DI.XXII

Cur non dicimus tres eſſentias vel tres perſonas. cuꝫſcriptura non contradicat.Uerū ⁊ hic alia emergit queſtio quā Auguſtinꝰ cōſequenter annectit dicens. Cur inquit ⁊ tres eſtentias non licetdicere. qd̓ ſimul ſcriptura ſicut non dicit. ita non ꝯtradicit.At ſi dicis ꝙ ꝓpter vnitatē trinitatis nō dicunt̉ tres eſſentie. ſed vna eſſentia. q̄ro. cur non ꝓpter eandem vnitateꝫtrinitatis dicat̉ vna ꝑſona ⁊ non tres ꝑſone? vt em̄ eſt illiscōmune nomē eſſentie. ita vt ſingulus qͥſqꝫ dicat̉ eſſentiaſic illis cōmune eſt ꝑſone vocabulū. Quid igit̉ reſtat. vt fateamur loquendi neceſſitate a grecis ⁊ latinis parta hecvocabula aduerſus īſidias vl̓ errores hereticoꝝ. Cūqꝫ conaretur humana inopia loquendo proferre ad hominumſenſus quod in ſecretario mentis de deo tenet. ſiue per piam fidem. ſiue ꝑ qualēcunqꝫ intelligentiam. timuit diceretres eſſentias. ne intelligeretur in illa ſumma equalitatevlla diuerſitas. Rurſum non poterat dicere non eſſe triaquedam. Qd̓ qꝛ dixit ſabelliꝰ. in hereſim lapſus eſt. Queſiuit ergo. quid tria diceret? ⁊ dixit tres perſonas ſiue tresſubſtantias ẜm grecos.Sicut nos dicimꝰ tres ꝑſonas. ita greci tres ſub̓as. qͣsdicūt hypoſtaſes. alit̓ accipiētes ſub̓am qͣꝫ nos.hꝘ em̄ de ꝑſonis ẜm noſtrā. hoc de ſubſtātijs ẜm cōſuetudinem grecoꝝ oportet intelligi. Sic em̄ illi dicūt tres ſubſtantias vnā eſſentiā. id eſt. tres hypoſtaſes vnam vſiam.quēadmodū nos dicimus tres perſonas vnam eſſentiamvel ſubſtantiam. Ꝙqͣꝫ ⁊ illi ſi vellent ſicut dicūt tres ſub̓astres hypoſtaſes. poſſent dicere tres perſonas tria ꝓſopa.Illud aūt maluerūt dicere. quia fortaſſe ẜm lingue ſue cōſuetudinem aptius dicitur.Determinata epilogat vt addat. ꝙ in trinitate non eſtdiuerſitas nec ſingularitas vel ſolitudo. ſed vnitas et trinitas ⁊ diſtinctio ⁊ idemptitas.Iam ſufficiēter vt puto oſtenſum eſt. qua neceſſitate dicamus tres ꝑſonas. ⁊ quare nō ſimiliter tres deos vel eſſentias. quia ſcꝫ in altero obuiat ſcriptura. in altero diuerſitatis intelligentia. quiaᵈ ibi nulla penitus eſt diuerſitas. ſic̄nec ſingularitas vel ſolitudo. ſed vnitas ⁊ trinitas. UndeAugꝰ. in li. vij. de tri. ait. humana inopia querens quid diceret tria. dixit tres perſonas vel ſubſtantias. Quibꝰ nominibus nō diuerſitatē voluit intelligi ſed ſingularitatemnoluit. vt non ſolū ibi vnitas intelligatur. ex eo ꝙ diciturvna eſſentia. ſed trinitas ex eo ꝙ dicuntur tres ꝑſone. Hylariꝰ quoqꝫ in li. vij. de trinitate ait. Dominꝰ dicit. Qui mevidet. videt ⁊ patrem. Cū hoc dicitur. excluditur ſingularitas. atqꝫ vnici. id eſt. ſolitarij intelligentia Nam ⁊ ſolitarium ſermo ſignificat. ⁊ indifferentē tamen naturam profeſſio docet. viſus eſt em̄ in filio pater ꝑ nature vnitam ſimilitudinem. vnū ſunt enim natus ⁊ generans. vnū ſuntneqꝫ vnus. Non itaqꝫ ſolitarius filius eſt. nec ſingularis.nec diſpar. Item in eodē. Sicut in patre ⁊ filio credere duos deos impium eſt. ita patrē ⁊ filium ſingularem deū predicare ſacrilegum eſt. Nihil in his nouum. nihil diuerſum

cere ⁊cͣ. quia ſcripturanon cōtradicit. Cōtraquia ſcriptura non cōtradicit. igit̉ licet dicere patrem filium ⁊ ſpiritumſanctum nō eſſetres ꝑſonas. ſed non licet dicere niſi veꝝ. igitur hmōi oppoſitū falſum. ℟º. ꝙ iſta non fuit tota ratio dicti. ſedAugꝰ. ſubticet parteꝫcauſe Ratio em̄ fuit ſicut ipſe aperit in ſeq̄ntibus. quia ratio cōſonabat ⁊ ſcriptura noncontradicebat. Naꝫ ſiſcriptura contradiceret. quātumcūqꝫ ratiodictaret non eſſet dicēdum. ⁊ ꝓpter hoc nō licuit dicere tres eſſentias. qꝛ rō nō ꝯſonabat.Quare aūt rō magꝭ cōſonat in hoc noīe ꝑſona qͣꝫ in hoc noīe eſſentia. patꝫ ſi attendaturſignificatum vtriuſqꝫex verbis Augu. quemagiſter dicit. Quare dictum eſt ab eccleſia tres perſone. patetquia triplex fuit ratioPrima fuit. qꝛ neceſſitas imminebat. Secūda quia ratō conſonabat. Tertia quia ſcriptura in nullo contradicebat. immo etiā cōſonabat. Unde minuſdicit ⁊ plus intelligitquando dicit ꝙ ſcpͥtura nō ꝯtradicit.Ibi nulla penitꝰē diuerſitas. ſicut necſingularitas. Contraquia ſi hoc eſt verum.igitur ibi eſt om̄is idēptitas. igitur nature⁊ perſone. ℟º. dd̓m ꝙfacienda eſt vis ī verbo. Diuerſitas em̄ attendit̉ qͣꝫtum ad principia eſſentialia ſiueſubſtātialia. qꝛ igit̉ indiuīs qͣꝫtū ad ſub̓alia.nulla cadit differētia.ideo dicit ꝙ nulla diuerſitas. Iō nō ſequit̉ꝙ penitus oīno ē idēꝑtitas. niſi addat̉ determinatō. ſcꝫ quo adeſſentialia. ⁊ ſic patetillud.

Augꝰ

)

Augꝰ.

Hylarius.Ioh̓. xiiij.

q 3