ibi poſita. C. de ſen.et inter. om. iud̓. l. ij. et hec vera videntur ſidicitur contractus alicuius p̄lati mortui nōvalere qꝛ nō fuit p̄latus vel cōtͣ inſtrumentatabellionis mortui ꝙ non fuit tabellio vl̓ cōtra filios ꝙ non fuit mr̄imoniū inter ꝑentes.et ſi dicitur viuere ille qui cōmum opmnionial̓ cōmunione dicitur mortuus et ſic in ſimilibus ar. p̄dictaꝝ. l. et ar. xxxiiij. q. i. c. i. ff.de off. p̄to. barbarius. ſecus aūt eſſet ſi prelatus viueret vel tabellio vel maritus. namin hijs caſibus et ſimilibus ſi p̄dicti agerentputa quia prelatus repeterꝫ ſuam eccleſiamincuius poſſeſſione alius eſſet. vel alter alterum peteret vel tabellio peterēt aliquem ceſſare a diffamacione ſua ſuper eo ꝙ non eſſettabellio nam in hijs caſibꝰ nō videtur ꝙ cōmunis opinio in alijs tranſferāt ꝓbacōnemet eſt racio quia ml̓ta ſunt pro reo .ſ. quia ein poſſeſſione ⁊quia negat qd̓ nō eſt in alijscaſibꝰ tamen et huic al̓r ſubuenitur. ut no.de p̄ſumpc̓. illd̓. et. s. de reſti. ſpol̓. ſepe cōtingit. Item ſecus videtur ſi non agitur cāinter principales ſed inter alios puta ſi aliqͦspetit aliquid ex contractu p̄lati viuentis velper inſtrumenta tabellionis viuentis. ſuffic̄enim hijs actoribus ꝓbare commune opmnionem ꝙ habebatur ꝓ prelato vel ꝓ notorioqͦuſqꝫ probetur contra. ar. C. de ieſti. l. i.C. de ſenten. et interlocutor̓. l. ij. et eſt racio diuerſitatis qꝛ principalis ꝑſona magisdebet habere paratas ꝓbaciones ſui ſtatusꝙͣ alius in iure aūt inueniuntur iura que loquūtur de hac materia. s. e. quid ꝑ nouale. et. c. ſuper quibuſdam. s. de puil̓. c. fi.iij. q. vij. hoc quippe. ff. de aqua plu. ar. inſumma. C. idem labeo. ff. de aqua quotti.et eſti. h̓ iur̓. §. ductus aque. ff. de iti. actu.