Littj. Jnat. t). Q. ,3. Starke, ßärlitj. zu mercken die vor red. arcus Tulius Cicero der aller hochwisest verruemptest Roemer In paradoxis, ainem sinem vernuenfftig gedichten büchlin tut vnder andern gebluempten Worten schriben. Erschrocken grusam ist der tod . denne menschen, mit der leben alle ding erloeschn . nit denen, der lob nyemer ersterben mag. Solich sin warhaft hochspitzig Autoritet hab ich Conrad Gruenenberg, Ritter, Burger zuCostentz (:mich vast minder sachen gruntlich zu wissen nit achtender:) betrachtet, zu herczen genommen . daruscz erlernet alle tugentriche werck niemer sterben vnd. vntödeinlich sin. So aber der ewig got In sinem goetlichen wessen menschlicher natur ainen vatter . Adam . angesehen . vnd des geschlechtes allem . (-nit gesundert edel oder pur . noch deheinen vnderschaid an der wirdigkcit-). ainen namen mensch vnd gelich brüder vnnd schwoester . von ainem vatter geordnet hat. Moechtend wol ich vnd vil min gelich vnwuessender menschen verwundern den grund des ursprügs der tailung vnd zwayung menschliches geschlechtes vnd Standes als Edel vnd vnedel vnd mangerlay gestalten der oberkaiten . die nit als gegen brüdern vnd schwoestern, sunder als veber die . die wir gehorsam diener haissend . zue veben zu gelassen wirdet. geflossen waere. Ker ich wider zu den vor aingezaigtn Worten Tulij, da her min red anfang genomen hat. Vnnd durch soelich sin . vnd vast hochwiser alten, so den vrsprung des Adels gar lieplich andeckt haben, vnderrichtung . wirs soelich verwundern vnd zwifel von mir gantz ussgeruet . sunder ouch ussdem vssgezogenen von allen vernuenfftigen wisen spruechwort. Tugent adlet den menschen . bin ach gnugsam bericht. das des kostlichest nam der eren . Adel. allein vss vernuenfftig geuepten wercken der tugent entsprungen vnd hergeflossen ist. hierumb ich als ain lieb haber alles mit tugent gezierten adels in sunder lieb vnd mitlides gefürt bin . der gantz erfuelten edeln der tugent. So vil ich deren erfaren hab . Kayser, kuenegen, fürsten, margraeffen, Grauen, freyen lantheren, pannerhern vnd Turner Edeln knechten, (was) Lebend vnd der menschlicheit von geschlecht liplich abgestorben ist, vnd aber Ir tugentriche hochgeadelte werch . darlnn sie sich manigfalticlich durch merung vnd beschirmung vnsers warhafften, sichern Cristenlichen Gloubens, Stifftung vnd Zierung, Richlich myld gaben der hueser vnd Kirchen Gottes Ritterlicher beschirmung wytben vnd waysen vnd durch straffung der boszhait tugentlaeren menschen geuebet haben. Ire werck nyemer ersterben mügent. So aber soelich abgestorben geschlecht, sich clagent, vsser dem sessel der gedechtnus vertrungen sin, wie wol ich me nit Zwifel, durch vest hanthabung dero so noch V III c \ r bin ich denacht vss mir selbs In mitliden als ain anhanger des staegrafifs aller deren so den tugentrichen adel vaerloschen In lechtem Schin der gedechtnus begeren zu behalten . begierig worden dis büch, zuesame ze raspen. Dar Inn die clainot der eren, als croar und schild, der vast vil so noch leben vnd abgestorben, vss alten blettern, buechern, gemaelden der gotzhueser vnd seien zuesamen vff gezaichnot . vermainende der gedaechtnuscz des hochflornenden Adels hie mit ain wenig zu geschuert (:zu:) haben, ffleissig vndertaenig bittende, ob durch me zuuaell der eren oder vast merung vnd zwayung der geschlechten, endrung der Croer vnd schilte . sie Inn etwas anders gestelt waeren, dann si villicht ettwen, oder noch wurden gesehen, dar durch Ich Irrgangen sin erkent werden moecht. das soelichs nit mir sunder den langwirigen endrungen vnd wanckeln, ouch miszstellung der maier von den ich, als minem alter wol zu glouben ist, soelichs büch vssgezogen vnd abgemalet hab . Zue gemessen werde. Ob ouch Ordnung der zal, oder glich zue glich von alter oder wirde der geschlechten . von mir In disem büch nit gehalten waer, soelichs ouch nit minem willen sunder ouch miner vngeuerlichen vnwissenhait zugezelt werden. Die da mit getruewen gutten willen ir ruw In disz nachgend arbait willigclich gestelt hant. • ) V y IV rünenberg, so lautet ein Name, welcher am Ufer des Bodensees wohlbekannt und von Alters her wohl beleumdet ist. «Schon im 12. Jahrhundert», schreibt Walchner (Badenia, Jahrgang II, pag. 248), «war das Edle Geschlecht der Herren von Grünenberg in der Höri sowohl als in den angrenzenden Gemeinden reich begütert; es gehörte zu den Ministerialen der Kirche von Konstanz, und zwar titulo proprie- tatis derselben.» Höri oder Bischofshoere, so hiess die grosse Erdzunge zwischen dem (nördlichen) Zeller- und (südlichen) Bernanger- oder Berlingersee, welche beide zusammen den Untersee bilden, ein seit 18 x i zum Amte Radolfszell gehöriges Gebiet der Bischöfe von Konstanz (vergl. Neugart, Cod. Alem. I, 289. Ao. 854. «Bischofeshori»; II, 86. Ao. 1155. «Biskoffeshori»). «Im Jahre 1192 verkauften Hugo von Grünenberg, Hochstiftischer Ministerial, und sein Bruder, der Domherr Conrad, ihre Höfe zu Bankholzen und Bohlingen an das Stift Konstanz. Der Bohlinger Hof gehörte ihrem Bruder Arnold und war der Ehefrau desselben als Witthum verschrieben. Hugo erhielt dafür eine Pfründe und den lebenslänglichen lehnbaren Besitz der verkauften Güter; Conrad musste sich noch besonders verbindlich machen, ihm jährlich eine Fuder Wein abzugeben; auf den Fall hin, dass er vor seinem Bruder abstürbe, sollte aber das Kapitel verbunden sein, demselben lebenslänglich zwei Fuder abzugeben.» Ein muthmasslicher Nachkomme Hugo's, Namens Berthold, der Ritter aus der Höri (Bertholdus Miles dictus: der Ritter uz der Höri), verkaufte im Jahre 1282 an die Eremiten Werner und Conrad seinen Hof «zu dem Grünenberg» (vergl. Badenia, Jahrgang II, pag. 250). Im Jahre 1355 wurde aus der Eremitenklause ein Nonnenkloster vom dritten Orden des heil. Franziskus. Dasselbe scheint nicht auf dem Grünenberg selbst, sondern am Fusse desselben, des Schlossbergs gelegen zu haben. Es erhielt einen besonders hervorragenden Ruf zur Zeit der Aebtissin Elisabeth, die fromme Else genannt, welche zu Ende des 15. Jahrhunderts verstarb. Durch den Reichsfriedens-Deputationsschluss fiel es dem Deutschorden, durch den Pressburger Frieden aber dem Grossherzog von Baden zu. Das Klostergebäude ward zum Abbruche veräussert, und die Güter verkaufte man und jetzt ist der Name fast verschollen (vergl. Schönhut, Neuer Führer um den Bodensee, Lindau 1851, 162 u. folg.). Die Herren von Grünenberg scheinen schon frühzeitig auch zu den alten Geschlechtern, Patriziern, in Konstanz gehört zu haben, wenigstens stiftete ein Edler von Grünenberg ums Jahr 1250 mit Hülfe anderer Gut- thäter das Kloster der Barfiisser oder Franziskaner daselbst. In der Nähe dieses Klosters, südwärts angrenzend, befand sich ein altes, in den 40er Jahren dieses Jahrhunderts umgebautes grosses Haus, welches noch heute «zum Grünenberg» heisst. Wir haben in dem Initialbuchstaben unsers Textes ein treues, im Jahre 1838 aufgenommenes Bild dieses Hauses mitgetheilt. Nach einer dort angebrachten Inschrift und nach dem Styl der mit zierlicher Steinhauerarbeit geschmückten Fenster zu urtheilen, war der Bau, oder Umbau, im Jahre 1418 vollendet. Das Innere enthielt reichen Schmuck an feinen Holzschnitzwerken, zumal in dem grössten saalartigen Hauptgemach. Obgleich viele Wappenschilde in Stein gehauen und in Holz geschnitzt vorhanden waren, so haben wir doch nirgend das Grünenberg'sche Wappen entdecken können. Dagegen fanden wir über einem Fenster an der Aussenseite des Gebäudes, und zwar in den Formen des 14. Jahrhunderts, die Schilde der Herren Maslin von Granegg und von Neideck. Wahrscheinlich gehörte zu Konstanz auch das Haus Nr. 699 in der Kanzleistrasse dem Grünenberg'schen Geschlecht; dort ist noch gegenwärtig an einem Thürbogen das Grünenberg'sche Wappen erhalten. Bei Tschudi (Arma gentilitia 1633) und im Helvetisch-Eidgenössischen Lexikon von Leu (Zürich 1763)) so wie in Stumpfs Schweizer-Chronik II, 235b, stehen folgende Grünenberg'sche Namen aufgezeichnet: Anno 1252. Marquard und Heinrich von Grünenberg, frye. Anno 1298. Johannes und Arnold von Grünenberg, frye zu Binzen gesessen. Anno 1351. Berthold von Grünenberg, Fry. Anno 1367. Margarethe von Grünenberg, äbtissin zu Säckingen am Rhein. Anno 1377. Marquard, Freiherr von Grünenberg, der 28. abt des klosters Einsiedeln. Anno 1385. erscheinen die Herren von Grünenberg und Torberg zu Walhausen und Rotenburg bei Luzcrn. Anno 1386. Ein Johann von Grünenberg soll bei Sempach geblieben sein. Anno 1413. Hamann und Wilhelm von Grünenberg auf dem Concilium zu Constanz. Anno 1426. Her Johann Grün von und zu Grünenberg, ritter. Anno 1426. Her Conrad von Grünenberg, chorherr. Anno 1438. Her Wilhelm von Grünenberg, her zu Rinfelden. Die Wappen der Freiherren und der Edlen von Grünenberg unterschieden sich in den Farben; die Ersteren führten im goldenen Schilde grüne, von Gold eingefasste, gedoppelte, dreifache Berge, die Letzteren einen schwarzen Schild mit gedoppelten, dreifachen, goldenen Bergen. Conrad von Grünenberg, mit dem wir uns hier besonders beschäftigen wollen, gehörte dem Konstanzer Patrizier-Geschlechte an. Nach des städtischen Archivars Herrn Dr.Marmor's zu Konstanz verdienstlichen Forschungen, erscheint «Cunrat Grünenberg» zuerst im Jahre 1442 als Baumeister der Stadt Konstanz. Zu dieser Stelle wurde fast immer ein Mitglied des Raths gewählt, oder ein anderer angesehener Mann, dem man Baukenntnisse zutraute. Unter ihm stand ein Unterbaumeister vom Fache. Als Baumeister erscheint Conrad 1444—46 48. 