TertiusLiber

¶ Ponit numerū preceptorūet diſtinguit ea reſpectu tabularumEd taꝫ diſtributio decalogi que in duobus mandatis cōplet̉ cōſiderāda ē. Habet em̄ decalogus decem p̄cepta q̄ ſūt decacordumpſalteriū. que ſic ſūt diſtributavt tria que ſūt in pͥma tabulaptineant ad deū .ſ. ad cognitōeꝫ⁊ dilectiōem trinitatis. Septēq̄ ſunt in ſecunda tabula ad dilectiōem proximi.¶ De preceptis prime tabuleEt pͥmuꝫ de primo.Primū in pͥma tabula ē. Nō habebis deos alienos. nō faciestibi ſculptile. neqꝫ ocm ſil̓itudinē. ⁊c̄. Hec origenes dic̄ eē duomandata. ſꝫ Aug. vnū. Hoc .n.ip̄m ꝙ dixerat nō hēbis deos alienos ꝑfectiꝰ explicat cū prohibet coli figmenta .ſ. ydolumvel ſil̓itudinē alicuiꝰ rei. Queduo origenes ita dicit diſtare.vt ydolū ſit quod nihil hꝫ ſil̓eſui. ſimlitudo vero quod habꝫſpeciē alicuius rei. vt verbi gͣtia. Si quis in auro vel in lignovel in alia re faciat ſpeciem ſerpentis. vel auis. vel alicuiꝰ rei

⁊ ſtatuat ad adorandū. nō ydolū ſed ſil̓itudineꝫ fecit. Qui ꝟofacit ſpeciem quā non vidit oculus ſꝫ animꝰ ſibi finxit. vt ſiqͥhūanis mēbris caput canis vl̓arietis formet. vel in vno hītuhoīs duas facies. n̄ ſil̓itudinemſed ydolū facit. qꝛ facit qd̓ n̄ hꝫaliqͥd ſimile ſui. Iō dicit apl̓us.qꝛ ydolū nihil ē in mūdo. Nonem̄ aliquā ex rebus ꝯſtātibꝰ aſſumit̉ ſpēs. ſed qd̓ mens ocioſaet curioſa reperit. Similitudoꝟo ē cū aliqͥd ex his q̄ ſūt ī celovel interra vel in aqͥs format̉.Aug. ꝟo ita exponit illud. ydolū nihil ē ī md̓o .i. int̓ creaturasmūdi nō eſt forma ydoli. Materiā em̄ formauit deus. ſꝫ ſtulticia hominū formā d̓dit. Quecunqꝫ facta ſunt. naturaliterfacta ſunt per verbum. Sedforma hoīs in ydolo non eſt facta ꝑ verbū. ſicut peccatū noneſt factū per verbuꝫ. ſed eſt nihil. et nihil fiunt hoīes cū peccant. Sed q̄rit̉ quō h̓ dicat̉ forma ydoli nō eē ꝑ verbū. cuꝫ alibi legal̓. Omīs forma. oīs ꝯpago. oīs cōcordia ꝑtiuꝫ facta ē ꝑꝟbuꝫ. Hoc aūt a diuerſis varieſoluit̉/ Quidā em̄ dicūt oēꝫ formam ⁊ qͥcqͥd ē. a deo eē inquan

ẜm ꝙ in ſe habet aliquā īformitatē et aliquā īꝑfectōem.Et qꝛ alique ꝟtutes qͣꝫtū ē de ſe informitatē aliquā hn̄t ⁊imꝑfectōem. nec ſūt oīno illius potētie vltīatiue. iō ꝑfici habent ⁊ ad maiꝰ cōplemētū ꝑduci ꝑ gr̄am ⁊ charitatem. Preterea ſicut tactū ē pͥus. Charitas nō ē forma ⁊ꝑfectio aliarū virtutū per cōſtitutiōem vel cōpoſitiōeꝫſed potius per ordinem in finem. Un̄ virtutes alio mōſūt ꝑfectōnes. ⁊ alio mō a charitate ꝑficiunt̉. Perfectiones inquā ſūt inquātū ſubiectū ſuū qualificāt habilitādo ad actū debitū. ꝑficiunt̉ aūt inquantū a charitate im

