Druckschrift 
... in Primum librum .. (1493)
Entstehung
Seite
98r
Einzelbild herunterladen
 

DI.XXV

niſi tres proprietates. igrcͣ. Iquia proprietas conuertitur cum eo cuius eſt proprietas. ſed proprietas eſt perſone. ſed perſone ſunt treigit̉ ⁊cͣ. Item fiat talis ratio. om̄is perſona eſt aliotrium proprietatum. hec eſt vera. omnis notio eſt perſona. ſed omnis proprietas ſiue notio eſt aliqua triuꝫigit̉ ⁊c̄. Ꝙ aūt ſint plures tribus ſic oſtenditur. Notiones ſiue proprietates ſunt relationes. In omni aūtihabitudine ſunt due relationes ẜm duo extrema. ſedin diuinis ſunt due origines. igitur ſalteꝫ quattuor relationes. Item proprietas eſt que conuenit vni ſoli. ſed innaſcibilitas conuenit ſoli patri. igit̉ eſt ꝓprietas. ⁊ nō eſt aliqua illarū quattuor relationum. igiturſunt quinqꝫ. Queritur ergo ſufficientia ⁊ numerus notionum in diuinis. ⁊ penes quid accipiantur. ⁊ vtruꝫſit idem numerus proprietatum ⁊ relationum. ℟notandum ꝙ vis conſueuit fieri inter iſta tria nomīaproprietas. relatio. ⁊ notio. Nam proprietas diciturinqͣꝫtum conuenit ſoli. Relatio inqͣꝫtū dicit habitudinem ad alterum. Notio inqͣꝫtū principium cognoſcēdi. Et quia om̄is proprietas eſt ratio cognoſcendi. ſimiliter ⁊ om̄is relatio. ideo nomen notionis ē in plusqͣꝫ iſta duo. Quia quedā eſt proprietas relatio. vt paternitas. Quedam non. vt innaſcibilitas que non dicit reſpectum ſed priuat. Similiter quedam relatio ēproprietas vt filiatio. Quedam non. vt actiua ſpiratio. ideo quia pluribus non vni ſoli conuenit. Et hinceſt ꝙ nomen proprietatis ſiue relationis habent ſe vtexcedentia ⁊ exceſſa. Nomen vero notionis ē in plusUnde plures ſunt notiones qͣꝫ proprietates. pluresetiam qͣꝫ relationes. Sed ꝓprietates ⁊ relationes mutuo ſe excedunt ⁊ equaliter. ideo ſunt numero equalesnō tn̄ oportet facere vim. Nam om̄is relatio diſtinguit aliquo modo ab alio. ⁊ ita eſt aliquo modo ꝓprietas. Similiter om̄e quod diſtinguit aliquo modo importat relationem. igitur om̄is relatio proprietas. etom̄is proprietas relatio. Sed om̄is notio eſt proprietas vel relatio. igitur om̄is notio eſt proprietas et ſimiliter relatio. Et ita extenſo nomine ſunt equalia. iōidem eſt numerus. ⁊ eadem ratio aſſignandi numerūin om̄ibus iſtis nominibus. Intelligendum igitur ꝙcirca numerum proprietatum tres fuerunt opiniōesQuidam dixerunt ꝙ infinite. quidam ꝙ tres. quidaꝫꝙ quinqꝫ. Ratio aut diuerſe opinionis fuit. quia diuerſimode notiones conſiderauerunt. Qui conſiderauerunt illas in comꝑatione ad eos quibus innoteſcūtdixerunt eas infinitas eſſe. quia per infinitas compa