50. 51. 53 — 55. 5 7- 59- 1461 Als Mitglied des grossen Raths kommt er vor in den Jahren 1454— 1460. 1472. 73. 75 — 80. Als Mitglied des kleinen oder täglichen Raths 1462 - 65. 71. 81 — 86. (von diesem Jahre an mit der Bezeichnung: «Ritter») 87 — 94. Im letzten Jahre wird er als todt bezeichnet. Als Bürgermeister kommt er vor 1466. 68. 70. (Es wurde nach den Statuten der Stadt der Bürgermeister nur auf ein Jahr gewählt.) Als Reichsvogt erscheint er 1467 und 1468. (Vielfältig wurde der Bürgermeister im folgenden Jahre nach Ende seines Amtes zum Reichsvogt erwählt.) Neben diesen Diensten her versah er in den Jahren 1462, 1463, 1465 und 1466 die Stelle eines Baumeisters zu St. Stephan; im Jahre 1471 die Stelle eines Besehers der Stadt Buwen (Bauten) und im Jahre 1474 die Stelle eines Pflegers auf Bererain (im Thurgau). In welchen verwandtschaftlichen Beziehungen Conrad zu einem Grünenberg stand, welcher im Jahre 1388 mit einem Pferd, das zu 30 Gulden gewerthet war, und mit Christoffel Grünenberg, welcher im Jahre 1441 als Vogt zu Spiegelberg (im Thurgau) und 1459 als Vogt zu Rorschach erscheint, ist uns unbekannt. Im Jahre 1465 wollten sich Conrad und Hans Grünenberg, wahrscheinlich des Ersteren Bruder, in die Geschlechter-Zunft zur Katze als Mitglieder aufnehmen lassen, und ihre Wappen erscheinen auch mit dem Zeichen dieser Zunft in der Wappenrolle der Konstanzer Geschlechter, welche sich im städtischen Archive daselbst befindet, und welche dem Jahre 15 17 anzugehören scheint. In der Heroldskunst war Conrad Grünenberg der grösste Meister seiner Zeit in Deutschland. Sein Wappen werk, welches bisher nur in wenigen Exemplaren verbreitet war, ist, wenn nicht der älteste, so doch der vollständigste deutsche Wappencodex, welcher auf unsere Zeit gekommen ist. Es wird darin von den Formen, Figuren, Farben und Eigenthümlichkeiten inländischer und ausländischer Wappen, von den Wappen der Kaiser und Könige, der Geistlichen und weltlichen Reichsstände, der Herzöge, Fürsten, Grafen, Freiherren und des ritterlichen Adels, von Gesellschafts- und Ordenszeichen, von Turniergebräuchen und von Trachten des 15. Jahrhunderts gehandelt. Die Wappenrollen einzelner Städte, z. B. die im Jahre 1858 in Buntfarbendruck herausgegehene Wappenrolle von Zürich übertrifft an Alter das Wappenbuch Conrad Grünenberg's allerdings fast um 100 Jahre, in Zeichnung und Ausfuhrung bleibt dieselbe aber weit hinter seiner Arbeit zurück. Eine andere Bilderhandschrift, welche die Aufschrift trägt: «Dit is dat Wapen Bouch van den Sesken (?) Arnoldus Hörneus filius domini ab Home fuit Episcopus Leodiensis. Anno christianorum MCCCLXXIX.» und von welcher wir bereits im Anzeiger des Germanischen Museums gehandelt haben, scheint leider seit 20 Jahren aus Deutschland verschwunden zu sein; es dürfte also von den Männern der Wissenschaft und insbesondere von den Jüngern der Heroldskunst mit Freuden begrüsst werden, wenn wir unser bereits vor einer langen Reihe von Jahren, 1840, gewagtes Unternehmen erneuern und mit einer möglichst vollständigen Ausgabe des vi r Grünenberg'schen Wappencodex an die Oeffentlichkeit treten. Damals schrieb uns der auf dem Gebiete der Heroldskunst rühmlichst bekannte Dr. Leopold Freiherr von Ledebur unter dem 17. März 1841 : «Der Brandenburger Geschichts-Verein beauftragt mich, für das schöne Geschenk von Grünenberg's Wappenbuch Ihnen Dank zu sagen. Mir hat das Eingehen in diese, ich kann wohl sagen das Schlürfen aus dieser schätzbaren heraldischen Quelle einen sehr grossen Genuss verschafft. Ich konnte nicht widerstehen, einige der Gedanken, die bei Betrachtung der wiedererstandenen alten Pracht und Herrlichkeit sich mir aufdrängten, bei Ueberreichung des Heftes gegen die Gesellschaft auszusprechen — und zwar so, wie Sie dieselben vielleicht in der von Köhne jun. projectirten, zu Ostern erscheinenden heraldisch-numismatischen Zeitschrift lesen werden» Seit jener Zeit und ganz besonders in den letztvergangenen zehn Jahren hat, wie dies auch in dem Prospecte zu diesem Werke vom Herbst 1874 ausgesprochen worden ist, der Geschmack an mittelalterlicher Kunst nach allen Richtungen hin immer mehr Boden gewonnen und vornehmlich die Wappenkunde, durch zahlreiche Vereine gepflegt, sowohl als Wissenschaft wie als Kunst einen höheren Standpunkt als je eingenommen. Hiernach steht wohl zu erwarten, dass das deutsche Vaterland es gewissermassen als eine wirkliche Pflicht erkennen werde, dem erneuten Unternehmen forderlich zu sein. Das Original von Grünenberg's Wappencodex befand sich bis vor wenigen Jahren im Besitze des Dr. Stanz zu Bern, der ehemals in Konstanz wohnhaft war, und die Handschrift, die er daselbst von einem Antiquar käuflich erworben hatte, zu verkaufen nicht beabsichtigte. Als er sich endlich dazu entschloss, hatte er deutsche Gesinnung genug, den verlockenden Anerbietungen englischer Raritätensammler zu widerstehen und das Manuscript für die Summe von 300 Frd'or. dem Königlich Preussischen Herolds-Amte zu überlassen. Der Stanzische Codex ist vortrefflich erhalten, auf Papier in Mittelfolio-Format, 190 Blätter. Es fehlt darin weder der Name des Verfassers, noch die Jahreszahl der Vollendung des Werkes. Die Wasserzeichen in dem Papier dieses, des Originalcodex, sind dreierlei: 1) eine kriechende und gezungte Schlange, 2) eine aufgerichtete, mit Armring versehene Linkhand und 3) ein leuchterähnliches Gefäss, aus welchem ein Kreuz hervorwächst. — Der zweite uns bekannte Codex von Grünenberg's Wappenbuch, auf Pergament in gr. Fol. 187 Blätter, weniger vollständig, ohne Jahreszahl und Namen des Verfassers, insgemein jedoch «Grünenberg's Wappenbuch» genannt, stammt aus der alten Landshuter Bibliothek, wesshalb auch auf dem ersten Blatte in späterer Zeit das Herzoglich Bayerische Wappen angebracht ist. Die Aufschriften zeigen schon ein ächt süddeutsches (altbayerisches) Gepräge, während die des Stanzischen Codex den Alemanischen Typus an sich tragen. Im neuen Katalog der deutschen Handschriften auf der K. Bibliothek zu München führt dieser Codex die Nummer 145. — Es giebt ebendaselbst auch noch eine andere Papierhandschrift von Grünenberg's Wappenbuch, welche aber weit jünger ist und neben dem Pergamentcodex kaum der Erwähnung verdient. — Wir besitzen selbst eine alte, allerdings nur sehr mittelmässige Copie des Grünenberg, 362 Blatt umfassend, worin etwa 30 Blatt fehlen. In der Münchener Pergamenthandschrift steht pag. 7: «1433 ward Kaiser Friedrich von Oesterreich zu Rom gekrönt.» Im Stanzischen Codex steht 1449. Es geschah erst 1452. Grünenberg hat das bezeichnete Blatt im Jahre 1482 ausgeführt, wie die Jahreszahl zu Füssen des Bildes im Stanzischen Codex angiebt. Im Münchener Codex fehlt diese Angabe, so wie nicht minder die Figur mit dem Schwerte über dem Haupte des Kaisers. Der Stanzische Codex enthält verschiedene Zeichnungen mehr als der Münchener; dennoch könnte es möglich sein, dass beide zu gleicher Zeit, wo nicht durch Grünenberg selbst, doch unter seiner Leitung vollendet worden sind. Nach einer brieflichen Mittheilung des Freiherrn Joseph von Lasz- berg zu Mörsburg am Bodensee an den Professor Dr J. A. Schmeller zu München vom 3. December 1830 stammt der Münchener Pergamentcodex ebenfalls aus Konstanz, und Nicolaus Schultheiss schenkte ihn nach Kloster Weingarten, wahrscheinlich an seinen Mitbürger, den damaligen Abt Gerwig Blarer. Vielleicht war der Stanzische Codex Grünenberg's Handexemplar, in welches er, so lange er lebte, Zusätze und Verbesserungen eintrug, der Münchener dagegen ein Prachtexemplar, welches gleich nach der Vollendung irgend einem Freunde, Gönner oder Mäcen gewidmet wurde. Wann Grünenberg sein Wappenbuch vollendet hat, das steht im Stanzischen Codex am Schlüsse der Vorrede. Wir haben diese Jahreszahl nach moderner Sitte auf dem Titel anbringen lassen. — Merkwürdigerweise fällt die Vollendung des Drucks, den Anthoni Sprg zu Augsburg vom «Concilium-Buch geschehen zu Costencz» besorgte, in dasselbe Jahr «do man zeit nach Christi gepurt MCCCC und in dem LXXXIII. Jare.» Es ist nicht unwahrscheinlich, dass Grünenberg mit dem Verfasser des Conciliumsbuches oft aus einer Quelle schöpfte; vergleicht man jedoch die Originalhandschrift des Conciliumbuches auf der Raths-Bibliothek zu Konstanz mit dem Stanzischen Originalcodex von Grünenberg's Wappenbuch, so ergiebt sich, dass die Zeichnungen des Letzteren weit geistreicher und sorgfältiger gemacht sind als die des Ersteren. Schon bei vorgerücktem Alter unternahm Grünenberg eine Reise nach Palästina, welche er selbst beschrieb und mit einer Reihe bunter Abbildungen illustrirte. Die Handschrift, kl. Fol auf Papier, dessen Wasserzeichen ein verkehrtes p. oder ein q. mit daraus hervorgehendem Kreuze, sonst in die Bibliothek der V V VII Benediktiner zu St. Peter gehörig und im Jahre 1764 vom dasigen Abt angekauft, befindet sich auf der Grossherzoglich Badenschen Hof- und Staats-Bibliothek zu Carlsruhe. Diese Schrift