ſūt ꝑfectōnes. ⁊ alio mō a charitate ꝑficiunt̉. Perfectiones inquā ſūt inquātū ſubiectū ſuū qualificāt habilitādo ad actū debitū. ꝑficiun aūt inquantū a charitate im¶ Diſtinctio. xxxvij. de preceptoꝝ decalogi diſtinctōe in cōꝑatione ad ſcripturā tabulaꝝ.Ed iam diſtributio. ⁊cͣ. Pars iſta in qua mgr̄ agit de vita gr̄e quā ſuſcepimus ꝑ xp̄m. ⁊ in qͣ viuimꝰ ẜm xp̄m. diuiſa fuit in ꝑtes duas. In qͣrū pͥma det̓minat magiſter de habitibꝰ gratuitis in quibꝰ conſiſtitſpūal̓ vite cōplem̄tū. In ſcd̓a ꝟo d̓ p̄ceptꝭ decalogi ī qͥbꝰꝯſiſtit ſpūal̓ vite exercitiū. Prīa ꝑte determinata. hͦ incipit ſecunda. Diuiditur aūt ꝑs iſta in ꝑtes tres. In quarum pͥma determinat de diſtinctōe p̄ceptoꝝ in cōꝑatione ad ſcripturā tabulaꝝ. In ſecunda vero determiat d̓eadem reſpectu obliquitatum eiſdem oppoſitaruꝫ. vbiagit de mendacio et periurio infra di. xxxviij. et diſtin.xxxix. Sciendum tn̄ tria eē ⁊c̄. In tertia vero agit de

perant̉. ⁊ ꝑ eius imꝑiū ⁊c āminiculū ꝑfectiꝰ in finem ordinant̉. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ ſi charitas ē ꝑfectio ꝟtu­ 5tū tūc accidit alijs eē virtutes. dd̓m ꝙ hoc veꝝ c̄ ſi ꝟtutes alie totam perfectōeꝫ ꝟtutis traherēt a charitate. hͦaūt ē falſū. Uirtutes em̄ qͣndā ꝑfectiōem hn̄t ex ſe ex qͣdam gr̄a ſuꝑinfuſa. ⁊ q̄ndā etiā ex charitate ſuꝑadiumcta ẜm ꝙ eſt tactū ſupͣ. Et iō ex hͦ nō pōt cōcludi ꝙ accidit alijs virtutibꝰ eē ꝟtutes. ex ſe em̄ ip̄is habēt ꝙ ꝟtutes ſunt. licet non habaant in tanta cōpletione ex ſe inquāta habent eſſe ex aminiculo charitatis.eiſdem p̄ceptis cōꝑando legē ad euāgeliū. infra diſt. xl.Sextum preceptū ē ⁊c̄. Prima ꝑs que continet p̄ſenteꝫdiſtinctōeꝫ diuidit̉ in partes duas. In qͦrū prima premiſſo numero preceptoꝝ et diſtinctione reſpectu tabularum. exequitur de preceptis pͥme tabule. In ſecundavero de preceptis ſecunde tabule. ibi. In ſecunda verotabula ſeptem erant mandata. ⁊c̄. Prima pars habettres partes. ẜm ꝙ tria ſunt mandata pͥme tabule de quibus exequitur. In pͥma agit de pͥmo. In ſecunda de ſecundo. ibi. Secundum preceptum eſt ⁊cͣ. In tercia detercio. ibi. Memento vt diem ſabbati ſanctifices ⁊c̄.Secunda vero pars diuiditur in quinqꝫ paries ẜm ꝙquinqꝫ ſunt mandata de quibus exequit̉ breuiter. Suldiuiſiones autem illarum partium ſatis manifeſte ſūtin littera.ē aliquid. quidergo d̓r qd̓ ydolum nihil eſt.Item facere ydola et ſculptiliahoc eſt ſolum artificium. ergo videtur ꝙ mandatum illum nō ſeextendat niſi adartifices ¶ ℟ºdd̓m. ꝙ dominꝰin mandato prmo precipit ſe adorari et ſe ſolūadorari. idco p̄cipit latriamprohibet ydolatriam. Et quoniam ydolatriadupliciter conſucuit apud antiquos committi. vel in hoc qd̓fingebant nouāſculpturam cuius non erat reperire omninoſimile extra. vtoſtenderetur qſpecialis et ſingularis cultreſſet ei exhibendus. vel quando fiebat aliquaimago que eſſcirepreſētatio alicuius rei extraquam quis cre-

ſi

DI XXXVII

Aug. d̓. x.ocordis.

j. Co. viij

Quō ydotlū nihil d̓reſſe ī mūde

Exo. xx.

Qō quomō omīa ꝑꝟ̓bum fctāſunt.