LIDErSecundus

alio mō reflecti. li. aūt ar. preeſt corpori cū ī ſuū actū voluntarie exit. ⁊ ſeip̄o eſt ꝓprij actus variatio. nō ex hocꝙ aliqua fit mutatio in corpore coniuncto. Ad illucqd̓ obr de comꝑatione intellectus ad verū. ⁊ affectꝰ adbonum. dd̓m ꝙ ⁊ ſi aliquo modo ſit comꝑatio cōſimil̓.non tn̄ eſt omnimoda ſimilitudo. qm̄ ſicut on̄ſum fuitſupra li. ar. plꝰ ſe tenet ex ꝑte motiue qͣꝫ cognitiue. ⁊ iōcoactio plus repugnat affectioni qͣꝫ repugnet cognitioni. ⁊ ꝓpterea non ſequitur ꝙ ſi intellectus poteſt cogiꝙ et affectus. Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ pōt induci. dd̓m ꝙſi inductio videat̉ eſſe quedam coactio. maxime ẜm hꝫmana iura que dicunt ꝙ illud qd̓ fit cā metus non eſſehabendum ratum. maxime de eo metu qui poteſt cadere in conſtantē viruꝫ. ꝓ eo ꝙ conſiderant exteriora oꝑaẜm veritatem tamen iſta inductio ſtat cuꝫ libertate voluntatis. nec ei repugnat in aliquo. ſꝫ potiꝰ repugnaplenitudini amoris ⁊ voluntatis. Non em̄ ita plenevult aliquis quando vult ex inductione ſicut quandovult abſolute. ſicut ptꝫ de iactatione mercium in mare.nihilominus tamen ſaluatur ibi rō libertatis ⁊ voluntatis. vnde talis metus apud deum non excuſat a culpa. ſicut aꝑte patet in negatione a petro facta. ⁊ ꝓpterea non ſequit ꝙ ſi poſſit a creatura induci ꝙ poſſit cogi. Nec valet qd̓ obijcit de diſpoſitione que hꝫ fieri neceſſitas ꝑ iterationem. hoc enim verum eſt reſpectu virtutis naturalis ⁊ actus qui determinatur ad vnā differentiā contrarietatis. non aūt verū eſt reſpectu voluntatis q̄ abſoluta eſt. ⁊ quantum eſt de ſe vertibilis eſtPreterea illud locuꝫ habet in eo genere diſpoſitionisque eſt eiuſdeꝫ generis ⁊ ꝓprietatis. vt eſt diſpoſitio ꝓxima ⁊ remota. ſic autem non eſt in propoſito vt oſtenſum eſt ſupra. ⁊ ſic patent obiecta.QueſtioDe li. ar. in comꝑatione ad mouens primū .ſ. ad ipſuꝫdeum. Et eſt queſtio. vtrū li. ar. poſſit a deo cogi? Etꝙ ſic vr̄ Luce. xiij. Exi in vias ⁊ ſepes ⁊ compelle intrare vt impleat̉ domus mea. ſi gͦ in domū dei non cōtingit intrare niſi ꝑ vſum li. ar. ⁊ dominus intrare cōpellit. videt̉ ꝙ li. ar. cogit. Item Ioh̓. vj. Nemo venit adme niſi pater traxerit illum. ſed ad chriſtum nō itur niſiꝑ li. ar. actum. ſi igit̉ li. ar. non venit ad filium niſi trahatur a patre. ⁊ tractus eſt motus violentus. ſicut dicit ph̓s. li. ar. a deo violentat̉ ⁊ cogitur. Item ꝓuer. xx.Sicut diuiſiōes aquaꝝ ita corregis in manu dominiquocunqꝫ voluerit inclinabit illud. gͦ ſi lib̓. ar. inclinat̓ad vnam ꝑtem contradictionis. quantūcunqꝫ ad illainclinet̉. deus poteſt ꝑfecte facere ꝙ velit oppoſituꝫ.poteſt cogere li. ar. ad volendum. Item omnis creatura eſt in ꝑfecta obedientia reſpectu creatoris. gͦ ſi li. araliquid creatum a deo eſt. neceſſe eſt ip̄m eſſe in ꝑfectaobedientia reſpectu dei. gͦ ſi aliqua virtus poteſt a deocompelli. poteſt ⁊ virtus li. ar. ſꝫ deus de alijs creaturpoteſt facere contra ꝓpriam naturā. gͦ de lib̓. ar. poteſtfacere contra ꝓpriam libertatem. gͦ pōt ip̄m cōpellereItem plus pōt facere li. ar. diuinum ſuꝑ humanumpoſſit li. ar. humanū ſuꝑ aliquod brutum. ſꝫ homo poaliquod brutum cogere ad aliquā operationē inferendo ſibi violentiaꝫ. ergo multo fortius virtus increatapoteſt cogere voluntatem noſtrā. Sed contra Augꝰſup̄ Gen̄. ad lr̄am. Tam non pōt deus facere cōtra naturam quā bonā inſtituit. qͣꝫ non pōt facere cōtra volūtatem ſuam. ſi igit̉ deus voluntarie li. ar. dedit homini. impoſſibile eſt eum de li. ar. facere cōtra inditā ſibi libertatem. ſed ſi ip̄m cogeret. contra eius libertatē face

