LiberPrimus

¶ QueſtioIIIUtrū in ydeis ſit pluralitas ẜm rationē. Et ꝙ ſic. oſtēditur hͦ modo. Augꝰ. li. lxxxiij. q̄ſtionū. Alia rationcōditus eſt homo. alia equꝰ. gͦ ſi ydea dicit ipſam roncognoſcendi. neceſſe eſt ꝙ plurificet̉ ẜm rationē. ¶ Ithocipſum oſtendit̉ ex modo loquēdi ⁊ diffiniēdi. quiaAugꝰ. loquit̉ in plurali. ⁊ diffinit in plurali ip̄as ydeas. dicens ꝙ ſunt forme. gͦ plurificant̉ re vel ratione.ſed nō re. ergo rōne. ¶ Ite ydea dicit ſimilitudineꝫ adcognitū. ſed ſimilitudo qͣꝫuis in deo ſit quid abſolutū.habet tamē modū dicēdi ad alteꝝ ſiue reſpectū. ſꝫ plurificatio ſimilitudinis relatiue eſt a re cui aſſimilatur.ergo cū res ideate ſint plures. ydee ſunt plures ẜm rationē dicēdi. ¶ Itē deus anteqͣꝫ res ꝓducat. diſtinctecognoſcit ⁊ actu. ſed nō eſt diſtinctio in deo cognoſcite nec in cognito. gͦ oportet ꝙ ſit in ratiōe cognoſcēdi.¶ Contra. Si eſt plurificatio ẜm rationē. cū nō ſit retunc videt̉ iſta pluralitas nō eſſe aliud qͣꝫ vanitas.¶ Itē ſi eſt in hoc nomine ydea pluralitas. aut ratiōeeius qd̓ eſt. aut rōne eiꝰ ad qd̓ eſt. Non rōne eius qd̓ ēquia eſt diuina eſſentia. Si ratiōe eiꝰ ad qd̓ eſt. gͦ cumverbū ⁊ exemplar ⁊ ars dicant reſpectū ad creaturamẜm nome debēt plurificari. qd̓ tamen falſum eſt.¶ Itē ſi ydee ſunt plures nō ꝓpter ſignificatū ſed ꝓpterconotatu. tūc quero. aut generatū illud eſt eternū. auttemꝑale. Si eternū. ergo videt̉ ꝙ plura ſint ab eternoSi temꝑale. gͦ videt̉ ꝙ ydea nō dicat̉ de deo niſi ex tꝑe.ſicut nec dominꝰ nec creator dicunt̉ niſi ex tꝑe. ¶ Iteꝫydee ſi ſūt plures ꝓpter ydeata. aut ergo ẜm eſſe qd̓ habent ydeata in deo. aut in ꝓprio genere. Si ꝓpter eē qd̓habēt in deo. Cōtra. in deo ſunt vnū. ergo ratiōe illiꝰeſſe nō poſſunt dici plures. Si ꝓpter eſſe qd̓ habēt ī ꝓprio genere. ſed nō habēt niſi ex tꝑe. ergo vel