Druckschrift 
... in Quartum libru[m] Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
151v
Einzelbild herunterladen
 

LiberQuartus

ēre. iiij. li. de ſponſalibꝰ. tue frat̓nitati ⁊cͣ. Mr̄imoniūin ꝟitate ꝯtrahit̉ ꝑ legitimū viri ⁊ mulierꝭ ꝯſenſum. ſꝫneceſſaria ſunt verba qͣꝫtū ad eccl̓iam ad ꝯſenſum expͥmendū de pn̄ti. ergo vr̄ ꝙ qͣꝫtuꝫ ad deū ſit mr̄imonium. Itē rōne alia vr̄. qꝛ pctm̄ adulterij ſiue fornicatiōisſolo interiori cōſenſu iudicat̉ ꝯſmumatū. etiam ſine ſigno exteriori. ergo ſi plꝰ pōt ꝯſenſus caſtꝰ qͣꝫ incaſtꝰ. pꝫ⁊cͣ. Itē cōſenſus ꝟborū exteriorū nō vnit niſi ꝑ conſenſum interiorē. ſꝫ vbi vnū ꝓpt̓ alterū vtrobiqꝫ tm̄.vr̄ ꝙ ſi aſſit vnꝰ ꝯſenſus exterior idē oīno faciet. Ialique due ꝑſone ꝯſentiunt eque intenſe ⁊ plene an expreſſionem et poſt. ergo ſi poſt expreſſionem eſt matrimonium. ⁊ ante ſimiliter. Item ſi aliquis voueatinterius tm̄. nihil vouet. ⁊ tn̄ obligat̉ ad votū. ergo ſil̓rſi cōſentit interiꝰ tm̄. Si tu dicas ꝙ nō ē ſil̓e. qꝛ votumfit deo qͥ videt corda. mr̄imoniū ꝟo reſpectu hominisqͥ corda neſcit. Obr̄ tūc ꝙ ſaltē in cōſpectu dei debet eēmr̄imoniū. Itē hͦ on̄dit̉ ꝑ ſil̓e. qꝛ qͥ ꝟe cōtritꝰ ē interius in conſpectu dei vere penitēs iudicat̉. etiā ſi nō aſſitꝯfeſſio oris. ergo ſil̓r ⁊ in mr̄imonio. Cōtra. matrimoniū ē ſacr̄m. ſꝫ om̄e ſacrmē ſignū. ⁊ ſignū ē qd̓ offeriſe ſenſui. ergo ⁊c̄. Itē ſi cōſenſus interiꝰ faceret mr̄imoniū. ergo cū neſciat hō occulta alteriꝰ. neſciret vtrūeēt vir illiꝰ an nō. ergo ſi alij cōiungeret̉ exteriꝰ. neſcircvtꝝ eēt mr̄imoniū. ⁊ ita in ꝑiculo ſe poneret. Itē qͣꝫtūcūqꝫ velim volūtate plena alteri aliqͥd dare. nullumius acqͥrit̉ illi ex mea volūtate ſi nō ꝓmittā exteriꝰ ꝑ ſignū. Sꝫ in mrimonio ius acqͥrūt cōiuges int̓ ſe inuiceergo ⁊cͣ. Itē rōne videt̉. qꝛqꝫtūcūqꝫ credat aliqͥs ⁊ innuat. niſi ẜmonē expͥmat ego te baptiſo nō baptiſat. gͦa ſil̓i vr̄ ꝙ nō ꝯtrahat qͣꝫtūcūqꝫ cōſentiat niſi