ist zwar neuerdings gedruckt worden, doch ohne Mittheilung der Bilder, in welchen sich die geistvolle Darstellung des Meisters aufs Neue bethätigt. Auf der Rückseite des oberen Deckels der Handschrift steht hebräisch: Am Sonntag Sant Jergen Abent 1487 Grünenberg Ritter. Behüt di edle Ris Conraden. und auf dem unteren Deckel: Anno Domini 1487. Fritag Sant Michels Abent. Füg C (?) Gott Alens zum Besten. Am Eingange werden die Glückseligkeiten gepriesen, die dem Pilgram durch eine Wallfahrt zum Heiligen Grabe zuwege gebracht werden können. Dann beginnt das Tagebuch mit den Worten: «Im jare nach der geburt unseres lieben herren Christi tusent vierhundert achtzig und sechs jare am 22. tag Aprilis, der da ist der ander tag vor Sanct Jergen tag, Bin ich Conrat Grünenberg Ritter, zu Costentz uszgeritten nehmlich vf einen Frytag mit dryen pferden vnd mit mir Caspar Gaiszberg vf hofnung zu ervolgen solch wallfart obberürt.» Das erste Bild, Federzeichnung, leicht mit Farben ausgestrichen, stellt die St. Marcus-Kirche zu Venedig vor. Ueber demselben ist sinnreicher Weise der unüberwindliche Adler mit dem Engelskopfe und der geflügelte Marcus-Löwe mit dem Buche dargestellt. Auf dem zweiten Bilde sieht man die Pilger zu Schiffe gehen; Flaggen und Wimpel tragen die Farbe von Venedig, auch die weisse Fahne mit dem Jerusalemer Kreuze weht im Winde. Ein anderes Bild zeigt die Trümmer des Schlosses Costus, daneben ist bemerkt: «In demselb schloss sass Santa Katterina Vater, hies kunig Kostus, demnach och daz genannt schloss — vnd ein stark zerrissen stat, glich vmb daz schloss gehaisen ist. Er was ach künig über mer zu Alexandria. Santa Katterina ist da getoffl worden vnd hat alda Kristen Geloben gelernt, Ir vater vnd muter sind da gestorben vnd welche bilgram vnd Iandfarrer dahin komen machent etwenn zu zaichen ain halb rad». Neben dem Bilde von Famagusta erblicken wir ein Schwert mit goldenem, roth bewickeltem Griff. Um die Scheide des Schwertes schlingt sich ein gelbes Gürtelband, worauf der Spruch: por loaltes manttenir (pour loyaute maintenir). Rechts und links über der Hauptpforte von «Famagost», neben dem flüchtig angedeuteten Stadtwappen, wiederholt sich dasselbe Zeichen des Schwerts. Am fleissigsten sind die Abbildungen, welche Jerusalem und das heilige Grab darstellen, ausgeführt, besonders die, wo die Ueberschrift lautet: «Sepulchrum Domini Jesu Christi.» Das Manuscript schliesst folgendermassen: Sumenus gesin XXXIII wochn gelobt sig Got etc. 1487 Jar. Dass Conrad Grünenberg ein besonderer Anhänger des Stegreifs gewesen, ersehen wir aus verschiedenen Stellen des Wappenbuchs, und in der Vorrede gesteht er es selbst ein. Dass er als reicher Konstanzer Patrizier gereist sei, geht schon daraus hervor, wie er bei seiner Fahrt nach Venedig von Konstanz ausgezogen ist, worüber er uns in der Beschreibung seiner vorgedachten Reise nach dem heiligen Lande ebenfalls selber erzählt hat. Ritterbrauch und Turnierweise scheint Conrad Grünenberg besonders in Frankreich fleissig erlernt zu haben, er spricht wenigstens (pag. 219) von Paris und der Königlichen Krönung daselbst, wobei elf Tage turnirt worden. Wenn diese Krönung die Krönung Carls VIII. gewesen wäre, so könnte Grünenberg nicht Paris nennen; denn Carl der VIII. wurde im Jahre 1484 zu Reims gekrönt. Wahrscheinlich meint Grünenberg die Krönung Ludwigs XI., welche im Jahre 1465 stattfand. Dass übrigens zu einer Zeit, wo selbst Patrizier, die nicht Ritter waren, so häufig mit Fürsten eine Lanze brachen*) unser Grünenberg, der sich doch im Ritterstande befand, an Ritterspielen thätig Antheil genommen und sogar in reiferen Jahren oft als Kampfrichter aufgetreten sein werde, ist eine sehr naheliegende Vermuthung. Stillfried. *) Dies ersehen wir unter andern auch aus Marx Walthers Turnierbuch vom Jahre 1477 — 1489, mst. der Münchener Bibliothek Nr. 1939. VIII r Anmerkungen. "\^h- glauben dem Wunsche manches Kunstfreundes, welchem Grunenbergs Wappenbuch Interesse einflösst, entgegenzukommen, wenn wir den einzelnen Lieferungen einige Anmerkungen beifügen, welche theils Schrift und Sprache des Originals verständlicher zu machen, theils die Anschauungsweise des fünfzehnten Jahrhunderts zu erklären und zeitgemässe Irrthümer zu berichtigen suchen sollen, ohne dabei dem viel erfahrenen, reich begabten Autor zu nahe zu treten, oder dessen Eigenartigkeit zu beeinträchtigen und abzuschwächen. Vergleiche mit andern älteren, bereits gedruckten, weit verbreiteten Wappenbüchern, z. B. mit 1) der Züricher Wappenrolle des 14. Jahrhunderts, Zürich 1860, im Text abgekürzt: Zür. WR. 2) dem Concilium-Buch von Constanz, Augsburg, Ant. Sorg 1483, im Text abgekürzt: Conc. B. 3) Virgilius Solis Wappenbüchlein, Kupferdruck, Nürnberg 1555, im Text abgekürzt: Virg. Solis. 4) Martin Schrott, Wappenb., München 1581. 5) Siebmachers Wappenbuch, Nürnberg 1605, neue Ausgabe, Raspe 1772. dürften ebenfalls nicht unwillkommen sein, umsomehr, da das Urtheil eines gelehrten Kritikers in der Einleitung zu der Züricher Wappenrolle, Seite 10: „dass C. Grünenbergs Wappenbuch nur die Wappen der in Constanz zur Zeit des Concils (1414—1420) versammelten Ritterschaft enthalte und erst — der Original- Codex nämlich — im Jahre 1483 gemalt sei," — sich dem aufmerksamen Beschauer des vorliegenden Werkes nicht als zutreffend erweisen wird. Grünenbergs Wappenbuch enthält — um nur einen Hauptunterschied hervorzuheben, — von geistlic hen Wappen äusserst wenige, beschäftigt sich vielmehr ausschliessend mit weltlichen, vorzugsweise mit den Wappen der Zeitgenossen des 15. Jahrhunderts, mit Wappen, welche ohne Ausnahme immer mit Helm schmuck versehen sind, während das Conciliumbuch zumeist nur geistliche Wappen und Genossenschaftszeichen zum Gegenstande seiner heraldischen Abbildungen gewählt und die mitgetheilten weltlichen Wappen durchgehends nicht mit Helmschmuck versehen hat. Grünenbergs fleissige und umfangreiche Sammlung mit älteren ähnlichen Wappenhandschriften zu vergleichen, ist uns nur in wenigen Fällen möglich gewesen; doch haben wir gewissenhaft angemerkt, was wir z. B. aus dem Lütticher Wappencodex, vor 1379 „van den Sesken" verfasst und von uns im 18. Jahrgange des Anzeigers für Kunde der deutschen Vorzeit (1871. No. 1. S. 31) besprochen, aus den Wernigeroder und Wolffenbüttler Codices (Wem. C. und Wolffb. C.) haben erheben können. Für Diejenigen, welche den in unserm Vorwort erwähnten, vor 36 Jahren veröffentlichten, von Dorst von Schatzberg bis 1846 fortgesetzten Versuch einer Herausgabe von Proben aus Grünenbergs Wappenbuch kennen, sei hier noch angeführt: dass wir früherhin das Prachtmanuscript der Münchener Bibliothek, den Pergamentcodex, vor uns hatten, weshalb bei jenem Versuch die Behandlung der Wappenmalerei (Wölbung der Schilde, Beleuchtung und Schattengebung) sehr erheblich von der hier, bei den Copien aus dem Original-Manuscript, dem Papiercodex, dem Handexemplar Grünenbergs, angewendeten Methode abweicht, während doch beide Handschriften in der Hauptsache, in der geistvollen Federzeichnung des Meisters, vollkommen übereinstimmen. Ein näherer Vergleich beider Handschriften, sowie Abbildung derjenigen Blätter, welche das Münchener Prachtmanuscript auszeichnen, soll hier nicht vergessen werden. Ueber Turniergesellschaften und Ordenszeichen haben wir uns an geeigneter Stelle eingehend ausgesprochen. Da, wo in der Originalhandschrift bei einzelnen Wappen angezeigt steht, zu welcher Verbrüderung die betreffenden Familien sich gehalten haben, ist in unserm Text der Gesellschaftsnamc neben dem entsprechenden Geschlechtsnamen mit gesperrter Schrift beigedruckt worden. Zu erwähnen ist noch, dass wir die Blätter sämmtlicher citirten Handschriften bezeichnen wie die Blätter des Grünenberg, z. B. Blatt VI. erste Seite nur VI. nicht Via., dagegen die zweite Seite desselben Blattes VIb. Man wolle diese Eigenthümlichkeit dem Autor zu Gute halten. IX Lief. 3. IIIc. IS X \.aiser Friedrich der Vierte, auf seinem Grabmal im Stephansdom zu Wien „Imperator Caesar divus Fridericus Tertius" genannt, war am 21. September 1415 geboren, am 30. Juni 1442 in Aachen zum deutschen König und am 19. Maerz 1452 in Rom (durch Papst Nicolaus V) zum Römischen Kaiser gekrönt. Er starb in Linz am 19. August 1493. In unserm Vorwort ist bereits von dem gegenwärtigen Bilde die Rede gewesen. Leider trägt dasselbe trotz der besondern Aufmerksamkeit, welche der Meister darauf verwendet haben wird, viele Spuren von Abänderungen und Nachträgen einer ungeübten Zeichenfeder an sich, Verbesserungen, welche in unsern Grünenbergschen Probeblättern nach sorgsamer Vergleichung mit dem Münchener Prachtcodex weggelassen worden sind. Hier handelte es sich um getreue Wiedergabe von des Meisters Handexemplar, also auch der Mängel desselben. Öfters fehlt es hier an der Ausmalung. So z. B. bei den mit Hermelin gefütterten Sammetmützen und den Gewändern der Kurfürsten. Es ist dies umso auffälliger, als die herkömmliche Stellung letzterer Fürsten, nämlich der drei geistlichen Herren rechts, der vier weltlichen links vom Throne zu bezeichnen war. Der König von Böhmen als Erzschenk des Reichs ist nicht in der vom Kaiser rechts stehenden bärtigen und gekrönten Figur zu suchen; denn die geistlichen Kurfürsten gingen ihm im Range vor. Am wenigsten wird damit der jugendliche König Wladislaus (Jagiello) gemeint sein sollen, eher der deutsche König Maximilian, aber derselbe wurde erst i486 gekrönt, und in der zweiten Stelle rechts vom Kaiser erblicken wir eine stattliche Fürstengestalt, welche den auf Blatt XLV abgebildeten Erzherzoglichen Hut auf dem Haupte trägt. Der Erzkämmerer mit dem Zepter steht nach der Münchener Handschrift weit richtiger, nämlich links vom Kaiser, als der jüngste unter den Kurfürsten. Damals (1483) wurden die Erzämter von folgenden Fürsten bekleidet: 1) Erzkanzler durch Germanien, Kur-Mainz, Albert, Herzog von Sachsen, f 1484. 