ydee nonſunt plures niſi ex temꝑe. vel temꝑale eſt cauſa eterniquoꝝ vtrūqꝫ eſt incōueniens. ¶ Itē ydea aūt dicit aliquid. aut nihil. Si nihil. ergo nec pluralitateꝫ hꝫ necvnitatē. Si aliquid dicit. gͦ ſi ſūt plures ydee. ſūt plures res. gͦ ſi plures ydee ſunt ab eterno. plures res ſūtab eterno. ſed nō plures res ꝑſonaliter. qꝛ ydea nō dicit quid ꝑſone. ergo plures eſſentialiter. ¶ ℟º. dd̓m.ꝙ ſicut patet ex p̄dictis diſ. xxx. qͣꝫuis in deo nullus ſitreſpectꝰ ad creaturā a parte rei. tamē ꝯtingit ip̄am eꝰſentiā ſignificari in reſpectu ad creaturā ꝑ multa nomina. nec tamē hoc nomē ſiue vocabulū ydea eſt vanūintelligendū. igit̉ eſto ꝙ hoc nomen ydea ſignificet diuinam eſſentiā in cōparatione ſiue in reſpectu ad creaturā. ydea em̄ eſt ſimilitudo rei cognite. que qͣꝫuis indeo ſit quid abſolutū. tamē ẜm modū intelligēdi dicitreſpectu mediū inter cognoſcens ⁊ cognitū. qͣꝫuis illereſpectus ẜm rē plus ſe teneat ex ꝑte cognoſcentis. qꝛeſt ip̄e deus. tamē ratiōe intelligēdi ſiue dicēdi ſimilitudo plus ſe tenet ex ꝑte cogniti. ⁊ qm̄ cognoſcēs ē vnuꝫ⁊ cognita ſunt multa. ideo om̄es ydee in deo ſunt vnuꝫẜm rem. ſed tn̄ plures ẜm ratione intelligēdi ſiue dicēdi. Un̄ cōcedende ſunt om̄es ratiōes in deo eſſe vnumquid. ſed nō vnā ydeā ſiue rationē. ſed plures ¶ Ad illud ergo qd̓ obijcit̉. ꝙ iſti rationi ſubeſt ex ꝑte rei. Dicendū ꝙ falſuꝫ eſt. qꝛ reſpectui ſubeſt ex ꝑte dei eſſentianon reſpectꝰ. ex parte ꝟo creature ſubeſt verꝰ reſpect⁊ ideo reſpectꝰ ille ſignatus nō inducit falſitatē ſic pluralitati reſpectuū. qͣꝫuis nō ſubſit pluralitas ex ꝑte deiſubeſt tamē ex ꝑte conotatoꝝ. vnde reſpectꝰ ille ſic plurificatꝰ nō habet falſitatē nec vanitate ¶ Ad illud qd̓obijcit̉. ꝙ verbū ⁊ ars dicunt reſpectū. Dicendū eſt ꝙdicūt. ſed aliter qͣꝫ ydea vel ratio. quia ydea ſiue rō co-

