SecundusLiber

Determinat quare deꝰ permiſerit hominē tēptari ſciēs eūeſſe caſurum.Retereaqueri ſolet cur deꝰ hoCmineꝫ tēptari ꝑmiſerit quē decipiēdum fore p̄ſciea bat. Sedª nō eſſꝫ laudabile homini ſi ideo bene viuere poſſetqꝛ nemo male viuere ſuaderetcū in natura poſſe. ⁊ in poteſtate haberet velle non conſētireb ſuadēti deo iuuāte. ⁊ᵇ glorioſius eſt nō conſētire peccato ꝙͣꝫtēptari nō poſſe. Mouētur etam quidā dicētes. Cur creauitdeꝰ quos futuros malos p̄ſciebat. Quia p̄uidit quid boni demalis eorū eſſet facturꝰ. Sic eteos fecit vt relinq̄ret eis vn̄ alqͥd facerēt. ⁊ ſi culpabiliter aliqͥd facerēt. illū de ſe laudabilioꝑantem inuenirēt. A ſe habēvolūtatē malā. ab illo naturaꝫbonā. ⁊ iuſtā penā. Fruſtra ergo dicit̉. nō deberet deꝰ creareqͦs p̄ſciebat malos futuros. ſcibat eī bonis ꝓ futuros. ⁊ iuſteꝓ mala volūtate puniēdos Addūt etiā talē hoīem deberet facere qͥ nollet oīno peccare. Cōcedimꝰ qͥdē meliorē naturā eiq̄ oīno peccare nolet. Cōcedā⁊ ip̄i nō eſſe malā q̄ talis facta ēvt poſſet nō peccare ſi vellet. ⁊iuſte punitā q̄ volūtate nō neceſſitate peccauit. Cū gͦ hec bona ſit. illa melior. cur nō vtrāqꝫfaceret vt vberius laudaret̉ devtraqꝫ. Illa em̄ de ſctīs angelhec de hoībꝰ ē. Itē inquiūt. Sdeꝰ vellet. ⁊ illi boni eēt. Et hquidē ꝯcedimꝰ. ſꝫ meliꝰ voluitvt qd̓ vellēt eēt. Et boni qͥdeꝫnō īfructuoſe. mali ꝟo nō īpuneeēt. Itē īquiūt. Poſſet deꝰ volūtatē eoꝝ vertere ī bonū. qꝛ oīpotēs eſt. poſſet reuera. Cur n̄fec̄. qꝛ noluit. Cur noluit. Ipſe

nouit. Nō debemꝰ plus ſapereqͣꝫ oportet.Determinat qͣliter hō cognitionē habuit. vtrū ꝑ diſciplinā ⁊ ſtudium. an ꝑ diuinum donum.Et qͥdē ẜm aīaꝫ rōnalis fuit homo hn̄s diſcretionē boni ⁊ mali. Sciētiā quoqꝫ rerū creatarūet cognitionē veritatis. q̄ pͥmeꝑfectioni cōgruebat. mox cōditus nō incōgrue accepiſſe putatur. ⁊ ad illā nō ſtudio vel diſciplina aliqͣ ꝑ interualla tꝑis ꝓfeciſſe. ſed ab exordio ſue cōditionis diuinitus illā ꝑcepiſſe.Determinat qualē cognitionē habuit hō ante lapſū derebus creatis.Fuitqꝫ hō pͥmus ante lapſumtriplici cognitione p̄ditus. rerum ſcꝫ ꝓpter ſe facturū. ⁊ creatoris. ⁊ ſui. Rerū quippe cognitionē hominē accepiſſe ꝑſpicuum eſt. cū nō ip̄e creator vel angelus aliqͥs. ſed hō oībus amātibus noīa impoſuerit. vt oſtēderetur ꝙ ſinguloꝝ noticiā homo ip̄e habuerit. Que em̄ propter illū creata erant. ⁊ ab illoregēda ⁊ diſponēda erant. horū oīm deꝰ illi ⁊ ſciētiam tribuit. ⁊ prouidētiā atqꝫ curam reliquit. Quia vt ait Apl̓us nō eſtcura deo de bobus. Quoꝝ aliorūqꝫ aīalium deꝰ homini curaꝫreliquit. ⁊ prouidentiam vt dominationi eiꝰ ſubijcerētur ⁊ rōne illiꝰ gubernarētur. vt ſciretillis neceſſaria ꝓuidere. a quibus emolimentū debebat recipereᵗ Hāc aūt ſciētiam hō pec-cādo nō perdidit. ſicut nec illāqua carnis neceſſaria prouidētur. Et id circo in ſcriptura ho-mo de huiuſmodi nō eruditur.ſed de ſciētia anime quam pec-cando amiſit.

