Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
58r
Einzelbild herunterladen
 

DI.X

Diſtinctio. xj. De angeloꝝ miniſterio ⁊ miſſion ꝑ cōꝑationem ad hoīem cui miniſtrant.

geli. Item cum deus loquit̉ mentibus noſtris loquitur anime qͣꝫtum ad ſup̄ma ꝑtem. cum ꝟo angelus lotur ſuggerit ab inferiori. gͦ nō videtur ꝙ eadeꝫ poſſit eēlocutio dei ⁊ angeli. Iuxta hoc q̄ritur cum angelꝰ arpareat ⁊ loquat̉ in ꝑſona dei vtruꝫ ſimiliter poſſit adorari in ꝑſona dei. Queritur etiam vtrum apparitiōesomnes in ſubiecta creatura qͥbus deus apparuit. ⁊ locutiones etiaꝫ facte ſint mediantibus angelis. ℟º dd̓ꝙ ſicut tripliciter dicimur videre deū .ſ. viſione corporali. imaginaria. ⁊ intellectuali In viſione intellectuali videt̉ deus in ſeip̄o lucens. viſione aūt imaginari⁊ corporali videtur deus in ſubiecta creatura apparensSic etiā tripl̓r dicimur audire. Aut ꝑ aliqd̓ ſignuꝫ exterioribꝰ auribus oblatuꝫ. ſicut pluries auditus fuit.in veteri ⁊ in nouo teſta. Aut ꝑ aliqd̓ ſignum in interori ſenſu vel in interiori imagine formatum. Aut ꝑ aqd̓ inſpirationis verbū nr̄is mentibus inſtillatuꝫ.ſicut triplicit̓ audit̉ ita etiā tripliciter d̓r loqui. ẜm q̄in nobis triplicē excitat auditu. Sicut em̄ ſenſum noſtrū ad ſuijpſiꝰ apprehenſionē excitat mediāte ſigno ſerſibili. in quo apparet angelus ex ꝑſona dei. vel deus arparet ex mīſterio angeli. mentē aūt noſtram per ſemeip̄m informat vt ip̄m videat ⁊ cognoſcat. ſic in locutine intelligendum eſt. Nam locutio illa qua deus loper ſignum ſenſibile ſiue exterius ſiue interius. autaut frequenter fit per angelū ſicut dicit Greg. in morAit em̄. cum loquitur deus nobis ꝑ angelum. aliquardo vocē ſuā rebus indicat. aliquando imaginibus ocilis cordis on̄ſis. aliquando imaginibus ante corporos oculos ex aere aſſumptis. aliquādo ſubſtantijs celeſtibus. aliqn̄ terrenis. aliquādo ſimul celeſtibꝰ ⁊ terrenis. ⁊ de omnibꝰ exemplificat. Locutio vero qua deꝰinſpirat aliquid cordibus noſtris. ⁊ ſi poſſit fieri ꝑ angelum excitantem ab inferiori ſicut dicit Grego. ꝙ niqꝫ deus humanis cordibꝰ ita per angelum loquitur.ipſe mentis obtutibus preſentet̉. fit tamen principaliab ipſo deo. Primus igitur ⁊ ſcd̓s modus loquendiangeli eſt ⁊ dei. ſed dei tanqͣꝫ imperantis. angeli vero taqͣꝫ exequentis. ita ꝙ ſermo exequentis referatur ad perſonam imperantis. Hoc aūt poteſt eſſe duplicit̓. Uelcum angelus loquitur in perſona dei. ſicut cum formauit illam vocem Luc. iij. hic eſt filius meus dilectꝰ. ſiue ſicut locutus eſt ad moyſen. Exo. iij. Uel cuꝫ loquit̉vt nuncius dei ꝑferens illud verbum qͣſi a deo. ꝑ quemetiaꝫ modū d̓r dominus loqui per pph̓as. tertius veromodꝰ loquendi eſt ꝓprius ipſius dei. ⁊ ita nō poteſt eadem eſſe locutio dei ⁊ angeli ẜm illum modum. Ex hispꝫ rn̄ſio ad queſtionē ⁊ ꝓ magna parte ad obiecta Nārones que ꝓbant ꝙ eadem locutio poſſit eſſe dei ⁊ angeli procedunt ẜm eum modū loquendi ẜm ꝙ deus loquitur ꝑ angeli miniſterium. ⁊ tuūc eadeꝫ eſt locutio. ſicuteadē ē oꝑatio. ⁊ principaliter mouentis ⁊ inſtr̄i. qͣꝫuisſit ibi diuerſa relatio. ⁊ om̄s ille rōnes hac via ꝓcedūtvt pꝫ. ⁊ ideo cōcedende ſunt. Ad illud vero qd̓ obr̄ irꝯriū ꝙ diuerſaꝝ ſb̓aꝝ agentiū. diuerſi ſunt actus. dd̓ꝫꝙ illd̓ intelligitur de actu primo ⁊ immediato reſpectuvirtutis agentis. Si enim intelligatur de oꝑe oꝑato.ſic non hꝫ veritatē ſimpliciter. maxime qn̄ plura agertia nata ſunt concurrere ad vnum effectu. ⁊ ſic ē in ꝓpoſtto Nam locutio angeli ſic eſt ab angelo vt non exclidat ſꝫ īcludat oꝑatōne dei. actio tn̄ dei q̄ ē idē qd̓ ip̄e deꝰnon pōt eē eadem cū locutione angeli. ſꝫ iſtius locutionis effectꝰ ⁊ dei ⁊ angeli eē pōt. Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ locūtio dei non eſt aliud qͣꝫ verbum dei. dd̓m ꝙ ſicut priꝰ dictuꝫ eſt. ſicut loqui eſt interius ⁊ exterius. ita eſt ſermo

