puius karoli calui comitatus flandrenẜ exordiuꝫſumpſit. Non em̄ flandria tūc erat tanti nomīs etopulentie ſicut nunc cernit̉. ſed a regis francoꝝcoreſtariis regebat̉. quorū lidericꝰ et inglānuſ etaudacer ſub pipino et karolo magno et ludouicorectores flandrie fuerūt. nec tamē cōmites vocati ſunt. Balduinꝰ autē filiꝰ audraci rapuit iudithfiliam karoli calui. ꝓpter qd̓ ab omni eccleſia conſenſu epiſcopoꝝ excōicatus eſt ex p̄cepto karoli.Deinde ex ep̄oꝝ et optimatū ſuorum cōſilio recōciliatus karolus balduino et iudith. dedit eis flādriam in comitatū ꝑpetuo poſſidendā ip̄is et heredibus ſuis. ¶ Helinandꝰ libro. xlvi. ¶ Hoctempore claruit Iohannes ſcotꝰ vir ꝑſpicacis ingenij. et mellicie facūdie. qui dudum cōcrepantibus vndiqꝫ bellorū fragoribus in franciā ad karolum caluū tranſierat. Cuiꝰ rogatu gerarchiā dioniſij ariopagite de greco in latinū verbū e verbotrāſtulit. Compoſuit etiā librū ꝑifiſion merinnoyid eſt d̓ nature diuiſione titulauit. ꝓpter queſtiones ſoluendas bene vtilē. ſi tamen ei in aliquibꝰignoſcat̉. in quibꝰ a latinorū tramite deuiauit dūin grecos acriter oculos intendit. Hic ſuccedētibus annis munificētia elfredi allectus venit ī angliam. et apud monaſteriū malmeſb̓ien ſe a pueriſquos docebat grafiis vt fert̉ ꝑforatus et martireſtimatꝰ eſt. Huius epithaphiū hoc fuit.Claudit̉ in tumulo ſanctus ſophiſta iohannes.Qui ditatꝰ erat iam uiuens dogmate miro.Martirio tandem xp̄i cōſcendere regnū.Quo meruit ſancti regnant ꝑ ſecula cunctiScabri ſunt hi verſus et moderni tēꝑis lima carēteſ. ¶ Actor. ¶ Hic iohānes ſcotus ph̓us vtdicit lanfrancus in fide deſipuit. Vnde liber eiꝰde euchariſtia lectꝰ eſt et damnatꝰ in ſinodo vertellenſi celebrata ſub papa leone. ix. Eodem annoquo ſe lanfrācꝰ ab errore berīgerii purgauit. idēetiā iohānes ſuꝑ gerarchiā dioniſii commentauitXLIII. ¶ De geſtis karoli calui.Sigibertus.Arolus caluus imꝑator poſt adeptū imperiū vltra ſe elatus. cōſuetudines frācorū vilipendēs. grecas glorias et inſolitos habitus affectabat. et talari dalmatica indutus. et deſuꝑ baltheo accīctꝰ pendēte vſqꝫ ad pedes. capite vero inuoluto velamine ſerico et diademate ſuꝑ impoſito ꝓced̓bat. Et cū eſſet leporetimidior et hoſtes fugere ꝙͣ fugare ꝑatior. fratrē ſuum ludouicū laceſſebat minatus tātas copias ſe cōducturū vt ab equis flumīe exhauſto ip̄eꝑ aridū alpheū germanie regnum intraret. Huicheinricus monachus vitā germani antiſiodorenẜep̄i heroico metro in. vi. libellis luculēter exaratāobtulit. ¶ Helinandus vbi ſupra. ¶ Karolꝰ iſtecalueus monaſteriū ſancti cornelii apud ꝯpendiūfundauit et ꝑfecit. Hoc caſtrū cogitauerat ip̄e facere ad inſtar ꝯſtātinopolis. et de nomine ſuo illd̓appellauit karpopolim. Hic indictū diē quē karolus magnꝰ apud aquilā capellaꝫ ſuam inſtituerataquiſgrani. inſtituit apud villā ſācti dioniſii. Etquia in eccleſia ſancti dioniſij multa rapuerat quealij dederāt. ſpineam coronā domī et vnū de clauis. et de ligno crucis. et alia quedam ibi attulit.dudariū autem apud cōpendiū reliquit. et hoc īſtituit ipſe tēpore nicolai pape. Antequā autemreliquie iſte oſtenderent̉ populo. tāta fames ſolebat eſſe in francia vt aſinos et