Druckschrift 
5 (1493) Tabula super libros Sententiarum cum Bonauentura
Entstehung
Seite
103v
Einzelbild herunterladen
 

tuli magis explicat dicens. qꝛ materia ẜm ē in eiꝰpotentia ē ex ordine materie. neceſſario res aliqͣ corruꝑtibiles exn̄t ſicut aīal qd̓ ex contrarijs cōpoſitū ē. qꝛeius materia cōtrarioꝝ ē ſuſceptiua. forma aūt ẜm idqd̓ ē actus ē eam res exiſtunt actu. vn̄ ea ip̄a ꝓuenit neceſſitas ad eſſe in qͥbuſdā. qd̓ contingit qꝛ res ille ſunt forme in materia. ſic eſt in eis potentiaad eſſe ſicut eſt de ſubſtantijs ſeꝑatis. vel qꝛ formererū ſua ꝑfectione adequāt totā potentiā materie. vtſic remaneat potētia ad illā formā nec ꝯn̄s adeſſe. ſicut eſt in corꝑibus celeſtibus. Hoc eſt igiturprincipale fundamentū poſitionis ſancti Thome qd̓videt̉ multipliciter erroneum. primo quia ⁊cͣ.Tertius principalis error predicte poſitionis eſſe videtur. qꝛ dicit hoc qd̓ d̓r deū ꝓduxiſſe res voluntatem neceſſitatem. tollit̉ qͥn voluerit aliquasres eſſe que de neceſſitate ſint. aliquas que ſint contingenter. ad hoc ſit in rebus diuerſitas ordinata.Nihil igit̉ ꝓhibet res quaſdā diuina voluntate ꝓductas neceſſarias eſſe. Et cōſequenter hec declarandoſubdit. eſſe neceſſe ſimpl̓r repugnat ad rōnem eſſecreati. Nihil em̄ habet aliquid neceſſe. qd̓ tn̄ ſue neceſſitatis cām habet. ſicut concluſiones demonſtrationum. Nihil igit̉ ꝓhibet quaſdā res ſic eſſe ꝓductasa deo vt tn̄ eas eſſe ſit neceſſe ſimpl̓r. iterū poſtea ibidem aliā rōnē cōcludit. ſic igit̉ aliqua creatura de neceſſitate habet. Ex quibus clare patet ſolūconcedit quaſdam res diuina voluntate ꝓductas neceſſarias eſſe vel eas neceſſe. ſed etiā concludit ēdam de neceſſitate ſunt eas eſſe eſt neceſſe ſimpl̓r de neceſſitate hn̄t eſſe. mo hoc repugnat libertati diuine voluntatis qd̓ arguit̉ ſic. qꝛ iſta ꝯn̄a ē bona. deꝰvult creaturā eſſe. ergo creatura eſt. econtra.ſequens ſi an̄s libere volūtarie verificat̉ de aliquacreatura. ꝯn̄s cōſequenter verificat̉ de eadem. quiaⁱ ſideus libere contingenter vult quālibet creaturā eſſeſequit̉ quelibet creatura eſt cōtingenter nulla ē deneceſſitate. vn̄ etiā ex oppoſito ſumit̉ oppoſitū. qꝛ ⁊cͣQuartꝰ error huiꝰ doctrine eſſe dicit̉ in quadam ration que ibidē ſequit̉ que dicit. qͣꝫto aliqͥs magis difat ab eo qd̓ ſeip̄m e ens .ſ. a deo. tanto magis propinquū eſt ad eſſe. qͣꝫto igit̉ aliquid eſt ꝓpinquiusdeo tanto magis recedit a eſſe. que aūt iam ſuntpinqua ſunt ad eſſe hoc qd̓ hn̄t potentiā ad noneſſe. Illa igit̉ que ſunt deo ꝓpinquiſſima hoc aeſſe remotiſſima talia eſſe oportet ad hoc ſit ordo rerum cōpletus vt in eis ſit potentia ad eſſe taliaaūt ſunt neceſſaria abſolute. ſic igit̉ aliqua creaturaneceſſitate habet eſſe. Hec autem deficit in multis.Primo in hoc ſupponit entia deo ꝓpinquiſſimaſicut angeli tanto magis recedunt a eſſe. hoc enimꝓprie loquendo non eſt verū quia proprie nihil diſtatvel recedit a eſſe ⁊cͣ.Quintꝰ errorpredicte poſitionis eſt in ipſiꝰ declaration in qua dicit. Sciendū eſt itaqꝫ ſi rerū creatarūvniuerſitas conſideret̉ ꝓut ſunt a primo principio. inueniunt̉ dependere ex voluntate ex neceſſitate pͥncipij niſi neceſſitate ſuppoſitionis vt dictū eſt. Si vero comꝑent̉ ad pͥncipia prima inueniunt̉ neceſſitateꝫhr̄e abſolutā. Nihil em̄ ꝓhibet aliqͣ pͥncipia ex neceſſitate ꝓduci quibꝰ tn̄ poſitis de neceſſitate ſequit̉talis effectꝰ ſicut mors animalis hmōi neceſſitatē abſolutā hꝫ ꝓpter hoc ex contrarijs eſt cōpoſitum.qͣꝫuis ip̄m ex ꝯͣrijs cōponi fuiſſet neceſſariū abſo-

