Druckschrift 
Opera
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LIBER SEXIVS.in agente ꝓhereſis. Idem eīm factum et uoluntarium. Quare ſiomnis ſcientia aut practica: aut poetica: aut theorica phyſicatheorica quedam ē. Sed theorica circa tale ens quod eſt poſſibꝰle moueri et circa ſubſtātiam que eſt ſcd̓m rationeꝫ ſcd̓ꝫ magis ſeparabile ſolum.Portet aūt ꝗdquiderat & rōne quomō ē obliuiſcitſed ꝗa non hoc q̄teres nihil ē facere diffinitarum: & ꝗdeſt: hoc ꝗͣdem ita fit ut ſimꝰ: illa uero ut concauū. Differūt autēea ꝗa ſimuꝫ conceptū eſt materia: eſt tamen ſimꝰ naſus concauus: concauꝰ uero ſine materia ſenſibili: ſed oīa phyſica ſimiliter ſimo dicūtur: ut naſus: oculus: facies: caro: os totalit̓ aīalꝫfolium: radix: cortex totaliter plāta: nulliꝰ eīm ſine motu ratioeorum: ſed ſemꝑ habet materiā. Palaꝫ quomodo oportet ī phyficis ipſuꝫ quid eſt q̄rere & diffinire. Ideoqꝫ & de aīa aliqua ſpeculari eſt phyſici quecunqꝫ non ſine materia ēt ergo quia phyſica theorica māifeſtum ē de his. Sed eſt & mathematica theorica: ſed ſi immobiliū & ſeparabiliū nunc ad hoc non manifeſtū:quia tamē mathematica inꝗͣtum ſūt īmobilia: & inqͣtum ſeparabilia ſpeculatur palā. Si uero ꝗd eſt īmobile & ſempiternū &ſeparabile palam: & quia ē theorice id noſce & non phyſicemnaꝫde mobilibꝰ quibuſdam ē phyſica: ſed nec mathematice ſed abutriſqꝫ diuerſe pͥoris: phyſica nāqꝫ circa īſeparabilia forſaꝫ uerūquidē ſed non īmobilia et mathematica ꝗdē circa īmobilia: ſꝫet īſeparabilia: forſā uerū quia ī materia: prima uero circa ſeꝑabilia et īmobilia: neceſſe uero omnes ꝗdē cauſas ſēpiternas: etmaxime has/ he nāqꝫ cauſe manifeſtis ſēſibilium ſunt: quaretres erūt philoſophie theorice: mathematicaphyſica theologiaNon enim īmanifeſtum ſi alicubi diuinuꝫ exiſtit in tali exiſtit̉natura. Et honbrabiliſſimarū ſciētiatuꝫ oportet circa honorabiliſſimum genus eſſe: ergo theorice alijs ſtientiis deſiderabiliores ſunt. Dubitabit auteꝫ aliquis: utrum pͥma philoſophia ſituniuerſalis: aut circa aliꝗd genus: aut materiam unā non eniꝫidem modus nec mathematicis: quia geometria aſtrologia circa aliquam materiā ſunt: alia uero uniuerſaliter omniuꝫ eſtmunis. Si igr̄ eſt aliqua diuerſa ſubſtātia p̄ter nat̉as cōſiſtētes: phyſica erit pͥma ſciētia: ſꝫ ſi ē aliqͣ ſubſtātia īmobilis eaor & philoſophia pͥma & uniuerſalr̄. ita quia pͥma et de ente inqͣtuꝫ eſt ens eius eſt ſpeculari & ꝗd eſt: & inſūt inqͣtum ende