ẜmonē expͥmat. ⁊ ex hͦ vr̄ ꝙ mutꝰ nō poſſit cōtrahere. ℟º. dd̓m q̄ad oīs ſacri eē neceſſario reqͥrit̉ ſignatio ſiue exp̄ſſio. oēem̄ ſacr̄m ſignū ē. ⁊ vt ſignū adminiſtrat̉. ⁊ iō iſtud ē neceſſariū. ſꝫ in aliqͥbꝰ ē materia determinata. ⁊ forma ꝟborū p̄ſcripta. q̄ vim hn̄t ſibi ad hͦ datā. ⁊ talia ſacr̄a nūqͣꝫ fiunt niſi illa ꝟba pronūcient̉. In aliqͥbꝰ aūt non venit vis a ꝟbo exteriori ſꝫ ab intrinſeco. vt in pnīa qͣꝫtuꝫad ꝯfeſſionē. ⁊ in mr̄imonio. ⁊ in talibꝰ ſufficit qualiſcūqꝫ fiat exp̄ſſio ſiue ꝟbo. ſiue ſcpͥto. ſiue etiā quocūqꝫnutū alio. Cōcedendū ē igit̉ ꝙ mr̄imoniū non cōtrahilniſi cōſenſus exteriꝰ expͥmat̉ vel ꝑ ꝟba cōueniētia. vl̓ ꝑnutus idē importātes. ⁊ ꝑ hͦ ptꝫ pͥmū ad pͥmā ꝑtē. Ptꝫetiā ꝙ int̓ mutos pōt ꝯtrahi. nō tn̄ ſine aliqͦ ſigno. Similiter pꝫ vltimū ad oppoſitū. ꝙ nō ē ſil̓e de baptiſmovel pctō. Ad illd̓ qd̓ obr̄ de adulterio vel pctō. dd̓mꝙ nō ē ſil̓e. qꝛ pctm̄ ē in interiori deordinatiōe. ſꝫ ſacr̄mꝯſiſtit in exteriori ſigͣtione. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ ꝙ ē ibivnū propter alteꝝ. ergo vtrobiqꝫ tm̄. dd̓m ꝙ differt dicere vnū ꝓpter alteꝝ. qꝛ vbi ē dicere vnū ꝓpt̓ alterū. eſtponere duo. quorū alterū ē ſic̄ efficiēs. alteꝝ ſic̄ inſtr̄m⁊ nō ē veꝝ ꝙ efficiēs poſſit tm̄ ꝑ ſe qͣꝫtū pōt cū īſtrumēto. Ꝙ aūt d̓r vbi vnū ꝓpter alteꝝ. veꝝ ē cū loqͥt̉ de vnitate obiecti. vbi propt̓ dic̄ cām formalē. vt video colorem qꝛ lucidū. ⁊ amo vinū. qꝛ dulce. ⁊ ſic in ſil̓ibꝰ. Adilld̓ qd̓ obr̄ de voto. dd̓m ꝙ nō ē ſil̓e propt̓ duas rōes.Una. qꝛ votū nō ē ſacr̄m. Alia qꝛ obligat ſe hō deo acquē cogitare ē loqͥ. mr̄imoniū aūt ē ſacr̄m ꝑ qd̓ obligat̉hō hoī. Ad illd̓ qd̓ obr̄ ꝙ ꝟe ꝯtritꝰ d̓r penitēs. dd̓mꝙ veꝝ ē de pnīa ꝟtute. ſꝫ nō ſacro. mr̄imoniū aūt eſt ſacramentū nō ꝟtus. ⁊ propterea ē ad alterū ſemꝑ nō adſe ſicut cōtritio. ⁊ ideo nō ē ſimile vt ptꝫ. Queſtio. v.Utrū cōſenſus de pn̄ti exp̄ſſus in occulto verū faciat

