Druckschrift 
... in Primum librum .. (1493)
Entstehung
Seite
150v
Einzelbild herunterladen
 

LiberPrimu

tatis circūplectit̉ om̄e tꝑs idem ⁊ vniforme ⁊ hoc dicitAnẜ. in li. de ꝯcordia p̄ſciētie ⁊ li. ar. ꝙ ſicut p̄ſens tp̄scircūplectit̉ oēm locū. ⁊ omne qd̓ in loco eſt. ita p̄ſenseternitatis omne tp̄s. ⁊ hoc neceſſariū eſt poni. qͣꝫuisnō poſſumus hoc plene intelligere. Uidemꝰ em̄ eiꝰ oppoſitū eſſe falſū ⁊ impoſſibile. qꝛ ſi hoc nō eēt. tūc mutaret̉ p̄ſens diuine eternitatis Scd̓m eſt illud ꝙ deꝰ vnoet eodē cognoſcit oīa. ita ꝙ eſt vnica dei cognitio quacognoſcit hoc ⁊ qua cognoſcit eiꝰ oppoſitū. ⁊ hͦ ſupra ꝓbatū eſt auctoritate ⁊ rōne nō ſolū qͣꝫtū ad illud ꝑ qd̓ cognoſcit̉. ſed etiā qͣꝫtū ad actū diuine cognitōis. Tertiūeſt ꝙ cū dicimꝰ diuinā cognitōem vel volūtatē ordinari ad hoc cognoſcibile ⁊ ad aliud. nō ponit̉ ordo vel reſpectus in deo actu. ſed ſolū ex ꝑte rei create vel cognite. ⁊ ille quidē ſicut p̄uiſum eſt nō ponit̉ in actu ſꝫ in habitu. nec de p̄ſenti ſed de futuro. Quartū eſt ꝙ futuꝝ ſb̓rōne futuri qd̓ ponit̉ ſemel eſſe veꝝ. ponit̉ ſemꝑ fuiſſeveꝝ. ⁊ qd̓ ponit̉ ſemel eſſe falſū ponit̉ ſꝑ fuiſſe falſum. ⁊iō cū ponit̉ poſſe eſſe. nō ponit̉ nec mutari nec inciꝑe.His p̄ſuppoſitis facile eſt intelligere ꝙ p̄deſtinatꝰ p̄teſſe p̄ſcitus. ⁊ ꝙ deus quē p̄ſciuit potuit predeſtinaſſe.Conſtās em̄ eſt ꝙ ſalus iſtiꝰ qui p̄ſcitus eſt potuit abeterno p̄uideri. cū poſſit eſſe ſiue fieri in tꝑe. ⁊ ſi potuitab eterno ordinari ad diuinā cognitōem ⁊ volūtatemp̄t ⁊ nūc. Etem̄ quia p̄ſens totū eſt ⁊ nihil trāſit in p̄teritū. ⁊ nihil factū eſt qd̓ ſit neceſſariū eſſe factū. hinc eſtꝙ ſicut p̄t cogitari vere poſſe ⁊ non p̄deſtinaſſe ab eterno. ita etiā ꝙ poſſit nūc in ſuo .ſ. nūc eternitatis non p̄deſtinaſſe. ⁊ hͦ dic̄ mgr̄ in lr̄a. Actꝰ tn̄ eternꝰ diuine cognitōis nō p̄t cogitare nō fuiſſe. vel ad hͦ futuꝝ cōtingens ordinatū non eſſe. ⁊ ſi hoc nō poniˢ̉. n̄ ponit̉ aliqͣmutatio in eterno p̄ſenti. qꝛ nulla ponit̉ ſucceſſio. necponit̉ mutatio in cognitōe. qꝛ nō ponit̉ in deo alia cognitio. nec in ordine ex ꝑte cognoſcētis. qꝛ nō ponit̉ indeo aliꝰ ordo. nec in ordine ex ꝑte cogniti. qꝛ ex ꝑte illanō ponit̉ niſi futuꝝ. ⁊ illud cū nō eſt. p̄t intelligi eſſe. etp̄t eſſe futuꝝ ſine mutatione. ⁊ hoc totū clariꝰ aperit̉. ſiveniamꝰ ad ſignificatōem hoꝝ vocabuloꝝ p̄ſcitus ⁊ p̄deſtinatus. Predeſtinatꝰ em̄ ⁊ p̄ſcitus duo ſūt vo cabula. ⁊ qͣꝫtū ad pͥncipale ſignificatū diuinā eſſentiā. qͣꝫtuꝫad ⁊notatū importāt futura ꝯtingētia. Quātum gͦ adpͥncipale ſignificatū