DI.V

non intelligitur de gratuitis tertio modo dictis. ſꝫ primo vel ſecundo. qꝛ ſic multa dona gratuita habuerūt.Aut ſi intelligitur de gratuitis ꝓprie dictis. nō intelligitur ab inſtanti creationis. ſed ſicut intelligit̉ peccatum diaboli fuiſſe ab initio. quia ſtatim poſt initium.⁊ poſt primū motum deliberatū cecidit. ita intelligendum eſt de gratia angelorū. Aut ſi intelligitur de gratuitis ꝓprie dictis. ⁊ ab inſtanti creationis. hoc nō intelligitur formaliter ſiue eſſentialiter ſed diſpoſitiue.vnde dicit̉ aliquis creatus in aliqͦ. quia in proxima diſpoſitione ad illud. ⁊ ita ꝑ hanc triplicem viam ad auctoritates inductas ⁊ multas alias que poſſent inducipoteſt breuiter reſponderi. ¶ Ad rationes autē ſumptas a dei liberalitate. dicendū. ꝙ liberalitas eſt ſaluoordine ſapientie ⁊ iuſticie. qͣꝫuis enim ab inſtanti creationis cuiuſlibet hominis poſſet eū beatificare. tamenlongo tempore tardat. Similiter qͣꝫuis poſſit cuilibetparuulo gratiā dare ſine baptiſmate ſicut cum baptiſmate. tamen non dat. Et ratio huiꝰ eſt. quia gloria eſtbonū laudabile. ⁊ ideo nō dat niſi ꝑ meritum laudabile. ⁊ ideo conuenit eam dare precedente aliquo meritocongrui. Similiter qn̄ confert gratiā. ſi ꝯfert adulto.cum gratia faciat habentē dignum gloria. non confertniſi ad motum li. ar. ſi habet vſum. ſi vero non habet.ad motū fidei aliene. ſiue ad meritū chriſti. ideo ẜm ordinē ſapientie nō ſtatim debuit dare ſed expectare motum li. ar. qd̓ ⁊ fecit. vnde ad ſe cōuerſis ſine mora dedit gratiā. Patet igit̉ reſponſio ad illud qd̓ obijciturde liberalitate ⁊ habilitate. qꝛ non tm̄ exigit mundiciāvt diſpoſitionē. ſed motū li. ar. in adulto. paruulo nepoteſt alienūmeritū ſuffragari ſicut ⁊ demeritū. ¶ Aillud qd̓ vltimo obijcitur de ſtatu ꝙ in malo erat. dicēdum ꝙ falſum eſt. qͣꝫuis enim nō poſſet mereri ex hiseacceperat. tn̄ quia dominꝰ ita promptꝰ erat dare ſicutip̄e accipere. nullū habebat obſtaculuꝫ in merendo. ſicut nec in demerendo. ⁊ hoc patet. Sicut em̄ facil̓e fuitdiabolo auerti. ita facile bonis angelis conuerti. et ſic̄auerſio fuit demeritoria. ita ꝯuerſio facta fuit meritoria. ſtatim appoſita gratia. vn̄ ſicut aliqͥs nō directe d̓rhabere aliqͥd qd̓ ſtatim habet dū indiget ⁊ petit. qͣꝫuisnon penes ſe habeat. ſic etiā non indirecte potueruntdici angeli gratiā habuiſſe. ꝙ ſi habuiſſent maiorē facilitatem ad malū ſiue inclinationem. ⁊ diuinum adiutorium in oportunitate deeſſet. recte obijceret.OOnſequēter circa ſcd̓m duo querunt̉. Primū eſt(vtrum bonis reuelari debuerit futura ꝑmanſio.Secūdum eſt vtrū reuelari potuerit malis ſua damnatio.¶ QueſtioCum nullis in creatione data ſit gloria. nullis etiā data ſit gratia. vtrū aliqͥbus data ſit future glorificationis p̄ſcientia. Et ꝙ ſic videt̉. Deus ab inſtanti ſue creationis angelos ꝯdidit repletos ſcientia reꝝ mundanarū. ſed deo magꝭ placet ꝙ ſerui ſui habeāt ſcientiamde his que ſpectat ad ſalutē. ſi gͦ p̄ſcientia future ſalutiserigit animū ⁊ delectat. ergo cū aliqui eſſent ſaluandi.videt̉ ꝙ ſaltē debuit eis dari p̄ſcientia talis. cōſtat em̄ꝙ potuit. ¶ Itē ſi nō fuerunt de ſalute certi. ergo potuerunt rōnabiliter dubitare ⁊ timere. ſed timor penā habet. gͦ pena ante culpam. ſed hͦ eſt incōueniens. gͦ ſequitur ꝙ illi ſaltē debuerūt certificari qui erant ſaluandi.¶ Item ꝓpinquiores erāt angeli ad gloriā qͣꝫ nos ī miſerijs ꝯſtituti. gͦ ſaltē tantā certitudine vel maioreꝫ habebant ꝗͣntā nos habemꝰ. ſed nos habemꝰ certitudinēſpei. gͦ ip̄i habebūt hanc vel aliā. ſed hanc nō habebāt.qꝛ ſpes eſt expectatio future beatitudinis ꝓueniens ex-

