Di.LXIIII
modernoꝝ poſitio fuit ꝙ ſub̓a ſpūalis dolere p̄t ⁊ patinō ꝑ actionemalicuius ſꝫ potius ꝑ pͥuationē. Poſuer̄ten ī ⁊ intellexerūt ꝙ anīa deſiderat ſummū bonū quo p̄tpͥuari ꝓpter mala merita in hac vita. ⁊ ideo ex eius carētia generat̉ in ea maxima triſticia. ⁊ hāc penā dixer̄teē poſt hāc vitā ⁊ nō aliam. ſicut nō ē aliud gaudiū ſpiritibꝰ niſi in contemplatōne ſummi boni. Et iſta poſttio fuit algazelis. que licet ꝟitati magis appropinquerit qͣꝫ p̄dicta. nihilominꝰ tamē deficit. Si enī originalipeccato vbi eſt pura pͥuatio iuſticie debetur pena damni ⁊ carentia beatitudinis eterne. actuali peccato qd̓ qͥdem nō tm̄ ꝯſiſtit in pͥuatione. īmo etiam in deordinatadelectatione. non tm̄ debetur eterne beatitudinis carentia. īmo etiā pena aliqua afflictiua. ⁊ ideo dictat fideschriſtiana ꝙ ſpiritus ſeparati cruciantur non tm̄ ꝑ ſūmi boni abſentiam. ſed ꝑ afflictiui preſētiā. Ad qd̓ credendū ſufficit autoritas veritatis Mat. xxv. Ite maledictiī ig. eter. ⁊c̄. Sed intelligētia magis requirit qūoiſtud poſſit ratione ꝑſuaderi. ⁊ ideo huius rei intelligētiā quidā conati ſt̓. dare aſpiciendo ad ordinē diuīe iuſticie. ſicut in opponendo tactum ē. Cum enī duplex ſitordo. ſcꝫ. nature ⁊ diuine iuſticie. Primꝰ ꝯditionis. ſecundus retributōis. ⁊ anima ẜm naturā ſit ſuꝑior ignemerito cauſe peccati efficitur inferior corꝑe. ⁊ ideo diuina iuſticia aīam ſubijcit igni merito peccati. ⁊ ignē ſuꝑponit anime faciēdo ip̄m inſtrumētum diuine iuſticie.⁊ per hoc volūt om̄ia obiecta ſoluere. qꝛ om̄ia ſumūturẜm ordinē nature aſpiciēdo ad anime dignitatem. ⁊ ignis naturalē virtutem. hec autē actio competit igni ꝑvirtutem ſibi datam. ꝑ quā ē diuine iuſticie inſtrumentum. ⁊ paſſio competit anime ꝓpter peccati demerituꝫSed iſta poſitio adhuc nō ſatiſfacit intellectui. nō enīquerimus hic qͥd diuina iuſticia poſſit. ſed qͣliter hocquod facit nature ꝯſonum ſit Amplius. ſi ignis agit ꝑꝟtutem ſibi datā. quare magis deputat̉ huic actioni qͣꝫterre. ⁊ videt̉ ꝙ terre magis. qꝛ peccator cū ſit infimꝰ debet ſubijci creature infime. terra aūt ē infinitum omniūelemētoꝝ ⁊ ſexuuꝫ. ergo ſi qualitas ignis natural̓ nihilfacit ad agendum ī aīam. ſed ſolum videtur ſuꝑadditaſi terre daretur eq̄ bene ageret. ⁊ ordo diuine iuſticie ibiclarius appareret. Et ideo alij ſumere volunt rōnem exꝑte nature ipſius anime. que modū ſumere poſſumusab auguſtino in. xij. ſuper Geneſim. vbi oſtendit ꝙ aīapati pōt corpore patiente etiā acerbiſſimas paſſiones.