DI.XIIII

ctuū circa habitū ꝯgnitōnis anime xp̄i. dico ꝙ venit exvolūtate ſpeculi ſibi vniti qd̓ volūtatē ꝓmptā hꝫ om̄iaꝓpalandi que relucent in ſe. hoc autē nō facit alicui alijanime. ⁊ ideo de ſola anima xp̄i cōcedi pōt ⁊ debet ꝙ ſiomniſciēs qͣꝫtū ad ꝯgnitionē habituale Et ꝯcedēde ſūtS rōnes que ſūt ad iſtam ꝑtem. ¶ Ad illud qd̓ obijciturin cōtrariū. ꝙ quicquid ſcitur. ſciētis cōprehenſione finitur. Dd̓m ꝙ illud intelligitur de noticia actuali. quequidē conſiſtit in actuali ꝯprehenſione q̄ innuitur ī ipſa autoritate. De habituali aūt nō oportet ꝙ habeat veritatem. nec oportet ad hoc ꝙ habeat veritatem de omni habituali ſed de ea que eſt per comprehenſionem.Quāuis enī deus ꝯgnoſcatur ab anima. nō tamē oportet ꝙ ſit finitus ip̄i anime cognoſcēti. īmo ſimpl̓r eſt infinitus. ¶ Ad illud quod ob̓r ꝙ cognitio debet adeqͣcognoſcibili patet reſponſio ꝑ illud quod dcm̄ eſt. ꝙ hͦveꝝ eſt de cognitōne comprehenſionis. ⁊ de ea cognition que actu iudicat de toto cognoſcibili. tali aut modo cognoſcendi non cognoſcit anima chriſti om̄ia queverbum cognoſcit. ¶ Ad illud qd̓ ob̓r ꝙ cognitio quāhabet anima xp̄i eſt finita. gͦ nō p̄t eſſe infinitoꝝ. Dd̓mꝙ in cōnitōne anime chriſti eſt tria cōſiderare. videlicet ip̄am rationem cognoſcendi que eſt ip̄m verbum. ⁊ip̄m habitum ẜm ipſam ſubſtantiā habitus. ⁊ reſpectūillius habitus ad cognoſcibile. Dico ergo ꝙ qͣꝫuis habitus ille ſit finitus. tamen ratio cognoſcendi in ſe infinita eſt. ⁊ per illam habet ille habitus reſpectū ad infinita. nō in actu ſed in aptitudine. Et hoc modo nihilꝑhibet cognitionem finitā eſſe reſpectu infinitorū. Exhoc enī nō ponitur aliqua infinitas eē ī creatura ī actulitur actualis infinitas ſolū in ratiōe cognoſcen¶ ¶ Ad illud qd̓ obijcitur ꝙ creatū nō excedit alid̓ creatum eiuſdē generis in infinitū. Dicendū ꝙ illud veꝝeſt de illo exceſſu qui eſt in ip̄o creato ẜm ſe ⁊ abſolutede illo vero exceſſu qui eſt rōne creatricis eſſentie nō hꝫveritatē. Et iſto mō d̓r ſcientia xp̄i in infinitū excedereſcientias aliarū aīarum. nō quia lumē chriſti in infinitum ſit maius in actu qͣꝫ lume aliarum animarū. ſed qꝛip̄m verbū eternū in infl̓nitum ꝓmptius ſe exhibet admanifeſtandū ea que in ſe habet ip̄i anime xp̄i qͣꝫ alicuianīe. ¶ Ad illud qd̓ obijcitur ꝙ anīa xp̄i non pōt cognoſcere immēſitate limpitudinis cognitōnis diuineergo nec īmenſitatem reſpectu cogno ſcibiliū. Dicēdūꝙ non eſt ſimile duplici ex cauſa. Una quidē. qꝛ animaxp̄i quicqͥd cognoſcit in habitu. de ip̄o verbo eterno ꝯgnoſcit in actu. cū cognitio ipſius verbi in ſe ſit de eſſentia glorie. nō ſic autē eſt de cognitōne aliarum rerū querelucent in verbo. Preterea ip̄m verbum eſt infinitum⁊ quicqͥd intelligit̉ de verbo totū eſt infinitū. Non ſicaūt eſt de cognoſcibilibꝰ finitis. quia quodlibet ipſorūin ſe finitū eſt. ⁊ cognoſci p̄t a ſubſtātia ⁊ virtute finita⁊ mediāte habitu finito. Unde qͣꝫuis anīa xp̄i cognocat om̄ia q̄ verbū cognoſcit. nunqͣꝫ tamē equatur ei incognitōne. quia nunqͣꝫ om̄ia illa cōprehendit actualit̓n̄ ꝙ ip̄m verbū eternūno aſpectu de omnibus iudicat. ⁊ om̄ia intuetur. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ animaxp̄i qͣꝫuis ſit vnita verbo. nō tamē eſt vbicūqꝫ eſt verbiergo nec cognoſcit om̄ia que cognoſcit verbū. Dicēdūꝙ nō eſt ſimile. qm̄ eſſe hic vel ibi dicit actū exiſtendi. ⁊ideo ſi anīa xp̄i eſſꝫ vbicūqꝫ eſt vbū. iam eēt immēſa. ⁊ exiſtentia eius adequaret̉ exiſtentie verbi. Non ſic autēeſt de cognitōne. quoniā multa cognoſcit anima chriſtiin habitū que nunqͣꝫ cōſiderabit in actū. Ideo nec ꝑ hͦponitur adequatio. nec ponit̉ immēſitas circa potētiā

