XIIII
bile. Et ideo ē tertiꝰ modꝰ dicēdi. ꝙ ſup̄ firmamentū ficut dicit ſcriptura ſunt aqͣ qͣ tn̄ non hn̄t naturā ⁊ ſpēmaqͣ elementi. cenſent̉ tn̄ aq̄ nomine ꝓpter conuenientiāin aliqua pprietate. Unde notādū ē ꝙ aqͣ iſta tres habꝫpprietates. hꝫ eniꝫ ꝑſpicuitatē. hꝫ frigiditatē. hꝫ nihilominus grauitatē. Quātuꝫ ad naturā ꝑſpicuitatis heaq̄ ⁊ ille cōueniūt. eo ꝙ hn̄t naturā receptiuā luminis.⁊ quodāmō retentiua. ſicut exꝑimento pꝫ in aliqͥbꝰ lapidibꝰ qͥ de nocte non vident̉ ꝑ ſe niſi ponant̉ in aquaQuātū ad naturā grauitatꝭ ſimpl̓r differunt. ille enimaq̄ nullo modo ſunt graues. nec appetunt eē deorſum.Quantū ꝟo ad naturā frigiditatis ꝑtim ꝯueniunt. ꝑtīdifferunt. Cōueni īt em̄ in hͦ ꝙ vtreqꝫ ſunt frigide effeIctiue. Dr̄nt aūt in hͦ ꝙ iſte ſunt frigide formalit̓. ille ꝟominime. Et ẜm hͦ pꝫ ꝙ nomen aq̄ tripl̓r accipit̉ in pͥmaria rerū diſtinctiōe. Aliqn̄ pro informi materia. vt ibiSpūs dn̄i ferebat̉ ⁊c̄. Aliqn̄ ꝓ natura tranſꝑenti ⁊ luminis retentiua. vt ibi. Fiat firmamētū in medio aAliquādo ꝓ ipſo elemento aqueo. vt ibi. congregeraꝗ̄ in locū vnū. ⁊ ſic pꝫ ꝙ ſuꝑ firmamentū vere ſuntſicut dicit ſcriptura ⁊ autoritates ſctōꝝ illud intendūtꝑſuadere. Ptꝫ etiam ꝙ nō ſunt ibi aq̄ el̓ares ſiue eiꝰ nature cuius ſunt aque iſte. nec qͣꝫtum ad corruptibilitatē. nec qͣꝫtum ad grauitatē. nec qͣꝫtum ad ignobilitatemnec qͣꝫtum ad groſſitiē. nec qͣꝫtum ad trāſfundendi poſſibilitatē. ſicut on̄dunt rōes ad oppoſitū adducte. Pāaūt viā tertiā ſatis ſuſtinere poſſumꝰ ꝓbabilit̉. cū nihilvideat̉ ſibi obuiare. Hoc aūt p̄cipue attendendū eſt nein incerta materia aliqͥd certitudinalit̓ aſſerat̉. melius5 eſt em̄ pie dubitare qͣꝫ aliqͥd temerarie diffinire. Ad illud vero ꝙ vlteriꝰ q̄rit̉ .ſ. qͣre noīe aquaꝝ cenſeat̉ celuꝫillud. cum nō ſit de natura aq̄ iam pꝫ rn̄ſio. Hoc em̄ dictum ē ꝓpter cōuenientiā nō ſolū in ꝑſpicuitate. ſꝫ etiaꝫin frigiditate. ſꝫ in ꝑſpicuitate formalit̓. in frigiditateeffectiue. Et ſi tu obijcias ꝙ firmamentū ꝯuenit ſimil̓rin ꝑſpicuitate. arguis ab inſufficienti. Preterea nō cōuenit eo mō firmamentū cū aqͣ in ꝑſpicuitate. ẜm queꝫmodū celum aq̄um credit̉ conuenire. Aqͣ em̄ habent ꝑſpicuitatē q̄ nō tm̄mō ē lumīs ſuſceptiua ſicut ꝑſpicuum aeris. ſꝫ etiā qͦdāmō retentiua. ſicut ꝑ exꝑientiā on̄ditur. cum metallū aliqd̓ ponit̉ in fundo vaſis in tenbris ſuꝑfuſa aqua liquida videbit̉ ſub luce retēta ab aqSic etiam dicunt̉ ꝓbari rubini qͥ ꝑ ſe non lucent