idem ſūt. qͣꝫtū vero ad ꝯnotatum.qꝛ ſunt ꝯtingētia q̄ non de neceſſitate inſunt. p̄t vnumeſſe alteꝝ. Quia vero ꝯnotata nō tm̄ ſunt ꝯtingētia. ſꝫetiā de futuro q̄ nihil ponūt actu. poſſunt nō ineſſe ⁊ īeſſe ſine mutatione. Cū em̄ ponunt̉ ineſſe vera de futuro. ponunt̉ ſꝑ fuiſſe ⁊c̄. ſicut pꝫ. ⁊ Anẜdicit. Si dicat̉aliꝗͥd eſſe futuꝝ de ꝯtingenti. ꝯſtat ꝙ poſſibile eſt noneſſe futuꝝ. ⁊ ſi futuꝝ eſt. ſꝑ fuit ip̄m eē futuꝝ. ⁊ iō hec eſtvera ſine mutatione ⁊ ſine inceptione. p̄deſtinatus p̄teē p̄ſcitus. nulla em̄ repugnātia eſt. nec ex ꝑte ſignificati. nec ex ꝑte ꝯnotati. ⁊ hoc pꝫ ſi reſoluat̉. Senſus em̄ ēIſte eſt p̄deſtinatꝰ .i. iſte eſt a deo p̄cognitꝰ. ⁊ ſaluabit̉ꝑ dei gr̄am. Sil̓r iſte eſt p̄ſcitus. ſenſus ē. Iſte eſt p̄cognitus. ⁊ damnabit̉ ꝑ ſuaꝫ culpā. Conſtat em̄ ꝙ in diuina cognitōe nō eſt differētia in ſe ſed ſolū in ꝯnotatocū gͦ ſaluādus poſſit damnari. p̄deſtinatꝰ p̄t eē p̄ſcitusſine aliqua mutatione. Ex hͦ patēt tria obiecta. nam pͥmū ⁊ vltimū intelligit̉ in formis que aliqͥd ponūt actucirca ſubiectū. ẜm vero d̓ eo qd̓ eſt eternū qd̓ nihil tꝑale ꝯnotat. talia aūt nō ſunt eſſe p̄ſcitum ⁊ eſſe p̄deſtinatum. ⁊ ſic patent omnia.QueſtioSuppoſito ꝙ p̄deſtinatio nō inferat neceſſitatē lib. ar.ꝙ nō poſſit aliter eē. querit̉ vtꝝ ponat certitudinem in

euentū .ſ. vt nūqͣꝫ aliter eueniat niſi ſicut deꝰ p̄diffiniuit. At ꝙ ſic oſtendit̉ primo auctoritate Ioh̓. xiij. Egoſcio quos elegerim. Et. ij. Thi. ij. Nouit deꝰ qui ſunteius. ergo ſi diuina cognitio eſt certa et infallibilis etfalleret̉ ſi non ſaluarent̉ illi quos nouit eſſe ſuos certitudinaliter. gͦ veꝝ eſt ꝙ ſic euenit ſicut p̄diffiniuit deꝰ.et ſic ⁊cͣ. Itē. jͣ. Ioh̓. ij. Ex nobis exierūt. ſed ex nobisnon erāt. ponit illud ꝓ ſigno. ſcꝫ ꝙ illud eſt ſignū ꝙ hōnō fuit electus quādo nō ꝑſeuerauit in bono finaliter.ſi gͦ illud ſignū eſt rectū. certū eſt ꝙ oēs p̄deſtinati ⁊ ſoli in gratia finaliter ꝑſeuerāt. ⁊ ſi hoc. certum eſt ꝙ ſoliſaluant̉ ⁊ oēs. gͦ certitudo ē ī euētu. Itē Augꝰ. in li.de bono ꝑſeuerātie. Predeſtinatio eſt p̄ſciētia beneſicioꝝ dei ꝑ qͣ certiſſime liberant̉ quicunqꝫ liberant̉ Siliberant̉ certiſſime. pꝫ ꝙ certitudo ſalutis eſt reſpectuꝑſonaꝝ. ⁊ ſic ⁊cͣ. Itē Augꝰ. in li. de correctione ⁊ graCertꝰ eſt numerꝰ electoꝝ. qͥ non p̄t minui nec augerividet̉ ꝙ certitudo ſit in quodā numero. Itē hͦ videirōne. qꝛ in domo pr̄is ſunt multe manſiones. ſicut dicit̉ Ioh̓. xiiij. aut gͦ p̄uidit deꝰ qͥ debeāt ibi habitare. autnō. Conſtat ꝙ p̄uidit qͥ debeāt ibi cē. gͦ ſi aliqͥs eoꝝ deſit. aliqua