Druckschrift 
... in Primum librum .. (1493)
Entstehung
Seite
168v
Einzelbild herunterladen
 

LiberPrimus

Diſtinctio. xlvj. de impletione voluntatꝭ deiqualiter impleatur.Icorit̉ q̄ſtio. dictū eſt eī in ſuꝑioribꝰ. Hec ē ſecūda ꝑs hꝰ totalis tractatꝰ de volūtate. in quaCigragit de diuīe volūtatis īpletiōe. Et hꝫ hecꝑs duas ꝑtes. In pͥma ſuppoſito ex p̄cedētibꝰ ꝙ voluntas bn̄ placiti ſꝑ impleat̉. Hic remouet dubitatiōesqex ha ſuppoſitiōe oriunt̉. In ſcd̓a explicat veritatē. jͣdiſ. ꝓxima. Uolūtas qͥppe dei ſꝑ efficax ē. Prima ꝑs hꝫduas ꝑtes. In pͥma mgr̄ mouet dubitationē ꝑ cōparationē ad bona. In ſcd̓a ꝑ cōparationē ad mala. ibi. Iōqꝫ cū ꝯſtet oīa bona q̄ fint. Prima ꝑs hꝫ duas ꝑtes.In pͥma mgr̄ obijcit. In ſcd̓a ſoluit. ibi. Si audiamusſolutionē. Sil̓r ſcd̓a ꝑs in qͣ mgr̄ inqͥrit vtꝝ voluntan dei impleat̉ reſpectu maloꝝ. hꝫ duas ꝑtes. In prima mgr̄ opponit ad ꝑtē falſam. In ſcd̓a opponit ad ꝑtēverā. ibi. iqͥs gͦ diligēter attendat ⁊cͣ. Prima ꝑs hꝫduas. In pͥma adducit rōes ad defenſione falſe opinionis. In ſcd̓a ꝑte ponit ſolutōes qͣs aſſignāt illi qͥ ſunt

Ad illud qd̓ obijcit̉. vtꝝ ſint ſignalvoluntaria. dd̓m ꝙ ſignū eſt ens. ⁊ eſt ſignū. p̄t gͦ dici naturale inqͣꝫtū ens. vl̓ inqͣꝫtū ſignū. Signa gͦ volūtatisinqͣꝫtū entia. volūtaria ſunt qꝛ a volūtate. ſꝫ naturaliaſunt inqͣꝫtū ſigna. qꝛ naturalit̓ ſignificāt. ſicut effectusnaturalit̓ ſignificāt cām. Ax hͦ patet ſequēs. qꝛ res nōcōicant ſigno dato. cōicant tr ſigno naturali. vt patetnā vrina d̓r ſana. qꝛ eſt ſignū ſanitatꝭ. eſt em̄ ſignuꝫ qd̓cauſat̉ naturalit̓. Hoc tn̄ nō eſt generalit̓ veꝝ. nec ẜmſermonis ꝓprietatē. ſꝫ ẜm tropū loquēdi. ſic̄ tāgit mgr̄in lr̄a. ⁊ rōne trāſferēdi eſt ſil̓itudo cōꝑata inter ſignuꝫqd̓ naturalit̓ ſignat ⁊ ſignificatū. Ad illud qd̓ obijcit̉ rōne cuiꝰ ſunt ſigna. dd̓m ꝙ rōne actꝰ creati ꝑ cōꝑarationē ad obiectū. obiectū em̄ innoteſcere fac̄ volūtatem vt eſt ſub actu p̄ceptiōis ⁊ ꝓhibitiōis. ⁊ hmōi. Un̄hͦ qd̓ p̄cipit̉ ſignū eſt volūtatis inqͣꝫtū p̄cipit̉.QueſtioIIDe numero ⁊ ſufficiētia ſignoꝝ diuīe volūtatis. ⁊ ponit mer qͥnqꝫ ſigna q̄ ꝯtinent̉ in hͦ ꝟſu. Precipit ⁊ ꝓhibet. ꝓmittit. ꝯſulit. implet. Et videt̉ ꝙ debeat ponerepauciora. qm̄ ſignū ⁊ ſignatuꝫ dicunt̉ correlatiue. et ſivnū oppoſitoꝝ d̓r multiplicit̓. ⁊ reliquū. ⁊ ſi vnū nō d̓rmultiplicit̓. nec reliquū. ꝑ artē topicoꝝ. ſꝫ volūtas deieſt vna. ⁊ vno mō ſe hn̄s. gͦ vnū ſolū dꝫ hr̄e ſignū. Itēaut ſigna hec diſtinguunt̉ rōne modi ſignificandi. autrōne rei ſignificate. Si rōne rei ſignificate. gͦ tot debēteſſe ſigna qͣt res. qꝛ oīs res ſignū eſt diuīe volūtatꝭ tanqͣꝫ cauſe. Si rōe modi ſignificādi. ſꝫ eodē mō ſignāt diuinā voluntatē p̄ceptio ⁊ ꝓhibitio. gͦ ſunt vnū ſignū.Itē volūtas dei ſicut. jͣ. patebit nō eſt reſpectu maligͦ nullū ſignū eiꝰ dꝫ accipi ꝑ cōparationē ad malū. cuꝫgꝑmiſſio ⁊ ꝓhibitio ſint reſpectu mali. nō ſunt ſigͣ voluntatis diuīe. Cōtra. ꝙ ſint plura. videt̉. qꝛ cuilibet bono rn̄det malū ex oppoſito. īmo vni bono pluramala. gͦ tot vel plura ſigna debēt accipi a ꝑte mali ſic̄ exꝑte boni. cū igit̉ ex ꝑte boni ſint tria. pꝫ ⁊cͣ. Itē ſic̄ impletiōi rn̄det ꝑmiſſio. ita ⁊ cohibitio. īmo multo fortiꝰ⁊ magis ex oppoſito. gͦ videt̉ ꝙ plura ſint ſigna. Itēſicut p̄ceptioni opponit̉ ꝓhibitio. ita ꝯſilio diſſuaſio.gͦ videt̉ ꝙ ſint plura ℟ꝰ. dd̓m ꝙ numerꝰ ſignoꝝ vnomō ꝯſueuit accipi ſic. Uolūtas eī diuīa ꝓprie loquēdoeſt pn̄tiū ⁊ futuroꝝ. p̄teritoꝝ aūt alio mō nō eſt qͣꝫ pn̄tium. Scd̓m hͦ notādū. ꝙ ſi ē reſpectu pn̄tis. aut illd̓ eſtbonū. ⁊ ſic īpletio. aut malū. ⁊ ſic ꝑmiſſio. Si reſpectu

