Vis o hic milites tā ſtupendus error acfuror tātis ſumptibꝰ et laboribꝰ militare ſtipēdijs v̓o nullis niſi aut mortis autcriminis. Oꝑitis equos ſericis. et pendulos neſcioquos panniculos loricis ſuꝑinduitis depingitis haſtas clipeos & ſellas. frena & calcaria auro & argento circūornatis. & cum tanta & pompa pudedo furore & impudenti ſtupore ad mortem ꝓperatis. Militaria ſunt hec inſignia. an muliebria potiꝰornamenta. Nunꝙͣ forte hoſtilis mucro reuerebit̉aurum. gemiis parcet. ſerica penetrare nō poterit. Deniqꝫ ip̄e ſepius certiuſqꝫ exꝑimini. tria eſſeprecipue neceſſaria prelianti. vt ſcilicet ſtrenuusduſtriuſqꝫ miles & circūſpectus ſit ad ſe ſeruandum. & expeditus ad diſcurrendum & promptusad feriendum. vos ꝑ contrarium in oculorum grauamen. ritu femieo comam nutritis. lōgis ac ꝓfuſis camiſijs ꝓpria vobis veſtimēta obuoluitis. Delicatas ac teneras manus amplis & circūfluētibꝰmanicis ſepelitis. nec aliud inter vos bella mouet liteſqꝫ ſuſcitat. niſi aut irrationalis iracundie motꝰaut inanis glorie appetitus. aut terrene qualiſcūqꝫpoſſeſſionis cupiditas. Talibus certe ex cauſis neqꝫ occidere neqꝫ occumbere tutum eſt At vero milites chriſti ſecuri p̄liantur p̄lia domini ſui nequāꝙͣ metuentes aut de hoſtium cede peccatum. autde ſua nece ꝑiculum. quando quidem mors ꝓ xp̄ovel ferenda ſit vel inferenda. Miles inꝙͣ chriſti ſecurus interimit. ſecurior interijt. ſibi preſtat cum īterit. chriſto cum interimit. nec cum malefactoreꝫoccidit homicida. ſed vt ita dixerī malicida. & plane vindex & xp̄ianorum defenſor reputat̉. In morte enim pagani chriſtianus gloriat̉. quia chriſtusglorificatur. Non quidē vel pagani necandi eſſētſi quo modo aliter poſſent a nimia infeſtatōne velopp̄ſſione fidelium cohiberi. Nunc autem meliuseſt vt occidantur ꝙͣ certe relinquat̉ virga peccatorū ſuper ſortē iuſtoꝝ. ne forte extendāt iuſti ad iniquitatem manus ſuas. Quid enim ſi ꝑcutere in gladio omnino fas non eſt chriſtiano Cur igitur p̄cōſaluatoris contentos fore ſtipendijs ſuis militibꝰindixit. & non potius eis omnem militiam interdixit. Proinde diſſipentur gentes que bella volunt& abſcidantur qui vos conturbāt. Exerat̉ gladiꝰvterqꝫ fidelium inceruices inimicornm ad deſtruēdam omnem altitudinem extollentem ſe ad .ſ. d. q̄eſt fides xp̄ianorum. nequando dicant gentes vbieſt deus eorum ¶ CXXVIII. ¶ Le vita militum templiVnc ad confuſionem militum non planedeo ſed diabolo militantium. dicamꝰ breuiter vitam & mores equitum xp̄i. quopalam fiat ꝙͣtum abinuicem differant militia di .ſ.& militia ſeculi. Viuunt enim in ꝯmuni ſub vniusobedientia abſqꝫ vxoribuſ & liberis & abſqꝫ omniꝓprio. nullo autem tempore aut ocioſi ſedent autcurioſe alicubi vagantur. ſed ſemper dum non ꝓcedunt ne gratis panem cōmedant armorū ſeu veſtimentorum vel ſciſſa reſartiunt vel vetuſta reficiunt. vel inordinata componunt. Et quecunqꝫ poſtre mō facienda magiſtri ip̄oꝝ voluntas & cōmunis indicit neceſſitas. ꝑſona inter eos minime accipitur. meliori non nobiliori defertur. Verbum inſolens. opus inutile. riſus immoderatus. murmurvel tenue ſiue ſuſurrium nequaꝙͣ vbi dep̄henditurinemendatum relinquit̉. ſcacos & aleas deteſtant̉abhorrent venationem. nec ludrica illa animi rapina vt aſſolet delectantur. iiuios & magos & fabulatores ſcurrileſqꝫ cantilenas atqꝫ ludorum ſpēctacula tanꝙͣ vanitates & inſanias falſas reſpuūt& abominantur. Capillos tondent ſcientes iuxtaapoſtolus ignominiam eſſe viro ſi comam nutriatnunꝙͣ compti. raro loti. magis autem neglecto crine hiſpidi. puluere fedi. lorica & caumate fuſci.Porro imminente bello. intus fide. foris ferro. nonauro ſe muniunt. quatinus armati & nō ornati hoſtibus mētum incutiant. non auariciam ꝓuocentequos habere cupiunt fortes & veloces. non tamēcoloratos aut phaleratos. pugnam quippe non pōpam. victoriam ſed non vanam gloriam cogitantes. & ſtudētes magis eſſe formidini ꝙͣ admiratōiAt vbi ventum fuerit ad certamen. priſtina leuitate depoſita tanꝙͣ ſi dicerent. nonne qui oderunt tedn̄e oderā ⁊cͣ. In adu̓ſarios irruunt velut oues. eosreputātes quia non de ſuis viribus p̄ſumere nouerunt ſed de virtute dei ſabaoth. victoriam ſꝑarecui facile eſte conſidunt iuxta machabei ſententiamconcludi multos in manus paucorum quia nō multitudine exercitus eſt victoria belli. ſed de celo fiducia eſt. ita miro & ſingl̓ari quodam modo cernūtur. & agnis mitiores. & leonibus ferociores quibus nec deeſt monachi māſuetudo. nec militis fortitudo. De qua re quid dicēdum eſt niſi quia a domino factum eſt ⁊cͣ. Tales em̄ ſibi elegit deus. &collegit a finibus terre miniſtros et fortibus iſraelqui veri lectulum ſalomonis. id eſt. ſepulcrum vigilanter fideliterqꝫ cuſtodiant. omnes tenētes gladios in manibus ⁊cͣ. Vita em̄ xp̄i viuendi michi regula fuit. mors a morte redemptio. vitā quidē laborioſa. ſed mors p̄cioſa. vtraqꝫ vero admodū neceſſaria. Quid enim xp̄i ꝓdeſſe poterat ſiue morsnequiter viuenti. ſiue vitā damnabiliter morientiNunc autem quia vtrunqꝫ paritei nobiſ neceſſariūerat .ſ. & pie viuere & ſecure mori. et viuēdo viuere docuit. et mortem moriendo ſecuram reddidit.Corde em̄ creditur ad iuſticiam. ore autem cōfeſſiofit ad ſalutem. Quiſquis igit̉ verbum in ore habetet in corde non habet aut doloſus eſt aut vanus.Qui vero in corde et non in ore. aut ſuperbus eſtaut timidus. Actor. Nec autem ad p̄ſens de dictis ſiue de floribus beati bernhardi abbatis clareuallis ſufficiant.1