Di.XVII

¶ QueſtioUtꝝ neceſſe ſit ꝙ attritio p̄cedat impij iuſtificationemſiue contritione. Et ꝙ ſic videt̉. qm̄ ſi d̓s iuſtificaret ſine p̄paratōe. tūc etiā ſine motu lib. arb. iuſtificaret. qd̓quidē nō facit ſicut dicit Augꝰ. qͥ creauit te ſine te. noniuſtificat te ſine te. tūc ergo q̄ro ꝑ qͥd īmediate ſe p̄paratSi ꝑ actū aliū qͣꝫ doloris. cū gr̄a ſit deletiua ſine p̄paratione. illū actū nō expellet ſꝫ formabit. ergo ſine om̄i cōtritione p̄t iuſtificari. ſꝫ hoc ē falſum. ergo. ⁊c̄. ¶ Itemgratia ꝑ ſe ſufficiens eſt delere culpā exquo venit ī animam. ergo ſi relinquitur actus. videt̉ hoc eſſe magꝭ acintroducendā gratiā qͣꝫ ad iuuanduꝫ introductam. ſedtus doloris ante infuſionem gratie eſt attritio. gͦ ⁊c̄.¶ Itē licet dolor ſit motus inſtātaneꝰ. nō tamē elicitura lib. arb. niſi ꝑ preꝑationē ⁊ collationē que fit in tēpore. ſed iuſtificatio fit in inſtanti. gͦ neceſſe ē ꝙ ante illudinſtās lib. arbi. dolere incipiat. Cōtra. videmus paulūiuſtificatū in quo nulla preceſſit p̄paratio nec̄ attritio.Item. Ambro. Neſcit tarda molimina ſpūſſ. gratia. gͦſtatim pōt totū fieri. ergo. ⁊c̄. ¶ Itē ſi requiritur dolorp̄cedens. aut ille dolor informat̉ adueniente gratia autnon. Si ſic. ergo attritio fit cōtritio. ⁊ opus mortuumfit viuū. qd̓ ē incōueniēs. Si nō informat̉. ergo neceſſeeſt dolorē nouū elici. ſꝫ ſimiliter poſſet elici ſi ille nō preceſſiſſet. ergo. ⁊c̄. ¶ Itē iuxta hoc querit̉ vtꝝ attritio fiat cōtritio. Et ꝙ nō videt̉. qꝛ ortū habet a timore ẜuili.qui expellit̉ nō format̉. Ꝙ aūt fiat videt̉. qꝛ ortum habet a fide informi. q̄ nō expellit̉ ſꝫ format̉. gͦ ſimilit̓ ⁊ attritio. ¶ ℟º. dd̓m ꝙ ẜm ſpeciale pͥuilegiū pōt d̓s iuſtificare ſine om̄i p̄ꝑatōne. cū ſcd̓m lege cōem nō iuſtificꝫniſi eos qͥ ſe p̄parāt. ſicut dicitur in zachar̄. .j. Cōuertimini ad me. ⁊ ego