2) Erzkanzler des Königreichs Arelat, Kur-Trier, Johann, Markgraf von Baden, f 1503. 3) Erzkanzler durch Italien, Kur-Cöln, Hermann, Landgraf von Hessen, f 1508. 4) Erzschenk, Kur-Böhmen, seit 1400 nicht berufen, König Wladislaus, -j- 1516. 5) Erztruchsess, Kur-Pfalz, Philipp, Pfalzgraf bei Rhein, Herzog in Bayern, f 1508. 6) Erzmarschall, Kur-Sachsen, Ernst, Herzog von Sachsen, f i486. 7) Erzkämmerer, Kur-Brandenburg, Albrecht, Markgraf von Brandenburg, f i486. Das Schwert der Gerechtigkeit, welches über dem Haupte des Kaisers schwebt, erinnert an das bedeutungsvolle Wort: „IVSTE-IVDICATE-FILII-HOMINVM-" welches wir schon auf dem Rücksiegel Kaiser Heinrichs VII, wie auch auf den Secretsiegeln Kaiser Ludwigs des Bayern, König Günthers von Schwarzburg und Kaiser Carls IV lesen. Eine symbolische Darstellung, die „Schwertceremonie", wie Riedel sagte (zehn Jahre aus der Geschichte der Ahnherren des Preussischen Königshauses, S. 288.), welche sich öfters, auch im Constanzer Concilienbuche abgebildet findet, und zwar in der gedruckten Ausgabe ebenso, wie in der Constanzer Originalhandschrift Ulrichs Reichental; besonders aber auch in einem andern, sehr fleissig ausgemalten Exemplar desselben Manuscripts auf der kaiserlichen Bibliothek zu Prag. Lief. 6. Hüb. Des Richs fler Kirchen. 1) Rom an der Tiffer. Rom an der Tiber. Dabei das Wappen der gekreuzten Schlüssel von St. Peter. 2) Brem an der Deissel. Bremen an der Weser. Die Erzbischöfliche Kirche daselbst führte aber im Wappen kein Nagelspitzkreuz. 3) Massow an der Weichsel. Masau, eine Landschaft in Polen, welche das alte Herzogthum Masovien mit der Residenzstadt Warschau einschliesst. 4) Mecz an der Mussei. Metz an der Mosel in Lothringen (bis 1552 zu Deutschland gehörig). Das Wappen der Stadt ist gespalten, von Silber und Schwarz, das Wappen des Bisthums ein gekrönter schwarzer Löwe in Silber (vgl. Siebmacher I. 5. 12. und Conc. B. CXXXII b ). Hier haben wir wahrscheinlich das Wappen des Domstifts vor uns. Wenn die Grenzen des Reichs von Grünenberg an der Tiber, Weser, Weichsel und Mosel gesucht wurden, so weicht dies freilich von den Grenzen, welche Carl der Grosse geschaffen hatte, Tiber, Ebro, Raab und Eyder, erheblich ab, aber er stellte, wie man sieht, das kirchliche Regiment über das weltliche und erwartete mit frommer Zuversicht, oder mit schelmischer Neugier von der ecclesia militans unter dem Schirme der geheimnissvollen und wunderkräftigen Vierzahl mehr, als die Waffen der Kaiserlichen Macht unter dem schwachen Friedrich auszurichten im Stande waren. Mit der Dreizahl, Vierzahl, Siebenzahl, Achtzahl ist von uralten Zeiten her mancherlei Unfug getrieben jworden, und der Aberglaube hat fleissig dazu beigetragen, demselben Vorschub zu leisten. Da heisst es: „Die gedritte Zahl ist eine vollkommene Zahl, da sie Anfang, Mittel und Ende hat". Ja die heilige Schrift selber sagt es; denn: „Drei Söhne hatte Noah, von denen das Menschengeschlecht ausging", Genesis VI. 10. — „Drei Männer erschienen dem Abraham", Gen. VIII. 1—7. — „Drei Tage und drei Nächte blieb Jonas in des Wallfisches Bauche", Jon. II. 1., welches ein Bild ist jener drei Tage und drei Nächte, die Christus hat im Tode bis zu seiner Auferstehung verharren sollen, Matth. XII. 40. — „Drei edle Stück von einem Christen sind, Glaube, Hoffnung und Liebe; aber die Liebe ist das grosseste unter ihnen". Cor. XIII. 13. „Drei sind, welche da zeugen im Himmel, der Vater, das Wort, der heilige Geist; diese drei sind Eins". 1. Joh. V. 7. und „drei sind Zeugen auf Erden: der Geist, das Wasser und das Blut, und diese drei sind Eins". Ebenda 8. Eine Wappenhandschrift des Germanischen Museums No. 6500., etwa um 1500 gemalt, bringt die Wappen der drei mildesten Fürsten: König Magnus v Sweden, Herczog Lewpolt v Ostereich, Landgraff Herman v Turingen; ferner der drei gut Jüdin: Hester, Jael, Jüdith und der drei gut Christin: St. Helena, St. Brigitta, St. Elisabeth. Dann erst erscheint dort die Vierzahl, für welche unser Grünenberg ganz besonders schwärmt. Die Hauptsymbole der Vierzahl, die vier Elemente, die vier Tags- und Jahreszeiten, die vier Lebensalter, sind von ihm heraldisch nicht illustrirt worden; ja selbst der bekannten Embleme der vier Evangelisten gedenkt er nicht, während er für Josua ein Wappen hat. An das Hauptbild der Vierzahl, an den Namen Gottes, welcher in vielen Sprachen mit vier Zeichen geschrieben wird, an das Sanctum tetragrammaton, hat er sich nicht gewagt. Dagegen überschüttet er uns mit dem Quaternionatus des Heiligen Römischen Reichs, dessen Ursprung den Kaisern Otto III und Carl IV zugeschrieben wird, welchen wir aber mit dem berühmten Rechtsgelehrten Vitriarius und seinem practischen Comentator, Pfeffinger, für „Eitel-Phantasterei" zu erklären geneigt sind. Grünenberg setzt an die Spitze der Reichsstände: „des Richs fier Kirchen", sodann folgen: die 4 Erzbischofe, die 4 Bischöfe, die 4 Äbte, die 4 Herzoge, die 4 Säulen, die 4 Panner, die 4 Markgrafen, die 4 Landgrafen, die 4 Burggrafen, die 4 Palzgrafen, die 4 Vögte, die 4 Amtherren, die 4 Jägermeister, die 4 Grafen, die 4 Barone, die 4 Ritter, die 4 Städte, die 4 Burgen, die 4 Dörfer, die 4 Weiler, die 4 Bauern, die 4 Knechte. Die Wappenhandschrift der Gräflich Stolberg'schen Bibliothek zu Wernigerode bringt am Eingange (Wem. C. I. 7.) das Wappen „der heiligen Dreifaltigkeit" XI und das Wappen „des Salvator mundi". Zur Dreizahl gehörig folgen: 1) die Wappen „Abethay, Sabitay, Bananias"; 2) der drei geduldigsten Herren: „des Königs Asthwerus, des heiligen Königs Job, des hl. Ritters Eustachius"; 3) der drei christlichsten Fürsten: „Kaiser Carl, König Artus, Hertzog Gotfrid"; 4) der drei Heiden: „Kaiser Julius, König Alexander des Grossen, König Hector von Troja"; 5) der drei Juden: „König David, Hertzog Josua, Judas Machabeus"; 6) „der heyligen drei Könige, des Heylig König Caspar von Arabia, des Heylich König Balthasar von Tarsia, des Heylig König Melchior von Saba"; sodann erscheinen die Wappen: „des Hl. vatter Innocencius des Achten, des Kaiser Friedrich des Dritten, der ein Hertzog von Österreich war, vnd Maximilian, des Romischen Könies". 7 o In der Wappenhandschrift der Herzoglich Braunschweigschen Bibliothek zu Wohlenbüttel (Wolffb. C. 1—2) bildet die Anbetung der heiligen drei Könige, welchen letzteren ihre Banner nachgetragen werden, den Eingang; dabei steht geschrieben: „0. gloriosa. dei. genitrix. Sanctissima. et. castissima. virgo. Maria". Die Wappen-Dreizahl wird repräsentirt durch: 1) die Wappen der drei edelsten Herren, a) Jung Lasla (Böhmen und Ungarn), b) Delffin (Dauphin), c) Hertzog v. Praunschwig; 2) der drei geduldigsten Herren, a) Kungk Aswerus, b) Job, c) Eustachius; 3) der drei mildesten Herren, a) Magnus Kungk auss Sweden, b) Herczog Leupolt von Oesterreich, c) Lantgraff Hermann von Düringen. Ferner durch die geharnischten Gestalten: „der 3 besten Cristen, der 3 besten Juden, der 3 besten Heiden"; den Schluss dieser Curiosa liefern nachstehend verzeichnete sieben Wappenbilder: 1) „Der Cristliche Stul zu Rome vnd pebstlich" (im rothen mit goldner Tiara bedeckten Schilde die silbernen Petersschlüssel). 2) „Das Romisch Keisertum" (der schwarze Doppeladler im Goldschild, welcher mit geschlossener Krone bedeckt ist). 3) „Das Krichisch Keisertum" (im rothen, mit geschlossener Krone bedeckten Schilde ein goldner Adler). 4) „Das Keisertum prister Johann" (Schwert, Waage, Kelch, daneben der von Blau und Silber quergetheilte, mit rothem Kreuz belegte Schild). 5) „Das Keisertum in der Wulgerey" (im schwarzen mit geschlossener Krone bedeckten Schilde drei über einander gestellte, schreitende, leopardirte Löwen). 6) „Das Keisertum Kung Soldan" (im rothen, mit geschlossener Krone bedeckten Schilde ein goldgekröntes Greisenhaupt). 7) „Das Keisertum zu Serule"(?) (Ein mit geschlossener Krone bedeckter, gespaltener Schild, in dessen rechter, rother Hälfte zwei goldene Querbalken, in der linken, goldenen, zehn in drei Reihen neben einander aufgestellte rothe Lilien). Hieran schliessen sich die Wappen „der Königreiche" „der Bisthümer" „der Herzoge" „der Reichs- und anderen Städte" „der Grafen" „der Herren" „der Ritter und Adeligen" „des Städtischen Adels und „der Patrizier". XII Lief. s. Vb. Des Reichs fliegende Panner. i) Herczog von Bairn. 2) Herczog von Oesterreich. 3) Herczog uss der Schiesse. 4) Herczog von Maylland. Lief. 1. VI. Des Richs fier margrafen. 1) Margraeeff von Brandenburg. Grünenberg hat die (schwarz-gelben) Helmdecken ungefärbt. Zür. WR. 42. Conc. B. 182 a. Wern. C. I, 33 a. Wolffb. C. 62. 