eius cognoſcitiuam. ¶ Ad illud qd̓ ob̓r ꝙ ſimplicitasanīe nunqͣꝫ eleuat̉ ad ſimplicitatē verbi. Dicendū ꝙ illud verbū intelligit̉ nō tm̄ de cognitōne habituali. verūetiā de conſideratione actuali. Et qͣꝫtum ad hoc verumeſt ꝙ nunqͣꝫ anima aſcendit ad tot conſideranda. quotip̄m verbū cōſiderat. Et ſi tu obijcias ꝙ nec habitu necactu videt̉ poſſe cōtingere ad om̄ia q̄ verbū cognoſcit.cum in om̄ibus creator excedat creaturā. Dicendum ꝙſicut dictum fuit habitualis cognitio infinitoꝝ nō ponit infinitatē in habitu cognoſcendi. ⁊ iō nō ponit adequationē ip̄ius cognitōis anīe xp̄i reſpectu cognitōisip̄ius verbi. ¶ Ad illud qd̓ queritur ꝑ quid anīa chriſti cognoſcat om̄ia q̄ cognoſcit verbū. Dicendū ꝙ ꝑ lumen aliquod ſibi datū. hoc aūt non ē. quia ꝑ lumē illd̓ſit infinitū ſed qꝛ eſt ad infinita ſcibilia comparatū ꝓter ꝓmptitudine exemplaris ſibi vniti ¶ Ad illud voqd̓ vltimo ob̓r ꝙ in lognitōne eſt receptio ⁊ iudicium:Dd̓m ꝙ illud intelligit̉ de actuali cōſideratōne. de habituali aūt nō eſt veꝝ. ꝙ qͥs iudicet in actu de om̄ibꝰ q nouit in habitu ẜm ꝙ pōt ⁊ habet facultatem iudicandi ꝑaliqͥs rōnes que ſibi inſite ſūt ad hoc ꝙ poſſit iudicarede illis cognitionibꝰ. Ut ergo ſumma predictoꝝ que ꝓlixius dcā ſūt breuius perſtringant̉. cōcedendaꝫ eſt. ꝙanīa xp̄i habitualē cognitōnē habet infinitoꝝ. ⁊ omnium eoꝝ q̄ cognoſcit ip̄m verbū ſibi vnitū. licet nō habeat actualem. ⁊ illa quidē habitualis cognitio nō ponitinfinitatē actualem ī ip̄o habitu vel in potentia cognoſcente ſꝫ ſolū in rōne cognoſcendi. vel in comparatiōehabitus cognoſcēdi ad ip̄a ꝯgnoſcibilia. Hūc aūt ſextū modū dicendi magis ſum conatus tenere qͣꝫ quintūlicet qͥntus ſit facilior ad ſuſtinenduꝫ. tum ꝓpter autotoritates ſcōruꝫ qͥbus eſt in arduis queſtionibꝰ p̄cipueinnitēdū. tū etiā ꝓ reuerētia ieſu xp̄i. cuius anime qͣꝫtūcūqꝫ ſapiētie ⁊ gl̓ie poſſumus debemus attribuere. ⁊ ſupra etiāqͣꝫ intelliginus ad ip̄ius reuerentiā ⁊ honoreꝫ.Onſequenter queritur de ſcientia quā aīa chriſti habuit a verbo. ⁊ circa hoc queruntur triaPrimo querit̉. vtꝝ aliquā ſciētiā habuerit anima xp̄i a verbo p̄ter illā quā habuit ī verbo. Secundoq̄rit̉. vtꝝ ẜm illā ꝓfecerit. an ab initio habuerit eā ꝑfectā. Tertio querit̉. vtꝝ deus debuerit cōmunicare anīexp̄i om̄i potētiā ſicut ꝯmunicauit om̄iſciētiam.¶ Queſtio¶ Utrum chriſtus habuerit aliā ſcientiā a verbo pret̓illā quā habuit in verbo. Et ꝙ nō fuerit aliqua neceſſitas habēdi aliā videtur pͥmo ꝑ illud qd̓ dicit Damaſc̓.Quēadmodū caro homīs ẜm ꝓpͥam naturā nō eſt viuificatiua. dn̄i aūt caro vnita ẜm hypoſtaſim ipſi deo verbo viuificatiua fcā eſt ꝓpter eā que ē ẜm hipoſtaſis vnionē. ita ⁊ humana natura quidē ſubſtātialiter nō poſſidet futuroꝝ cognitionē. dn̄i aūt anima ꝓpter eā que ēad dn̄i verbū vnionē ditata eſt futuroꝝ cognitione. gͦſicut caro xp̄i non poſſet viuificare niſi ꝓpter vnioneꝫſui ad verbū. ita anīa eius nō cognoſceret aliqͥd niſi inip̄o verbo. ¶ Itē vnio ẜm vnā naturā eſt vna perfectōſed intellectus anime xp̄i ꝑfectꝰ fuit ſcientia cognoſcendo om̄ia ī ip̄o verbo. gͦ cū ſciētia ſit ꝑfectio inſius intellectus nō habuit aliā ſcientiā preter illā. ¶ Itē ſuperifluū eſt facere ꝑ pl̓a qd̓ p̄t ſufficienter fieri per paucioraſed anīa xp̄i ſufficientiſſime cognoſcit om̄e cognoſcibl̓ecognitōe que ē in ip̄o verbo. gͦ videt̉ ꝙ ſuꝑ hluuꝫ ſit ei attribuere aliā cognitionem. ¶ Ite maioris lumīs eſt abſorbere minus. Si gͦ cognitio quam xp̄i anima habet īip̄o verbo fuit perfecte lumīoſitatis. qꝛ fuit in ip̄o fon-

4. 4

B

45

9

46

o

41

42

43

M