futuri hoc eſt triplicit̓. Aut eſt malū. ⁊ ſic prohibitio.Aut bonū neceſſariū. ⁊ ſic p̄ceptio. Alit bonū ſuꝑerogatiōis. ⁊ ſic ꝯſiliū. bonū aūt ſuꝑerogatiōis nō hꝫ malum oppoſitū. iō nec cōſiliū hꝫ ſignū oppoſitū. Aliomō pn̄t diſtīgui ſic. volūtas diuīa ſicut jͣ. patebit autvult ſimpl̓r. aut vult ꝯditionalit̓ ſine qͣꝫtuꝫ ī ſe. ⁊ vtroqꝫ mō ꝯtingit eā ſignari. Uolūtas gͦ abſoluta p̄t ad aliqͥd cōꝑari. aut ꝑ modum cōplacētie. aut ꝑ modū diſplicentie. Si ꝑ modum diſplicētie. illd̓ nullo mō ſit. ⁊ itahāc nō ꝯtingit ſignificari nec ſciri aliqͦ ſigno extexioriSi ꝑ modū cōplacētie. aut qꝛ placet illud qd̓ fit. ⁊ ſic īpletio. Aut qꝛ placet aliud ex illo. ⁊ ſic ꝑmiſſio. et ſichabemꝰ duo ſigna. Pōt iteꝝ ſignificari diuīa volūtasvt an̄cedē̄s ſiue ꝯditionalis. ⁊ hͦ duplicit̓. Aut ꝑ modū cōplacētie. ita ꝙ oppoſitū diſplicet. ⁊ ſic preceptio.Aut ꝑ modū diſplicētie. ⁊ ſic ꝓhibitio. Aut ꝑ moduꝫcōplacētie. ita tn̄ ꝙ oppoſitū nō diſplicet. ⁊ ſic ꝯſiliuꝫPer modū ꝟo diſplicētie ita ꝙ oppoſitū nō placet. nōeſt poſſibile reꝑiri. ⁊ ẜm hͦ patet numerꝰ ⁊ ſufficiētia etſolutio obiectoꝝ Ꝙ em̄ obijcit̉ ꝙ volūtas bn̄placinō eſt multiplex. dd̓m ꝙ hͦ veꝝ ē qͣꝫtū ad ſub̓am. tn̄ qͣꝫtūad cōnotata multiplex ē vt viſum ē. volūtas em̄ abſoluta cōnotat naturalē ordinationē rei ad euentū. ſicutoīm ad ſalutē. Ad illud qd̓ q̄rit̉ vtꝝ diſtinguant̉ ratione modi ſignificādi ⁊cͣ. dd̓m ꝙ rōne modi ſignificādi. Eſt em̄ aliqͥs modꝰ ſignificādi voluntatē ⁊ deteſtātem qd̓ facit ꝓhibitio. aliꝰ modus vt approbantem qd̓facit p̄ceptio. Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ volūtas nō eſtreſpectu mali. dd̓m ꝙ ꝑ modū approbātis nō eſt reſpectu mali. ſꝫ ex malo eliciti. ꝑ modū ꝟo deteſtātis ē reſpectu mali in ſe. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ ꝙ cuilibet bono reſpōdet malū ex oppoſito. dd̓m ꝙ veꝝ eſt. ſꝫ tn̄ bono ſuꝑerogatiōis pōt opponi malū ⁊ nō malū. inqͣꝫtū ſuꝑerogationis opponit̉ minꝰ bonū. inqͣꝫtū aūt bonū opponitur malū. ſꝫ nō aliud. ⁊ illud quidē opponit̉ bono precepti. ⁊ iō nō cadit ſub ꝓhibitionē. Ad illud qd̓ obijcitur de ꝓhibitione. dd̓m ꝙ illa impedit effectū. ⁊ propi̓hoc priuat rationē ſignandi. vt viſum eſt. Ad illudquod obijcit̉ ꝙ ꝯſilio opponit̉ diſſuaſio. dd̓m ꝙ ſic̄ opinio eſt vna ꝯtrarioꝝ. qꝛ eſt acceptio vnius ꝑtis cūfomidine alterius. ſic cōſiliū. quia nō accipit alterā partem determinate. quia cōprehēdit ſuaſionē ⁊ diſſuaſionem. Nam qui ſuadet cōſulit ⁊ qui diſſuadet ſimilitealiquid cōſulit.cōtrarie poſitiōis. ⁊ hͦ ibi. Illi ꝟo qͥ dicūt dei volūtatemala nō fieri. Et vtraqꝫ ꝑtiū duas hꝫ. nā in opponēdduas īducit obiectiōes. qͦꝝ vna rōni īnitit̉. alia auciEt ẜm hͦ ꝑs in qͣ ſoluit diuidit̉. qꝛ ponūt̉ ibi due ronteiuxta duas obiectiōes. Sil̓r illa ꝑs in qͣ conat mgͥt acverā ꝑtē aſtruēdā hꝫ duas. In pͥma inducit rōnes vasIn ſcd̓a diſſoluit qͣndā rōne ſophiſticā. ⁊ hͦ ibi. Ha ſuficienter on̄ſum eſt ⁊cͣ. Prima ꝑs hꝫ tres ꝑtes fm tr̄erōnes qͣs inducit. Prima ſumpta eſt ab hͦ. qꝛ ide eſt dofieri actore ⁊ deo volcte. ⁊ ponit̉ ibi. Si qͥs igit dili⁊cͣ. Scd̓a ſumpta eſt ab hͦ ꝙ eadē eſt cā qua malū fit. ethomo fit deterior. ⁊ ponit̉ ibi. deinde idē Augꝰ. qreis⁊c̄. Tertia ſumpta eſt ab hͦ ꝙ malū facit tēdere ad nō eē⁊ ponit̉ ibi. Itē etiā alit̓ on̄dit̉ ꝙ deo actore ⁊cͣ. Similiter ſcd̓a ꝑs in qͣ diſſoluit rōnē ſophiſticā. tres habetIn prima ponit illā ibi. Iem ſufficienter oſtenſum eſt⁊cͣ. In ſecunda diſſoluit. ibi. Quibꝰ facile eſt nobis reſpondere. In tertia redit ad veritatis aſſertione diceshanc parte eſſe verā ꝙ deꝰ nō vult mala fieri. ibi. heeigitur ⁊ alia hmōi ⁊c̄.

37

38

39

4

43

40