DI.XXIII

¶ Determinat qualē cognitionē habuit de deo.Cognitionē quoqꝫ creatoris pͥmus homo habuiſſe credit̉ Cognouit em̄ a qͦ creatus fuerat.nō eo mō cognoſcēdi qͦ ex auditu ſolo ꝑcipitur. quo a credētibus abſēs q̄ritur. ſꝫ quādā interiori aſpiratione quā dei pn̄tiācontēplabat̉. nō tamē ita excelēter ſicut poſt hāc vitā ſācti viſuri ſūt. neqꝫ ita in enigmate qͣliter in hac vita videmus.Qualē cognitioneꝫ habuitde ſeip̄o.Porro ſui cognitōeꝫ idē hō talē accepiſſe vr̄. vt ⁊ qͥd d̓berꝫ ſuꝑiori ⁊ qͥd eqͣli ⁊ īferiori nō ignoraret. Cōditionē qͦqꝫ ſuā ⁊ ordinē ſcꝫ qͣlis factus eſſet. ⁊ qualiter incedere deberet. qͥd age

re. qͥd cauere intellexit. Si horū noticiā nō habuiſſet. nō eſſꝫreus preuaricationis. neqꝫ leip̄m cognouiſſet.Si aūt queratur vtrū hō ſciē­ dtiā habuerit eoꝝ que circa euꝫfutura erāt. id eſt ſi ruinā ſuampreſcierit. et ſimiliter preſcieritbona que habiturus fuiſſet ſi īobediētia perſtētiſſet. Reſponderi poteſt ꝙ ei magis faciēdaindicta ſūt qͣꝫ futura reuelata.Accepit em̄ ſciētiam ⁊ p̄ceptuꝫeoꝝ q̄ faciēda fuerāt. ſed nō habuit preſciētiam eoꝝ q̄ futuraerāt. Nō fuit ergo hō p̄ſcius ſuicaſus. ſicut ⁊ de angelo diximꝰQuod Aug. ſuꝑ Gen̄. aſſeritratione vtens qͣꝫ ſupra poſuimꝰHec de ſcīa hoīs qͣꝫtū ad primūſtatū ꝑtinet. dixiſſe ſufficiat.

deficit qͣꝫ proficit. niſi diuine reuelatōis inſtructioneterea magis data eſt nobis ſcriptura didirigat̉. ⁊ ꝓuinitus et per ſpiritū ſactum reuelata ī cognitōe fidei ⁊morū qͣꝫ in cognitione rerum naturaliū. licꝫ omīs veritas aliquo modo a ſpirituſācto eſſe dicatur. ⁊ pro tanrbū prius ꝓpoſitū a mgr̄o fuiſſe dictūto ītelligēdūꝘ ergo obijcit̉ de amiſſione cognitionis. veruꝫ eſt ꝙamiſit habitum. tn̄ nō amiſit naturale iudicatoriumAd illud ꝟo qd̓obijcit ꝙ ſcriptura inſinuat ꝓductionē rerū. dꝫꝙ non determinat ibi rerū ſpeciales naturascās. ſed hͦ exp̄cat qd̓ ſentitdes ſana. violicet diuinā vluntatem omīum eſſe cauſarprimam et ſmam. et omnieſſe facta ꝑ ꝟbverbd ¶ Si autemqueratur vtrūVhuit nſter ꝙ homo nhabuiteſcitiam eorurfutura erant cica ipſum. Cortra. ¶ Si enimhoc verum eſſet. cum nos multa preſciamus de futuris et ſancti patres preſciuerunt aduentum chriſti etꝓphete ſimiliter. videt̉ ꝙ Adaꝫ nō fuit ita ſapiēs ſicutnos ſumus hodie. ¶ Si tu dicas ꝙ hoc non eſt inconueniens propter gratuitā reuelationē que in nobis eſt ⁊ prophetis vt aliquid ſciamus quod ignorauit Adā. Obijcit̉ cōtra hoc quia ſicut ſācti exponuntadam in ſopore illo captus eſt. ⁊ ad celeſtem curiam dicitur fuiſſe perductus. et hoc innuit textus ꝙ ſtatimpoſt euigilationem prophetice locutus eſt. Hoc nuncb os ⁊c̄. ¶ Si ergo vere locutus eſt prophetice. preco-

