Di.XVII
¶ D intelligentiā prime queſtiōis quaꝫ ponit h̓mgr̄ querit̉ in ꝑte illa de iuſtificatiōe impij. etcirca hͦ duo pͥncipalit̓ querunt̉. Primo de hisque ſunt nccͣria ad iuſtificationē impij abſolute. Secundo querit̉ de ipſis in comꝑatiōe adinuicē. Circa pͥmū q̄rūt qͣttuor. Prīo q̄rit̉ vtrū ad iuſtificationeꝫ impij ſit nccria gr̄e in fuſio. Scd̓o vtrū nccͣriꝰ ſit motꝰ li.ar. Tertio vtrū ncc̄ria ſit cōtritio. Quarto vtrū neceſſaria ſit cōfeſſio,¶ Queſtio .j.¶ Ꝙ ad iuſtificationē impij ncc̄ria ſit gr̄e in fuſio vr̄Roma. iiij. Iuſtificati ꝑ gr̄am ⁊cͣ. ¶ Item rōne vr̄. qꝛpctm̄ eſt pͥuatio. ſed nō remouet̉ pͥuatio niſi ꝑ collationē habitꝰ. ergo cōfert̉ in deletiōe pctī aliqͥs habitꝰ. ſedpctm̄ deo diſplicebat ⁊ diſplicere faciebat. ergo ab oppoſitis habitꝰ ille deo placet ⁊ placere facit. ſed huncdicimꝰ gr̄am gratū faciētē. ergo ⁊c. ¶ Itē ꝑ pctm̄ ſeꝑatur homo a deo. ergo ab oppoſitis in iuſtificatiōe vnitur deo. ſed vnio in deo nō eſt ſine diſpoſitiōe vnienteqꝛ tūc pctōr inimicꝰ deo hr̄et gr̄am dei. ergo ⁊c̄. ¶ Itemnō decet eē poſt hūc ſtatū niſi duo loca .ſ. glorie ⁊ peneergo nō decet hoīeꝫ eē niſi in ſtatu in qͦ poſſit eē in altero iſtoꝝ. ergo hoīeꝫ mortalē ncc̄e ē eē vel in culpa vel īgr̄a. ſed ꝑ iuſtificationē recedit a ſtatu culpe. ergo neceſſe eſt ſibi conferri habitum gr̄e. ¶ Cōtra. Eſa. xliij.Ego ſum qͥ deleo iniqͥtates tuas ꝓpter me. ergo deletioculpe erit ante babitū gr̄e. ¶ Itē nō minꝰ eſt impiū iuſtificare qͣꝫ ercare. ſed deꝰ creat ſine medio. ergo ⁊ iuſtificat. ¶ Itē lapſus fuit ꝓprie ab īnocētia. in culpā. crgo cū reformatio rn̄deat deformatiōi. dꝫ hō in purā innocentiā reſtitui. ſed hec media ē int̓ culpā ⁊ gr̄am. ergo ⁊c̄. ¶ Itē ſi gr̄a expellit culpā. aut qn̄ eſt. aut qn̄ nōeſt. Si qn̄ eſt. ſed accidētꝭ eē eſt ineſſe. ergo expellit culpam cū ſubiecto ineſt. q̄ro a qͦ ſubiecto. Nō ab alieno.nec a ſuo. qꝛ pͥus ē culpaꝫ expelli qͣꝫ hoīem glorificari.Si qn̄ nō eſt. ſed nihil agit qn̄ nō eſt. ergo nō expellit.¶ Itē iuſtificatio ē gr̄a q̄dā. ergo ſi a gr̄a. ſimilit̓ aliab alia. ⁊ ſic in infinitū. ¶ ℟º dd̓m qꝛ in oī oꝑe dn̄i ēmīa ⁊ veritas. hec maxīe ī nobili oꝑe oꝫ eē .ſ. in oꝑe iuſtificatiōis. Qm̄ igit̉ hō peccauit ⁊ nihil ante gr̄e infuſionē apud deū meruit. deꝰ iuſto iudicio non oīno effectū culpe tollit. īmo penā relinqͥt. iō ⁊ in pͥorē ſtatū hominē nō ſtatim reſtituit. Et qm̄ miẜicors ē. ideo etiamampliꝰ bonū reddit. Qꝛ magis indiget. iō nō tm̄ reſtituit īnocētiā. ſed etiam dat gr̄am. ideo qͣꝫuis delere pōtſet deꝰ ſine medio culpā. decreuit tn̄ delere ꝑ gr̄am. quenō tm̄ faceret īnocentē. īmo etiam naturā debilitatamabilitaret ad bonū. vn̄ ꝯcedēde ſunt rōnes ad hoc.Ad illud qd̓ obicit̉ in ꝯtrariū ꝙ deus ſolus delet. dd̓mꝙ verū eſt effectiue. ſed formalit̓ delet ipſa gra. Deusautē nullius ē forma ꝑfectiua. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉.ꝙ ſolus creat. dd̓m ꝙ nō eſt ſimile. qꝛ creare dicit opqd̓ nō reſpicit materiā preiacentē. ſed uſtificare reſpicit materiā ſubiectā. ⁊ iō non tm̄ reſpicit efficiētē cauſam. verūetiam formalē. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ culpa auferet īnocētiā. dd̓m ꝙ non decreuit deꝰ reſtituereīnocētiā qͥn daret gr̄am. rōne pͥus habita. ¶ Ad illudqd̓ querit̉ aūt gr̄a expellit qn̄ eſt. ⁊cͣ. dd̓m ꝙ qn̄ eſt. ⁊ ſil̓eſt ⁊ expellit. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ acen̄tis eē eſt ineſſe. dd̓m ꝙ gr̄a ē accidēs. ⁊ hꝫ ortum realit̉ ab alio qͣꝫ aſubiecto ꝓprio .ſ. a deo. Un̄ triplicē hꝫ comꝑationē. adpͥncipiū a qͦ ꝓcedit. ad pctm̄ ꝯtrariū qd̓ expellit. ad ſb̓iectū qd̓ ꝑficit. ⁊ oēs iſte comꝑatiōes ſūt ſimul tꝑe. tn̄naturalit̓ priꝰ: gr̄a cōmꝑat̉ ad pͥncipiū a qͦ ꝓcedit. ſcd̓o
ad pctm̄ qd̓ expellit. tertio ad ſubiectū qd̓ ꝑficit. vn̄ ꝓprie loq̄ndo pͥus ē gr̄a ab efficiēte qͣꝫ expellat culpā pernaturā. ⁊ ſic pꝫ rn̄ſio ad illud. Obijcit enī de eſſe gr̄e inqͣꝫtū informat ſubiectū. pͥus aūt ē gr̄am creari ꝑ naturā qͣꝫ ſubiectū eē gr̄a informatū. vn̄ ſicut in actiōe ⁊ ꝓductiōe aliarū formarū intelligimꝰ ꝙ forma pͥus ſe habeat in rōne ꝟtutis agētis qͣꝫ qͣlitatis informātiſ. ſic inꝓpoſito intelligat̉. tn̄ pͥoritas n̄ tꝑis ſed nature. ¶ Acillud qd̓ vltimo obijcit̉. dd̓m ꝙ gr̄a aliqn̄ d̓r habitꝰ aliqn̄ actꝰ. Aliqn̄ ſtatꝰ ē in habitu. iuſtificatio aūt d̓r magis actꝰ gr̄e vel ſtatꝰ qͣꝫ dicat̉ ipſe habitꝰ. Quare autēmagis ſic appellat̉ infra videbit̉.¶ Queſtio. ij.¶ Utrū ad iuſtificationē ſit nccͣriꝰ motꝰ li. ar. Et ꝙ ſicvr̄. Aug. qͥ creauit te ſine te. nō iuſtificat te ſine te. gͦ neceſſario ad iuſtificationē reqͥrit̉ eiꝰ motꝰ. ¶ Itē Bern̄.de li. ar. opus ſalutis duo reqͥrit i. deū dantē. ⁊ li. ar. recipiēs ⁊ ꝯſentiēs. gͦ nccͣrio ꝯcurrit opꝰ li. ar. ¶ Itē ratione vr̄. qꝛ deꝰ qͣꝫtū eſt de ſe ſemꝑ paratꝰ eſt iuſtificarehoīem. gͦ ꝙ hō mō iuſtificet̉ ⁊ nō pͥus. nō eſt ẜm variationē ex ꝑte dei. ſed a ꝑte hoīs. ſed adultꝰ iuſtificat̉ ſine aliqͣ variatiōe circa ſenſum. gͦ ncc̄e eſt ꝙ ſit variatōcirca li. ar. ¶ Itē deꝰ plꝰ exigit ab hoīe qͥ plꝰ pōt. gͦ pl̓ꝰab adulto qͣꝫ ꝑuulo. cū plꝰ poſſit. ſꝫ illud qd̓ exigit nōt minꝰ eēqͣꝫ motꝰ li. ar. gͦ ad iuſtificationē illū exigit¶ Cōtra. Iuſtificatio ē ꝑ ꝟtutē. ſꝫ ꝟtꝰ eſt bona qͣlitasmētis quā deꝰ in nob̓ ſine nob̓ oꝑat̉. gͦ ⁊c̄. ¶ Iteꝫ in iuſtificatiōe accedit hō ad deū. ẜm illud Ioh̓ .vj. Nemovēit ad me niſi eū traxerit pr̄. ſꝫ tractꝰ ē motꝰ violentꝰet li. ar. nō pōt inferri violētia. ergo nō eſt ibi motꝰ li.ar. ¶ Itē potētiꝰ agēs ē deꝰ qͣꝫ aliqd̓ agēs creatum ſedagēs creatū ſine aliqͣ cooꝑatiōe ſuſcipiētꝭ expellit oppoſitū. vt pꝫ ī luce q̄ expellit tenebrā. ſine aliqͣ cooꝑatiōe aeris. ergo ⁊c̄. ¶ Itē quero qͥs ſit ille motꝰ. cū enīoīs motꝰ meritoriꝰ ſit a li. ar. vr̄ ꝙ ille poſſet eē cuiuſlibet ꝟtutꝭ. ¶ Q dd̓ꝫ ꝙ ſic̄ iuſtificatio n̄ ē niſi volentisſic ēt n̄ dat eā deꝰ niſi volēti. dū ſit ī tali ſtatu ꝙ ꝯſentire ⁊ diſſentire poſſit. iō ad ſuſceptionē iuſtificatiōis īadulto reqͥrit̉ motꝰ li ar. ẜꝫ quē cōſentit gr̄e. Et qꝛ pͥmꝰmotꝰ ꝑ quē cōſentit gr̄e ē motꝰ fidei. iō motꝰ iſte ē motus fidei. Un̄ Rom̄. v. Iuſtificati ꝑ fidē. Glo. i. ex motu li. ar. qͥ ē ex fide. iō d̓r Act̉. xv. fide purificās corda.qꝛ motꝰ fidei pͥmo reqͥrit̉ ad purificationē. ¶ Ad illēergo qd̓ ob̓r ꝙ deꝰ oꝑat̉ ꝟtute ſinc nob̓. dd̓ꝫ ꝙ veꝝ ē ſinenob̓ efficiētibꝰ. n̄ tn̄ ſine nob̓ diſponētibꝰ vel cōſentiētibus. ¶ Ad illd̓ qd̓ ob̓r ꝙ deꝰ trahit. dd̓ꝫ ꝙ ē trahi ꝑ coactione ⁊ ſic n̄ trahit. ⁊ e trahi ꝑ inductionē ⁊ ſt̓ileuati.onē ⁊ ſic trahit. qꝛ inducit ⁊ ēt ſb̓ leuat hoīeꝫ ad illud adqd̓ ꝑ ſe n̄ p̄t p̄tiuge̓. ¶ Ad illd̓ qd̓ ob̓r ꝙ deꝰ ē potētiſſimus. dd̓ꝫ ꝙ hͦ n̄ ē ꝓpt̓ impotētiā ex ꝑte dei. ſed ꝓpt̓ congruētiā in agēdo. Nō enī fac̄ deꝰ qͥcqͥd p̄t. ſꝫ qd̓ decet etqd̓ :cōgruit. ⁊ decēs ē ꝙ impͥmat forma ī materiaꝫ ſic̄ cōpetit forme ⁊ materie ſuſcipiēti. ⁊ forma ē iuſticia q̄ ē libertatis. ⁊ materia ſil̓r ē volūtas lib̓a. lib̓a ī agēdo ⁊ recipiēdo. ⁊ iō n̄ dat̉ ſine actu eiꝰ cū qͦ nata ē age. ¶ Acilld̓ qd̓ q̄rit̉ d̓ illo motu qͥs ſit. dd̓ꝫ ꝙ ſic̄ glo. dic̄ exp̄ſſiq̄ pͥꝰ habita c. ille ē motꝰ fidei. li. enī ar. ē facultas volūtatis ⁊ rōnis. ⁊ gr̄a aduēiēs vtrāqꝫ potentiam facit inactu. vt ratio ſit in actu credendi qui eſt fidei. ⁊ voluntas in actu deteſtādi qui eſt contritionis.¶ Queſtio. iij.¶ Utrum ad iuſtificationē neceſſaria ſit cōtritio. Etꝙ ſic videt̉. ſuꝑ illud p̄s. Sacrificiū deo ſpūs cōtribulatus. ſpūs cōtribulatꝰ ⁊ cōtritꝰ eſt facrificiū in qͦ pec
15
9
I6
17
10
18
ij
12
19
14I