ꝯuertar ad vos. et qꝛ p̄paratio debeteſſe ſcd̓m cōuenientiā ad iuſtificatōem in qua eſt motꝰlib. arb. ⁊ cōtritio. neceſſe eſt ꝙ homo ſe p̄paret motu fidei ⁊ doloris. ita ꝙ gratia inueniat lib. ar. ī vtroqꝫ iſtorum actuum. vel etiā ſūme paratū ad vtrunqꝫ in quodin eodē inſtāti paratū ſit moueri in quo gr̄a aduenit. ⁊cōcedende ſūt rōnes ad iſtā ꝑtem. ꝓcedūt em̄ ſcd̓m legēcōem. q̄ nō p̄iudicat priuilegio ſpeciali. Et ideo patetde paulo. Similiter ꝙ neſcit tarda mo. dd̓m. ꝙ verumeſt ꝙ gratia ſubito venit. ſed tamē hō nō ſubito p̄ꝑatur¶ Ad illud qd̓ obr̄. vtrū ille dolor formetur. aut nouꝰeliciat̉. illi qͥ dicūt ꝙ contritio ſequit̉ culpe remiſſioneꝫdicūt ꝙ nouus elicitur. ⁊ ꝙ pꝰ infuſionē gratie omnesvirtutes habēt nouos actus. Sed illi qͥ dicūt ꝙ contritio eſt in inſtanti iuſtificatōnis. neceſſe habēt dicere ꝙdolor ille formetur a motu fidei ſiue li. arb. ¶ Ad illudgͦ qd̓ q̄ritur. vtrū attritio fiat cōtritio. dd̓m ꝙ iſtud tripliciter pōt intelligi. aut ꝙ habitꝰ quo quis atterit̉ forretur ⁊ illo conteratur. ſicut fides informis fit formata. ⁊ hoc credo verū. credo enī ꝙ habitus penitentie informis per aduentū gratie formet̉. nec eſt ſiml̓e de timore ſeruili. in quo viuit volūtas peccādi. Secūdo modopōt intelligi qͣꝫtum ad actū ſubſtratū. ⁊ adhuc concedoꝙ actus in pͥncipio ſui eſt attritio. ſed anteqͣꝫ interrūpatur fit contritio. ſicut patet de motu qͦ quis vadit ad eccleſiā ſi infūdatur ei gratia in via. Tertio mō pōt intelligi qͣꝫtū ad ꝯditōem ſuꝑadditā. ꝙ opus mortuū ſcd̓mpartem illam qua mortuū eſt fiat viuum. ⁊ hoc impoſſibile eſt. quia pars illa motus tranſijt. ⁊ fuit informis⁊ nunqͣꝫ format̉. qꝛ non reſumit̉ idem quod preterijt.¶ QueſtioUtrū cōfeſſio neceſſario ſequat̉ iuſtificationē. Et ꝙ ſicvidet̉. qꝛ ita peccator tenet̉ cōfiteri. ſed ꝯſtat ꝙ gr̄a non

