Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
2v
Einzelbild herunterladen
 

LiberSecundus

V Oſtendit autoritate ſacreſcpͥture vnū eē rerū pͥncipiumnō pl̓a. vt qͥda putauerūt. aAReatioeꝰreꝝ inſinuās ſcpͥtura.deū eſſe creatoreꝫ initiūqꝫ tꝑisatqꝫ oīm viſibiliū vel īuiſibiliūcreaturaꝝ ī pͥmordio ſui on̄ditdicens. In pͥncipio creauit decelum ⁊ terraꝫ. His etem̄ ꝟbisb moyſes ſpū dei afflatꝰᵇ in vnopͥncipio a deo creatore md̓m factū refert. elidēs errorē qͦrūdāplura ſine principio fuiſſe pͥncipia opinantium. Platōnis error.Plato nāqꝫ tria initia eſtimauit. deū .ſ. exēplar. ⁊ materiā. ⁊ip̄aꝫ īcreatā ſine pͥncipio. ⁊ deūqͣſi artificē nō creatorem. Explanat aucͣtem. on̄densqͥd ſit creare ⁊ qͥd facere.Creator em̄ ē qͥ de nihilo aliqͥd

facit. ⁊ creare ꝓpͥe ē de nihilo aliqͥd face̓. Face ꝟo nō mō de nihilo aliqͥd oꝑari. ſꝫ etiā de materia. Un̄ ⁊ hō ⁊ angelꝰ d̓r aliqͣ facere ẜ n̄ creare. vocat̉qꝫ factorſiue artifex. ẜ nō creator. hocem̄ nomē ſoli deo ꝓpͥe cōgruit.qͥ ⁊ de nihilo q̄dā. ⁊ de aliqͦ aliqͣfac̄. Ip̄e ē gͦ creator ⁊ opifex etfactor. ſꝫ creatiōis nomē ſibi ꝓprie retinuit. alia ꝟo etiā creaturis cōicauit. In ſcpͥtura tn̄ ſeꝑe creator accipit tāqꝫ factor.et creare tāqꝫ facere ſine diſtinctione ſignificationis. Uerūtamē ſciēduꝫ ē. hͦ ꝟbaſcꝫ creare ⁊ face̓ ⁊ agere et aliahmōi de deo n̄ poſſe dici ẜm eārōeꝫ q̄ dicūt̉ d̓ creaturꝭ. Quippe cū dicim eū aliqͥd face̓. n̄ aliquē ī oꝑando motū illi ineſſe ītelligimꝰ. vel aliqͣꝫ in laborādopaſſionē. ſic̄ nob̓ ſolet accide̓. ſꝫeiꝰ ſempiterne volūtatꝭ nouū

a ſumma bonitate egena effecta īmiſcuit ſe īfinitis q̄ſtionibꝰ ꝑ ꝯcupiſcentia ⁊ cupiditatē. Quia ſic̄ d̓r ꝓuerb̓.xxx. Ignis nunqͣꝫ dic̄ ſufficit. vnd̓ ⁊ auarꝰ nō implebit̉pecuia ſic̄ d̓r Eccs. v. Ideo ſꝑ querit ⁊ mendicat. Sil̓rꝯcupiſcentia nō ſaciat̉. īmo infinitꝭ voluptatū qōnibꝰimplicat̉. Sap̄. xiiij. Oīa cōmixta ſunt. ſanguis. humcidiū. furtū. fictio. corruptio. ⁊ īfidelitas. turbatio ꝑiuriuꝫ. tumultus. bonoꝝ dei īmemoratio. aīaꝝ inqͥnatio.natiuitatis īmutatio. nuptiaꝝ incōſtantia. inordinatio mechie ⁊ impudicicie. He qōnes infinite q̄ cōmixteſunt quibꝰ īmiſcuit ſe hō dū volūtatē deformauit a ſumma bonitate. Uirtus aūt diſcōtinuando ſe a ſummapoteſtate facta infirma īmiſcuit ſe infinitꝭ qōnibꝰ ꝑ in-