2) Margraeeff von Baden. Zür. WR. 23. Conc. B. 182 b. Wern. C. I, 36b. Wolffb. C. 64. 3) Margraff von Missen. Meissen: Zür. WR. 82. Conc. B. 183. Wolffb. C. 61 b. 4) Margraf von Märhern. Mähren: Zür. WR. 81. Wern. C. I, 40. Wolffb. C. 82. Virg. Solis hat dieselben „Vier Markgrafen-Wappen", aber 4. 1. 2. 3. gestellt und Baden mit Sponheim quadrirt. Lief. 1. VIb. Des Richs fier grauffen. 1) Saffoy. (Savoyen) Helmschmuck ein (rother) Adlerflug, ist bei Grünenberg ein goldnes Löwenhaupt zwischen zwei silbernen Adlersflügeln. Anhängt der, 1362 von Amadeo VI (il verde) gestiftete Ritterorden „della Santissima Annunziata". Auf der goldnen Ordenskette steht achtmal die Devise Amadeo VIII (il pacifico). VERT. i. e. F. E. R. T. Wolffb. C. 69. Siebm. I. 6. 2) Kleff. (Cleve). Anhängt die silberne Glocke, das Symbol des heiligen Eremiten Antonius an einer silbernen, mit dem blauen T (Pilgerstabe) verzierten Kette. Vergl. Stillfried Höh. Zoll. Alterthümer II. Kreuzgang zu Himmelcron „der hochmeister von S. Anthony". Conc. B. 174b. Wern. C. I, 29b. Wolffb. C. 73. Siebm. 1.6. 3) Grauf von Zili. (Cilly). Conc. B. 186. Wern. C. I, 45 b. Wolffb. C. 73 b. 4) Grauff von Schwarczemberg. (Schwarzburg). Conc. B. 185. Wern. C. I, 74^>. Wolffb. C. 184b. Siebm. I. 14. Alle Vier Wappen, als die „Vier Graven-Wappen", bildet Virg. Solis ab. Cleve und Cilly mit verändertem Helmschmucke die Stellung 2. 1. 4. 3. Lief. 2. IX. Des hailgen Römschen richs fier landgraffen. 1) Der Landtgrauf von Turringen. (Thüringen). Wern. C. I, 5- Wolffb. C. 61 b. 2) Der Landtgraff von Elsaes. (Elsass). Wern. C. I, 43 b. II, 12. Wolffb. C. 63. 3) Der Landtgrauf vom Luchtenberg. (Leuchtenberg). Wolffb. C. 67. Siebm. I. 8. 4) Der Lantgrauf von Hessen. Wern. C. I, 13 b. Wolffb. C. 66b. Siebm. I. 8. Virg. Solis hat „Die IUI Lanntgraven" 1. 4. 3. 2. gestellt. XIII Lief. 5. IXb. Des haiigen Ricks her Burggrauffen. 1) Der Burggrauff von Nuremberg. (Nürnberg). Zür. WR. 36. Conc. B. 171. 182 b. Wem. C. I, 186. Wolffb. C. 62. 2) Der Burgrauff von Mayburg. (Magdeburg). Conc. B. 186b. „Graf Johanns von Schwerenfort" (Querfurt). Wern. C. I, 46. 3) Der Burgrauff von Rinnege. (Rheinegg). Wern. C. I, 63 b. 4) Der Burgrauff von Strumberg. (Stromberg). Virg. Solis „Die IUI Burgkgraven" in gleicher Reihenfolge. Lief. 5. XII. Des hailgen Richs Schenken (der richs erb Marschalk vnd Kamrer). 1) Des hailgen Romschen richs erbschenk von Limppurg. (Limburg). Conc. B. 214. Wern. C. I, 77. Wolffb. C. 184b. Siebm. I, 19. 2) Schenk von Erdpach, Fry. (Erbach). Conc. B. 216. Wern. C. I, 60. Wolffb. C. 109b. Siebm. I. 15. 3) Des hailgen Romischen Richs erb Marschalk von Bappenhaim. (Pappenheim). Conc. B. 200. Wern. C. I, 184. Wolffb. C. 114. Siebm. I, 149. 4) Des hailgen Römischen Richs erb Kamrer, Fryher von Winsperg. (Weinsberg). Conc. B. 195. Wern. C. I, 76b. Wolffb. C. 184b. Siebm. II. 12. Bei 2, steht „Stainbock" „ S, „ „Cron" um anzudeuten, zu welcher Turniergesellschaft dieselben gehalten. „ 4, „ „Anhürn" Lief. 5. Xinb. Des hailgen Richs her Ritter. 1) von Fronberg. (Frauenberg). Wolffb. C. 205. Siebm. I. 79. 2) von Stauddegk. (Strundeck). 3) von Andlaw. (Andlau). Conc. B. 214b. Wern. C. I, 145 b. Wolffb. C. 205. Siebm. I. 192. 4) von Meldingen. (Meldingen). Virg. Solis bringt die Wappen der „IUI Ritter" zu 3, 2, 4, 1, gestellt. Bei 1, steht verzeichnet die Turniergesellschaft der „payern". Bei 3, „visch vnd falk" die man auch nannte: „Sewer vnd Schnaitholzer" vgl. Burgmeisters Cod. dipl. equestr. § 74. S. 67. —S. 68. rechnet er als Mitglieder der Gesellschaft zum Fisch und Falken 1484: Herrn Walther v. Andlo und Herrn Härtung v. Andlo, Ritter. — Lünigs Reichsarchiv. P. Spec. Contin. I. 2. Abthl. § 24. S. 64. seq. L V XIV Lief. 2. XIIII. Des Haiigen Eichs fier Truclisaessen. 1) Truchsaes von Waltburg. (Waldburg). Zur. WR. 176. (ob 63?) Conc. B. 199b. Der Wern. C. I, 83b. hat den schwäbischen Löwenschild, Siebm. I. 111 den Schild von Winterstädten, vgl. dazu I. 119. 2) Truchsaes von Hesswil. (Höfingen?) Wolffb. C. 159b. Siebm. I. 115. Aber ohne Halsband des Löwen, keinen Hermelinkragen, die Helmdecke Schwarz und Weiss. 3) Eben Truchsaes von Wallsperg. (Wallsee?) Meding, Nachrichten v. adel. Wappen I. No. 139. III. No. 899. und Zusätze S. 846. 4) Truchsässen von Welle rswalden. (Weilerswald). Meding I. 886. Siebm. I. 161. Helmschmuck abweichend. 5) In der Mitte steht das Würdezeichen. Vier goldne, zu zwei übereinander gedeckte Schüsseln, von einem weissen Handtuch (zweie) umschlungen. Bei 1, die Bezeichnung der Zugehörigkeit zu „visch vnd falck". Lief. 2. XV b. Des Hailgen Römschen riehs fier Stet. 1) Augspurg die Stat. (Augsburg). Wolffb. C. 96b. Siebm. I. 119. 2) Die Stat Mecz. (Metz). Wolffb. C. 100b. Siebm. I. 220. 3) Die Stat Auch. (Aachen). Wolffb. C. 100b. Siebm. I. 119. 4) Die Stat Lübek ann der Se. (Lübeck). Wolffb. C. 100b. Siebm. I. 119. Virg. Solis „Die IUI Stet". Lief. 2. XVIII b. Der Kling von Denmark. Dänemark, Norwegen und Schweden waren durch die Calmarische Union (20. Juli 1397) un t er einem Könige vereinigt, doch dauerte diese Vereinigung unter immer wiederkehrenden Streitigkeiten nur bis zum Frieden von Stettin (1570), wobei unter Andern auch festgesetzt wurde, dass Dänemark sowohl, wie Schweden befugt sein sollten, das schwedische Wappenbild der 3 goldnen Kronen im blauen Felde zu führen. Hier werden die vereinigten Wappen des Königs Johann von Dänemark, Sohn König Christian's I aus dem Hause Oldenburg, dargestellt. Im dänischen Wappen erscheinen die drei schreitenden blauen, rothgezungten und rothbewehrten Leoparden im goldenen Felde, wie in der Zür. WR. 8. und im Conc. B. 101., noch ohne die begleitenden rothen Herzen, welche bei Virg. Solis (Königreiche VII.) bereits anzutreffen sind. Um den dänischen Wappenschild schlingt sich die Kette des Elephantenordens so, wie der Ordensstifter, Christian I seit 1474 dieselbe getragen hat. Anhängt ein Medaillon, worin drei, vielleicht aus dem Holstein'- schen Wappen entlehnte, in Form eines gestürzten Schächerkreuzes gestellte Nägel, welche wie die Umschrift: „erat iste vere filius dei" anzudeuten scheint, an das bittre Leiden Jesu Christi werden erinnern sollen. Wie König Christopher (von Bayern) während der kurzen Zeit seiner Regierung (1441 —1448) die Wappen der drei Reiche vereinigt führte, ist im Conc. B. 105. zu ersehen; die Rittergesellschaft Christophers, der nordische Drache, ist bei Stillfried Höh. Zoll. Alterth. Thl. II. Kreuzgang zu Himmelcron, abgebildet. Wern. C. I, 27b. Helm: zwei mit Hermelin überzogene, mit Pfaufedern besteckte Biiffelhörner. ib. I 23b. der Schild. Wolffb. C. 34b. tennenmarck, 35, Norweden 33b. Sweden. xv Lief. 3. Der Kling von Ungarn xix. „ist och der gesalbten Kung ainer, vnd sind die Würm sin Gesellschaft, so da gezaichnet stan". Ungarns Wappen, nicht aus der Zeit des Constanzer Concils (Conc. B. 170.), sondern wie es 1483 aussah, zur Zeit des grossen einheimischen und volksthümlichen Königs Mathias Corvinus (f 1490 im eroberten Wien), steht hier vor uns. Dies bezeugt der kleine Goldschild mit dem schwarzen, einen Ring im Schnabel tragenden Raben in der Mitte des Blattes. Mit gleichem Rechte, wie das Wappen von „Wosen" (vergl. Conc. B. 199 b. und Virg. Solis „Wapen, ausländ. Königreiche" No. 48.) d. i. Bosnien, hätten die Schilde von Österreich, Mähren, Schlesien, Böhmen und Serbien, als Besitz- und Anwartschafts-Wappen, beigefügt werden können. Wem. C. I, 22 b. Wolffb. C. 33. Die „Würm" d. h. der Drachenorden, galt unserm Grunenberg als „die Gesellschaft" des Ungarnkönigs. Die milites draconis erscheinen urkundlich schon 1397. Herzog Albrecht von Österreich (f 1404) führte bereits im Siegel einen vierfüssigen gekrümmten Drachen. Das eigentliche Ordenszeichen war der unter einem strahlenden Kreuze hängende Lindwurm. Auf dem Kreuze stand der Länge nach: „O quam misericors est deus". Der Quere nach: ,Justus est pius!" Dr. Herrn. Luchs, schlesische Fürstenbilder des Mittelalters, Breslau 1872, beschreibt das Grabmal des Herzogs Wenzel von Liegnitz, welcher 1364, den 2. Juni, verstarb. Auf diesem Monument erscheint bereits, an einer Halskette hängend, der vorbeschriebene Drachenorden. Vielleicht wurde derselbe nicht erst von Herzog Albrecht IV, sondern schon von dessen Vater, Albrecht III von Österreich (1358 f 1395), und zwar wo nicht früher, 1377 aus Anlass des Kreuzzugs nach Preussen, gestiftet. Im Jahre 1408. 12. December ertheilte K. Sigismund von Ungarn seinen Drachenrittern, als einer besonders ehrenwerthen Gesellschaft, welche ihn als König, wie als Flüchtling und Gefangenen, niemals verlassen, ein feierliches Privilegium. Die Namen derselben waren: „Dezpoth 1 ), Cily 2 ), Gara 3 ), Stiboricz 4 ), Tamasi 5 ), Laczk 6 ), Maront 7 ), Ozora 8 ), Zech 9 ), Korbavia ie ), Zeechen "), Alsaan 12 ), Chak 13 ), Besseni u ), Pegh 13 ), Nadäsd 16 ), Peren 17 )". 1) Dezpoth ist kein Familiennamen sondern bezieht sich auf den damaligen Serbischen Despoten Stephan. 2) Die Steyrische Grafenfamilie Cilly. 3) de Gara aus Slavonien, ausgestorben. 4) Stiboricz, Stibor vajola, aus Polen stammend. 5) Tamäs, Tamäsi, Tamässy. 6) Laczk ausgestorben. 7) Maront, lies Maroth, ausgestorben. 8) Ozora, ausgestorben. 