abſoluit ip̄m a preceꝑto cōfeſſionis. ergo pꝰ gratiā ſuſceptā adhuc tenet̉. ¶ Ite cōtritus ⁊ confeſſus tenet̉ ſatiſfacere. ſed ꝯfeſſio nō abſoluit a ſatiſfactōne que ē poſterior ipſa ergo nec contritio a confeſſione. ſed contritus ē iuſtificatus. gͦ iuſtificatus tenet̉ confiteri. ¶ Itēdominꝰ p̄cepit penitētiā agere Mat. iiij. Sed ī ꝑfectione penitētie ſūt iſta tria. cōtritio. ꝯfeſſio. et ſatiſfactoſicut dicit mgr̄ in lr̄a. ſupͣ. diſ. xvj. in pͥncipio. ergo nonimplet homo p̄ceptum niſi confiteatur. ergo tenet homo confiteri qͣꝫtumcunqꝫ iuſtificatus. ¶ Item iuſtificationi neceſſarium eſt ꝓpoſitum confitendi. Sed propoſitum aut deſinit eſſe efficax. aut exit in actū cū ſe offerunt tempus ⁊ locus. ſed ꝓpoſito confitendi deſinente deſinit aliquis eſſe iuſtus. ⁊ neceſſe eſt nō eſſe ꝓpoſitūefficax vel hominē confiteri. ergo vel neceſſe eſt ꝙ poſtiuſtificationē homo cōfiteatur. vel ꝙ a iuſticia cadat.Cōtra. qui habet iuſticiam. habet om̄e quod ad ſaluteꝫeſt neceſſarium. Sed om̄is iuſtificatus habet iuſticiaꝫergo habet om̄e qd̓ ad ſalutē eſt neceſſarium. ſi ergo cōfeſſio nō eſt neceſſaria ad iuſtificationē. nec pꝰ iuſtificationē ē neceſſaria ad ſalutē. ergo iuſtificatus ad cōfeſſionē nō tenet̉. ¶ Itē ſi iuſtificatus tenet̉ ad cōfeſſionemaut ergo ꝓpter deletionē culpe. aut ꝓpter deletionē pene. Nō culpe. qꝛ culpa iā deleta eſt. Nō pene. qꝛ tantapōt eſſe contritio ꝙ delet totam penā. et ſi aliqd̓ reſiduum ē. pōt deleri ꝑ ſatiſfactionē exteriorē. gͦ nullo modotenet̉. ¶ Itē duplex ē forum .ſ. forum dei ⁊ foꝝ eccleſie.ſcd̓m foꝝ dei punit̉ quis in purgatorio multo grauiuſqͣꝫ in hoc mundo. ſcd̓m forū eccleſie in hac vita. Sꝫ pōtqͥs renūciare iudicari in foro minori. vt trāſferat ſe adforum maius. ergo aliqͥs licite poſt ꝯtritionē pōt expectare penā purgatoriam. ergo nō tenet̉ iudicari in foroeccleſie. ergo nec confiteri ¶ Itē ponatur ꝙ aliquis cōteratur. ⁊ nihil cogitet de confeſſione. cōſtās eſt iſte hꝫgrām. ⁊ non obmittit. ergo nō cadit a gratia. qꝛ non interuenit contemptus. ergo qͣꝫdiu non cogitat non peccat. eſto ꝙ ſic moriat̉. cōſtat ꝙ ſaluat̉ etiā ſine cōfeſſioneergo. ⁊cͣ. ⁊ ad hoc ſunt multe auctoritates quas adducit magiſter in lr̄a. ¶ ℟º. dd̓m. ꝙ confeſſio ē inſtitutaſub p̄cepto. ſicut melius patebit infra. ⁊ ideo quia ab hͦp̄cepto peccās per ſuſceptōnē gratie nō abſoluitur. adhuc confiteri tenet̉. ⁊ ideo ſi nō confitetur. cadit a iuſticia. Sicut enī nullus pōt iuſtificari qͥ ſacramenta contemit. ſic nullus in iuſticia ꝑſeuerat ſi poſt iuſtificatōnē ex cōtemptu negligat confiteri. ⁊ iō ſi p̄t ꝯfiteri ⁊ nōcurat. cadit a iuſticia cum cadit a ꝓpoſito ꝯfitendi. ſiue quo iuſtificari non poterat. Cōcedendū ergo ꝙ confeſſio pꝰ iuſtificatione eſt neceſſaria neceſſitate p̄cepti.a qua tamē excuſat impoſſibilitas. vn̄ ⁊ rōnes ad hāc ꝑtem ſunt concedende. Ad illud ergo quod obijciturqui habet iuſticiā habet om̄e qd̓ neceſſariū ē ad ſaluteꝫ.dd̓m ꝙ verū ē ſi ꝑſeueret in illa. ſed qͣꝫuis ſine confeſſione poſſit quis iuſticiam adipiſci. tamē in illa nō poteſtdiu ꝑmanere ſine confeſſione quin obmittat. Nō ſoluꝫaūt ſūt neceſſaria ad ſalutē illa que neceſſario requiruntur ad iuſticie adeptionem. verumetiaꝫ illa que requirūtur ad habite conſeruationem. ¶ Ad illud qd̓ obijcitur. aut eſt neceſſaria ꝓpter deletionē culpe. ⁊c̄. Dd̓m .iꝙ iſta nō eſt ratio. ſed inſtitutio. quia enī confeſſio inſtituta eſt ſub precepto. ideo nemo abſoluitur. ſed quilibet tenetur qͥntumcunqͣꝫ pena ⁊ culpa deleatur. Ualet tamen ad deletionem culpe q̄ntum ad eos qui ſe nōparauerunt ſufficienter omnino. et etiam pene qͣtū adalios. ⁊ ad multas vtilitates ſicut infra melius appare

41

42

45

43

46

46

47