LiberSecundus

Determinat qͥd ſit illud adiutoriū li. ar. ſuꝑadditū qͣꝫtumad ſubiectum.Uoluntatem ipſam Aug. in li.de duabus aīabus ita diffinitaª Uoluntas eſt animi motꝰ cogente nullo. ad aliqͥd nō admittendū vel adipiſcendū. hec aūtvt non admittat malum ⁊ adipiſcatur bonum preuenit̉ ⁊ preparatur dei gratia. Unde apoſtolꝰ gratiā preuenientē ⁊ ſubſequentem cōmendans .i. oprantem ⁊ cooꝑantem vigilant̉dixit. Nō eſt volentis neqꝫ curentis. ſꝫ miſerentis dei. ſꝫ noneconuerſo. non eſt miſerentisdei ſꝫ volentis ⁊ currentis. Nāſi vt quibuſdam placuit qd̓ dictū eſt ita accipiat̉. nō eſt volentis neqꝫ currentis ſꝫ miſerentdei. tanqͣꝫ diceret̉. nō ſufficit ſola voluntas hominis ſi non ſitetiā miſericordia dei. econtradicit̉ non ſufficit etiā miſericordia dei ſi nō ſit etiā volūtas hominis. ac ꝑ hoc ſi recte dictū eſtillud. qꝛ id voluntas hominisſola nō implet. cur non etiaꝫacontrario recte dicit̉. non miſerentis eſt dei. ſꝫ volentis eſt hominis. cum id miſericordia deiſola nō impleat. homo em̄ credere vel ſperare nō poterit niſi velit. nec ꝑuenire ad palmaꝫniſi voluntate currat. Reſtagͦ vt iō ita recte dictū intelligavt totū det̉ deo qͥ hoīs voluntatē bonā p̄uenit. ⁊ p̄ꝑat adiuuandā. ⁊ adiuuat p̄paratā. nolentēpreuenit vt velit. volenteꝫ ſub

ſequitur ne fruſtra velit. Exhis verbis ⁊ alijs premiſſis euidenter traditur. qꝛ volūtas hominis ꝑparat̉ ⁊ preuenit̉ gratia dei vt velit bonum. ⁊ adiuuatur ne fruſtra velit.Ꝙ bona voluntas comitatur gratiamItaqꝫ bona voluntas comitat̉gratiam non gratia voluntatēUn̄ aug. ad bonifacium papaꝫſcribens contra pelagianos inquit. Cum fides impetrat iuſtificationē ſicut vnicuiqꝫ deꝰ ꝑtitus ē menſuraꝫ fidei. nō gratiam dei aliqͥd meriti p̄cedit humani. ſꝫ ip̄a meretur augeri. vtaucta mereat̉ ⁊ ꝑfici. voluntate comitante non ducente. pediſſequa non preuia. Ecce hicaperte habes ꝙ gratia preuenit bone voluntatis meritum.⁊ ipſa bona voluntas pediſſec̄eſt gratie non preuia.Determīat qͥd ſit illd̓ adiutorium li. ar. ſuꝑaddituꝫ qͣꝫtumad donū gratuitū.dEt ſi diligenter intēdas. nihilominus tibi monſtratur que fitipſaᵇ gratia voluntatem preueniens ⁊ preparans ſcilicꝫ fidescum dilectione. Ideoqꝫ augꝰin eodem tractans quomō iuſtificati ſumꝰ ex fide et tn̄ gratis. vtrunqꝫ eniꝫ dicit apoſtolqui dicit iuſtificati ex fide. alibiait. Iuſtificati gratis ꝑ gratiā.hoc eniꝫ ideo dixit. ne fides ip̄aſuperba ſit. ne dicat ſibi ſi ex fide iuſtificari. quomodo gratꝭ?