caballos comede-rent que ꝑ domini miſericordiaꝫ poſtea ceſſauit.Sigibertꝰ dicit hūc karolū in reditu a romā mortuum fuiſſe mātue. Alibi legi ego ꝙ romam ꝑgēſobiit in itinere et ſepultus eſt apud lugdunū inmonaſterio antonay. Poſt ml̓tū tꝑis apparuit ip̄ein viſu noctis cuidā monacho ſancti dioniſu nomine erchengario. et in eadē nocte cuidaꝫ clericoſancti quintini viromaden̄. alfoni nomine. dicenſvtriqꝫ ſe eſſe karolū caluū. et ex dei iuſſu eis apparuiſſe. vt diceret eis ꝙ deo et ſancto dioniſio diſplicebat ꝙ corpꝰ eius non eſſet ſepultū in eccleſia ſancti dioniſii. cui tanta munera ꝓ dei honoreꝯtulerat. Irent ergo et dicerēt ludouico filio ſuoet ꝓceribus regni. vt eum referrēt. ſic ergo relatus eſt tꝑe wvalteri abbatis ſancti dioniſii. et ſepultus in eccleſia ſancti dioniſii ante altare ſāctetrinitatis. ¶ Ex cronicis ¶ Iſte karolus in diuerſis ꝑ franciā locis. eccleſias ſanctorū aut edificauit aut reſtaurauit. Apud cōpendiū ſanctoꝝ cornelii et cipriani reliquias attulit. In quarū aduentu reſponſoriū. Ciues apoſtolorū quod vſqͣꝫ nūccantat eccleſia cōpoſuit. ¶ Sigibertus. ¶ Annokaroli calui primo ingruēte in germaīa pecorumpeſtilētia. dum canes vndiqꝫ collecti cadaueribꝰincumberēt ita diſparuerūt vt nec viui nec mortui reperirent̉. ¶. XLIIII. ¶ De imꝑiokaroli iunioris.Ano ſequenti karolus imꝑator romā ſecundo ꝓfectuſ. boſoni germano vxorisſue neptē ſuā filiam ludouici imꝑatorisvxorem dedit. et data ei ꝓuīcia. in regem eum cōronauit. vt etiā regibus imꝑare videret̉. Qui audiens fratrueles ſuos karolomānum et karolū cōtra ſe exercitum adducere. pauore ſolutus reditūpat. et inter redeundum a quodaꝫ ſedechia iudeomale potionatꝰ mantue morit̉. Filiꝰ eius ludouicus. cognoīamento balbus ſcd̓us. pꝰ diuiſionē regnat in frācia ānis duobus. Iunior vero karolusfiliꝰ ludouici. germanorū regis imꝑium adeptuseſt. ānuentibus ſibi quibuſdā nobilium romanoꝝIohāne autem papa ſatagente imperium trāſferread ludouicum balbum filiuꝫ recentiſ defuncti karoli imperatoris. Cepit autem anno. domī. dccc.lxxix. Aundi vero quartimilleſimo. dccc. xlii. et īperauit annis. xii. ſcd̓ꝫ cronicā. Anno karoli iuīoris primo Iohānes papa iniuriatꝰ a romanis. itavt etiā in cuſtodia teneret̉ ꝓ eo ꝙ karolo n̄ fauebat. in franciā veniens cum rege ludouico balbo.pene annum moratꝰ eſt. Northmānoruꝫ pluſquāquinqꝫmilia a francis in gallia ceſa ſunt. hoc tempore clarebat milo monachꝰ ſancti amādi. qͥ vitāſancti amandi metrice cōpoſuit. et librum de ſobrietate ad karolum caluum ſcripſit. Sub hoc milone adoleſcebat etiā nepos eius hulbaldꝰ. qui inſeptem liberalium artium peritia clarus. egregiep̄ter cetera in muſica claruit. et de multis ſāctiscantus dulci et regulari modulatōe cōpoſuit..XLV. ¶ De vaſtatione gallie ꝑ haſtīgum et rollouem. ¶ Helinandus.Aſtingus fugatus ab anglia ab elfredorege vt ſupradictū eſt cum ſuis trāſfreꝘ tauit et ꝑiſius et turonis et ml̓tas aliasvrbeſ que ſuꝑ ſecanā et ligerī ſite ſunt. ciuibꝰ euacuans. vſqꝫ ad tirrenum mare graſſatus eſt.Odo cluniacenſis abbas. Hic haſtingꝰ vaſtatis ſuꝑioribꝰ ꝑtibꝰ gallie. obſedit turonuꝫ. Cuiꝰcum crebro murꝰ pulſaret̉ ariete. currit̉ ad corpꝰ