ndum eſt ꝙ angeli boni ⁊cͣ.Supra determinauit mgr̄ de angelorū miniſterio qͣꝫtum ad ip̄os angelos miniſtrantes. in hac parte determinat de angelorū miniſterio ꝑ comꝑationeꝫ ad hominē cui miniſtrant. Etquoniam omne officium ſiuc miniſterium laudalile etbonū debet habere premiū. iō pars iſta habet duaſ partes. In pͥma determinat qualiter angeli hominibꝰ miniſtrando eos cuſtodiunt. In ſecunda querit. vtrumangeli ex ipſo actu miniſtrandi in merito vl̓ in premioproficiant. ⁊ incipit ſecunda pars ibi. Preterea illd̓ cōſiderari oportet ⁊c̄. Prima pars habet duas. In prima oſtendit ꝙ boni angeli deputentur ad cuſtodiam. ⁊mali ad exercitium hominum. In ſecunda querit ⁊ determinat vtrum ſinguli deputentur ad cuſtodiam ſingulorum. ibi ſolet autem queri vtrum ſinguli. Similiter ſecunda ꝑs principalis duas hꝫ ẜm duas opiniones ẜm qͣs dupliciter determinat q̄ſtionē ꝓpoſitaꝫ. Inprīa ꝑte ponit pͥmā opinionē q̄ incipit ibi. p̄terca illud

interior ⁊ exterior. Et ſermo ſiue verbum interius nonpoteſt eſſe idem cū ſermone vel verbo angeli. ſꝫ ſermoexterior poteſt. Sermo em̄ interior dei ſiue verbū eiuseſt ipſe deus. ſermo vero exterior ē illius verbi effectusAd aliud dd̓m ꝙ loqui ꝓut deus d̓r loqui per angelum non comparat̉ ad deum ſicut ad ſubiectum ſꝫ ſicutad cām. Non em̄ d̓r illa locutio eſſe dei. qꝛ ſit dei diſpoſitio. ſꝫ qꝛ eſt ab eius imperio. ipſe autē obijcit de locutione interna ⁊ increata de qua nihil ad ꝓpoſitum. Adillud qd̓ obr̄ ꝙ ex alia et alia parte loquitur deus ⁊ angelus. dd̓ꝫ ꝙ obiectio illa procedit de locutione ẜm tertium moduꝫ. Ad illud qd̓ queritur vtrum ſimilitercompetat ei adorari ex perſona dei ſicut competit ex ꝑſona dei apparere et loqui. dd̓m ꝙ ſicut ſermo queꝫ format angelus in ſubiecta creatura dupliciter poteſt referri ad deum. aut mediate aut immediate. Mediatecum angelus pronunciat tanqͣꝫ ſi deus ꝓnunciaret immediate quādo angelus pronuciat vt nuncius dei. ſicintelligendum eſt in apparitione ſenſibili. qꝛ forma illaaut principaliter ducit in angelum qui eſt nuncius deiaut principaliter ducit in deum. ⁊ primo modo poteſtadorari dulia. ⁊ ſcd̓o modo pōt adorari latria ſic̄ adorauit abraham. Ad illud qd̓ vltimo querit̉ vtrū huiuſmodi apparitiones ⁊ locutiones ſenſibiles fiant ſꝑmediante miniſterio angeli. de hoc dubie rn̄det aug. inli. iij. de trinitate Magiſter tn̄ hanc partem innuit qd̓omnes fiant mediāte angelico miniſterio. ſiue fuerintin veteri teſtamento ſiue in nouo. Sed Grego. expreſſius hoc affirmat ꝙ omnes fiant mediāte rationali aliqua creatura. Ait enim ſic in moꝝ. Per angelum loqͥtur dominus. cum ſuperne reuelationis verba audiutur. ſicut dicitur Ioh̓. xj. Clarificaui ⁊ iterum clarificabo. Neqꝫ enim deus qui ſine tꝑe vi intime impulſionis clamat. in parte voce ſuaꝫ ꝑ ſubſtantiā edidit. quācircumſcriptam tempore per humana verba diſtinxitſed de celeſtibus loquens. verba ſua que audiri ab hominibus voluit. rationali adminiſtrante creatura formauit. De his autem apertius habituꝫ eſt in primo li.diſt. xvj. vbi habitum eſt de apparitiōe ſiue viſibili miſſione.

41

42

43

38

24

39

K k 4