Druckschrift 
... in Quartum libru[m] Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
27r
Einzelbild herunterladen
 

Di.v

D intelligentiā eoꝝ que dicūt̉ in pn̄ti di. tria pͥncipalit̓ querūt̉. Prīo q̄rit̉ de ptāte collate baptiſaturis ſiue baptiſantibꝰ qͣꝫtū ad extēſiōeꝫ. Secūdo de ip̄a qͣꝫtū ad intēſiōem ſiue efficaciā. Tertio q̄rit̉de ip̄a ptāte baptiſantiū ꝑ ꝯꝑatōꝫ ad dātē. Circa pͥmūbreuit̓ q̄rūt̉ duo. Prīo q̄rit̉ vtꝝ ſoli ſacerdotes ſiue clerici hēant ptātē baptiſādi. Scd̓o dato ꝙ et laici. q̄rit̉ vtrū heretici ptāte illa cōicēt cū catholicꝭ. Queſtio. j. Ꝙ nō tm̄ ſacerdotes ſꝫ ēt laici poſſint baptiſare. ⁊ ꝙſic on̄dit̉. Si baptizaret vetula ẜuata forma ꝟboꝝ. iſt.quē baptiſat nō rebaptiſat̉. gͦ ē baptiſmꝰ. Sꝫ vetula nōbaptizaret niſi hēret ptātē. gͦ ⁊cͣ. Itē alia rōe vr̄. Baptiſmus qꝛ ē ſacr̄m neceſſitatis iō inſtitutū ē ī el̓o oībꝰ cōiſed el̓m n̄ſufficit niſi aſſit qͥ poſſit baptiſare. gͦ ptās baꝑtiſādi oībꝰ debuit ꝯferri tā clericꝭ qͣꝫ laicꝭ. Itē. Ioh̓ iiijdr̄ ꝙ dn̄s nō baptiſabat ſed diſcipuli. ſed diſcipul̓ nondū erat collata ptās ſacerdotal̓. gͦ ⁊c̄. Cōtra. yſido. cōſtat baptiſmū ſolis ſacerdotibꝰ traditu eē. nec ip̄is dyaconibꝰ eiꝰ mīſteriū eſſe ꝑmiſſuꝫ. Itē baptiſmꝰ ē ſacramentū eccl̓ie. ſꝫ ordo ē ī eccl̓iaſtica ierarchia. gͦ ab hijs ſolis p̄t tradi qͥ ad hͦ in eccl̓ia ſunt ordinati. ſed illi ſoli ſūtqͥ habent ordinis ſacr̄a. gͦ ⁊c̄. Itē ſippter neceſſitaterſolā ꝯfert̉ oībꝰ. gͦ cū ſacr̄m pnīe ſit ſacr̄m neceſſitatis. vr̄ꝙ in cāu illo dꝫ qͥlibet abſoluere ēt laicꝰ. Itē ſi in cāuneceſſitatis indultū ē. vr̄ ꝙ ſi aliqͥs laicꝰ baptiſet p̄ter neceſſitatē. dꝫ rebaptiſari. ℟º. dd̓. ꝙ ſacr̄m baptiſmi eſtſacr̄m eccleſiaſticū. neceſſariū. ⁊ pͥmū. ꝙ eccleſiaſticū iōeius adminiſtratio pͥmo ⁊ pͥncipalit̓ ē cōmiſſa clericis.