i a Non eſſet laudabile homini ſi ideo bene viuerepoſſet. quia nemo male viuere ſuaderet. Sed contra.Si hoc verum eſſet tunc videtur ꝙ vita noſtra in gloria laudabil̓ nōerit. vbi nemomale viuere ſuadebit.Iteneſto ꝙ diabolusnichil mali perſuaſiſſet. nihilominus mereripotuiſſet. ſed ſimereretur eſſetlaude dignus.ergo ⁊c̄.dicendū ꝙ lausquedam eſt quereſpicit dignitatem operis voluntarij inqͣꝫtuillud nobile eſtet hec poſſet eſſein homīe ⁊ ſi nulus ipſum temptaſſet. Quedauteꝫ eſt lausnon reſpicit opvoluntarium.opus ſtrenuunet arduuꝫ. quodconſiſtit in expugnatione adueſarij et reportatione triumpꝰde hoc loquituApoſtolus.Thimo. ij. ncoronabitur niqui legi. cer.de hac laude ngiſter intelligEt ſic patētduo obiecta.procedūt de lade ẜm primurmodum.b Glorioſiueſt non conſentre peccato qͣꝫ tptari non poſſeContra. Deunō poteſt tēptari. homo vereſic. ergo gloriſior eſt homo ēdeus.Iterī ſtatu glorie hmo non potertēptari. in ſtatīvie poteſt. erg.glorioſior eſt ſtatus vie qͣꝫ patriꝙ ſi verū eſt. glorioſior eſt miſeria qͣꝫ gloria.

℟º. dd̓m ꝙ verbū magiſtri intelligendū eſt circa eū quiefficitur glorioſior ex merito ſuorū operū. ⁊ ideo nō valet illud qd̓ obijcit de deo. Item intēſio glorie intelligenda eſt in verbo propoſito nōqͣꝫtum ad premium ſubſtantie.ſed qͣꝫtum ad aliquā accidētaleꝫlaudem qua laudatur vir iuſtusEcci. xxx. qͥ potuit tranſgrednō eſt tranigreſſus. ⁊c̄. et ideonon valet illudqd̓ obijcit ſcd̓o.c Hāc autſcientiā ⁊c̄. In.nuit magiſter ꝙſcientiaꝫ rerumcreataruꝫ homonō perdidit. ⁊ ꝓpterea ī ſcriptra de ea nō eruditur. Cōtra. videtur eſſe falſuꝫcōſtat em̄ ꝙ noqui ſumus filijAde rerū naturas ignoramuset ignorātes naſcimur. nec noſſe poſſumꝰ niſicū magna difficultate diſcamSil̓r ẜm videeſſe falſū. qꝛ ī ſacra ſcriptura habetur de ꝓductione oīm rerum inoperibꝰ. vj. dierū. ⁊ qͣliter ꝓducte ſunt. ⁊ qualiter etiaꝫ diſtīcteſūt. ℟ꝰ. dd̓m ꝙ ⁊ᶻſi hō merito pͥmipctī excecatꝰ ſit.et factꝰ ſit igno.rās tā in cognitione vniuerſitatis ꝓpter ipſumcreate. qͣꝫ ī cognitione vie ſalutisſue. plus tn̄ excecatꝰ eſt ī ſcd̓o qͣꝫin pͥmo. Nā adcognitiōeꝫ naturaliū rerum multum poteſt ꝓficere ꝓpͥo ſtudioatqꝫ igenio. ſꝫ incognitiōe modiꝑueniēdi ad vitā ꝑ ſeip̄m plus

Rom̄. xj

D. XXIII

Aug. ſuꝑGeneſim

Quare deus creauitquos p̄ſciebat malosfuturos

L

.j. coꝝ. ij.