9) Zecli, später Szechy, ausgestorben. 10) Korbavia (richtiger de Corbavia) ausgestorben. 11) Zeechen, de Zechen von dem jetzigen Orte Szecseny, ausgestorben im 15. Jahrhundert, nicht zu verwechseln mit Szeclienyi und Szecsen. 12) Alsaan unbekannt. 13) Chaky (Chak oder Chaak, Csäky) noch blühend. 14) Besseny (Bissenus) jetzt Bessenyei. 15) Pech, jetzt Peehy. 16) Nadasd, jetzt Nädasdy. 17) Peren, jetzt Perenyi, nicht zu verwechseln mit Berenyi. XX b. Kunig von Behem, des haiigen Römischen Richserczschenk vnd Kürfürst etc. Wem. C. I, 22. Wolffb. C. Albrecht von Österreich, der Schwiegersohn Kaiser Sigismunde, hatte als Brautschatz seiner Gemahlin Elisabeth (1422) das Markgrafthum Mähren erhalten; nach des Kaisers Tode (1437) wurde er Römischdeutscher König, König von Ungarn und von Böhmen. Albrecht hatte schon 1433 d. d. Wien am Montag nach St. Georg (27. April) die Gesellschaft mit dem Adler gestiftet: „zu sonder Lob der christlichen Kirche, um ihren Glauben zu stärken wider die Ungläubigen". Unter letzteren waren nicht blos die Türken, sondern auch die schlimmen Hussiten mit inbegriffen. So wenigstens urtheilte unser Grünenberg, welcher — in seiner getreuen Anhänglichkeit an das Haus Ilabsburg — sich das Wappen des Königs von Böhmen nicht anders vorstellen konnte, als begleitet von dem österreichischen Ordenszeichen! — Als ob sich die Regierungszeit Georg Podebrads von Kunstadt und seiner Jagiellonischen Nachfolger todt schweigen Hesse! — k Lief. 4. Der XVI Das Ordenszeichen ist ein gekrönter Adler mit ausgebreiteten Flügeln, in den Klauen ein Spruchband haltend, worauf die Worte stehen: ,,thue recht, scheue Niemand". Darüber hängt, aus Wolken hervorgehend, ein Rechtarm, dessen Hand eine Zuchtruthe emporhält. Ritter und Knechte trugen den Adler weiss geschmelzt, oder silbern. Nach der ersten Schlacht, oder Sturm, durften sie den rechten Flügel des Adlers, nach der zweiten, beide, nach der dritten den ganzen Vogel vergolden lassen, die Ritter zum Unterschiede auch die Wolkenhand mit der Ruthe von Golde tragen. Ein Hauptartikel der erwähnten Stiftungsurkunde lautet: „Wenn auch ain Lanndtsfurst zue Osterreich etc. wider der Christenhait vnd seine Feind zue Beheim vnnd Mercheren vermessenlich streiten will. So sollen all vnd jegcleich der Gesellschaft-Trager. Zue ime khomen vnd ime des beybesteen unnd helfen, vnnd ungeuerlich soll sich Khainer darin, ausswenndig warer vnnd rechter ehrhaffter Notli. nicht Irren lassen". Lief. i. XXI. Der Kung von Engelland vnd Hibernia, Ein quadrirter Schild, i und 4 Frankreich, im blauen Felde drei goldene zu Zwei und Eins gestellte Lilien. 2 und 3 England, im rothen Felde drei goldene blaugezungte, übereinander gestellte, nach rechts schreitende, leopardirte und gekrönte Löwen. Die Zahl der Lilien ist, wie König Heinrich V (1413—1422) nach dem Vorbilde König Carls VI von Frankreich (1380—1422) anordnete, auf drei beschränkt. Auf dem Schilde stehen zwei goldene, einander zugekehrte Turnierhelme, von welchen der mit rother Decke versehene zur Rechten mit einer Laubkrone gekrönt ist, während auf dem mit goldfarbiger Decke versehenen zur Linken eine rothe, hermelingefütterte Mütze ruht. Auf der Krone, wie auf der Mütze, erscheint ein goldener, blaugezungter und gekrönter Leopard, und zwar der zur Rechten stehend (Stantant), der zur Linken sitzend (Sejant), beide, wie die Helme, nach einwärts gekehrt. Um den Schild schlingt sich das Lancastrian-Collar. Die goldene, aus Buchstaben, einem. 24—36 mal wiederholten S, gebildete Kette, welche auf einem schwarzen Sammet- oder Lederstreifen aufgelegt und an jedem Ende mit einer goldenen, mit drei Schellen-Quasten besetzten Schliesse versehen ist. Wir haben hier nicht etwa die Kette des Garter vor uns, sondern ein Gesellschaftszeichen, welches die Könige von England, wie uns aus dem Herald-college zu London mitgetheilt wird: „were accustomed to bestow upon their friends and followers". Das blaue goldgestickte Band des Garter mit der Inschrift „Hony soit qui mal y pense!" hat bekanntlich erst König Heinrich VIII (1509 —1547) eingeführt, obwohl dasselbe schon im 15. Jahrhundert mit der herkömmlichen Schnalle auf Denkmälern erscheint. Nachgewiesen bei Boutell Heraldry, London 1863. Chap. XX. S. 266. No. 591. 591a. 592. Ferner S. 288. 290. 292. vergl. dazu: Beltz, Memorials of the most nob. Ord. of the Garter. Lond. 1841. Über dem obenbeschriebenen Wappen von England steht der Schild von Hibernia (Irland), gleichsam mit einem schrägrechts gelegten Coat of mail (cotte de mailies) überzogen und mit einem rothen Mittel- schildchen bedeckt, worin sich neun, zu 3, 3, 2 und 1 gestellte goldene Tropfen befinden. Das Wappenbild der Harfe kommt zuerst auf Irländischen Münzen Heinrichs VIII vor. Unter dem Englischen Wappen erscheinen zwei Rennschilde (ä bouche), von denen jeder mit einer aufgerichteten grünen Straussenfeder geschmückt ist. Das Schild zur Rechten ist 5 ftial in 4 Reihen von Gold und Blau geschacht wegen Warren (Varenne) oder Nortifeld (vgl. Boutell a. a. O. No. CCXXXII.). Das zur Linken hat in Roth einen aufgerichteten, goldbewehrten und gekrönten silbernen Löwen wegen Se- grave (vgl. ebenda); Segrave hat aber sonst noch ein anderes Wappen (vgl. Boutell a. a. O. Chap. XXVI. Sa. three garbs, arg.) Über dem Ganzen schwebt eine goldene gedoppelte fünfblättrige Rose, das Emblem von England. Virg. Solis hat den gekrönten Löwen des Helmschmucks aufgerichtet und mit Schwert bewaffnet; um den Schild das Band des Garters. Wem. C. I. 22. „Grossprittania vnd Ybernia". ibid. I, 9b. Wolffb. C. 36. Lief. 3. # XXIX " (der Türkische Kaiser.) Item ale Jar so der türgisch Kaiser sin Geburttag hett, bringt man ain gros tuch an ainer stang. uf ainer siten (stehn verzeichnet) al sin gewunnen land, vnd kerend daz tuch vm, vnd lond jnn daz (ander) tail sechen, daz laer stat, daz er Krieg (mache) vnd me gewune, daz daz ander tail och vol Kronen werd. Nicht am Geburtstage, sondern am Jahrestage der Thronbesteigung pflegte den türkischen Kaisern eine solche Fahne vorgeführt zu werden. Das Jahr 1453 hatte dem Byzantinischen Reiche, der fast 200jährigen Regierung der Paläologen, durch die Eroberung Constantinopels ein Ende gemacht. Zu Grünen- berg's Zeiten war dieses folgenschwere Ereigniss noch in frischem Andenken. Der Sieger Mahommed II war 1481 zu Nicaea gestorben, der schwache Bajazid VI war ihm auf dem Throne gefolgt. Wolffb. C. „das Keisertum Kung Soldan" vgl. oben. Lief. 3. XLV. Der hochgeborn Erzherczog von Osterrich etc. Rudolph IV, Schwiegersohn Kaiser Carls IV, führt bereits auf seinem münzartigen Siegel den Titel: „Archimagister venatorum", des heiligen Römischen Reichs Oberstjägermeister, „Palatinus Archidux", Pfalz- Erzherzog von Österreich, Steyermark, Kärnthen, Schwaben und Elsass, Herr zu Krain, zu Pottenau und auf der windischen Mark (geboren i. J. des Herrn 1339). Die Hauptseite des Siegels stellt den Erzherzog im Harnisch mit Fürstenmantel und Krone, Schwert und Zepter, unter einem Baldachin stehend, dar. — Die Rückseite zeigt den Erzherzog zu Ross. Der Helm hat eine königliche Zinkenkrone und einen Pfauenschweif. Der Schild hat den Österreichischen weissen Querbalken im rothen Felde. Die Fahne den flammenspeienden steyerischen Panther. Das Streitross trägt an der Stirne ein Kreuz und den aus einem Kronreifen hervorschauenden Adler. Auf der Pferdedecke liegen die Schilde von Schwaben, Habsburg und Pfyrt. Am äussern Siegelrande steht die Inschrift: „Imperii scutum ferturque cor Austria tutum. Primus Fridericus testatur Caesar Augustus. illud scriptum quam roborat aurea bulla". Das Siegel ist mit Adlern besäet. Auf der Hauptseite (dem Fusssiegel) erscheint der Österreichische Schild mit den fünf Adlern, welche Lazius Lerchen genannt hat. Diese fünf Adler stellen aber die fünf grossen Reichslehen, die fünf Herzogthümer Österreichs, den untheilbaren Complex des Pfalz-Erzherzogthums dar. Auch Rudolphs Wahlspruch steht auf dem Siegel. Er hiess: „hoc est verum". Sig.'v. Bircken, Spiegel der Ehren des Hauses Oesterreich S. 345. sagt, dass Rudolph IV unter die Briefe nicht seinen Namen, sondern diesen Wahlspruch zu schreiben pflegte. Grünenberg hat auf dem vorliegenden Blatte das Wappen Österreichs dargestellt, wie es zu seiner Zeit (von dem spätem Kaiser Maximilian I) geführt wurde. Die Helme, welche um den vielfeldigen, mit dem Erzherzoglichen Hute bedeckten Wappenschild her aufgestellt sind und demselben entsprechen, werden folgendermassen aufgezählt: 1) Alt-Österrich. 2) New-Österrich. 3) Herczog von Krain. 4) Herczog von Steir. 5) Herczog von Kernten. 6) Grauff von Thyrol. 7) Landgrauf in Elsaes. 8) Margrauff von Burgow. 9) Grauff von Hapspurg. 10) Das Land ob der Enss. 11) Grauff von Kyburg. 12) Die windisch mark. 13) Portenaw. 