ad ſalutem. tam multos vero deſeruerit in perditionem. maxime cum pronior credatur ad ſaluandum qͣꝫ ad damnandū. vel non minor ſaltē ſit eius miſericordia ad miſerendum ⁊ ignoſcendum. qͣꝫ eius iuſticia ad vindicandū ⁊ puniendū. Ex hoc con-cludere volentes ꝙ credendū ſit pro diuine miſericordie ⁊ bonitatis infinitate r im-menſitate vnūquēqꝫ in ſua fide lege vel ſecta poſſe ſaluari. dūmodo credat eā eſſe honam ⁊ deo placere quod facit ⁊cͣ. vt ſupra.Preterea arguūt preſumptuoſum videri ꝙ pauci xp̄iani ſe ſolos arbitrentur ſal-uandos. tota reſidua multitudine. videlicet malorū xp̄ianoꝝ qui multo plures ſuntqͣꝫ boni. deinde iudeoꝝ ſarracenoꝝ atqꝫ paganoꝝ in perditionem derelicta. Quali-ter ergo aiūt implebitur domus dei celeſtis tanta paucitate electoꝝ. cū infernus quilonge minor eſt caꝑe ſufficiat de omnibꝰ tantā multitudinem damnatoꝝ. An vide-tur conueniens regi regū ⁊ domino ſeculoꝝ. vt plures habeat vinctos. plures pati-bulis affixos. traditoſqꝫ tormentis qͣꝫ ſibi famulantes ⁊ ſubditos. An poteſt miſeri-cordia dei cuius non eſt numerus nec menſura. tantam ſuſtinere carnificiam tormētoꝝ. vel ad quid inquiūt tantam multitudinem damnandorum creauit deus. Et ſicreauit eos in perditionem ⁊ mortem. An id conueniat diuitijs bonitatis eius ⁊ immenſitati miſericordie ſue. eos creaſſe quos vtiqꝫ ſaluare poterat ⁊ flammis inferna-libꝰ depaſcendos derelinquere. De his autem qui pro eo faciūt quicqͥd faciūt. credē-tes ſe obſequiū eidē preſtare in eis. qͣꝫuis male. ignoranter tamē faciūt. quid erit. Etpotiſſimū de his qui pro deo ſiue ꝓpter deū omne genus ſupplicioꝝ non ſolum pa-tienter. ſed etiam gaudenter ꝑferūt. ſicut de multis hereticis ſepe audimus ⁊ ip̄i etiāvidere poſſemus. quia ignem ⁊ alia tormenta ſponte ⁊ letanter ſubeūt. vtiqꝫ propterdeum ſe omnia ſufferre dicentes. ⁊ ita in corde ſicut credimus habentes.Incipiētes igitur dicamus ꝙ error iſte multis hominibus damnabilis eſt ⁊ cauſa damnationis. Si enim volens ambulare corporaliter nollet preuidere vie ip̄iusdiſcrimina. aut offendicula. aut alia precipitia que oculis corporis videri ⁊ non videri poſſunt. ſed magis clauſis oculis aut a via auerſis. vellet incedere. quicqͥd ei maliid eſt offenſionis vel caſus eueniret iuſtiſſime ip̄i imputari poſſet. Poterat em̄ per ſehuiuſmodi pericula declinare. In eo ergo qui ꝑ ſemetip̄m imminentia ſibi mala inhuiuſmodi via ⁊ noſſe ⁊ euitare potuit. rectiſſime dicit̉. vt ſibi ea imputet ſi in illa in-ciderit. ⁊ iſta eſt cōmunis omniū animoꝝ conceptio.Eodem modo ſi quis ire voluerit ad locum aliquē viam ignorans que ducat adillum. preſto aūt habeat qui viam ei oſtendat. ⁊ tamē nec ducatū itineris nec vie oſtēſorem q̄rit aut petit ſi errat ei merito error iſte eſt imputandus. Et hāc ꝓpoſitionemcuiuſlibet animus ꝓbat auditam. Similiter immo fortius multo in via moruꝫ ſehabere neceſſe ē. qͣꝫ in via corꝑali. quanto magis ⁊ ꝓprio viſu ſpūali ⁊ alieno: ſunt precauenda ꝑicula ſpūalia qͣꝫ tꝑalia. Qui igitur nō ꝓprio ſenſu vbi eis ſuppetit nec alieno vbi eis paratus ē quis conſulere. ꝑicula ſpūalia declinare nolunt. merito eis im-putabitur cum inciderint in ea.Amplius ſi videris aliū errare in via iſta viſibili. teneris eū ab errore illo auerte-re ⁊ a ꝑiculis q̄ ei imminere cernis eidē precauere. multo magis ⁊ in via moꝝ. Lon-ge autē amplius teneris tibi cōſulere qͣꝫ alij quanto magis tibi debitor es in hmōi qͣꝫalij. Ex his ergo manifeſtū eſt. qꝛ negligentia iſta. q̄rendi .ſ. viam veritatis ⁊ ſalutis.negligētia ē culpabilis ⁊ damnatōe digniſſima. In his ergo qͥ ꝓprio ſenſu ingenioqꝫ⁊ induſtria. diſcrimina ſpūalia p̄cauere ⁊ p̄uidere potuerunt ſiue ex ſcripturis ſiue exdoctrina ſiue ex miraculis ſiue ex om̄ibꝰ. iuſtiſſima ē damnatio erroris talis. ⁊ ignorans huiuſcemōi. merito vt apoſtolus dicit ignorabit̉. Tales ſunt qͥ nolūt intelligere vt bene agant. Si qͥs aūt q̄rat de illo qui doctores vel p̄dicatores inuenit ꝯtrarios videlicet vnū fidelē ⁊ aliū infidelē ſiue hereticū nec ſufficit ex ꝓprio ſenſu aut dictis eoꝝ. aut vita diſcernere cui eorū magis credere debeat. An deus reqͥrat ab illovt diuinet fidē. hic ꝓculdubio qꝛ nō habet de hūana rōne qd̓ faciat. diuinū auxiliūdebet implorare. vt Auguſtinus dicit. ac tota inſtātia dep̄cari. vt illuminator aīarū
Druckschrift
Peregrinatio in terram sanctam : mit Widmungsvorrede des Autors an Berthold von Henneberg, Erzbischof von Mainz. Holzschnitte von Erhard Reuwich
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten