LiberQuartus

mr̄e qͣꝫ cū aliena vxore dormireſꝫ hoꝝ oīm peſſimū ē qd̓ ꝯtra naturā fit. vt ſi vir mēbro mulierisnō ad hͦ cōceſſo vtat̉. ˡ hͦ execrabiliter ſit in meretrice. ſꝫ execrabiliꝰ ſit in vxore.¶ Querit vtruꝫ in cāu p̄dictocopulari de facto. poſſint ꝑ ignorantiā ab adulterio excuſari. determinans ꝙ excuſantur. d¶ Hic q̄ritur de illis feminis q̄putātes viros ſuos int̓emptosvel in capriuitate vel ab iniqͣ dominatione nunqͣꝫ liberādos inaliorū ꝯiugia tranſierūt. ſi illi qͥputabāt̉ ꝑijſſe remeauerint. vtrū eis reddi debeant. ⁊ an ſcd̓ifornicati ſit. ⁊ ip̄e ree adulterij2 De hoc leo papa ſic ait.ᵏ Neceſſe ē vt legitimaꝝ federa nuptiarū reintegrāda credamus. ⁊ remotis his q̄ hoſtilitaſ intulit cuiqꝫ id legitime reformet̉ qd̓ intulit. ꝓcurādūqꝫ eſt vt recipiat qͥſqꝫ quod ꝓpriū eſt. ne culpabilisiudicet̉. ⁊ quaſi alieni iuris perſuaſor habeat̉. qͥ ꝑſonā eiꝰ mariti qͥ iam nō eē eſtimabat̉ aſſum-

pſit. Sic em̄ multa q̄ ad eos qͥ incaptiuitatē ducti ſunt ꝑtinebāt.in ius alienū trāſire potueruntet tn̄ plene iuſticie ē. vt eiſdē reuerſis reformēt̉. Ideoqꝫ ſi viripꝰ lōgā captiuitatē reuerſi. ita īdilectōe ſuaꝝ ꝯiugiū ꝑſeuerantvt eas cupiāt in ſuū redire ꝯſortiū. dimittēdū ē ⁊ inculpabile iudicandū qd̓ neceſſitas intulit. ⁊reſtituēdū qͦd fides poſcit. Sinaūt aliq̄ mulieres ita viroꝝ poſterioꝝ amore ſint capte vt malit his coherere qͣꝫ ad legitimūtrāſire ꝯſortiū. merito ſūt notāde. ita vt eccl̓iaſtica cōione pͥuētur. q̄ de re excuſabili cōtamīatiōꝫ crimīs eleger̄t. Redeāt gͦ īſuū ꝯiugia ſtatū. qꝛ ſic̄ ml̓ieres qad viros ſuos reuerti noluerītīpie ſūt hn̄de. ita ille q̄ redeuntmerito ſunt laudāde. Ex his on̄ditur illos qͥ taliter iūgūt̉ vt credant virū interemptū ꝑ ignorātiā. aliqͣꝫ excuſatōeꝫ hr̄e de pctō⁊ tm̄ primā copulam eſſe legit-timam non ſecundam. veniā tn̄habere ſi careat obprobrio ma-

locū tenet rōe pene lapidatōis q̄ debet̉ blaſphemo. Leu.xxiiij. ⁊ adultero deut̓. xx. Qbr̄ tūc. qꝛ eadē pene infligit̉ilio ꝯtumaci ⁊ ꝓteruo. deut̓. xxj. ℟º. dd̓m ꝙ aliqͥ dicūthͦ eē intelligendū ſic ꝙ ẜm locuꝫ tenet. qꝛ pctm̄ blaſphemīe ē a ꝑte aīe. ſed pctm̄ adulterij ē a ꝑte corꝑis. ⁊ pctm̄homicidij ē a ꝑteꝯiūcti. Sed illd̓non videt̉ poſſeſtare. qm̄ eadempena ꝓ iſtis oībus ē īflicta. oēsem̄ caꝑite plectꝭbant̉. ⁊ ideo melius eſt dicere ꝙhoc intelligiturrōne pene lapidationis. homicidium vero puniebatur ẜm legem talionis.Quod vero obijciebatur de filioinobedientē. dicendum ꝙ nonratione ī obediētie ſolum ſed etiam ratione aliorum peccatoruꝫque erant in diſſipatiōem reipublice. quia luxurioſus et conſimilia. Si queratur quare adulteriuꝫ ita grauiter puniebatur.dicendum ꝙ ꝓpter duo. ſcilicꝫquia erat in deſtructionem cōcordie. ac per hͦrei publice. qꝛ erat gn̄atiuū magne īfamie. poſtremo rōne ꝓnitatis magne. ⁊ hec etiā ē cā qͣre tā gͣuis pnīa provxoricidio īponit̉ vt ꝓnitas refrenet̉. i ¶ Hoc execrabiliter fit ī meretrice ⁊c̄. vr̄ falſū dicere. qꝛ magꝭ peccat qͥ abutit̉ re nō cōceſſa qͣꝫ qͥ re cōceſſa. qꝛ ille dupl̓r iſtevno mō. ergo gͣuiꝰ ille. ¶ Itē aug. de bono ꝯiugali. an̄illud v̓bū in origīali dic̄. In rebꝰ ad vtēdū ꝯceſſis lōgfit rōnabilius qͣꝫ in eis q̄ nō ſūt cōceſſa. vel mīor vel rarexceſſꝰ. gͦ cū vxor ſit ad vtēdū ꝯceſſa. pꝫ ⁊c̄. ℟º. dd̓ ꝙ exceſſꝰ ī vſū vxorꝭ p̄t eē dupl̓r. aut ẜm naͣꝫ. aut ꝯͣ naͣꝫ. ſi ẜꝫnaturā. tolerabiliorē ī vxore ꝓpt̓ hͦ ꝙ hꝫ excuſatōꝫ aliqꝫSi ꝯͣ naturā. ecōtra ē. qm̄ in mr̄imonio ſūt q̄rēda bonamr̄imōij. ⁊ honeſtiꝰ tractāda ē ꝯiūx qͣꝫ meretrix. iō cumpctm̄ ꝯͣ naturaꝫ ſit ꝯͣ bona mr̄imōij. ⁊ ſit in ꝯtumeliamvxoris cui ē q̄dā honeſtas maior ī tractādo cā exhibēdahinc ē ꝙ gͣuiꝰ peccat qͥ facit ī vxore. ⁊ iō ēt d̓r ꝙ ꝓpt̓ illudpctm̄ .ſ. ꝯͣ naturā ml̓r p̄t dimittere ⁊ fugere viꝝ. ⁊ ſic pꝫꝙ qͣꝫuis pl̓ibꝰ mōis peccꝫ qͥ peccat cū meretrice qͣꝫ qͥ peccat cū vxore. tn̄ h̓ ītenſius peccat ꝓpt̓ maiorē ꝯtēptū.k ¶ Neceſſe ē vt legittimaꝝ ⁊c̄. q̄rit̉ hic ſi aliqͥs moriat̉ ⁊reſuſcitet̉. vtꝝ vxor ſua ſibi reddēda ſit. Et ꝙ ſic vr̄ perlr̄aꝫ iſtā. qꝛ pͥme nuptie fuer̄t ligittime. Itē apꝑet ꝑ illd̓

qd̓ d̓r heh̓ .xj. acceperūt ml̓ieres de reſurrectiōe mortuosſuos. Itē rōe vr̄. qꝛ illi qͥ reſuſcitāt̉ n̄ pͥuāt̉ hereditate paterna. gͦ nec iure vxoris. Itē qͥ reſuſcitāt̉ dīno iudicio vtdormiētes ſt̓. ſꝫ mrimōia ſt̓ regēda iure poli. gͦ ſi qͣꝫtū addeū h̓dormiēs iudicat̉. ⁊ ſic̄ ſonꝰ n̄ ſoluit mr̄imōi. ita nectal̓ mortuus vtvr̄. Itē ſi ſoluit̉.ergo ſi reſurgatoꝑtꝫ ꝯͣhi cū eadē. gͦ bigamusiudicat̉. gͦ ſi nonoꝑtꝫ ꝙ ꝯͣhat. vrꝙ pͥmum vinculū adhuc manetꝯͣ. Ro. vij. mortuo viro ſolutamulier lege viri.vr̄ gͦ ꝙ mrimo.ſit ſolutū. Itempōat̉ ꝙ ml̓r viromortuo ſtatimꝯͣhāt. ꝯſtās ē cūnon ſit alligataquia non eſt cuiligetur. ꝙ matrimonium eſt verum. ergo ſi primus reſurgat.propter hoc nōſoluetur. Itemita vere mortuꝰeſt iſte ſicut illequi incineraturSed tali quando reſurget nonreddetur vxor.ſicut dominusdeterminat.Mathei. xxij. gͦpari ratione vtdetur in propoſito. ¶ ℟º. dicenduꝫ ꝙ ſicut ſuperius dictum eſt vinculuꝫ mrimonile non fundat̉ in anima. ſed in cōiunctovnde cum aliquis ſtatim parit altera pars relationis.Et ideo vinculum ſtatim ſoluitur. ⁊ ſi mulier alij eſſetmatrimonialiter iuncta non eſſet ſeparanda. Si tamēalij non eſt iuncta et ipſe vult eam. ex quadam honeſtate eſt ei reddenda. ¶ Quod ergo obijcitur ꝙ ſunt reintegranda. verum eſt quando ſolum de facto ſunt ſoluta. ¶ Quod obijcitur de Hebreo. xj. Dicendum ꝙ mulieres acceperunt mortuos filios non maritos. ¶ Qd̓obijcitur de hereditate. dici poteſt ꝙ illud eſt etiam gratia et honeſtas ꝙ ei reddatur. attamen nō eſt ſimile. qꝛde vxore nihil poteſt vir poſt mortem diſponere. Preterea aliud eſt de rebus. poteſt enim reſtari de rebus.ſed non poteſt vxorem relinquere alij. Quod obijciturꝙ ſunt dormientes. Dicendum ꝙ verum eſt reſpectupotentie. ſed reſpectu veritatis in iudicando deus iudicat talem vere mortuum. ¶ Ad illud quod queriturvtꝝ ſit bigamꝰ. dici poteſt ꝙ n̄ ſi illa n̄ cognouit virumalterum. eo ꝙ non diuidit carnem. nec illa diuiſit.l ¶ Ideoqꝫ ſi viri poſt longam captiuitatem reuerſi. ⁊cetera. Uidetur male dicere. quia ex hoc videtur ꝙ no

9

1o

li