ſtabiltatē. vn̄ ſemꝑ querit quietē. ⁊ nō inueīt. Un̄ Iſa.xix. Dn̄s īmiſcuit ī medio egypti ſpm̄ vertiginis. iſte ēſpūs inſtabilitatꝭ ꝓ eo ꝙ nihil p̄t ſtabilire. Und̓ hō peccator ē ſicut puluis que ꝓijcit ventꝰ a facie terre. Tnd̓in psͣ. Auertēte te faciē turbabūt̉. auferes ſpm̄ ⁊cͣ. ⁊ iōerit tanqͣꝫ puluis quē ꝓijcit vē. a fa. ter. Sicut igit̉ puluis nō pōt quieſcere qͣꝫdiu ē ventꝰ ꝟtiginis. ſic nec nr̄aꝟtus ſtabilis ꝑmanere. ⁊ iō infinita loca querit. ⁊ mutat. ⁊ mendicat ſuffragia. Immiſcuit igit̉ ſe hō infinitꝭqōnibꝰ ꝑcurioſitatē. dū cecidit a ꝟitate ī igͦrantiā ꝑ cupiditate. dū cecidit a bonitate ī maliciā ꝑ iſtabilitatē.dū cecidit a ptāte ī īpotētiā. Sic gͦ ī ꝟbo ꝓpoſito notat̉hoīs ꝯditō ⁊ eiꝰ d̓uiatio. ⁊ hͦ ſolū īueīo d̓t̓ mīatū ī hͦ lib̓.

tinctitione humane nature qͣꝫtū ad pͥncipiū effins in generali.Reationē rerū. Poſtqͣꝫ mgr̄ ſupͣ in pͥmo lib̓. d̓c termīauit de miſterio trinitatꝭ. ꝯn̄ter ī hͦ. ij. li.determīat de rebꝰ creatꝭ. Et diuidit̉ iſta ꝑs ī duas. In pͥma agit de creatōe hūane nature. In ſcd̓a d̓ creatiōe angelice nature. jͣ. di. ij. de angelica itaqꝫ natura.Prīa ꝑs diuidit̉ in duas ꝑtes. In pͥma agit de hoīs cōditiōe. In ſcd̓a de lapſu eius ⁊ temptatiōe infra di. xxj.Uidēs igr̄ diabolus ⁊cͣ. Prima ꝑs hꝫ duas. qꝛ em̄ hōcōmunicat cū oībꝰ creaturꝭ. ⁊ cetera facta ſūt ꝓpter hominē. iō pͥmo agit de ꝯditiōe reꝝ in generali. ſcd̓o ꝟo inſpāli. jͣ. di. ij. d̓ angelica itaqꝫ natura ⁊cͣ. Prima ꝑs hꝫ

duas. In pͥma determinat de ꝯditiōe rerū qͣꝫtū ad pͥncipiū efficiēs. in ſcd̓a ꝟo qͣꝫtū ad finē. ibi. Et qꝛ non valetciꝰ btītudinis ⁊c̄. Prima ꝑs hꝫ tres ꝑticulas. In pͥmaponit ꝟitatē que expͥmit̉ in ſcpͥture ſacre autoritate.In ſcd̓a ꝟo autoritateꝫ explanat. ibi. Creator em̄ ē. ⁊cͣ.In tertia ꝟo qꝛ ꝑ illam aucͣtē poſitiōes erronee eliduntur. ꝯcludit vltimo eaꝝ euacuatiōeꝫ. ibi. Hoꝝ gͦ ⁊ ſimiliū erroꝝ ⁊cͣ. Et q̄libet haꝝ ꝑtiū hꝫ duas. In pͥma nāqꝫꝑte ꝓponit aucͣteꝫ ꝟitatꝭ. In ſcd̓a platōnis errorē. ibi.Plato nāqꝫ ⁊cͣ. Sil̓r ⁊ ſcd̓a duas hꝫ In pͥma explanataucͣteꝫ ⁊ ꝟba aucͣtꝭ. In ſcd̓a ponit errorē Ariẜ. ibi. Ariſto. ꝟo duo ⁊cͣ. Eodē mō t̓tia hꝫ duas. Primo .n. ꝯcludit erroꝝ improbationem. ſcd̓o ꝟo fidei cōfirmationē.ibi. Credamus igitur ⁊cͣ.