gnouit quid ſignificabat mulieris et viri coniunctio.et mulieris de latere viri formatio. Et primum ſignatchriſti incarnationem. Secundū paſſionem. igit̉ poſtcognouit chriſtum incarnandum et chriſtum paſſuruꝫſed redemptio et reparatio preſupponit lapſum. ergoprecognouit Adam lapſū futurū ⁊ ſuum remedium.¶ ℟. dicendū ꝙ magiſter non loquitur de quibuſcunqꝫ futuris. ſed de his que ſpectabant ad ſtatum ſuum.vtpote de lapſuet confirmatione. confirmationem enim preſcire non potuit ꝙnon erat manſurus. lapſum autem ſcire non debuit. ⁊ rationesſupra aſſignateſūt cum hoc queſitum fuit de angelo ¶ Cum ergo obijcitur ꝙ p̄ſciuit incarnationem. dupliciter reſpondetur. Uno modo ꝙ hoc eſt falſum. et ſi enimſciret mulieremfactam vt coniungeretur ſibiper coniugij ſacramentum. nōtamen oportuitꝙ ſciret incarnationem et paſſionem pro eo ꝙ coniugium tempore innocentie. non ſignificabat coniunctionem chriſti eteccleſie qͣꝫtum ad matrimonij coniunctionem. ſed percharitatem et dilectionem. ¶ Alius eſt modus reſpondendi. ꝙ ſicut Ioſeph precognouit ſuum principatum. non tamen precognouit ſuam venditionem.et fuit antecedens ad illud. ſic Adam noſſe potuit aliquid quod ſpectabat ad hanc nature exaltationem. ſicut fuit chriſti incarnatio. ita tamen ꝙ ignorabat poſteritatis ſue lapſum per ſuam preuaricationem. Uelqꝛ deꝰ nō reuelauit. vel qꝛ ip̄e non ꝑtractauit.

D intelligentiam huius partis circa duoincidit hic queſtio ẜm duo circa que verſatur principaliter totalis diſtinctionis intentio. ¶ Primo queritur de tēptationisprime permiſſione. ¶ Secūdo queritur de primorumparentum cognitionē. Circa primum queruntur triaPrimo queritur vtrum deus debuit hominem facereinexpugnabilem. an taliter ꝙ poſſet expugnari. Secundo queritur vtrum hominem quem preſciebat expugnandum. debuit permittere per tēptationem impugnari. Tercio vtrum temptationis pugna a viris iuſtis debeat deſiderari.¶ Queſtio I

Ꝙ deus debuit facere hominem impeccabilem ſiueinexpugnabilem. oſtenditur primo per diuinam bonitatem. quia vt dicit Dyoniſius. optimi eſt optimaadducere. ſed melior eſt natura rationalis que non poteſt peccare qͣꝫ que poteſt. ergo videtur ꝙ decuerit deum optimum facere hominem. et ad peccandum impoſſibilem. et ita inexpugnabilem. Item hocipſumvidetur per diuinam liberalitatem. ¶ Ad excellentiāeī liberalitatis non ſolum facit dare multa et magnaſed etiam dare velociter. ſed donum gratie confirmantis et beatificantis. hoc maius eſt qͣꝫ donum cuiuſlibetgratie gratum facientis. ergo ſi deus hoc dare hominidiſpoſuerat. et ex prima ſui conditione ad hoc ydoneus erat. videtur ꝙ ſtatim cum eum fecit debuit ei hocdonū dare. ſꝫ ſi hoc haberet eſſet inexpugnabilis. gͦ ⁊cͣ.

f

Primꝰ hōnō fuit preſciꝰ futurorum.

8