mr̄imoniū. Et ꝙ nō vr̄. qꝛ euariſtus papa dic̄ ⁊ habet̉in littera loquēs de occultis ⁊ claideſtinis cōnubijs.nō cōiugia ſꝫ adulteria vel fornicatiōes ſunt. Itē hͦ ipſum vr̄ rōne q̄ ꝑſone q̄ ẜm inſtitutionē eccl̓ie nō ſunt legitime ad mrimoniū cōtrahendū. vt frat̓ ⁊ ſoror in ſecūdo gradu. ſi de facto cōtrahūt. nihil faciūt. īmo ſeꝑarant̉. cū ergo hmōi clamdeſtina ſint cōtra eccl̓ie prohibitionē. ergo nihil fit in eis. Itē ſi aliqͥs cōtrahat cuꝫaliqͣ in occulto. ⁊ cū alia in manifeſto. ⁊ veniat̉ ad iudiciū eccl̓ie. eccl̓ia dic̄ illā vxorē quā accepit in manifeſtoergo ſi recte iudicat illa ē vxor. ergo alia nō fuit vxor. Itē mr̄imoniū ē ſacr̄m eccl̓ie. ergo debet accipi in facie eccl̓ie. ergo ſi accipit̉ in occulto nō ē ſacr̄m eccl̓ie. ergo nec veꝝ ſacr̄m. ergo nec mr̄imoniū. Cōtra. ſacrmmr̄imonij pro materia hꝫ ꝑſonas legitimas. ⁊ pro forma cōſenſum. ſꝫ hec duo integre pn̄t eē in occulto. g ⁊cͣ Itē ita baptiſatꝰ ē aliqͥs in occulto ſic̄ in manifeſto.ergo mrimoniū ē ita in occulto ſic̄ in manifeſto a ſimili Itē cōtractꝰ mr̄imonij ē ꝑ ꝟba maris ⁊ femine alijsnihil agētibꝰ nec dicētibꝰ. ergo ita ē integruꝫ ſi fiat illisabſentibꝰ ſic̄. ⁊ pn̄tibꝰ. Iuxta hͦ q̄rit̉ qͣre eccl̓ia prohibuit mr̄imoniū cōtrahi in occulto. cū alias eēt licitū. ⁊ nōprohibuit aliquē baptiſare in occulto vel etiā cōẜuar℟º. dd̓m. ꝙ ad eē mrimonij iſta duo ſufficiūt .ſ. legitimitas in ꝑſonis. ⁊ vnitas in cōſenſu. Ad ſolēnitatē vero ⁊ decorē ſiue honeſtatē reqͥrit̉ ⁊ parentū traditio. etſacerdotū bn̄dictio. hec aūt ita ſunt ad decoreꝫ ſacr̄i. vttn̄ ſint de ncc̄itate p̄cepti. Et rō huiꝰ ē vitatio ꝑiculi. qꝛfrequēter qͥ in occulto cōtrahūt penitēt. ⁊ cū alijs de facto cōtrahūt. ⁊ cū nō pōt pͥmꝰ cōtractꝰ ꝓbari. ncc̄e habꝫeccl̓ia decipi ⁊ cōtra veritatē dare ſnīam. ⁊ ideo oporituit talia ꝓhibere. hinc ē ꝙ ſi aliqͥs cū aliqͣ cōtrahit ī occulto. qͣꝫuis ſit mr̄imoniū. tn̄ cōiūctio illa nō ē ſine peccato. ſicut nec cōiunctio fornicarij. nō tn̄ tm̄. ⁊ inde ē ꝙeuariſtus dicit. ꝙ nō ſunt cōnubia ſꝫ adulteria propterculpā. Ad illud qd̓ obr̄. ꝙ illd̓ mr̄imoniū fit qd̓ contra inſtitutionē eccl̓ie irritat̉. dd̓m ꝙ q̄dā īſtituit eccl̓iacirca hͦ ſacrm tāqͣꝫ nccͣria. vtpote q̄ ꝑſone ſūt legitime.Quedā tanqͣꝫ expediētia. vtpote in aꝑto cōtrahere. Etmr̄imoniū qd̓ pͥmo mō fit cōtra īſtitutiōeꝫ eccl̓ie irritaeccl̓ia. qd̓ ſcd̓o mō minime. Ad alid̓ rn̄dēdū ꝙ eccl̓iain caſu illo ncc̄rio decipit̉. nō tn̄ decipit̉ vt nō iuſte iudicet. qꝛ iuſte iudicare ē iudicare ẜm allegata. decipitutn̄ ẜm ꝟitatē latētē. Ad illd̓ qd̓ obr̄ ꝙ ē ſacr̄m eccl̓ie.dd̓m ꝙ veꝝ ē. tn̄ accipit̉ etiā ab alijs qͥ ſunt extra eccleſiā vt baptiſmꝰ. nō tn̄ ad ſalutē niſi ab his qͥ ſunt inipſa eccl̓ia. ⁊ baptiſmꝰ accipit̉ in occulto qꝛ ſacr̄m ncc̄itatis. ⁊ nō ē ibi ꝑiculū īmo vitat̉ ꝑiculū. ſꝫ illd̓ in facie eccleſie accipit̉ ſalubrius. in occulto vero accipit̉ ꝟe ſꝫ nōſalubrit̓. qꝛ cōtra eccl̓iaſticā ſanctionē. Queſtio. vj. ⁊ vltima.In qͥd debeat ce cōſenſus. ⁊ ꝙ incarnalē copulā videt̉qꝛ ita dicit Hiero. ꝙ vouētibꝰ ꝟginitatē nō ſolū nubere ſꝫ etiā velle nubere dānabile ē. ſꝫ nō eēt dānabileniſieēt cōtra votū. ⁊ nō eēt cōtra votū niſi cōſentirēt in opꝰcarnis. ergo ncc̄e erat in illd̓ cōſentire Itē in oīa in ꝙͣcōſentit vir ⁊ vxor. pn̄t cōſentire frat̓ ⁊ ſoror licite excepta copula carnali. ergo ſi int̓ fratrē ⁊ ſororē nō pōt licite cōtrahi mr̄imoniū. pꝫ ⁊cͣ. Si tu dicas mihi ꝙ oꝑtꝫcōſentire in copulā cōiugalē. qͣro qͥd vo ect̄ copula coniugalis. ⁊ tādē oꝑtet ad hͦ deuenire ꝙ ibi includat̉ copula carnalis. Itē Aucꝰ. dic̄ ⁊ habet̉ infra di. xxx. ⁊ loquit̉ de puriſſima virgine. cōmittēs virginitatē ſuā diuine diſpoſitiōi cōſenſit in carnalē copulā. ſi gͦ nullū

24

18

25

26

19

27

20

21

22

23