Druckschrift 
Peregrinatio in terram sanctam : mit Widmungsvorrede des Autors an Berthold von Henneberg, Erzbischof von Mainz. Holzschnitte von Erhard Reuwich
Einzelbild herunterladen
 

ſcclerius tu-vpus beale Raalij Et ſcprxiii

vera et maxima bona ſpiritualia: maxime abundabant. Quando autē proceſſu tempo-ris fideles magnas poteſtates ſeculares obtinuerunt. tunc predicte virtutes et ſi per mi-ſericordiā diuinā nō ex toto defecerunt. nō tamē ſub eodē vigore cōmuniter reperiunt̉.ſicut in eccleſia primitiua vt eſt manifeſtum. Inter fideles etiā cōmorantes his tempo-ribus in partibus vltramarinis. multi reperiunt̉ deuotiores qͣꝫ in iſtis partibus. qd̓ ſa-tis patet ex magna patientia eorum in tolerandis obprobrijs et iniurijs ſarracenorumfrequenter pro noīe chriſti. Ad ſecundū vero dicendum ꝙ ẜm Augꝰ. in. iij. de trini. ca.xvi. et allegatur a magiſtro in primo diſt. xlvi. Mala que ab iniquis infidelibꝰ fidelespie perferunt. ip̄is ſcꝫ fidelibus vtiqꝫ proſunt ad emundanda peccata. vel exercendamprobandāqꝫ iuſticiā. hec ille. Unde huiuſmodi debellationes a ſarracenis haud dubi-um. diuina inferuntur voluntate chriſtianis propter multa eorū peccata que ab eis cō-mittuntur in dies et plurimū inualeſcūt. et in talibus ſarraceni reputandi ſunt vt flagel-lum dei et virga furoris eius. prout Eſaie. x. ca. habetur. et ita talia ꝓprie fiunt ad emen-danda peccata. Quādoqꝫ vero ad exercendā probandāqꝫ iuſticiā. Nam deus qui ſineteſtimonio ſue bonitatis: nullum tempus relinquit. languentibus ſeu tepeſcentibꝰ pre-dictis principalibus virtutibus. prouidit eccleſie ſue. dans ei reges et principes qui viriliter et fortiſſime ſepe cōtra aduerſarios fidei ſtrennue pugnarunt. ꝓut patet in hiſto-rijs germanoꝝ et gallorum et aliorū orthodoxorū europe principum. Ex quibus pa-tet ꝙ ſicut olim cōtra idolatras feroces qui cogebant fideles ad recedendū a cultū diui-nō et ad adorandū idola. deus diſpoſuit martyrū cōſtantiam per quā oſtenderetur fir-mitas fidei eccleſie erga deum. Sic cōtra falſos ſarracenos. in armorum potentia cōfi-dentes. prouidit de potentibus et fortiſſimis principibus. pro deo ſtrennue militanti-bus. in quo diuina ꝓuidentia que in ſui diſpoſitione nō fallitur ſe oſtendit fideliū iuſtūet pium gubernatorē. Terciū vero in quo differt iſta ſecta a precedentibus eſt ꝙ p̄cedentes ſecte idolatrarū: dignitatē chriſti in omnibus et per omnia denegabāt. negantesnō ſolum eius verā deitatem. ſed etiam eius bonitatem ſeu virtuoſitatē humanā. aſſerentes ip̄m fuiſſe ſeductorē et maleficum et huiuſmodi. Unde cum viros iuſtos et fidelesad recedendū ab eius fide cogebant. deridebant eos ꝓpter crucem et paſſionē chriſti di-centes. quomodo inter deos debet cōputari. et tanqͣꝫ deus coli qui ſeip̄m nō potuit ſal-uum facere. que quidē blaſphemia chriſti cōmuniter inuenitur in legendis ſanctorummartyrū. qui ſub tyrannica poteſtate rhomanoꝝ et perſarum ⁊ aliorum tyrannoꝝ poſtpaſſionē chriſti martyrio ſunt coronati. Secta vero iſta hoc nō facit. Nam vt dictumfuit ſupra in tercio articulo. licet deitatē chriſti neget que eſt ſumma et ineffabilis excel-lentia diuine perſone. Cōcedit tamen ip̄m fuiſſe excellentiſſimū ſuper omnes creaturasmundi vt dictum eſt. Unde nō mirum ſi cōtra iſtam ſectam tolerabilius ſe habeat diui-na iuſticia diutius eam ſuſtinendo qͣꝫ alias precedentes chriſtū hominē vituperantes.Et attendendū ꝙ circa finem mundi antichriſtus ſurget prout. ij. ad Theſſalo. ij. dicit̉.qui omnes ꝑſecutiones omniū ſectarum predictarum excedet. Nam fideles nō ſolumcoget ad recedendū a cultū chriſti: ſed etiam ad adorandū ip̄m antichriſtū tanqͣꝫ deumvt ibidem habetur. Et ideo nō tm̄ dicitur antiapoſtolus et antipropheta ſicut Mahu-metus vt dictuꝫ eſt. ſed etiā antichriſtus tanqͣꝫ ceteris magis chriſto cōtrarius. Et ideoſicut deus diſpoſuit cōtra perſecutionē idolatrarū que maior fuit qͣꝫ ſarracenorū vt di-ctum eſt martyres. qui fortiſſimi fuerūt in fide. intantū ꝙ mundū vicerunt. omnia mundana tormenta ꝓ fide chriſti ſuſtinendo. Iuxta illud. Hec eſt victoria que vincit mun-dum ſcꝫ fides veſtra. i. Iohannis. v. Sic cōtra perſecutionē ſarracenorū diſpoſuit re-ges qui licet in fidei firmitate nō tm̄ gradum attigerint ſicut martyres. fuerunt tamen infide ſtabiles. et in armorum potentia deo ſtrennue militantes. intantū ꝙ de ipſis poteſtdici ꝙ per fidem vicerunt regna: licet nō mundum. vt habetur ad Hebreos. xi. et Iohānis dicto capitulo. Et hec fuit ſufficiens prouiſio ad ſarracenorum maliciam refrenandam. Sic etiam diſpoſuit cōtra maximam perſecutionem antichriſti ẜm aduentum ſuum perficiendum. vbi ꝯtra ſummum perſecutorē ſummus inſurget liberator. Quibusconſideratis patet ratio maioris et minoris durationis harum ſectarum. que ſumenda