rationes ⁊ ſimilitudines ⁊ reſpectus deus nobis innoteſcit. Qui vero conſiderauerunt in comparatione adhypoſtaſes que diſtinguuntur vel innoteſcunt. dixerunt tm̄ tres. quia tantū tres ſunt perſone. ideo tantūtria ſunt propria per que ſufficienter innoteſcūt. Quivero conſiderauerunt quātū ad rationes quibus innoteſcunt dixerunt eſſe quinqꝫ. Eadem em̄ eſt ratio innoteſcendi ⁊ diſtinguendi. Sed ratio diſtinguendi accipitur a ꝑte originis. aut igit̉ poſitiue aut priuatiue.Si priuatiue. aut priuat originem per modum producentis. ⁊ hic non dicit nobilitatem. ſcꝫ non producereideo non eſt notio. Aut priuat originem per modumproducti. ⁊ hoc vel ſpecialiter vel generaliter. Si ſpecialiter. non dicit nobilitatem. Si generaliter. ſic dic̄nobilitatem. ⁊ ideo notio eſt vna ſola ſcꝫ īnaſcibilitasSi aūt accipiat̉ a parte originis poſitiue. cum duplexſit origo. ⁊ cuilibet reſpōdeat de neceſſitate duplex habitudo. de neceſſitate erunt quattuor. generatio actiua⁊ paſſiua. ⁊ ſpiratio actiua ⁊ paſſiua. ⁊ vniuerſo qͥnqꝫPrima opinio ſumpſit rationem magis e longinquo⁊ ideo magis a veritate receſſit. Secunda magis de ꝓpinquo. ideo magis veritati appropinquauit. Tertiaſicut debuit. ideo veritatem dixit. poſuit. ⁊ inuenit Ethec eſt poſitio quā tenet cōmunis opinio magiſtrorūnotiones eſſe quinqꝫ. ⁊ ratio huius prius viſa eſt.Ad illud igitur quod obijcitur de reſpectibus ⁊ cōparatiōibus infinitis. dd̓m ꝙ nec proprietates nec relationes ſunt notiones niſi que important reſpectumdiſtinguentem perſonam a perſona. ⁊ hoc eſt reſpectꝰoriginis. qui tantū quinqꝫ modis ſpectantibus ad dignitatem poteſt comparari. ideo patet illud. Ad iliud quod obijcitur. ꝙ tantū tres per verbum Damaſ.dd̓m ꝙ ſub generatione comprehendit duas relatiōesſimiliter ſub proceſſione. Ad illud quod obijcitur.ꝙ proprietas debet conuerti cum perſona. dd̓m ꝙ verum eſt de illa que eſt proprietas perſonalis faciens ꝑſonam eſſe perſonam. tamen non ſequitur ſi conuertit̉ꝙ tot ſint ⁊ non plures. quoniam vnum ⁊ idem poteſthabere ꝑ lura conuertibilia. Ad illud quod obijcitde ſilogiſmo illo. dd̓m ꝙ in proceſſu illo eſt fallacia accidentis. ſicut hic pater eſt innaſcibilitas. ⁊ pater eſtpaternitas. igitur paternitas eſt innaſcibilitas. qꝛ qd̓attribuit̉ ſb̓iecto ſiue hypoſtaſi. attribuit̉ habitudini.Poſſet tn̄ poni figura dictionis ex modi predicandimutatione. quia in diuinis eſſentiā predicatur vt qͥd.perſona vt quis. notio vt que. et proceditur a perſonaad notionem.

alijs vocabulis aſſignent. vterqꝫ tamen conſuetis. qͥavnus ſcꝫ Augꝰ. ꝑ generare ⁊ generari. alter ſcꝫ Hyla.ꝑ eſſe patrem ⁊ eſſe filium. ⁊ ideo magiſter pͥmo querit vtrum ſint eedem ꝓprietates ab vtroqꝫ aſſignate.Scd̓o ſoluit on̄dēs ꝙ ſint eedē. ibi Ad quod ſine preiudicio aliorum. Tertio ne credat aliquis ꝙ om̄ino ſintcedem. oſtendit ꝙ re eedem ſunt. ſed differunt quantūad modum ſignificandi. ſcꝫ in concretione ⁊ in abſtractione. ibi. Nec tamen videtur nobis omnino idem.Quarto vero quia dixerat proprietates ſignificari inconcretione. queri poſſet reſpectu cuius. ⁊ oſtendit ꝙreſpectu hypoſtaſum. ibi. Ille enim proprietates ſingule ſingulis.s 4

27

29

30

31

32

28

8 4