PrimusLIGEr

Utrum ſcientia dei poſſit augeri vel minui.vel aliquo modo mutari. vtrumqꝫ em̄ videt̉ poſſe probari.Reterea querixſolet. vtrum ſcientia dei poſſit augerri vel minui? Utrumqꝫ enim videtur poſſe probari. Ꝙ diuina ſcientia poſſit augeri vl̓ mutari hoc modo probatur. quia poteſt deus ſcire quod nunqͣꝫ ſcit. Eſt enim aliquis qͥ noneſt lecturus hodie. ⁊ tamen poteſt eſſe vt legathodie. poteſt enim hodie legere. Nihil autē poteſt fieri quod non poſſit a deo ſciri Poteſt ergodeus ſcire hunc lecturum hodie. poteſt ergo aliquid ſcire quod non ſcit. ergo poteſt eius ſcientiā augeri vel mutari. Eademqꝫ videtur poſſe

non depēdet a cognito. ideo poteſt eſſe certitudo ī ip̄ore contingente exiſtente. Sed quādo ſignificat̉ ꝑ modum p̄ſcientie. conotat futuꝝ contingens. ⁊ omne dictum qd̓ claudit in ſe contingēs. iudicandū ꝯtingenseſt. ideo totale ꝯtingens iudicatur. Et hec ſolutio eſtvera ⁊ generalis. Namactus credulitatis. actus prophetationis. ⁊ diuine aſſertionis. ꝑ hoc ꝙ currūt ẜmilluſtrationē diuine p̄ſcientie. ideo cōnotant. ⁊ nō dependent. ideo certi ⁊ infallibiles ſunt de rebꝰ in ſe noncertis. Ad illud gͦ qd̓ obijcit̉ de Anẜ. ꝙ neceſſe eſt p̄ſcire qd̓ p̄ſcit. dd̓m ꝙ hoc intelligit qͣꝫtum ad actum p̄cognitionis quē neceſſe eſt fuiſſe. ſed non quantuꝫ adcōnotationē futuritionis. Ad illud quod obijciturꝙ dictū eſt de preterito. dicendū ꝙ quantū eſt de rationep̄teritionis. neceſſariū eſt. ſed quoniā cōnotatur futurum. ideo eſt cōtingens. Et ex hoc patet ſequēs. qꝛquantū ad illud futurū nō eſt adhuc potentia in actu.immo adhuc non poteſt exire. ideo ⁊c̄. Ad illud qd̓obijcitur ꝙ eſt cognitio ſine exiſtentia rei. ergo neceſſitatis ſine rei neceſſitate. dicendū ꝙ eſt ꝙ in actu cognitionis eſt neceſſitas. ſed non in toto. Nec eſt ſimile qꝛprecognitio nō cōnotat actualē rei exiſtentiā. ſed connotat rei futuritionē. ⁊ ad hoc ꝙ dictum ſit neceſſariūneceſſe eſt ꝙ ſit neceſſitas in cōnotato. Ad illud qd̓obijcitur. ꝙ omne immutabile eſt neceſſarium. dicendum ꝙ ad eſſe mutabilis duo concurrunt. ꝙ ſe habeatvno modo pͥus. alio modo poſterius. Et ꝑ oppoſitumimmutabile poteſt dici duplicit̓. Aut quia nihil actueſt. aut quia actu eſt ⁊ nō poteſt aliter ſe habere. ⁊ hoccōuertitur cū neceſſario. ſed illud immutabile qd̓ noneſt aliquid actu nō cōuertitur. ⁊ ſic eſt verū cōtingensDiſtinctio. xxxix. de immutabilitate vel perfectione diuine ſcientie vel cognitionis.Reterea queri ſolet. vtrū ſcientia dei poſſit aupgeri vel minui Supra egit magiſter de ſciētiediuine certitudine. hic agit de perfectione. Etquoniā vere perfectū eſt cui non eſt poſſibilis additioideo magiſter querit vtrū diuina ſcientia poſſit augeri vel minui. Et habet hec pars tres partes. In pͥmamagiſter querit ⁊ determinat ꝙ diuina eſſentia non recipit augmentū. nec diminutionem. nec alterationem

de futuro anteqͣꝫ res ſit. Et ſic hoc dictum. antichriſtūfore. eſt modo verū immutabile. quia ſi ponat̉ eſſe verponitur ꝙ ſemꝑ fuerit. ⁊ ſimiliter ſi falſum. et hͦ qꝛ nihil actu ponit. quoniā ergo deū preſciſſe cōnotat futurum cōtingens. ideo eſt dictū immutabile. nec ex hocſequitur ꝙ ſit neceſſariū vt viſum eſt. Tamen aliqͥ volunt aliter dicere ꝙ deū preſcire hoc futuꝝ contingēseſt immutabile a parte p̄ſcientis. ſed a ꝑte rei preſcite ēmutabile. ⁊ ideo ex parte illa cōtingens. Sed tn̄ illuddifficile eſt dicere. quod em̄ p̄ſcitur ſemel. ſemꝑ preſcitum fuit. ⁊ deus nō poteſt p̄ſcire futurū contingēs itaꝙ nihil fiat circa futurū. ⁊ ita nulla mutatio. Et ꝓpterhoc modus alius dicendi eſt rationabilior. Ad illquod vltimo obijcit̉. ꝙ nihil eternū eſt continges. dicēdum ꝙ ens eternū eſt dupliciter. Aut pure eternum.aut conotat temꝑale de futuro. ⁊ pure eternū eſt neceſſarium. ſed cōnotans temꝑale de futuro ratione cōnotati poteſt iudicare cōtingens. ſicut ⁊ ratione illiꝰ poteſt deſinere. Summa dictoꝝ eſt iſta. ꝙ deum preſcire futurū cōtingens. eſt quoddā dictū quod claudit īſe actū diuine cognitionis eternū. ⁊ ordinationē dicitad futurū cōtingens. Et qͣꝫuis actus diuine cognitionis ponat aliquid exiſtēs neceſſariū ⁊ eternū. illa tn̄ ordinatio ponit futurū quod cōtingens eſt. Et iterūqͣꝫuis dicat ordinationē. nō tamen dicit dependentiaꝫ. ſꝫſolū cōnotationē ⁊ ideo nō ponit incertitudinē. Hinceſt ꝙ deū p̄ſcire futuꝝ eſt cōtingens ratione cōnotationis ad cōtingens. Eſt immutabile rōne ordinationisad futurū. qd̓ poteſt non eſſe nulla facta mutatōe. Eſtcertū ratione indepēdētie ab eodē. ⁊ hoc patebit. jͣ. planius in diſtinctiōe de predeſtinatione.ſed omnia ſimul ⁊ vno aſpectu cognoſcit. In ſecundaopponit contra hoc. ꝙ diuina ſcientia nō poteſt augeri. per hoc ꝙ videt̉ aliquid poſſe ſcire ex temꝑe. ⁊ determinat. ⁊ hoc facit ibi. Hic opponitur a quibuſdā. Intertia obijcit autoritate Hieronymi. cōtra hoc quoddictum erat diuinā ſcientiā eſſe reſpectu omniū. ⁊ hocibi. Ei vero quod p̄dictum eſt. ſcꝫ ꝙ deus ⁊cͣ. Et quelibet harū triū partiū poteſt ſubdiuidi. quia primo ī eisopponit. ſecundo ſoluit. Et ponit duplicem reſponſionem. ⁊ in tertia poſt reſponſionē epilogationeꝫ ſubiungit. ibi. Simul itaqꝫ.minui. Eſt enim aliquis hodie lecturus: quemdeus ſcit lecturum. At poteſt eſſe vt non legat.ergo poteſt deus non ſcire hunc lecturum. poteſt ergo non ſcire aliquid quod ſcit. ergo poteſminui eius ſcientia vel mutari. Ad quod dicimꝰquia dei ſcientia om̄ino immutabilis eſt. nec augeri poteſt vel minui. Nam vt ait Auguſtinꝰ inxv. libro de tri. Scientia dei eſt ipſa ſapientia. etſapiētia eſt ipſa eſſentia ſiue ſubſtantia dei. quiain illius nature ſimplicitate mirabili non eſt aliud ſapere ⁊ aliud eſſe. ſed qd̓ eſt ſapere. hoc ent ⁊eſſe. Ideoqꝫ nouit om̄ia verbū que nouit paterſed ei noſſe de patre eſt ſicut eſſe. Noſſe enim eteſſe ibi vnū eſt. Et ideo patri ſicut eſſe nō eſt a ſilio. ita nec noſſe. Proinde tanqͣꝫ ſeipſum dicensPater genuit verbū ſibi equale ꝑ om̄ia. Nō em̄ſeipſum integre ꝑfecteqꝫ dixiſſet. ſi aliqͥd minus

24

25

28

26

27I

8º.

DI. XXXIX