a Ercationeꝫreꝝ ⁊c̄. querit̉ d̓ordine iſtiꝰ libriad p̄cedētē. Cūem̄ nos cognoſcamꝰ creatoreꝫꝑ creaturas. qꝛvidemꝰ ꝑ ſpeculū. ⁊ ſcientia debeat inchoari anotioribꝰ nob̓.gͦ prius debuit.gere de creaturꝭqꝫ de creatore. gͦiſte liber pͥmꝰ n̄ſcd̓us dꝫ eē ℟ºdd̓m. ꝙ ſupͣ cuꝫactū ē de creatore actū ē etiaꝫ d̓icreaturꝭ ꝓut ſūvia ad ꝑueniendū ī cognitiōeꝫnūc aūt agit̉ decognitiōe reꝝ ꝓut cognitō d̓ creatore adminiculat̉ ei. qꝛ agit̉ d̓cōditiōe ⁊ lapſiNō p̄t aūt cogͦſci ꝯditio niſi pͥus cogͦſcat̉ eius pͥncipiū. pͥncipiū aūt huiꝰ ꝯditiōis ſolus deꝰ eſt. iō oportet doctrinā huiꝰ libri ſeqͥ doctrinā p̄cedētis. ⁊ patet obiectū. b In vno principio a deocreatore mūdū factū refert Quero ꝓ qͦ ſupponat ille terminꝰ pͥncipio. aut ꝓ creato. aut ꝓ īcreato. Nō ꝓ īcreato qꝛ p̄poſitiōes ſūt trāſitiue. Nō ꝓ creato. qꝛ nihil creatū erat in quo fieret. Item ab eterno fuerūt res in

pͥncipio ſuo ſcꝫdeo. ſi gͦ ꝓductioreſpicit egreſſūa deo. nullo mōpōt ſtare ꝓ principio increato.Nec ꝓ creato.qꝛ nondū erat aliqͥd ⁊cͣ. ℟º. dd̓.ꝙ p̄poſitio cumſuo caſuali tripliciter p̄t accipi. Uno mō vtdicat pure ordinem. ⁊ ſic ideꝫ ēfacere in princiꝑio et facere an̄aliqͣ. ita ꝙ cōnotet pͥuatiōem reſpectu alicuiustꝑalis pͥoris. etconotet p̄poſitionē poſteriorisAlio mō p̄t importare hitudinem menſure. ⁊tunc in pͥncipioidē eſt qd̓ ī pͥmoīſtāti tꝑis. Tertio mō pōt īportare hītudinē cauſe. ⁊ tūc ſenſus ē. ī pͥncipio. id ē ī filiodicit̉ creaſſe ẜm ꝙ d̓r in psͣ. Oīa ī ſapientia feciſti dn̄e.vt ſic notet̉ nō tm̄ cauſa efficiēs ſꝫ etiā exēplaris. Oēsiſte expoſitiones vere ſunt ⁊ catholice. ⁊ ꝑ eas elidunt̉tres errores circa mundi ꝓductionē. Ex pͥma elidit̉ error qͥrundaꝫ modernoꝝ ph̓antiū qͥ dixerūt mundū eſſefactū ex tꝑe ſꝫ mediante intelligētia. ita ꝙ deꝰ pͥmo fecit

Gen̄. j

Agere ⁊ facere al̓r dicūt̉ de deoalit̓ de creaturis.

2