ret. gͦ li. ar. cogi a deo eſt impoſſibile. Item augꝰ. xix. deci. dei. Illud eſt vnicuiqꝫ rei naturale qd̓ de ipſa facerediſpoſuerit omnipotentis voluntas. gͦ ſi nullum naturale eſt ꝑ violentiam. nihil qd̓ facit deus eſt violentum. ſi igit̉ omnis coactio ē ꝑ violentiam. qͥcqͥd deꝰ deli. ar. faciat. nullapoteſt ſibi a deo inferri violentia. acꝑ hoc nulla cōactio. Iteꝫ voluntas hocipſo li. ar. vultqꝛ cum vult. vult ſe velle. ⁊ ſeip̄m mouet. ſꝫ impoſſibileeſt voluntatem aliquid velle plene quin illud velle ſita voluntate ſeip̄a mouente. ⁊ quin volūtas velit ſe velle. gͦ impoſſibile eſt li. ar. cogi. non ſolū ab aliquo creato verumētiā nec a deo. Item nihil aliud eſt dicere aliquē facere aliqͥd ex coactione. qͣꝫ ꝙ faciat illud inuitusgͦ li. ar. vel voluntatem cogi ad actum ꝓprium non eſtaliud qͣꝫ ꝙ voluntas aliquid velit inuita. ſꝫ ſi eſt inuita reſpectu alicuius illud non vult. gͦ voluntatē cogere nihil aliud ē facere niſi facere voluntatem ſimul et ſemel velle ⁊ nolle. ſi igit̉ duo cōtradictoria ſimul eſſe nōtm̄ eſt impoſſibile creature verumētiā creaērici eſſentiepatꝫ ⁊c̄. Item tunc aliqua virtus cogit̉ quando ad oppoſitum ſue inclinationis mouetur. ſꝫ li. ar. eoip̄o ꝙ liberū ita natum eſt inclinari ad vnum oppoſitum. ſicut⁊ ad reliquum. gͦ libertas eius ſaluatur in inclinationead vtrunqꝫ oppoſitum. ſiue ad hoc inclinetur ſiue ad illud. ſi ergo coactio excludit libertatem. ⁊ libertas nonexcluditur ad quodcunqꝫ inclinet̉. igit̉ ex nulla inclinatione cogi poteſt li. ar. ſꝫ non eſt alius modus ip̄m cogendi niſi inclinando ip̄m ad aliqd̓ volitum. gͦ impoſſibile eſt ip̄m cogi. nec ꝑ mouens creatum. nec ꝑ agensprimū. ℟º. ad predictoꝝ intelligentiam ē notandū ꝙcum querit̉ vtrū li. ar. poſſit cogi a deo. ꝙ illud pōt intelligi duplicit̓. Aut ita ꝙ intelligatur ꝙ poſſit auferri libertatē. ⁊ auferendo libertatē ſuꝑducere coactionē⁊ hoc modo nulli dubiū eſſe debet quin deꝰ poſſit hͦ facere quantū eſt de immenſitate ſue potentie. Alio mevt intelligatur ꝙ deus cogat libeꝝ ar. ſalua ꝓprietate libertatis et eius natura. ⁊ hoc mō non ſoluꝫ eſt impoſſibile. ſꝫ etiam nō intelligibile. ꝓ eo ꝙ implicat in ſe duocōtradictorie oppoſita. Ex hoc em̄ ꝙ li. ar. eſt. ſi aliqͥdvult libere vult. et ex hoc ꝙ voluntariū eſt. ſi aliqͥd vultvoluntarie vult. ⁊ ſeip̄o mouēte vult. Ex hoc aūt ꝙ cogitur. ſi aliqͥd vult ſeruilit̓ vult. ⁊ ſi qͥd vult inuite vult⁊ ſi aliqͥd vult ab alio vult. qꝛ violentum eſt cuius principium eſt extra nihil conferente vim paſſo. gͦ li. ar. cogi non eſt aliud qͣꝫ actum li. ar. ſimul ⁊ ſemel eſſe liberuꝫ⁊ ſeruilem. eſſe voluntarium ⁊ non voluntariū. eſſe a ſe⁊ non a ſe. Si igit̉ impoſſibile eſt qd̓ claudit in ſe vtranqꝫ ꝑtem cōtradictionis. nō tm̄ eſt impoſſibile creatureverū etiam creatrici eſſentie. qꝛ illud poſſe non eſt poſſe. ſicut in primo li. oſtenſum eſt. planū eſt ꝙ li. ar. ẜmmodum intelligendi a deo cogi eſt impoſſibile. Undecōcedende ſunt rationes ad hoc inducte. Ad intelligtiam aūt rationū ad oppoſitum adductaꝝ notandū ē ꝙdiffert dicere voluntatē induci. ⁊ voluntatem mutari.⁊ voluntatem cogi. Tunc em̄ induci dicit̉ quando aliqua ꝑſuaſio fit qua diſponit̉ vt ad aliqd̓ appetibile inclinet̉. que ſi valde intenſa ſit. nomen coactionis ſortitur. qͣꝫuis non ſit vera coactio ſicut ſupra oſtenſum eſt.Lunc aūt voluntas mutat̉. quando ip̄a volente vnūpotenti virtute. affectio immittit̉ ei ad contrariuꝫ. ⁊ denolente fit volens. ita ꝙ vna actio expellit̉ ⁊ contrariainducitur. ſicut patet cum deus de amatore temporalium facit temporalium contemptorem. ⁊ hec dicitur eēquedam compulſio ⁊ tractio diuins. dū voluntas ab

6O

61

62

64