14) Grauff von Pfiert. Den Schild umschlingt die Kette des 1429 von Philipp Herzog von Burgund gestifteten, 1478 an das Haus Österreich vererbten Ordens vom goldnen Vliesse. Das Ordenskleinod ist bei Grünenberg ein von Flammen umgebenes Lamm, vergoldet und in liegender Stellung. Ähnlich wie im Kreuzgange des Klosters Himmelcron die gleichzeitige Darstellung des goldnen Vliesses unter den Gesellschaftszeichen, welche Johann der Alchymist und Kurfürst Albrecht Achilles von Brandenburg getragen haben, vgl. Stillfried, Hohenz. Alterthümer Thl. II. Neue Folge. Die „Ordentliche Beschreibung" vom Orden des „guldin Fliess" Dilingen, Joh. Mayer 1587, weiss nichts von dergl. abweichenden, älteren Ordenszeichen. Interessant sind die Abbildungen der einzelnen Schilde und Helme des Österreichischen Wappens V_ v XVIII in der Züricher Wappenrolle (Tafel I. und II), sowie bei Virg. Solis: ,,des Römischen Kunigs Lrbländische Wappen". Wem. C. I, 41. hat nur den Balkenschild und den Helm mit Pfauenschweif. Dagegen bringt Wolffb. C. 63. einen zusammengesetzten Schild mit umstellten 13 Helmen. Als Wahlspruch des Österreichischen Wappens — (oder des Ordens vom goldnen Vliess?) — hat Grünenberg angegeben: ,,pur Weri disre!", welches an Rudolph IV „hoc est verum" erinnert. Die Burgundische Devise des goldnen Vliesses war anfangs: „Autre n'aurayl", dann „Je l'ay empris!" die heutige in Österreich „Pretium laborum non vile". Lief. 3. XLVb. 1) Die Herczogen von Bairn „den Helm füren die Herczogen zu München". Ziir. WR. Baiern, 18. Wem. C. I, 12—13. Wolffb. C. 61. 2) Herczog von Brunschwig grauff zu Lunemburg. Zür. WR. 84. Wem. C. I, 25. Wolffb. C. 62b. Bei Virg. Solis „die IIII Seulen (des Rom. Reichs) oder Herczoge". Baier. Braunschweigk. Schwaben. Lutringen. Lief. 5. XLVIb. I) Herczog von Gyenare. Guienne) ein Theil von Aquitanien, wurde vom Könige Ludwig IX v. Frankreich, als ein Herzogthum, an seinen Bruder Carl gegeben. Derselbe starb aber 1471 unbeerbt. 2) Herczog von Dalanczon. (Alengon) so hiess Johann Pair von Frankreich, der in der Schlacht von Azincourt 1415 blieb, dessen Sohn Jean II geb. 1409, Ritter des goldnen Vliesses, f 1476. Rene Graf von Perche f 1492 war sein Erbe, mit dessen Sohn Carl IV starb 1525 das Geschlecht aus. Lief. 4. XLVII b. Der Herczog - von Gftlch vnd zuo Berg, Grauffe zuo Raffenspurg. Im Hauptschilde Jülich und Berg geviertet, als Mittelschild Ravensberg aufgelegt, dazu die Helme von Jülich und Berg, das war das Wappen Gerhard V Herzogs von Jülich und Berg (J- 1480), welchem hier in Anbetracht der Erbansprüche Gerhards das Wappen der Grafschaft Geldern, wie ein Allianz-Wappen links zur Seite gestellt worden ist. Der von Gerhard 1445» zur Erinnerung an den Hubertustag 1444, an welchem er seinen Vetter und Erbfeind Arnolf von Egmont, Herzog von Geldern bei Ravensberg besiegt hatte, gestiftete Hubertusorden, die Ritterbrüderschaft vom Home, hängt an einer Kette um den Hauptschild. Von der heutigen Devise „in trau vast" des von Johann Wilhelm Kurfürsten von der Pfalz i. J. 1709 er_ neuerten Ordens, ist auf Griinenberg's Zeichnung Nichts zu entdecken; dagegen erscheint deutlich der Name „Wind" d. h. der Turniergesellschaft, welcher Herzog Gerhard V sich angeschlossen hatte. Conc. B. „von dem durchleuchtigen herczogen lierr adolfen von dem berg". 175b unc ' » von dem Herczog Reinhard von geller und Graff zu Gülch" 177 b. Wem. C. I, 30,37. Wolffb. C. 75. und 75 a. Lief. 6. XLVIII. 1) Herczog von Schlowik Inn Dennmark Her zu Stromoren, (Schleswig — Stormarn). Conc. B. 177b „Schlevit". Virg. Solis „Schlevit" unter den „Herczogen". Wem. C. I. 11,a. 2) Herczog von Schlewik Grauff zu Holcstein, (Schleswig-Holstein). Conc. B. 176. „Schlewit". Wem. C. I. 33. Wolffb. C. 64a. Siebm. I. 7. Herzog von Holstein. Lief. 6. l 1) Herczog von der Schiesse vnd zum Brige Her zu Leigennicz zum Saugen vnd zu Gloggaw. d. h. Schlesien, Brieg, Liegnitz, Sagan, Glogau. Zur. WR. 33. Conc. B. 173b. Virg. Solis. Siebm. I. 6. Wem. C. I. 30b. Wolffb. C. 76a. 2) Der Herczog von Mägkelburg Fürst zu Wennden vnd Werla Her zu Gistrow grauffe zu Schwerin Fogt zu Rostik Her zu Stargart etc. d. h. Mecklenburg, Wenden, Werle, Güstrow, Schwerin, Rostock, Stargard. Conc. B. 173b Virg. Solis. Siebm. I. 7. Wern. C. I, 32. Wolffb. C. 65. 3) Das Fürstentum vom Brege. 4) Herschafft von Legennicz vnd Glogow. 5) Fürstentum von Wennden. 6) Herschafft von Pittenfurt. Es ist, als ob Grünenberg als er die Wappen der Herzoge von Schlesien zu Liegnitz und von Mecklenburg wie Allianz-Wappen zusammenstellte, eine Ahnung von der Verbindung gehabt hätte, welche Herzog Friedrich III zu Liegnitz (geb. 1520. 22. Febr. f 1570. 15. Dec.) am 8. März 1538 mit Katharina, Tochter Heinrichs Herzogs von Mecklenburg (geb. 1518. 14. Apr. f 1581. 17. Nov.), abgeschlossen hat. Das Herzoglich Liegnitz'sche Wappen ist hier geschmückt mit der Kette des Rüdenbandes, der Ritterbrüderschaft, von welcher uns Spiess in seinen archivarischen Nebenarbeiten Thl. I. S. IOI—103 zwei Urkunden aus den Jahren 1420 und 1425 mittheilt. In der ersten nimmt Herzog Ludwig II in Schlesien zu Liegnitz und Brieg ^geb. um 1380 J- 1436- 3°- April) in zweiter Ehe 1420. 13. Januar verm. mit Elisabeth, geb. 1402, Tochter Kurf. Friedrich I von Brandenburg, als oberster Hauptmann der Gesellschaft mit dem Rüdenbande seinen Schwager den (damals 17jährigen) Markgrafen Johann von Brandenburg (den Al- chymisten) nicht nur in die genannte Gesellschaft auf, sondern bevollmächtigt ihn auch zugleich, dass er in den drei Landen Schwaben, Franken und Bayern andre Mitglieder aufnehmen und ihnen diesen Orden zu tragen, verleihen und geben möge, mit der Bedingung, dass jedes derselben das Schock Böhmische Groschen, welches nach dem besondern Gelübde der Gesellschaft jährlich an eine Marienkirche zu liefern war, bei Strafe der Ausstossung zahlen solle. In der zweiten Urkunde bevollmächtigt Markgraf Johann den Ritter Hans von Seckendorf zu Brunn zur Eintreibung der rückständigen Gesellschaftsgelder. Er nennt sich darin einen Hauptmann der Gesellschaft des Rüdenbandes in den vorerwähnten drei Landen, seinen Schwager aber, den Herzog Ludwig in Schlesien, den König des Rüdenba n des. Lief. 6. Lb. 1) Herczog von Aquitany — In Engelland. König Johann, der Gute, von Frankreich verzichtete 1360 im Frieden zu Bretigny zu Gunsten König Heinrich III von England auf das Herzogthum Aquitanien d. i. Guienne, Poitou, Angoumois, Calais, Guines und I'onthieu. Erst König Carl VII brachte diese Länder 1450 wieder an Frankreich. 2) Herczog von Andrat — In Spollien. Andrada, eine Grafschafft im ehemaligen Königreich Gallicien Spaniens, welche zwischen Asturien, Leon und Portugal am atlantischen Meere gelegen ist. Die Grafen von Lemos führten den Titel von Andrada. Lief. 4. LI. Der hochgeborn Grauffe zu Wirttemberg vnd zuo Mümpelgartte etc. Die Namen der einzelnen Grafschaften und Herrschaften, deren Schilde auf dem, das Hauptwappen umschlingenden, dem Englischen Garter ähnlichen und wie dieses mit einer Schnalle versehenen, am abfliegenden Ende mit einer Metallzierath beschlagenen farbigen Bande angebracht sind, lauten folgendermassen: 1) Hinstetten jj ) Hochenstoffen (Hohenstaufen) 2) Glappach (Glattbach) 12) Schalczburg 3) Kalb (Calw) 13) Leonberg 4) Asperg 14) Maugenhain (Magenheim) 5) Achhalm 15) Brakenheim 6) Tübingen 16) Lumershaim 7) Niffen (Neufen) Eberbach 8) Vrslingen 18) Horburg 9) Vrrach .Urach) ig) Blochingen 10) Herrenberg 20) Hornberg 21) Gundelfingen. XX t Als Eberhard im Bart 3 Jahr vor seinem Tode zu Worms am 21. Juli 1493 durch Kaiser Maximilian I zum Herzog erhoben wurde, verlieh ihm der Kaiser ein vermehrtes Wappen, in welchem die Hirschhörner, als Stammwappen das erste Feld, die Teckischen Wecken das zweite, die Reichssturmfahne das dritte, die Mömpelgardischen Fische das vierte einnahmen — und liess ihm unmittelbar nach den älteren Herzogen, vor allen Markgrafen und Landgrafen seinen Rang anweisen. Virg. Solis. „Die Herczogen". Siebm. I. 6. Wem. C. I. 39. Wolffb. C. 66. Lief. 3. LV. 1) Herczog von Wolgast, Inn der Schiesse. (Pommern), Conc. B. 174. Virg. Solis „Wolgast". Siebm. I. 7. stellt das vereinigte (spätere) Pommerische Wappen dar. 2) Herczog von Grossen Glawen, Inn der Schiesse. (Schwerin in Mecklenburg!) Conc. B. 173b hat auch „Glawen in der Schleäi". Virg. Solis macht denselben Fehler. 3) Herczog von Stettin, In der Schiesse. (In Pommern). Conc. B. 174b. hat auch: „im Schlefy". Virg. Solis schreibt ebenfalls „in Schles." das Conc. B. hat aber „von dem hochgebornen Fürsten Herczog Johannfen von Steten" (Stettin) 173. die Pommerische Heimat scheinbar gewahrt. Nur sollte der rothe Greif nicht im Silberfelde erscheinen, sondern in einem goldnen, oder blauen. Wem. C. I. 32 b. Wolffb. C. 67 a. Im letzteren steht für Stettin auch der Pommerische rothe Greif im silbernen Schilde. Lief. 1. LVb. 1) Herczog von Bergen. (Geldern und Jülich). Conc. B. 177b. „herczog Reinhart von Geller vnd graff zu Gülch". Wolffb. C. 75, 75 a. Geldern und Jülich. Sieb. I. 6. Jülich, Cleve und Berg. 2) Herczog von Münsterberg. (Münsterberg). Conc. B. 175 b. Wolffb. C. 77. Virg. Solis „Herzoge" 32. Adler wie bei 3. Siebm. I. 6. bringt das Wappen der Podiebrad'schen Herzöge. 3) Herczog von Sudnicz. (Schwi — Schweidnitz). Luchs Schles. Fürstenbilder Bresl. 1872. Taf. 28. Der Adler halb schwarz, halb roth mit silbernem Halbmond im von Gold und Silber gespaltenen Schilde. Lief. 1. LIX. 1) Das Herczogtum von Franken ist yeczdes Bischoffs von Wirczburg. Franken). Siebm. II. 2. 