Vaſcones duoſqꝫ ſaracenoꝝ regulos ſibi ſubijcitaliaſqꝫ vrbes in deditōeꝫ accipit. Anno. iiij. karolus rex albeā fluuiū trāſgredit̉: ibiqꝫ ī eiꝰ grāꝫ bardogauēſes & norduite baptizāt̉. Obijt ſcūs ſturīprimꝰ abbas fuldēẜ. Anno. v. in adiāmiras ml̓tosvtriuſqꝫ ſexꝰ ꝓ xp̄o martirizat. Karolꝰ rex oroniſcā roma vadit. ibiqꝫ filij eiꝰ. vngunt̉ ī reges. pipīſuꝑ italia. ludowicꝰ ſuꝑ aqͥtania. Leo imꝑator cū īſaniret cupiditate circa p̄cōſos lapides. adamauitmagnā ecc̄ie coronā. & accipiēs ꝑtauit eā. & exierūt carbūcl̓i ī capite eiꝰ et captꝰ a febre mortuꝰēXII. ¶ De īpio hyrene vxoris eius &euētibusbiꝰ ꝯſtāpn̄i. decTulꝰ ānit & īex r̓gīe& a karmilia. dſignū erlū int̓ fikarolū reſus. cū ſlꝰ ſuisarche ꝯnicheavniu̓ſfidēs c.tholicactoꝝ ſb̓ſcriptōſijs ꝯtͣd̓te ctaml̓ti arkarolꝰ& munit. et ſfiliꝰ deſiderij rerat. aīatꝰ auxiū i̓gnūaut adrācis. tetus abix. karolus retendi etpſallēdmͥ iterūēſes ve̓oſola nat̓cātoresrurſꝰ adiſſonantiā cātꝰꝰ n̄ ſolūria. & affrica.ꝝ xp̄i.ū amicieis degealchumnor̄ delicioe p̄pollꝫ īę rex oēseminēt lietiā iuſſumandus.Hic alad karolū. ab eo īt vir vn̄ d̓cūqꝫ doctiſſimꝰ. Qui karolū īſtituit ī dyaletica &rethorica. et p̄cipue ī aſtronomia. Hic oīm āglorūpꝰ beatū adelinū & bedā doctiſſimꝰ fuit. & pluribꝰ libris īgenij ꝑiculū fecit. p̄latꝰ ē a karolo monaſterio bt̄i martmi thuronēſi. ¶ Ex cronicis. AdhucLxviijem̄ erāt ī ecc̄ia illa mōachi. vbi corpꝰ eiꝰ requieſcitQui vt refert ſcūs odo abbas viuebāt delicōſe nimis. & īduebant̉ veſtibꝰ ſericis. eoꝝqꝫ calciamētaerāt aurei coloris. In cuiꝰ ecc̄ie dormitorio īgreſſiſūt āgeli duo. vnꝰ īdicē extēdebat. & alt̓ mōachuꝫquē on̄derat ille ꝑcutiebat. Vnꝰ aūt qͥ vigilās hocvid̓bat euaſit. āgelū em̄ adiur. uit dicens. Adiurote ꝑ nomē oīpotētis ne me ꝑcutias. Hoc itaqꝫ monaſteriū pꝰ hoc vt dictū ē. donāte karolo ſuſcepitregēdū alchuīꝰ. ſcīa vitaqꝫ p̄clarꝰ. qͥ et ſapiētie ſtudiū de roma ꝑiſiꝰ trāſtulit. qd̓ illuc quōdā a greciatrāſlatū fuerat a romaīs. Fuerūtqꝫ ꝑiſiꝰ fūdatōe̓shuiꝰ ſtudij qͣttuor mōachi bede diſcipl̓i .ſ. rabanꝰ& alchuinꝰ. claudiꝰ & ioh̓es ſcotꝰ In cronicis at̄metropol̓ arelaten̄. ita legit̉. Oīpotēs reꝝ diſpoſitor ordīatorqꝫ regnoꝝ & tꝑm. cū illiꝰ admirandeſtatue pedes ferreos vel teſteos ꝯminuiſſꝫ ī romanis. alteriꝰ n̄ minꝰ admirabil̓ ſtatue caput aureumꝑ illuſtrē karolū erexit ī frācis. Qui cū ī occiduisꝑtibꝰ ſolꝰ regͣre cepiſſꝫ & ſtudia lit̓aꝝ vbiqꝫ eēntī obliuionē. ideoqꝫ vere deitatis cult̉a teꝑet. ꝯtigitduos ſcotos mōchos de hibernia cū mercatoribusbritānis ad litꝰ gallie deueīre. viros et in ſacris etī ſcl̓aribꝰ ſcript̉is eruditos. Qui quotidie cū nihilon̄derēt venale. ad cōueniētes emēdi grā t̄bas clamare ceꝑūt. Siqͥs ſapiētie cupidꝰ ē. veniat ad noset accipiat eā. nā venal ē apd̓ nos. Tādiu ꝯclamataſūt iſta. donec ab admirātibꝰ. vl̓ īſanos illos putātibꝰ ad aures regis karoli ſꝑ amatoris ſapīe ſūt ꝑlata Qui celerit̓ illos ad pn̄tiā ſuā euocatos īterrogauit. ſi vere ſapiētiā haberēt vt ip̄e ꝯꝑae̓. Sapīaꝫīquiūt et habemꝰ. et ī noīe dn̄i eā q̄rētibꝰ dare ꝑati ſumꝰ Qui cū q̄ſiſſꝫ ab ill̓. qͥd ꝓ ip̄a peterēt. rn̄derūt. Loca tm̄ oꝑtuna. et aīas īgenioſas et ſine qͥbꝰiſta ꝑeg̓natō trāſiri n̄ pōt. alimēta et qͥbꝰ tegamurQuō ille ꝑcepto. ingēti gaudio repletꝰ. pͥmū qͥdēapd̓ ſe vtꝝqꝫ ꝑuo tꝑe tenuit. Pꝰ ea v̓o cū ad expeditōnes bellicas vrgeret̉. vnū eoꝝ noīe clementeꝫī gallia ꝑiſiꝰ .ſ. reſide̓ fecit. cui et pueros nobiliſſimos. mediocres. et infimos ſatis ml̓tos ꝯmēdauit.et eis ꝓut neceſſariū habuerūt victualia mīſtrarip̄cepit. habitacul̓ oꝑtunis ad mētandū deputatis.Alteꝝ v̓o ī italiā direxit. Cui et monaſteriū ſcī angꝰ. iuxta ticenēſē vrbē delegauit. vt illuc ſi voluiſſent ad diſcendū ꝯgregari poſſēt. Audito aūt albinꝰ de natōe āgloꝝ. ꝙ gratāter ſapiētes ac religioſos viroſ ſuſciꝑet karolꝰ. ꝯſcēſa naui veīt ad eū cūſocijs ī oībꝰ ſcript̉is exercitatus. vtpote doctiſſimi bede diſcipulꝰ. Quē rex vſqꝫ ad finē vite iugit̉ſecū retinuit niſi cū ad ingruētia bella ꝓceſſit. Deditqꝫ et illi abbatiā ſcī martini vt qn̄ ip̄e abſēs eſſꝫillic reqͥeſce̓t. et ad ſe ꝯfluētes doce̓t. Cuiꝰ ī tm̄ doctrīa fructificauit. vt frāci ātiqͥs romanis et atheniēſibꝰ equarent̉. CLXXIIII. ¶ De ſcriptiseiꝰ. ¶ Helinandus.Ilchuinꝰ ī epl̓a ad ethelardū ep̄m an̄ceſſorē cuthb̓ti. et lāberti ſucceſſorē. ait int̓cetera. vt cū romā vadēs karolū magnūīꝑatorē nepotē illiꝰ karoli d̓ quo bonefaciꝰ locutꝰē viſitarꝫ. n̄ adducerꝫ cl̓icos vel monachos u̓ſicololoribꝰ et pōpaticis veſtibꝰ īdutos. qꝛ n̄ ſolēt francoꝝ clerici niſi religioſis veſtibꝰ aīciri. ¶ Actor.Scripſit alchumꝰ qͥ et albmꝰ d̓ ſcā trinitate. li. iij.Scripſit et ad diſcipulos ſuos dyalogoꝝ. li. i. Sentētiaꝝ li. i. Suꝑgen̄. ad lrām. li. i. Suꝑ cāticacāticorū li. i. Epl̓aꝝ ad heb̓. li. i. Suꝑ eccleſiaſtē li. i. Suꝑiohannē li. vii. Ad eulaliā virginē de ratōe aīe li. i.