ſicut ⁊ ibi ꝓbat ꝑ exempla in ſomnis. ⁊ in quadam egritudine et in vexatōnibus Si ergo anima ſecū trahit affectiones ⁊ imagines corꝑales. per illa ⁊ īillis pati poterat in corꝑe preter corpus. etiā ad ignis abſentiaꝫ. ml̓to magis cum ſeꝑata erit pati poterit in illis ⁊ per illaſpreſente igne infernali. qꝛ qͣꝫuis ibi nō ſit paſſio corporalis. eſt tn̄ ibi paſſio aīalis ſiue ſpūalis. que vera paſſio eſt ⁊ vera afflictio. ac per hoc vera punitio. Sꝫ neciſtud fideli anime ſufficit. pro eo ꝙ credimus ſpūs āgelicos qͥ carēt imaginibꝰ ⁊ affectōnibꝰ ex corꝑe tractis igne corꝑeo cruciari. Credimus etiā ꝙ pena illa infernal̓ſit ꝑ verā ignis actōem nō ꝑ fantaſtica imaginatōnem.Ampliꝰ. Si ſubſtātia ſpūalis certa ē. ꝙ ab igne ledi n̄p̄t. ergo imagīatio ignis nō generat ī ea terrorē nec paſſionē niſi aliud occurrat qͣꝫ ip̄ius anīe natura vel diſpoſitio ex corpore contracta. ⁊ ideo cū non poſſit ſufficiēsrō ſumi ex parte diuīe iuſticie q̄ rationem noſtram quietet. nec ex parte ſolius anime que fidei concordet. iō ſumi poteſt ratio aſpiciendo ad vtrunqꝫ. quia ꝑ hūc modum ē dolor. Dolor enī ſicut patet ꝑ auguſtinū. xiiij. de
ciui. dei. ē diſſenſus ab his rebus qͣ nobis nolentibꝰ accidūt. Ad hoc ergo ꝙ dolor generetur in aīa ab aliquoduo cōcurrunt ex ꝑte anime ſcꝫ ꝑceptio ex ꝑte cognitōnis. et deteſtatio ex ꝑte affectōis. Similiter duo requirūtur ex ꝑte agētis. Unū eſt qd̓ īmutet anīe ꝑceptōnemAliud ē quod violēter ⁊ inſeꝑabiliter adhereat contrarepugnātiā volūtatis. Ex his qͣttuor duo ſūt ẜm ordinem nature. ⁊ alia duo ẜm ordinē diuine iuſticie. Ꝙ eīignis īmutet cognitōnē aīe. ⁊ aīa ꝑcipiat actōem ⁊ calore ignis. hoc ē de potētia naturali vtriuſqꝫ. ⁊ hoc pꝫ ſicCū enī ignis agit in cōpoſitū ex anima ⁊ corꝑe. ibi duplex ē paſſio. Una ē naturalis. ⁊ hec ē calefactio corporis. Alia animalis. ⁊ hec ē īmutatio ſenſꝰ. Prima paſſio ē a natura. qꝛ ab igne vt vere agēte. Secūda paſſioab anīa ſeip̄am mouente ⁊ ab igne actionē prebente ẜmꝙ dicit augꝰ. in. vj. muſice. Sicut ergo poſtqͣꝫ ſeꝑaturanima corpꝰ pōt pati ab igne paſſione naturali. qꝛ pōtcalefieri ⁊ inflāmari. ⁊ hoc ꝑ naturalē potentiā vtriuſqꝫ. ſic ſpūs p̄t pati paſſione animali. ⁊ ab igne preſentiīmutari potētia ignis ⁊ anīe. duo ſūt igitur ibi ꝑ ordinem nature. alia duo ꝑ ordinē diuine iuſticie. Ꝙ enimignis aīe indiſſolubiliter alligetur. ⁊ anīa ī eo recludat̉vt in carcere. diuine iuſticie ē ad