⁊ inter hos ſacerdotibꝰ. Quia ꝟo neceſſariū. ⁊ ſacerdosnō ſꝑ adeſt. iō eius adminiſtratio ſe extendit etiā ad laicos diuīa mīa fatiente. q̄ neminē vult ꝑire. Quia ꝟo pͥmū. iō a nullo alio ſacr̄o dependet. ⁊ iō huiꝰ mīſterij poteſtas ſe extēdit ad oēs qͥ poſſūt facere ea q̄ ſūt de integritate ſacr̄i. ⁊ qͥcūqꝫ iſta faciat baptiſatū eſt. iſte gͦ ſolus excludit̉ qͥ n̄ pōt. Propter qd̓ notādū ꝙ baptiſmꝰ ſic̄ alisſacra eſt ſacr̄m. ⁊ ſacr̄m. vnū. ⁊ veꝝ ⁊ integrū. Quial ſacramentū. iō eſt ſignū viſibile. ⁊ iō dꝫ hr̄e diſpenſatoreꝫviſibilē. vt hoīem nō ſpm̄. Quia ꝟo vnū. iō dꝫ tradi abvno diſpenſatore nō a pluribꝰ. Quia veꝝ. iō nō dꝫ ideꝫeē. ſꝫ alius. qꝛ in forma duplex ꝑſona expͥmit̉ cū dr̄. baptiſo te. Quia ꝟo integrū. iō ꝯcurrūt ī eo neceſſario duoſcꝫ ſacr̄m ⁊ verbū. Uerbū aūt dꝫ dici. ⁊ qꝛ dicere ē cū intentiōe ꝓferre. iō neceſſe ē ꝙ habeat diſcretiōem ⁊ nō ſitſtultus. ⁊ oꝫ ꝙ habeat locutōem ⁊ nō ſit mutꝰ. Quia ꝟoin el̓m dꝫ mergere. oꝫ ꝙ nō ſit mancꝰ. oīs gͦ talis p̄t baptiſare. ⁊ ī cāu neceſſitatis dꝫ etiā ſi nō ſit ordīatꝰ. p̄tercām neceſſitatis ſolꝰ ſacerdos dꝫ baptiſare. ⁊ ſi aliꝰ fac̄qͣꝫuis baptiſaret tn̄ grauit̓ peccatꝭ. Patēt gͦ obiecta. qꝛſidorus loquit̉ ẜm ꝯgruitatē exequendi nō ẜm ptāteꝫ.Et ſil̓r patet aliud. qꝛ ⁊ ſi ſit eccleſiaſticū tn̄ eſt neceſſarium ⁊ pͥmū. ⁊ iō etiā ẜm rectam ordinatōem eccl̓ie cōpetiteius adminiſtratio oībus eis q̄ poſſūt exercere que ſūde integritate ſacramenti. Ad illud de pen̄itētia dd̓me⁊ ſi ſit neceſſariū. nō tn̄ pͥmū. ſed eoꝝ qͥ iam ſunt de eccleſia. Preterea hoc ſacramētū ē tm̄ adultoꝝ. qͥ pn̄t adireſacerdotē interiorē cū carent exteriori. ſed nō ſic baptiſmus. qꝛ eſt remediū ꝑuuloꝝ. Ad vltimū dd̓m ꝙ poteſtas nō tm̄ data ē ī cāu neceſſitatꝭ. ſꝫ ēt īpoſita. vt ſi alias fecerit peccet. tūc ꝟo nō peccat ſi facit. īmo peccat ſinon facit. nihilominus tn̄ ſi fecerit factū ē. ⁊ ſic pꝫ rn̄ſioad illud. Ex p̄dictis patēt aliqͥ caſus qͥ circa ptātē baptiſantium poſſunt queri. Solet enim queri. Utrumin articulo neceſſitatis poſſit aliquis a ſathana bepti-

