maiorēs hn̄t rotundū ac leue coriū. in cuius ſūmitate ꝑ circūitum anſas crebras facientes funē īponunt ac ſtringunt. ita ꝙ in circūitu quaſi ventre elficiunt quē veſtibꝰ ac rebꝰ ceteris replent. fortiſſimeqꝫ adinuicē ꝯprimunt. In medio aut ponunt ſellas & alias res duriores. ibi quoqꝫ ſedent homineshmōi nauem ad equi caudā ligant. & homīem quiequū regat ꝑiter natare factūt. vel hn̄t aliqn̄ duosremos cum quibꝰ remigant. Equo igit̉ in aqͣm impulſo omnes alij equi ſecunt̉ illū. & ſic trāſeūt fluuium. pauꝑior aūt quilibet vnam burſā vel ſac̓cuꝫde corio bn̄ ꝯſutum habet. in quo res ſuas om̄s imponit. & in ſummitate fortiter ligatū. ad eqͥ caudāſuſpendit. ſicqꝫ mō p̄dicto tranſit C. XVIII.¶ Qualiter reſiſtendū ſit eis.Vllam eſtimo ꝓuinciā eſſe que ꝑ ſe poſſiteis reſiſtere. quia de omni terra ptātis ſueſolent hoīes ad bellū ꝯgregare Et ſi quid̓vicina ꝓuincia non vult eis ope ferre. quam impugnant delētes illā cum homībꝰ quos ex illa capiūtctra aliā pugnāt. Et iſtos quidē in acie primos ponunt. & ſi male pugnant ip̄os occidūt Itaqꝫ ſi chriſtiani eis reſiſtere volunt. oꝑtet ꝙ principes ac rectores terraꝝ in vnū oueniāt. ac de ꝯmuī ꝯſilio eisreſiſtant. Habeantqꝫ pugnatores arcꝰ fortes et baliſtas quas multū timent. ſagittaſqꝫ ſufficiētes. dolabrum quoqꝫ de bono ferro vel ſecurim cuꝫ manubrio longo. Ferramenta vero ſagittaꝝ more tartarorum. quando ſunt calida temꝑare debēt in aquacum ſale mixta. vt fortia ſint ad penetrādū illoruꝫarma Gladios etiā & lanceas cum vncis habeantqui volunt. addetrahendū illos de ſella de qua facilime cadunt. Habeāt & galeas & arma cetera adꝓtegendū corpꝰ & equū. ab armis & fagittis eorum. & ſi qui non ita ſunt armati debent more illorum poſt alios ire. & ꝯtra ip̄os arcubꝰ vel baliſtistraiicere. & ſicut dictū eſt ſupͣ de tartaris. debentacies ſuas ordinare ac legē pugnantibꝰ imponereQuicunqꝫ ꝯuerſus fuerit ad predā ante victoriaꝫmaximā debet penā ſubire. talis em̄ apud illos occiditur abſqꝫ miẜatōe. locus ad preliū ſi fieri poteſteligendꝰ eſt planus. vt vndiqꝫ poſſint videre. necomēs dn̄t in vuū ꝯuenire. ſed acies multas & diuiſas nec tam̄ nimis diſtātes ab inuicē facere. Cōtraillos qui primo veniūt debent vnā aciē mittere. &alia ꝑata ſit ad iuuandū iſtā oportuno tꝑe. habeāt& ſpeculatores ex omni ꝑte qui videāt quādo veniunt acies cetere. Nam ideo ſemꝑ debēt aciē ꝯtraaciem vt ei occurrat mittere. qm̄ illi ſꝑ nitunt̉ adu̓ſarios in medio ꝯcludere. hoc aūt acies caueant. neſi etiā illi fugere videant̉. diu poſt illos currāt. neforte ſicut facere ſolent. ip̄os ad ꝑatas inſidias trahant. quia plus fraudulentia ꝙͣ fortitudīe pugnāt.Et iteꝝ ne fatigent̉ equi eoꝝ. quia noſtri non hn̄tmultitudinē equoꝝ Tartari vero quos equitāt dievna non aſcendūt tribꝰ diebꝰ vel quattuor poſteaPreterea ſi cedūt tartari non ideo debēt noſtri recedere. uel abinuicē ſeꝑari. qm̄ hoc ſimulādo faciūtvt exercitꝰ diuidat̉. & ſic ad terre deſtructōnem libere īgrediant̉. Ceteꝝ duces noſtri. die noctūqꝫ facere dn̄t exercitū cuſtodiri. nec iacere ſpoliati. ſedſemꝑ ad pugnā ꝑati. quia tartari quaſi demoēs ſꝑvigilant excogitātes artem nocendi. Porro ſi aliqͥtartaroꝝ in bello de ſuis equis ꝓijciunt̉. ſtatim capiendi ſunt. quia quādo ſunt ī terra fortit̉ ſagittāt& equos homīeſqꝫ vulnerant & occidūt ¶ XIX.De itinere fratris iohannis vſqꝫ ad primā cuſtodiam tartarorumOs igit̉ ex mandato ſedis apl̓ice. cum iremus ad orientis natōnes elegimꝰ priꝰ adtartaros ꝓficiſci. quia tīebamꝰ ne ꝑ illosin ꝓximo. eccleſie dei ꝑiculum īmineret. Itaqꝫ ꝑgētes ad regē boemoꝝ ꝑuenimꝰ. qui cum nobis eſſetfamiliaris. ꝯſuluit vt ꝑ poloniā & ruſciā iter ageremus. hēbat em̄ ꝯſanguineos in polonia quorū auxilio ruſciā intrare poſſemꝰ Datiſqꝫ lr̄is & bono cōductu fecit. & expēſas nobis dari ꝑ curias & ciuitates eiꝰ quouſqꝫ ad ducē ſcleſie bolezlaū nepoteꝫeius veniremꝰ. qui etiā erat nobis familiaris & nōtus. hinc & ip̄e nobis ſimilit̓ fecit. donec veniremꝰad conrādū ducē lautiſcie. ad queꝫ tunc dei gratinobis fauēte venerat dominus waſilico dux ruſciea quo etiā plenius de facto audiuimꝰ tartaroꝝ. qꝛnuncios illuc miſerat. qui iam redierāt ad ip̄m. Audito autem ꝙ oꝑteret nos illis munera dare. quaſdam pelles caſtorū & alioꝝ aīmaliū fecimꝰ emi d̓hoc quod datū nobis fuerat in elemoſinā ad ſubſidium vie. Quod agnoſcētes dux conradꝰ & duciſſa cratōnie & ep̄us & quidā milites. Plures etiamnobis dederūt hmōi pelles. Teniqꝫ dux waſilico aduce cratōnie & ep̄o atqꝫ baronibꝰ ꝓ nobis attente rogatꝰ ſecū nos in terrā ſuā duxit. & vt aliqͣntūlum quieſceremꝰ. aliquot diebꝰ nos in expēſis ſuisdetinuit. Et cum rogatꝰ a nobis feciſſꝫ ep̄os ſuosvenire. legimꝰ eis literas domī pape monētis eosad ſancte matris eccleſie vnitateꝫ redire. Ad idemquoqꝫ noſipſi monuimꝰ eos & induximꝰ quantuꝫpotuimꝰ. tam ducē ꝙͣ ep̄os et alios. Sed quia duxdaniel frater waſiliconis predicti pn̄s nō erat. qm̄ad baty ꝓuectꝰ erat. non potuerūt eo temꝑe finaliter rn̄dere. Poſt hec dux waſilico tranſiniſit nosvſqꝫ in kioniam metropolim ruſcie cum ſeruientevno. Ibamꝰ tamē ī ꝑiculo capitis ſꝑ ꝓpter luchuanos qui ſepe faciebant inſultū ſuꝑ terrā ruſcie. et īillis maxime locis ꝑ que dēbamus tranſire. At perp̄dictū ſeruientē eramꝰ ſecuri a ruthenis. quorumetiam maxīa pars occiſa vel captiuata erat a tartaris. Porro in danilone vſqꝫ ad mortē tunc infirmati fuimꝰ. nihilomniꝰ tam̄ in vehiculo ꝑ niueꝫ et frigus magnū trahi nos fecimꝰ. Cum ergo kioniamꝑuenimꝰ habuimꝰ de via noſtra ꝯſiliū cuꝫ millenario ac ceteris ibidē nobilibꝰ. Qui reſponderūt nōbis ꝙ ſi duceremꝰ equos illos. quos tunc hēbamusad tartaros. cum eēnt magne niues morerent̉ oēsquia neſcirēt herbā fodere ſub niue. ſicut eqͥ faciūttartaroꝝ. nec inueniri poſſet aliquid ꝓ eis ad manducandum cum tartari nec ſtramina nec fenuꝫ habeant nec pabulū. Itaqꝫ decreuimus eos illic dimittere cum duobꝰ pueris deputatis eoꝝ cuſtodie. Iōqꝫ nos oꝑtuit millenario dare munera vt ip̄ꝫ habe̓mus ꝓpiciuꝫ ad dandū nobis equos ſubductitioset ꝯductū. Secundo igit̉ die poſt feſtū purificationis cepto itinere. venimꝰ ad villam canoue. que ſb̓tartaris erat īmediate. Cuius p̄fectus nobis deditęquos et ꝯductū vſqꝫ ad aliam in qua reꝑimꝰ p̄ſectum micheam omni malicia plenuꝫ. Qui tamē acceptis a nobis muneribꝰ ẜm velle ſuum. duxit nosvſqꝫ ad primam cuſtodiam tartaroꝝ ¶ XX¶ Qualiter primo cum ſocijs ſuis receptus eſt atartarisVm ergo in prima ſexta feria poſt diemcinerū ſole ad occaſū tendente hoſpitaremiur. tartari ſuꝑ nos armati horribilit̓ irruerunt. querentes cuiui modi homīes eēmꝰ. cunqꝫ