quā ſpectat malefactorem in carcere recludere. Ꝙ iterū aīa refugiat ignis calorem qͥ ꝑ naturā nocere nop̄t. ⁊ trepediat timore vbi timor nō e. hoc diuine iuſticie ē q̄ facit trepidare peccatores īmittēdo terrorē ⁊ horrorē eius rei qͥ ꝑ naturā ſūt ſuperiores Et qͣꝫuis ſit illud diuine iuſticie. hoc tamē nōeſt ꝯͣ ordinē nature. ſiue ſpūm trepidare vbi trepidiandum nō ē. ſiue ſpūꝫ alligari corꝑi. Et hoc ē qd̓ īnuit auguſ. in. xxj. de ciui. dei. ꝙ ſicut anīa in hoīs ꝯditōne iungitur corꝑi vt dās ei vitā. qͣꝫuis illud ſit ſpūale ⁊ hͦ corporale. ⁊ ex illa ꝯiunctōne vehemēter concipit ad corꝑꝰamorē. ſic ligatꝰ igni vt accipiēs ab eo pena. ⁊ ex illa cōiunctōe vehemēter ꝯcipit horrorē. ac ꝑ hoc ⁊ dolorē quiverus ē. ⁊ ex vero igne corꝑali. ⁊ ex vera applicatōe corporalis ignis ad ſpūm cauſat̉ ẜm quatuor p̄habitasī cōditiones. His viſis ſatis facile ē ad obiecta reſpōdere¶ Qd̓ enī obijcitur de actōne qd̓ ē ꝑ ꝯtrarietatem ⁊ cōtactū. iſtud intelligit̉ de actōe naturali cui reſpōdet paſſio naturalis. et hoc ē ad generandā ſpeciē conſimilemin paſſo ẜm naturā. hic aut ē paſſio animalis qua qͥdeꝫgeneratur ſimilitudo ſpūalis in paſſo. Un̄ Greg. ī. iiij.dyalogo. dicit ꝙ anime ī eo ardēt ꝙ ardorē vident. nontn̄ intedit dicere ꝙ viſio ſit tot a cauſa ardoris. ſꝫ ꝑceptio ignis preſentis cū horrore generat dolorem. qꝛ noneſt cognitio ſpeculationis tm̄. ſꝫ potius experiētie. Etꝑ hoc patet reſponſio ad ſequēs. et etiā ad alias rōnesqꝛ non oportet ibi poni virtutē creatā dari igni ꝑ quāagat ī aīam. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ ex ꝑte patiētis. ꝙ anīanobilior ē corꝑe. dd̓m. ꝙ ſic dicit̉ agere ī aīam cōiunctācarni. ⁊ ibi generare dolorē. nō qꝛ ignis om̄ino ſit faciēſſꝫ qꝛ ꝑ curatōem ignis aīa habet neceſſariā actōem agēdi in ſe. ⁊ patiendi a ſe. cū ip̄a ſit ſeip̄am mouēs. ſicut dicit augꝰ. in. vj. muſice. ſic intelligendum ē in aīa ſeꝑataſed qd̓ ſit hic mediāte corꝑe. ibi ſit īmediate. vnde nec cōiuncta nec ſcꝑata agit vere efficiēdo. ſed actōem p̄bendo⁊ tamē ꝟe dr̄ affligere ⁊ vere penitere. ſicut vere dicit̉ īmutare. qͣꝫuis aīa ſpēm potius in ſe faciat qͣꝫ a corꝑe aliqͦ fiat ī ea. Nec obſtat iſtud qd̓ obr̄ de pctō. qꝛ peccatūnō ſic diſponit ſpūm ad paſſionē vt faciat ip̄m vere materialē reſpectu ignis. cū ſit ſuꝑior ꝑ naturā. ſꝫ mereturapd̓ diuinā iuſticiā vt ſalua natura aīe deꝰ ip̄am igni alliget. ⁊ alligādo incarceret̉. incarcerādo horrorē ſui car
68
6
70