de nocte. Cōuenit etiā cum ad in frigiditate. ſꝫ effectiue ſicudicit Baſilius. nec tn̄ ex hͦ vr̄ ꝙ poſſit calefieri. vel conſumi ſicut nec ſol qͣꝫuis calefaciat hꝫ formaliter infrigdari. ſꝫ ſolūmō ꝑ frigiditatē ei oppoſitam pōt effectuseius reprimi. ⁊ ſic patent oīa q̄ſita circa illiꝰ celi aquernaturam.QueſtioDe natura firmamenti. ⁊ ē qō vtrū ſit eiuſdē nature cūigne elemnēto. Et ꝙ ſic vr̄. pͥmo ꝑ aucͣteꝫ ſcpͥture q̄ nullāfacit mentionē de ꝓductōe ignis. gͦ ſi ip̄e ē nobiliſſimūel̓m. eiꝰ pductio nō debet p̄termitti. ꝓpterea vr̄ ꝙ ſalteītelligat noīe celi. Itē hͦ vr̄ autoritate Aug. qͥ ſuꝑ Gen̄.ad lit. ⁊ in li. de ci. dei dicit tm̄ qͣttuor eſſe corꝑa mundi.ſcꝫ humor ⁊ humus. aer ⁊ lux. ſi gͦ firmamētū ē aliqd̓ decorꝑibꝰ mundi. ⁊ nō ē terra. nec aq. nec aer. gͦ eſt ignis.ſtē Hug. de ſctō. vict. exponens illd̓. In pͥncipio cre.de. ce. ⁊ ter. dicit circa pͥncipiū libri de ſacra. nāqꝫ terraerat ip̄m terre el̓m. ⁊ celū erat leuis ⁊ mobilis circumfuſio reliquoꝝ triū q̄ in circūitū medio iacentꝭ terre ſuſpēſa ferebat̉. ⁊ illd̓ opꝰ oīm corꝑm ſiue celeſtiū ſiue terreſtriū formādoꝝ materiaꝫ cōtinebat. ex hͦ videt̉ ꝙ firma
mentū ſit de natura alicuiꝰ elementi. Itē hͦ vr̄ rōne tantū qͣttuor ſunt qͣlitates pͥme. gͦ qͣttuor debent eē corꝑa q̄ſunt de conſtitutione mundi pͥmaria. gͦ vl̓ firmamētumeſt corpꝰ mixtū. vel ē de natura alicuiꝰ qͣttuor elementorū. ſꝫ nō ē mixtum. nec de nat̉a triū el̓oꝝ inferioꝝ. gͦ ē denatura ignis. Iteꝫ triplex ē ſpēs ignis .ſ. ignis carbo.ignis lux. ignis flāma. ſꝫ natura firmamēti ē vt naturalucꝭ. gͦ videt̉ cōtineri ſub tertia ſpē ignis. Itē caliditasineſt igni in ſummo. gͦ ſi aliqͥd maxime calefacit. illd̓ hꝫnatura ignis. ſꝫ corꝑa ccleſtia maxime calefaciūt infertora ſicut ptꝫ in ſole. gͦ hn̄t igneā naturā. Ad oppoſituꝫeſt aucͣtas ph̓i in li. de ce. ⁊ mū. qͥ p̄ter hec qͣttuor corꝑaponit eſſe corpꝰ. v. Itē hͦ ip̄m rōne on̄dit̉. corruptibile ⁊ incorruptibile ꝑ naturā nō hn̄t eandē formā cōpletiuā. ſꝫ firmamētū ē incorruptibile. ignis el̓m natural̓rcorrūpit̉. gͦ non ſunt eiuſdē nature. Itē corꝑm hntiumdiuerſos motꝰ naturales diuerſe ſunt nature. ſꝫ firmamentū ⁊ ignis hn̄t diuerſos motus naturales qꝛ igniſnatucalit̓ mouet̉ motu recto. firmamentū mouet naturalit̓ motu orbiculari. gͦ ignis ⁊ firmamētū ſunt alteriꝰ⁊ alteriꝰ nature. Si tu dicas ꝙ ille motꝰ nō ē naturalisfirmamēto. Obr̄ ꝯͣ hͦ. qꝛ ſi aliqͥs motus ineſt alicui corpori nō