manſio vacua remanebit. ſed hͦ eſt incōueniens ⁊ indecens in ciuitate ſuꝑna. gͦ certū eſt ꝙ qͥlibet p̄deſtinatꝰ locū ſuū habebit. Itē numerꝰ electoꝝ adeop̄finitus eſt optima ⁊ decētiſſima rōne ⁊ ꝓportōe. ſi em̄fecit oīa ordinatiſſime. multo fortiꝰ ſuꝑna ciuitatē. ſedoptima ꝓportio fedat̉ ⁊ ꝑdit̉ ꝑ augmētū ⁊ diminutōemgͦ ſi non p̄t eē vt ſit ibi defectꝰ ordinis ⁊ ꝓportōis ꝯgruetis. certitudinaliter tot ſaluabunt̉ ⁊ nō plures nec pauciores qd̓ deꝰ p̄uidit. Sꝫ ꝯtra ꝙ nō ſit certitudo cuētus qͣꝫtū ad ꝑſonas videt̉ ſic. Apocal̓. iiij. Tene qd̓ habes ne alius accipiat co. t. Greg. ibi. Dumaliꝰ liberat̉.aliꝰ in locū eius ſubinducit̉. gͦ ſi vnus vendicat ſibi locuꝫ alteriꝰ. non euenit ſicut deꝰ ordinauit. immo totadie ſit tranſmutatio. Itē ſuꝑ illud Iob. xxxiiij. Conteret multos. Greg. ibidē. locū vite alijs cadentibꝰ alijſortiunt̉. Itē ꝙ nō ſit certitudo qͣꝫtū ad numeꝝ. videt̉Lu. v. Rumpebat̉ rethe. glo. Nō tot intrāt de iudeisquot ſunt p̄deſtinati. gͦ pauciores ſaluant̉ qͣꝫ ſunt p̄deſtinati. Itē Deutro. jͣ. Adc at deꝰ ad hūc numerummultamilia. glo. ad hūc numeꝝ p̄diffinitū in dei p̄ſciertia qui nouit q̄ ſunt eiꝰ. gͦ ſi deꝰ addit ad numeꝝ p̄diffinitu. nō eſt cert tudo qͣꝫtū ad numeꝝ ſaluādoꝝ. Iꝙ qͣꝫtū ad neutꝝ ſit certitudo videt̉. intelligamꝰ em̄ abceſſe numeꝝ p̄deſtinatoꝝ. de fnumeꝝ p̄ſcitoꝝ. tūc quero a ita bene p̄t damnari ſicut ⁊ d. ⁊ ecōuerſo dita ſaluari ſicut a. gͦ nulla eſt certitudo qͣꝫtū ad ꝑſonas. Rurſus a p̄t damnari. ⁊ tūc ſolū remanēt duo. ⁊ d̓ ſaluari ⁊tūc erūt quatuor. gͦ nulla ē certitudo qͣꝫtū ad numerumItē hoc ip̄m oſtēdit̉ deducēdo ad incōueniēs. Si em̄certū ē qͥ ⁊ quot ſaluabunt̉ ita ꝙ ſic eueniet ⁊ nō alit̓. gͦcertū eſt ꝙ nullꝰ p̄deſtinatꝰ damnabit̉ aliqͦ caſu vl̓ cuertu. ⁊ nullꝰ p̄ſcitꝰ ſaluabit̉. gͦ nullꝰ debet curare vtꝝ faciet bene vel male. qꝛ ſi p̄ſcitꝰ eſt. qͥcqͥd faciat in fine damnabit̉. ſi p̄deſtinatꝰ. qͥccͥd faciat in fine ſaluabit̉. ſtultꝰeſt gͦ qͥ nō comedit ⁊ letat̉ ⁊ nō hꝫ bona in vita ſua. Fdd̓m ꝙ eſt dicere certitudinem a parte rei eueniētis.a ꝑte dei p̄ordinātis. Si loq̄mur d̓ certitudine a parterei eueniētis. cū hec dicat̉ ꝯtra ꝯtingētiā. ſic dico ꝙ nōeſt maior certitudo in numero electoꝝ qͣꝫ ſit in numeroalioꝝ futuroꝝ ꝯͣ. ingētiū. qꝛ pēdet cūetus nr̄e ſalutis ⁊damnatōis ex nr̄i arbitrij libertate. Si aūt loq̄mur decertitudine a ꝑte dei p̄cognoſcētis. ſic certꝰ eſt euentusſalutis nr̄e certitudine infallibilitatis qꝛ diuiua p̄ſcietia nō fallit̉. ⁊ iō euenit vt p̄ſciuit. Certꝰ etiā ē certitudi

29