ſari. eſto ꝙ ſe tranſfigurat in angelum lucis. Et ꝙ ſic videtur. quia omnia verba poteſt dicere. ⁊ omnem actuꝫfacere quē aliꝰ pōt. Et ad hoc pꝫ rn̄ſio ꝙ nō. qꝛ nō ꝯpetit ei adminiſtratio ſacramenti ſenſibilis. Poteſt autēhuius triplex rō reddi. Prīa ē. qꝛ ſpūs ē. adminiſtratioaūt ſiue diſpenſatio ſacramentoꝝ ꝑ xp̄m hoīem inſtituta ē ꝑ hoīes ad ſalutē hoīm diſpēſandā. Scd̓a rō eſt. qꝛſpūs ē ita p̄ciſus ab eccleſia ꝙ nec̄ eſt mēbrū actu nec potētia. ⁊ iō adminiſtratio aut poteſtas que deſcēdit a capite chriſto non peruenit ad ipſum. Tertia ratio eſt. qꝛin omnibus ſiniſtram habet intentionem. ſicut enī xp̄soīa bene facit. ita dyabolus omnia male. ⁊ ideo etiam ſifaceret actum. ⁊ diceret ꝟbum. non tamen intenderetbaptiſare. ſed potius deludere. ⁊ ſic patet ꝙ nō pōt baptiſare. Prima tn̄ ratio melius valet. Solet etiā q̄rivtrū al̓quis in articulo neceſſitatis poſitus poſſit baptizare ſeip̄m. videt̉ em̄ ꝙ ſic ꝓpter ſtatū neceſſitatis. cuꝫpoſſit ſe mergere ⁊ verbū dicere. Et hocip̄m videt̉ innocentius in quadam decreali dicere ꝙ ſi iudeus aliqͥs aſpergat ſe aqua vtens forma baptiſmi. nō habens qui eiſacr̄m tribuat ⁊ euolat. inter fideles cōputandus ē vt dicit. Et ad hoc pꝫ rō ꝙ nullꝰ poteſt ſibi adminiſtrare ſacramentū baptiſmi. Et pͥma qͥdem ratio tacta eſt. qꝛ nōſaluat̉ veritas forme. cū in forma duplex ꝑſona expͥmat̉cū dicit̉ baptiſo te. Secunda rō quia baptizans patereſt ſpiritualis baptiſati. ſi ergo nemo eſt filius ſuus. nemo ſeip̄m poteſt baptiſare. Poſtremo deficit ibi rō ſignificatōis. quia enim ſignificatur ibi mundans ⁊ mundatus ſpūaliter. ⁊ hoc nō pōt eē idem. ſed alius. ita neceſſe ē etiā ꝙ ſit in ſarr̄o. Prima tn̄ rō potior eſt Solet etiā poni talis caſus. habeāt ꝯſortium mutus ⁊ mācus. Alter non poteſt baptiſare quia deficit ei verbum.alter non poteſt quia deficit ei actus. videtur ꝙ amboſimul poſſint totum ſupplere ⁊ baptiſare ꝓpter neceſſitatem. Et ad hoc patet ratio ꝙ non poſſint. Aut em̄ dicitbaptiſamus aut baptiſo. Si dicat baptiſamus. mutatformam. ſi dicat baptiſo. falſum dicit. quia cum ſit mācus non mergit. ⁊ ita non poteſt ibi ſaluari qd̓ eſt de integritate ſacramenti. Si aūt duo baptiſent quorunvterqꝫ mergit ⁊ dicit ꝟbum. ſi dicūt ambo baptiſamusneuter baptiſat. qꝛ forma mutatur. Si ꝟo dicūt baptiſo. alter eum baptiſat .ſ. qͥpͥus loquit̉ et ꝯplet. alter ꝟoomnino nihil facit. Solet etiā q̄ri ſi plures ſint ī extrema neceſſitate vtrū poſſint ſimul baptiſari. Et ꝙ ſicvr̄. qꝛ ꝓpter neceſſitate indultuꝫ ē oībꝰ. gͦ videt̉ ꝙ vnuspoſſit baptiſare plures vbi eſt ꝑiculū mortꝭ. Et ad hͦ aliter reſpondetur qͣꝫ ad predicta. Qd̓ patet. qꝛ ſi baptiſaret ita. Baptiſo vos in noīe pr̄is ⁊ filij ⁊ ſpūſſancti. baptiſatū ē. Et ſi tu obijcias ꝙ mutat formaꝫ ſi dicat̉ nospaptiſamus. dd̓m ꝙ in hoc eſt mutatio forme. Nā dic̄pͥſcianus. Nos īgemīat ſingulare ſuuꝫ. vt dicat̉ ego etego. vel ego ⁊ tu. vel ego ⁊ ille. ⁊ iō ſi dicat̉ nos baptiſamus aliqͥd dr̄ forma extraneū. ⁊ forma mutat̉. Sed cuꝫdr̄ baptiſo vos. ſenſus eſt baptiſo te ⁊ te. ⁊ iō non ē forme mutatio. ſed geminatio. nā hic nō introducit̉ ꝑſonaalia niſi baptiſans ⁊ baptiſata. non ſic eſt in forma aliacū dr̄ nos baptiſamꝰ/ Attēdēdū tamē ꝙ ſi per pluraleꝫnumerū nō fiat vis aliqͣ niſi que fit ẜm curſum ſolitumloquendi. ẜm ꝙ papa de ſe vnico dicit nos dicimus. etin vulgari hoc vtimur linguagio. nō dicerē formā mutari nec corruptam eē. Sed ſi iſtuꝫ ſerio dicerem ⁊ cumpondere ſui ſenſus. alium generaret intellectum. ⁊ id̓onō eſſet baptiſmus. quia ſicut p̄determinatum eſt mutatio forme aufert baptiſmū. Ex p̄dictis gͦ pꝫ ꝙ vnꝰ p̄y

12

13

14

15

3

9

10