gnoſcendi plus ſe tenet ẜm rationē intelligēdi ex partecogniti. Similitudo em̄ ẜm ꝙ hmōi nō dicit reſpectūad id in quo eſt ſed cuiꝰ eſt. ſed verbū plꝰ ſe tenet a ꝑtedicētis. ſimiliter ⁊ ars ⁊ exemplar ex ꝑte ꝓducētis. Etquia multa ſunt cognita ⁊ vnū cognoſcens. ideo ydeeſunt plures ⁊ ars tm̄ vna. Ul̓ aliter. ratio ⁊ ydea dicūtreſpectū ad res inquantū diſtincte ſunt. nō ſic alia vocabula. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ cōnotata ſunt plurab eterno. dd̓m ꝙ pluralitas eſt in ydeis ratione connotatoꝝ. ſed de conotatis eſt loqui dupliciter. aut inquantū ſunt. aut inquantū cōnotata. Inquantū ſuntſic ſunt ſolū ex tꝑe. inquantū aūt cōnotant̉. ſic poſſuntcōnotari ⁊ eternaliter ⁊ tꝑaliter. Eternaliter qꝛ reſpectus importat̉ in habitu. ſicut ꝑ hoc nomen p̄deſtina.tio. ideo p̄deſtinatio eſt eterna. quia cōnotat effectumnō in actu ſed in habitu. Temꝑaliter vero quando reſpectus importat̉ in actu. ſicut ꝑ hoc verbū creare. qͦniam gͦ ſi conotant̉ tꝑalia vt futura ſunt. ⁊ futura ſūtmulta. ideo cōnotant̉ vt multa. ſed tn̄ ſic cōnotata qͣꝫuis ab eterno cōnotent. nō tamē ſunt ab eterno. ſed extemꝑe. ita multitudo cōnotatoꝝ qͣꝫuis ab eterno dicatur. tamē nō ponit realē multitudinē niſi ex tꝑe ¶ Aillud qd̓ querit̉ vtrū ẜm eſſe ydeatoꝝ ſintydee plures.dd̓m ꝙ ſic ẜm eſſe qd̓ habiture ſunt res ydeate. ⁊ in ꝓprio genere. ⁊ qͣꝫuis illud nō habeāt niſi ex tꝑe. tamenab eterno fuerūt habiture. ⁊ ydee ſunt reꝝ vt future ſūtideo intelligunt̉ nō tm̄ plures ex tꝑe. veꝝ etiā ab eterno. Sic differt p̄deſtinationē fuiſſe ab eterno ⁊ reprobationē nō ratione eiꝰ qd̓ fuit ab eterno. ſed ratiōe eiꝰqd̓ futuꝝ erat ex tꝑe. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ſi plureydee. ergo plures res. Dicendū ꝙ ydea nō dicit tm̄ qͥdeſt. ſed reſpectū ad id qd̓ futuꝝ eſt. vel etiam poteſt eē.⁊ ratione illius reſpectꝰ recipit plurificationē Et qꝛ ille nihil ponit in actu ſed ſolū in potētia. hinc eſt ꝙ pluralitas ydeaꝝ eterna nō ponit aliquā pluralitate actualem. ſicut nō ponit̉ ſi dicatur ꝙ poteſt facere plura.Sed hoc nomen res abſolute importat quod dicit. etideo cū dicit plures res eſſe. ponitur pluralitas ī actu⁊ ideo argumentū nō valet. ⁊ ideo eſt ibi quid ⁊ ſimplciter. Sicut ſi dicat̉ plura ſunt poſſibilia deo. vel plura ſunt cognita. ergo plura ſunt. Nec ſic valet. pluresydee ſunt. gͦ plures res ſunt. qꝛ ydee nō ſunt plures ratione eiꝰ qd̓ ſunt. ſed rōne eiꝰ ad qd̓ ſunt.¶ Queſtio IIIIUtrūm ydee plurificent̉ ꝑ cōparationē ad ydeata. ẜmmultitudinē ydeatoꝝ quantū ad diuerſitatē vniuerſalium vel ſingulariū. Et ꝙ ſingulariū videtur. qm̄ perydeas eſt ratio diſtinguēdi. ſed deus nō tm̄ diſtinguitvniuerſale ab vniuerſali. ſed etiā ſingulare a ſingulari. Sed qꝛ diſtinguit vniuerſale ab vniuerſali. iō habet pluriū vniuerſaliū ydeas ⁊ rationes. vnde alia ratione cōditus eſt equꝰ. alia ratione cōditus eſt homo.ergo ⁊cͣ. ¶ Itē cognitio rei veriſſima. eſt rei ẜm totalitatem. ſed ſingulare aliquid addit ſupra vniuerſale. gͦcum deꝰ totū cognoſcat. nō tm̄ habet ydeā vniuerſalisſed etiā ſuꝑadditi .ſ. ſingularis. ſimiliter ⁊ alterius ſingularis. gͦ ſi addita ſunt diuerſa ẜm rationē ſiue multitudinē ydealē. patet ⁊cͣ. ¶ Item deꝰ quoſdā ex hominibus p̄deſtinat. quoſdā reprobat. ſed alia ratiōe quoſdam p̄deſtinat. ⁊ alia ratione quoſdaꝫ reprobat. gͦ ẜmaliā rationē ⁊ ydeā ſunt p̄ſciti ⁊ predeſtinati in deo. ſedhec eſt diuerſitas in diuidualis ſiue numeralis. gͦ ⁊c̄.¶ Item ydea multiplicat̉ in diuinis ratiōe reſpectus⁊ relatiōis ad ydeatu. gͦ multiplicato vno. multiplicatur ⁊ reliquū. cū homo qui eſt ydeatū multiplicetur in

24

25

26

⁊ I

.

⁊ 3