lute. Sil̓r aūt tales rerū nature a deo producerent̉voluntariū fuit. aūt eis ſic ſtatutis aliqͥd ꝓueniatvel exiſtat abſolutā neceſſitatē hꝫ. Ex quo patꝫ hecpoſitio eſt locutio impropria petit pͥncipiū. qꝛ hocaſſumit debet ꝓbare. exemplū poſitū patꝫvocat neceſſitate abſolutā illā que ē ex cōditiōe velſuppoſitione ſicut mors huiꝰ aīalis. ex ſuppoſitione vel conditione ſcꝫ animal ſit ex cōtrarus compoſitum habet neceſſitatem. ideo hꝫ neceſſitatem niſi conditionalē ⁊c̄.Sextus error doctrine p̄dicte aſſignari pōt in quodādicto qd̓ ſequit̉ ibidē vbi ait. Manifeſtū ē oīa quecontrariū hn̄t vel ex contrarijs ſunt corruptibilia ſūtque aūt hmōi ſunt ſempiterna ſunt niſi ꝑs corrumpatur ſicut forme que ſubſiſtunt ſꝫ earū ē perhoc inſunt materie. Ex hoc em̄ ſequit̉ gr̄a in anīavel in angelo habeat cōtrarium nec ex cōtrarijsexiſtat nec ſit forma que inſit materie ē ſempiterna.idem videret̉ ſequi de luce vel lumine ſi eſſet ſine materia ſicut accidentia ſacramenti altaris ſunt ſine ſubiecto. Hoc etiā fauet articulo pariſius cōdemnato allegato ſuꝑius in quo dicit̉ om̄e qd̓ hꝫ materiā ē eternum. Et breuiter hec alia multa erronea falſa et improprie dicta vident̉ multis in predicta doctrina contineri. que tn̄ ex tedio ꝑtranſimus. Dicūt etiā interminis ph̓ie naturalibꝰ principijs in eodem li. ca.xxverrauit manifeſte. vbi declarado qualit̓ deꝰ om̄ipotens dicat̉ quedā poſſe. inter alia dixit deꝰpōt facere vnū idē. qd̓ ē ꝯtradictoria ſimul poſtea ſubdit cōtradictio in cōtrarijs priuatiueoppoſitis includit̉. ſequit̉ em̄ ſi eſt albū nigrum. ſit albū albū. ſi ē vidēs cecū ſit vidēsvidēs. vn̄ eiuſdē rōnis. deꝰ poſſet facere oppoſita ſimul ineē cidē ẜm idē. Ex quo pꝫ ponit deꝰmagis pōt facere duo cōtraria ſimul in eidē ẜm idēqͣꝫ duo contradictoria. Hoc aūt eſt erroneū. qꝛ de facto corꝑi xp̄i ẜm ſe totū in ſacr̄o altaris in diuerſis altaribus ſunt motꝰ cōtrarij ſurſum ſcꝫ deorſum. pari rōne poſſet facere deꝰ idē corpꝰ ẜm ſe totū albu etnigrū. Dicūt etiā in pluribus locis doctrine ſueipſe errauit hoc principia ph̓ie ſeu potius quedāphiloſophoꝝ verba ad cōcluſiones theologie nimisapplicauit. em̄ loqͥ taliter debent theologi qualiter loquunt̉ ph̓i ſicut docet Augꝰ. xlj. de ciui. dei. ca.xxiij. dicēs. Liberis verbis loquunt̉ ph̓i. nec in rebusad intelligendū difficilimis offenſionē religioſarū aurium ꝑtimeſcūt. Nobis aūt ad certā regulā loqͥ vas ēne verborū licentia etiā de rebꝰ que his ſignificanturimpiam gignat opinionem ⁊cͣ.Concluſio.Huic ergo tractatui (vtinā aduerſo errori) finē ſtatuimꝰ. Illi laus honoratqꝫ gratiaꝝ actio nob̓ cāmſuā tractantibꝰ defuit quo docēte aſſertā hic veritatē ſentimꝰ. quo inſtruēte ꝓbamꝰ. quo p̄cipiēte defēdimꝰ. quē poſtremo frat̓na caritate ꝑmoti ad oēsdeuenire nobiſcū ſentire vehemēter affectamꝰ. qꝛ ſiveritati huic (iudicio noſtro) clariſſime nec ſic credit̉aut alio fauore vt ip̄i conant̉. aliove fine qͣꝫ eiꝰ poſtulet dignitas criminemur. teſtamur te chriſte. teſtamur illā cui teſtimoniū ꝑhibes eſſe totā pulcrā in ea maculā non eſſe. oēs ad extremū tui atqꝫ ipſius amatoresin teſtimoniū euocamꝰ. noſtrū nūc debitū ſufficienter vt putamus ſuꝑabundanter expleuiſſe.Deo gratias