gratia ⁊ meritꝭ. cū ergo ip̄i non haberēt gratiā ⁊ merita certitudinaliter. ſperare eis fuiſſet p̄ſumptio. nō gͦhabebant certitudinē ſpei. ſed nō eſt aliā dare qͣꝫ certitudinē p̄ſcientie vel reuelatiōis. gͦ videt̉ ꝙ aliquibꝰ ſaltem eſſet data. CContra. Plus eſt dare certitudinē degloria qͣꝫ dare gr̄am. multis em̄ deꝰ dat gratiā qͥbus tn̄nō reuelat certitudinaliter ſuā gloriā. gͦ cū non habuerunt gr̄am ſicut ſupra ꝓbatū eſt. patet ꝙ nec ſtabilitatꝭp̄ſcientiā ¶ Itē diabolus ſiue lucifer nō habuit p̄ſcientiam de ſtatū. qꝛ nō erat ꝑmanſurus. gͦ ſi ipſe fuit plenꝰſapientia ⁊ ꝑfectꝰ decore inter omēs. videt̉ ꝙ nulli alijhabuerūt. Item oſtendit̉ ꝑ deductionē ad duplex incōueniens. Unū incōuenies eſt excuſatio diaboli ſiueſui peccati. Poſſet em̄ de peccato ſuo quodāmodo ſeexcuſare. qꝛ ſcientiā nō hab̓uit quādeꝰ alijs angelis dedit. Aliud incōueniēs videt̉ accuſatio dei. qꝛ an̄ videt̉puniſſe malos qͣꝫ mali fuerint. ⁊ ꝙ ante gr̄am ſuaꝫ ſiuedonū ſcientie ſubtraxerit qͣꝫ alijs dedit qͥ non p̄cellebantip̄os. nec merito vite. nec dignitate nature. ℟º. circahoc duplex fuit opinio. ſicut tāgit mgr̄ in lr̄a. Quidaꝫenim dicere voluerūt ꝙ bonis qͥ ꝑmanſuri erant dataeſt reuelatio ſiue p̄ſcientia ſue ſtabilitatꝭ. ⁊ hͦ loco ſpei.ratione cuiꝰ iā qͦdāmodo beati erant. Et innitunt̉ illiverbo Aug. qd̓ dicit opinādo ſuꝑ Gen̄. ad lr̄am. fortedeus diabolo reuelare noluit qͥd facturus vel paſſurꝰeſſet. ceteris vero reuelare voluit ꝙ in veritate manſuri eſſent. Alia eſt poſitio ꝙ nullis data eſt p̄ſciētia ſuiſtatus. qꝛ habere certitudineꝫ de ſua ꝑmanſione eſt cognitio magis ſpectās ad ſtatū premūqͣꝫ ad ſtatū meriti. ⁊ huius ſignū eſt ꝙ deus aut pauciſſimiſ. aut nullisreuelat qͥntūcunqꝫ dilectis ⁊ amicis ſe certitudinaliterglorificandos. hec em̄ cognitio potiꝰ eſt expediens adgaudendum qͣꝫ ad merendū. vnde qꝛ angeli erāt in ſtatu meriti omēs. qꝛ nondū erant beati. ideo nullis dataeſt hec cognitio. Et hec poſitio magis eſt rōnabilis. etmagis placet magiſtro. ⁊ magis ꝯſonat ꝟbis Aug. ſicut patet in lr̄a. ⁊. xi. de ciui. vbi dicit ꝙ pares fueruntangeli qͣntum ad ꝯditiones ante lapſum. vn̄ ſi alicubividet̉ dicere ꝯtrariū. ſi quis inſpiciat adiacentiā. autopinando. aut q̄rendo dicit. ⁊ ideo hec poſitio magiseſt tenenda. ¶ Ad illud gͦ qd̓ obijcit̉ ꝙ deꝰ dedit angelis p̄cognitionē rerūmundanarū. dicendū. ꝙ nō eſt ſimile. qꝛ cognitio vniuerſi ſpectat ad ꝑfectionē naturalis cognitionis. ſed certa cognitio ſui ſtatꝰ ſpectat adꝑfectionē gl̓ie. ⁊ ideo ſolū debet dari qn̄ in ſtatu tali ponitur a qͦ non poteſt cadere. ⁊ ſic ptꝫ illud. ¶ Ad illudqd̓ obijcit̉ ꝙ ſi nō erant certi. gͦ videt̉ ꝙ rōnabiliter poterant dubitare ⁊ timere. dicendum. ꝙ eſt certitudo exparte cognitiue. ⁊ ex parte affectiue. Certitudo ex parte cognitiue eſt duplex. Un̄a ſcꝫ infallibilis. vt qn̄ itaſcit aliqͥd qd̓ falli nō poteſt. Altera ꝓbabilis. vt qn̄ hꝫveriſimiles rōnes ad hoc ſiue ad vnam partē. ita ꝙ adoppoſitū aut nullas habet aut paucas. ⁊ angel̓ fuit certitudo ſecūdo modo nō primo. Ip̄i em̄ rōnabiliter conijcere poterāt ex his bonis q̄ acceperāt ꝙ ad beatitudinē parati erāt. maxime cū in ſe nullā viderēt maculaꝫ.Certitudo ex parte affectiue eſt duplex. vna ī expectādo. alia in tenendo. Expectare eſt ſpei. ſed tenere eſt cōprehenſionis. ſcd̓a nō potuit eſſe in ẜngelis ante ꝯfirmationē. prime fuit ſemplene. ⁊ minus plene qͣꝫ in viris ſanctis. qꝛ in his ex gr̄a ⁊ meritis. in illis erat ex affectione nature. Ex his patent obiecta. qꝛ certitudo ꝓbabilis que nō habebat rōnes ad oppoſitū liberat et adubitatione ⁊ a penali timore. Patet etiā vlrimo obiectū ꝙ aliquā certitudinē habuerūt. ſed tn̄ nō oportet

14

15

16

Ee 3