a Uoluntas eſt animi motus ⁊c̄. Sicut dicit ph̓us.peccat qui diffinit id quod eſt in quiete ꝑ id quod eſt inmotu. ſed voluntas eſt in potentia. gͦ male diffinit̉ cuꝫd̓r voluntas eſt animi motus. Item velle plus eſt agre qͣꝫ pati. gͦ plus mouere qͣꝫ moueri. ſi ergo motus ſonat in paſſioneꝫvidet̉ ꝙ voluntas non debeatdici animi motꝰ℟º. dd̓m ꝙ ſicutdicit Anẜ. Uoluntas dicit̉ eqͥuoce ad voluntatem inſtrumētu⁊ voluntatem afectionem. ⁊ voluntatem vſumEt aug. non diſfinit hic voluntatem ꝓut accipitur ꝓ potētiaſed ꝓut accipꝓ vſu. Et ſi turas. quare madiffinit voluntem ꝓut accipꝰꝓ vſu qͣꝫ ꝓ potertia. Ratio huieſt. quia potēmanifeſtant̉ ꝑactus. et ideo cōgnita voluntavſu ꝑ cōſequercognoſcit̉ votas potētia.illd̓ quod obr̄vſus voluntanō eſt paſſioactio. ⁊ ita nō dbet dici motusDd̓m ꝙ motꝰ n̄tm̄mō accipitpaſſiue. īmo etiaccipit̉ actiue. epreterea omne:actiones animquodāmō paſtones ſunt.b Gratia voluntatē p̄ueniē.⁊ p̄parans .ſ. fides cū dilectiōeUidet̉ ꝙ iſta notificatio gr̄e nonſit conueniens.Cū em̄ gratia ⁊ virtus diuerſas habeant notificatiōesnon videt̉ ꝙ vnum habeat notificari ꝑ alteꝝ. Item cūgratia non ſolūmodo ponat in anima fidē ⁊ charitatē.ſed etiam ſpem. videt̉ inſufficienter dicere magiſter cūdicit. ꝙ eſt fides cum dilectione. Iuxta hoc q̄ritur cuꝫdiuerſe diffinitiones ⁊ notificationes gratie aſſignettur diuerſimode. penes qͥd ſumitur rō ⁊ diſtinctio haꝝ.℟º. dd̓m ꝙ mgr̄ nō intendit in illo v̓bo notificare gr̄aꝫgratū facientē qͣꝫtū ad ſuā eēntiā ſꝫ intēdit eā notificare

quaſi ꝑ poſterius. ⁊ quodāmō ꝑ effectū. Cū eī hītus conoſcatur ꝑ actus. ⁊ actus gratie duplex ſit ẜm duplicēpotētiā. videlꝫ ẜm intellectū ⁊ affectū. iō ꝑ illas hꝫ gr̄anotificari. ⁊ qꝛ in illos actꝰ non exit gr̄a niſi mediātibꝰhītibꝰ ꝟtutū. vicꝫ fidei ⁊ charitatꝭ. iō notificans gr̄amdicit ꝙ gr̄a nihilaliud eſt qͣꝫ fidescū dilectiōe ꝓ eoꝙ ꝑ illos duoshītus d̓r anīa inactus exire ꝑ qͦsīnoteſcit nobisgr̄a. Ad illd̓ ꝟoqd̓ querit̉ de pluralitate diffininitionū. dd̓m.gr̄a hꝫ cōꝑari adſuū pͥncipiuꝫ. hꝫcōꝑari ad ſuū ſb̓iectuꝫ. hꝫ cōꝑariad ſuum oppoſitum. hꝫ comꝑariad ſuū effectu. habet ⁊ cōꝑationeꝫad ſuū premiū. ⁊ẜm has diuerſaſcomꝑationes diuerſe repereunt̉eius notificationes. Secunduꝫcomparationeꝫad ſuū pͥncipiuꝫeſt illa Iſi. Gratia eſt miſericordie donū diuineꝑ quod bone voluntatis eſt exitus. Per comparationem autem ad ſuum ſubiectum. ſic eſt il-la que dat̉ ſuꝑ illud p̄s. vt exhilaret faciē in oleo.Gratia eſt quidaꝫ nitor animead conciliandūſanctum amoreꝫPer comparationem ad ſuū oppoſitum. ſic eſt illa que datur in.glo. ſuper epiſtolas. Gratia ēiuſti ficatio ⁊ remiſſio peccatorum. Per cōparationem ad ſuū effecū. ſic eſt illa Criſ.Gratia eſt ſanitas mentis. delectatio cordis. Per coparationem ad ſuū premiū. ſic eſt illa. gratia ē ſimilitudo glorie. Scd̓m autē om̄s comꝑationes iſtas ſic aſſignatur vna diffinitio mgr̄alis q̄ talis eſt. Gr̄a ē formaa d̓o gratꝭ data ſine meritꝭ. gratū faciēs habētē. ⁊ bonūeiꝰ opꝰ reddēs. Inuenit̉ aūt ⁊ alia not ificatō gr̄e q d̓r.Gr̄a ē maīfeſtato ſp̄s ad vtilitatē q̄ ſūpta ē ex illo qd̓ d̓rjͣ. Coꝝ. vij. Unicuiqꝫ dat̉ māifeſtatō ſpūs ⁊c̄. ſꝫ iſta eſtmanifeſtatio gr̄e gratis date.

I

4

Uoluntasqͥd ſit.

Roꝝ. ix.

7

Gr̄a volūtatē p̄ueniens ē fidescū dilectione.

Roꝝ. v.Roꝝ. iij.

z