Druckschrift 
Doctrinale : [P. 1 - 4. Mit Komm. von Ludovicus de Guaschis]
Entstehung
Seite
48r
Einzelbild herunterladen
 

la. Aliud eſt. Sin poteſt dici hēx ppitſ

De quantitate ſyllabarumCūqꝫ relatio fit intrinſeca: nil petit addiPlurali numero: ſimiles ſunt quos ibi cerno.Hic Auctor ponit regulam de relatiuis logicatibus. Et dicit ꝙ duplex eſt relatio. videlicet extrinſeca ⁊ intrinſeca Relatio extrinſeca eſt illa in qua explicantur omnia requiſita. vt iſte eſt ſil̓is illi.⁊ ego ſum pater tibi. Et poteſt fieri in ſingulari ⁊ in plurali Et hoc eſt quādo relatio extrinſeca fitdebet eidem ſubiungi aliqua dictio que determinetrem eius ſcꝫ relationis. Relatio intrinſeca eſtilla in qua non explicantur omnia requiſita ſed bene intrinſece includūtur. Et habet fieri in plurali tantum. vt iſti quos ibi cerno ſunt ſimiles. Ecce ꝙ ſine aliqua additiōe iſtā oratio eſt perfecta.⁊ eſt ſenſus. ꝙ ſunt ſimiles inter ſe. Et hoc inquit auctor cum dicit. Cunqꝫ relatio fit intrinſęca nōdecet aliquid addi plurali numero. Deinde ponit exempluꝫ. Similes ſunt quos ibi cerno. Taliaquippe relatiua de quibus hic intendit̉ ſunt nomina ad aliquid dicta. vt pater. filius. vicinus. lōginquus. ꝓpinquus. amicus. inimicus. ⁊ ſimilia.Capitulum de-Andere propoſui per verſus ſyllaba quęqꝫcimum in quoQuanta ſit: et pauca proponam congrua metris.Auctor agit d̓Habito de his que faciunt ad eſſe grammatice artis. id eſt de dictione et con­ quantitate ſylſtructione. ſequitur de his que faciunt ad bene eſſe. De bene eſſe dictionis eſt. labaruꝫ Et privt diſtinguatur vna ſyllaba ab alia in productione ⁊ correptione. eleuatiōe ⁊ mo p̄mittit ꝓ-depreſſione. Sed quia correptio et productio accidunt littere vel ſyllabe conſi­ emiumderate in dictione. accentus vero ſyllabe. patet ordo. Diuiditur autem hoc ca-pitulum in quo agit de correptione ⁊ productione in duas partes. In quarum prima ponit regulas generales In ſecunda ſpeciales. Prima incipit Pādere ꝓpoſui. Secunda ibi. An̄ b corripis a.Item illa ſecunda diuiditur in tres partes. In quarum prima agit de primis ſyllabis. In ſecunda de medijs. In tertia de vltimis. Et ſic patet ordo. Partes illarum partium ordinate ſunt ſcd̓mordinem vocalium ⁊ conſonantium. Et ſciendum ꝙ correptio eſt morula adiacens prolationi vocis correpte. Productio eſt morula adiacens vocis producte prolationi. Et ſcias ꝙ duplex eſt correptio ſcꝫ voluntaria ſiue naturalis. ⁊ poſitiua. Eodem modo duplex eſt productio Et dicitur correptio voluntaria. vt quando dubitamus de aliqua re recurrimus ad eius cauſam Eodem modoquando dubitamus de aliqua ſyllaba vtrum ſit correpta vel producta recurrimus ad cauſam eiꝰ.Dicitur enim ad voluntatem inſtituentis naturalis inſtitutio dictionis. Natura enim dictioniseſt quando inſtituitur. tunc enim naſcitur. Quando antē reinſtituitur tunc renaſcitur. Unde horatius. Multa renaſcentur que iam cecidere. cadentqꝫ Que nūc ſunt in honore vocabula ſi volet:vſus. Poſitiua correptio vel productio eſt que prouenit ex vocū diſpoſitione. Ubi enī vocalis antevocalem in latinis dictionibus corripitur. ibi talis correptio dicitur poſitiua Eodem modo dueconſonantes ſequentes vocalem conferunt productionem ſyllabe. niſi impediat liquidā. vnde talis productio eſt poſitiua. At ſciendum ꝙ correptio vendicat ſibi quandoqꝫ locum primum quando prima ſyllaba corripitur. qn̄qꝫ ſecūdum quādo ſecunda corripitur. qn̄qꝫ vltimum quando vl-tima corripitur. Eodem modo dicendum eſt de productione. Ex his colligitur quid Auctor velitdicere quando dicit Quanta ſit queqꝫ ſyllaba. quia aut breuis aut producta. aut indifferenter ſehabens. Dicit ergo. Ego propoſui videlicet in proemio libri. ibi. Poſt hec pandetur que ⁊c̄. pan-dere. id eſt manifeſtare. quanta ſit queqꝫ ſyllaba. per verſus. id eſt quomo cognoſcūtur ſyllaba longa velbreuis in ꝟſu. Et proponam pauca. id eſt aliqua congrua. id eſt conuenientia metris. Proeuidentia eorum que dicuntur ac etiam dicendorum. videamꝰ quid ſit verſus. Uerſus eſt oratiometrica clauſulatim progrediens. rhetorice floſculis adornata. nihil in ſe ſuperfluum nihil dimi-nutum continens. Et dicitur verſus. quaſi ter quaterqꝫ reuerſus. quia ſepius vertitur ⁊ reuertituranteqͣꝫ perfectus habeatur. vel quaſi finito vno verſu reuertitur ad linee principium alium inchoaturus. Metruꝫ vero eſt litterarum ſyllabarum temporumqꝫ dimenſio. ⁊ dicitur a metros quodeſt numerus. quia in ip̄o attenditur numerus. ⁊ quantitas ſyllabarum. Et eſt ſcienduꝫ ꝙ hec arsmetrica preſertim ordinatur ad tria ſcꝫ ad memoriam firmiorem. ad maiorem delectationem. etad narrationem breuiorem. Metra iuuant animos. comprehendunt plurima paucꝭ. Priſtina cōmemorant. que ſunt tria grata legenti. Item nota ꝙ ſine hac lege metrificandi que legenda ſuntmale poſſent elucidari. Unde verſus. Ambulat in tenebris ſine lege clericus omnis. Qui ſine metrorum lege legenda legit.Hic Auctor exQuę doctrina licet non ſit penitus generalis:cuſat ſe de inſufficientia reſponProderit ipſa tamen: pueris ſi lectio detur:dendo tacite qͣPer ſe multa ſcient: et doctor pace fruetur.ſtioni.Hic A. reſpondet tacite queſtioni. quia poſſet aliquis dicere ſeu querere vtrū hec doctrina q̄ dat̉in p̄ſenti capitulo ſit generalis. id eſt plene determinet de arte metrica. Reſpondet auctor et dicitꝙ non. Lamen licet non ſit penitus generalis. ꝓderit pueris ſi lectio detur eis. Poſtea dicit ⁊ de-clarat ꝙ proderit ad duo. videlicet ꝙ pueri multa ſcient per ſe de modo verſificandi. ⁊ doctor frue-tur pace. quia non fatigabitur in interrogationibus.Secunda excuMultotiens aliquas quas dat tibi regula longasſatioh iiij