naturalis. ē reꝑire aliqd̓ corpꝰ cui ſit nat̉alis. gͦſi hͦ eſſet verū. tunc eſſet ponere aliud corpꝰ cui magisconueniret moueri orbicularit̓ qͣꝫ firmamēto. qd̓ falſuꝫeſt. Item ſi firmamētū eſſet ignec nature. gͦ nat̉alit̓ inflāmaret corꝑa ſibi maxime ꝓxima. cū igitur ſit maxīeq̄ntitatꝭ. vr̄ ꝙ ſtatim totū aerē abſorberet. Si tu dicasꝙ a deo reprimit̉. hͦ nō vr̄. qꝛ ꝯditor nature ſic res qͣs cōdidit adminiſtrat. ſicut dicit. Aug. vij. de ci. dei vt easagere ꝓprios motꝰ ſinat. Preterea ſi hͦ verū eſſet. tuncmundꝰ nō ſubſiſteret naturalit̓. ſꝫ miraculoſe. Iteꝫ nobilius ē corpꝰ qd̓ nō hꝫ ꝯͣrietatē. qͣꝫ corpꝰ qd̓ hꝫ ꝯrietatēgͦ ſi ponere ē corꝑa hn̄tia contrarietate. erit ponere corpus a ꝯͣrietate immune. ſꝫ hͦ nō ē niſi corpꝰ celeſte. gͦ firmamentū nō hꝫ ꝯͣriū. gͦ nō erit de natura eius. Iteꝫ ſi aliqͣ diuerſa reducant̉ ad ꝯcordiā ꝑ aliqd̓. vr̄ ꝙ illd̓ nonhēat naturā alicuiꝰ illoꝝ. ſꝫ ꝙ potens ſit ſuꝑ omnia. ſꝫfirmamētū ſua influentia facit el̓a ꝯͣria ꝯcurrere ad copora mixta. gͦ nō ē de natura alicuius elementi. ℟º. hicnotandū ē ꝙ in huius q̄ſtionis determinatione vident̉ſancti. ⁊ expoſitores ſacre ſcripture ꝯͣdicere ph̓is. Cōiter em̄ ph̓i p̄ter qͣttuor el̓a poſuerūt eſſentiā qͣntā. quaꝫdirerūt eſſe corpꝰ incorruptibile ⁊ eleuatū a ꝯrietate. ⁊ꝑ hͦ eē pͥncipiū cōciliatiuū ⁊ cōſeruatiuū. Sancti veronon vident̉ ponere niſi ſolūmō qͣttuor corꝑa. ⁊ ſentirevident̉ nat̉am firmamenti eē igneā. ſꝫ cū recta rō ſatiseuidenter ꝑſuadeat firmamētū eſſe alteriꝰ nature qͣꝫ ſitaliqd̓ el̓m. tū ꝓpt̓ motū qͥ nō latet ſenſꝰ nr̄os. tū etiā ꝓpt̓effectus varios. tū etiā ꝓpter vniuerſi ꝑfectionē. nō abſurde credi pōt ph̓os in hac ꝑte verū ſenſiſſe. ⁊ doctoresveritatis ab eis in ſenſu non diſcrepaſſe. qͣꝫuis vocetenus videant̉ ꝯͣire. Sicut em̄ pꝫ ex ꝟbis Augꝰ. in pluribus locis ip̄e Augꝰ. el̓m ignis denominat a ꝑfectiōelucis. naturales em̄ ph̓i maxime ignē notificant ꝑꝓprietatem caliditatis. ⁊ qm̄ nat̉a lucis reꝑit̉ ⁊ in corꝑe quinto. ⁊ in igne el̓o. iō ip̄m firmamētū ⁊ ignem dixit corpꝰvniꝰ nature eſſe. nō inqͣꝫ vniꝰ qꝛ habeant vnā formā ſpeciei ſpecialiſſime. ſed qꝛ naturam lucis participāt ẜmquādā rōnē analogie. qꝛ vero illud corpꝰ .ſ. firmamētūſubleuatū ē a natura ꝯͣrietatis. ⁊ luceꝫ participat in qͣdam puritate. ignis vero naturā hꝫ ꝯrietatꝭ. hinc ē ꝙph̓i dixerūt igneꝫ ⁊ firmamētū alterius ⁊ alteriꝰ eſſe nature. In cuiꝰ teſtimoniū adducūt ꝙ ignis qꝛ ꝯͣriat̉ terAn
4