2) Herczog von Oppul. (Oppeln). Conc. B. 175. schreibt ebenso wie Virg. Solis: „Opoliencz" der Adler sollte Golden in Blau dargestellt sein. 3) Herczog von Tek sind vor gewessen Grauffen v Wek. (Teck). Conc. B. 174. mit dem Beisatz: „was selb hie". Wem. C. I. 14b. Siebm. II. 3. 4) Herczog von Zaeringen, Stifter der Stat zu Bern, In vchtland vnd zu Breissach. Wem. C. I. 215 a. Siebm. II. 14. 5) Herczog von Yrslingen vnd v. Schilttach. Conc. B. 174. Wem. C. I. 214b. Wolffb. C. 82a. Siebm. Y. 1. V xx: 6) Dux de Zimbre de Rom. (Zimmern'. Conc. B. 194b. Virg. Solis Freyh. Siebm. I. 17. Lief. 1. LX. 1) Herczog von Normandy. (Normandie). 2) Herczog von Berry, Herczog von Anjy. (Anjou). Conc. B. 176. Wem. C. I, 11b. Virg. Solis. Berin. 3) Herczog von Norttigasse. Lief. 2. LXI. 1) Grauf von Waldeg. Wem. C. I, 71. Wolffb. C. 147a. Virg. Solis. Siebm. 1. 15. 2) Grauff von Veldencz. Wem. C. I, 5/b. Wolffb. C. 204a. Siebm. II. 17. 3) Grauff v Hennsperg vnd Grauffe zuo Blankenhaim. Wolffb. C. 180. Vgl. Kremer's Dynasten v Heinsberg im Herzogthume Jülich. 4) Grauff v Mansfelden. Wolffb. C. 163 a. Virg. Solis, „Graven". Siebm. I. 14. 5) Grauf von Diest. Conc. B. 190. Siebm. II. 7. 6) Grauff v Lindowe Her zu Rappin (Ruppin). Conc. B. 216b. Wem. C. II, 97. Siebm. II. 18. 1) hielt sich zur Turniergesellschaft des Steinbocks. 2; „ 1, n it m * j j> 11 ^ inds. 3' )i 11 11 1, 11 11 11 Steinbocks. 5 >1 11 11 11 11 11 11 11 ^ inds. Lief. 5. LXIII. I) Poppo Grauff zuo Thamasidis vnd och genempt von Mora Her zu Ossara hinder den Sibenbilrgen. Im Privilegium K. Sigismunds, dessen oben bei XIX gedacht wurde, heisst der Name „Tamasi". Der Prachtcodex Grünenberg in München hat „Themasidis". — Das Wappen erinnert an Schenk v Wiedebach. Siebm. I. 161. — Das Conc. B. 86 bringt den Schild schräg rechts balkenweise von Gold und Schwarz 7 mal gestreift, dabei den Namen „Pypo Graf zu themesiedis, von mora hinder den Sibenbürgen". 2) Grauff von Salmen. Conc. B. 190. aber mit 6 goldnen Kreuzen bestreut. Wem. C. I. 56. Virg. Solis. „Graven 5" mit silbernen Fischen. Bei Fahne Cöln. Jül. Berg. Geschl. '1hl. II. 121 ist ein Sulm-Wappen: in Silber zwei mit dem Rücken" gegen einander gekehrte rothe Salme und auf dem Helm über silbernen Decken eine grüne Krone mit einem rothen Salmenschwanze. 3) Grauf v Pirk (Pfirt?) Ziir. WR. 30. Oben XLV bei Österreich vgl. „Grauff von Pfiert". 4) Grauff v Pentheim. (Bentheim). Fahne a. a. O. Till. II. 7. 5) Grauff von Wigenstein Her zuo Maulberg. (Sayn und Witgenstein). Wem. C. I 55 b., I 68. Wolffb. C. 147- H7 b - 6) Grauff von eifferberg. Kefernburg, Lucae Grafensaal S. 1024. (In blauem Schilde ein gekrönter goldener Löwe). Lief. 5. . LXIIIb. 1) Grauff v Eningen. (Oeningen). Wem. C. I 63 a. Lucae Grafensaal S. 1055 fg. 2) Herre von Rifferschitt, Grauff zuo Salmen. (Reifferscheid). Vergl. Fahne Geschichte des Hauses Salm, und Oben LXI. 3. LXIII. 2. Wolffb. C. 108a. 3) Grauff von Nord. Conc. B. 221. bringt „Hord" einen rothen, rechtsgekrümmten Fisch in Silber. Wem. C. I. 147. 4) Grauff von Rietberch In Westfaul. Siebm. I. 17. bei Ostfriesland. 5) Grauff von Wyenden, Herr zuo Schliden. Vianden im Herzogth. Luxemburg. Schleiden u. die Dynasten von Blankenheim, vergl. Bartsch, Eifelia illustrata. — Wem. C. I, 50. „Wyenden vnd Herre zu Schlyden". 6) Grauff von Rügen, Wenden vnd Cassuben. (Rügen). 1438 von K. Erich v Dännemarck als Lehn seinen Pomm. Vettern überlassen. Lief. 6. LXV. I) Grauff von Dieppolt. (Diepholz). Wem. C. I, 64. Wolffb. C. 116. 2) Grauff v Premen. (Brena, Seeblätter). Spener, Opus herald. I S. 27. Lucae, Grafensaal 878. 3) Grauff von Waelffen, Her zu Guelffen Im Land zuo Brunschwig. (Wölpe). Siebm. I. 17. v. Spilcker, Geschichte der Grafen v. Wölpe S. 119. Mushard, Brem. Rittersaal S. 52. Harenberg, hist. eccl. Gandersheim, lab. XXXVIII. 4) Grauff von Zimbal. Wem. C. I, 63. (Zynnpol). Wolffb. C. 117 a. (Zympol). Comte de St. Pol, — Bourbon, Comte de St. Paul. 5) Grauff von Beningen. (Venningen, Benningen) am Nied. Rhein und in Schwaben. 6) Grauff von Schonhoffen (d'Arschot-Schonhoven). Brabanter Schönhofen, siehe bei Butkens, Thl. II. 40. Lief. 2. LXXb. 1) Grauff zum Roessly. Conc. B. 185b. 186b. 2) Grauff von Dambloss. Cf. Evreux, „Estampes". Blanche de Bretagne Gem. Philippe d'Artois Sire de Conches. Marguerite d'Artois, Gemahl: Louis de France comte d'Evreux etc. f 1319. Charles d'Evreux comte d'Etampes f 1336. Louis — -J- 1400. 3) Grauff v. Rustgut In der Normandy. Nobiliaire de Normandie: „Boulogne, d'or, 3 tourteaux de gueules". Siebm. III. 7. 4) Grauff v Samppe In Normandy. 5) Grauff von Lile, „Stost an Spanigen". (Seigneur de l'Ile Jourdain). 6) Grauff von (Lo)—warras Im Daelffinato. (Dauphine). Lief. 4. LXXVL 1) Grauff von der Mark. Conc. B. 174b. Wem. C. I. 29b. Wolffb. C. 146b. P"ahne a. a. O. I. 268. 2) Grauff v Plannany, Her zu Rumeln In Ytallia. Conc. B. 184b. 3) Grauff von Kaczenellenbogen. Conc. B. 189. Wem. C. I. 55. Wolffb. C. 108b. Siebm. I. 14. 4) Grauff von Schuran. Nicht etwa Schwerin. Scheuern? — Die im 16. Jahrhundert erloschen sind. 5) Grauff von Hanow. Wem. C. I. 58. Siebm. I. 15. 6) Grauff von Liningen. „Her zu Westerburg". (Leiningen). Conc. B. 86. Wem. C. I. 59 b. Wolffb. C. 108 b. Virg. Solis „Graven". Siebm. I. 16. Turniergesellschaften bei 3) u. 6) des Steinbock. „ „ 5} des Windes. Lief. 1. LXXVIIIb. 1) Grauff v Bichlingen in turingen. (Beichlingen in Thüringen). Conc. B. 192. Siebm. II. 19. 2) Grauff von Glichen. (Gleichen). Wolffb. C. 163. Siebm. I. 17. 3) Grauff v Linsung. (Leisnig). Conc. B. 192. Wem. C. 214b. Wolffb. C. 163. Siebm. III. 14. 4) Grauff v Orlamund. (Orlamünde). Conc. B. 190. Wem. C. I. 186. Reitzensteins Regesten d. Gr. v. O. 241. 5) Grauff v Honstain, Her zuo Laur. (Lohra). Conc. B. 192. Wem. C. I. 75. Siebm. II. 14. 6) Grauff v Bles In Sachsen. (Plesse, Edelherren). Siebm. III. 16. Lief. 5. LXXIX. 1) Grauff v Öttingen. Wolffb. C. 113. Zur. WR. 29. Conc. B. 188. Virg. Solis. Siebm. I. 16. 2) Grauff von Werdenberg. Zür. WR. 28. Conc. B. 188. Wem. C. I. 38. Siebm. 3) Grauff von Stalberg Grauff zu Wäringrod (Stolberg). Wem. C. I. 75. Virg. Solis „Stolenburg". Siebm. I. 14. 4) Grauff von Zolr. Zür. WR. 31. Conc. B. 187b. Wem. C. I. 38. Wolffb. C. 153b. (Graf zu Czoren). Siebm. I. 14. 5) Grauff von Helfenstain, Sind och gewessen von der fils. Zür. WR. 40. Conc. B. 188b. Wem. C. I. 73b. Wolffb. C. 113. 6) Grauff von Tübingen, von Alter gehaisen Pfalcz von Tübingen. Conc. B. 187. Wem. C. I. 215. Wolffb. C. 113. Siebm. I. 14. Turniergesellschaften 1) und 5) „Laitbrack" 2) 4) 6) „Valk und Fisch". Lief. 2. LXXXIIII. 1) Grauffe von Schawmberg, Her zu Wurmberg vnd zu Angenstain. Wolffb. C. 199 a. Schaunberg (Starkemberg). Virg. Solis „Schömberg" mit 2 Helmen. 2) Grauff von Mätsch. Zür. WR. 193. Conc. B. 189b. Wem. C. 38b. 3) Grauff von Bitsch, Im Westerrich. Conc. B. 191b. Aber mit gekröntem (schwarzen) Löwen im silbernen Schilde. — Wem. C. 57 b. — Spener, op. herald. I. S. 463. XXIV 4) Grauff v Kirchberg (Erbkung der Geselschafft der Cron), sind vor gewessen: Hern von Wullenstetten. Conc. B. 187. Wolffb. C. 108. Siebm. II. 21. (Jetzt im Wappen der Fugger-Kirchberg?). 5) Grauff von Firemberg, Her zu Neuwenar vnd zuo Saffenberg. Wolffb. C. Iii. (Firrenperg) vgl. Fahne a. a. O. I. 302. 303. Neuenahr und 365. Roden oder Romberg. 6) Gräff von Orttemburg, Her zum Sauge. Zür. WR. 44. Conc. B. 190. und 191b. Wolffb. C. 147. Siebm. I. 15. Turniergesellschaften, 2) bei „valk vnd visch", 3) bei der „Cron", 4) beim „Wind", 5) mit den „payern" aufgeführt. Lief. 4. LXXXVIb. 1) Grauff von Nassow. (Das Ordenszeichen, die aus Pfeilen gebildete Kette, gehört der St. Sebastians Brüderschaft an). Conc. B. 186 b. Wolffb. C. 109. Virg. Solis „Graven". Siebm. I. 14. 2) Grauff von Montfort der Helm von Feltkirch vnd der eltest nam Graufen vom Rotten Fan. Zür. WR. 130. Conc. B. 189. 191. Virg. Solis „Graven". Siebm. I. 15. 3) Grauff von Sülms Her zu hartte. (Solms). Siebm. I. 15. 4) Grauff von Sein. (Sayn). Wolffb. C. 147 b. Siebm. I. 17. 5) Grauff von Hochenlo. (Hohenlohe). Zür. WR. 459. Conc. B. 189. Wolffb. C. 187 b. Virg. Solis „Graven". Siebm. I. 14. Fahne a. a. O. II. 62. „Hoeluch". Turniergesellschaften 1, 3, 4, Steinbock. 2, Visch vnd Falk. Lief. 4. CIIII. 1) Hust her zu Vlme. (Haust, Huest von Ulmen). Cöln-Trierische Vasallen. Fahne, a. a. O. I. 143., beschreibt den Schild von Schwarz und Gold gerautet und mit einem rothen Turnierkragen belegt. Siebm. I. 131. „Mälln". 2) Hern von Czinczendorff jn Österich. Siebm. I. 23. 3) Hern von Kroy. (Croy). Virg. Solis „Graven". 4) Here von Eillerburg, Her zuo Sunnenwalde. (Eulenburg). Virg. Solis „Jllenburg" bei den „Graven". Siebm. I. 31. 5) Her v Runkel. (Wied). Wolffb. C. 111 b. Fahne a. a. O. I. 273. Siebm. II. 30. 6) Her v Schenrod, Her zuo Heiden. Fahne I. 393. Siebm. II. 119. V. 304. xxv Lief. 5. CXIIIb. 1) Die Hern von Biberstein. Virg. Solis „Freyherrn". 2) Riesse von Blawen, Herre zuo graecz. (Reuss, Greitz). Virg. Solis „Freyherrn". Siebm. I. 19. 3) Herren von Kerpfen. (Kerpen). Siebm. I. 127. Meding II. 430. 4) Heren von gera vnd von winden. (Reuss). Wolffb. C. 113. Virg. Solis vgl. „Plawen". 5) Her von Bokowitz, Her zum Hassenstain. Lobkowitz, Herr zum Hassenstein, Siebm. I. 32. 6) Herre von Horwicz. (Collobrath und Zdiarsky von Zdiara). Lief. 4. CXXVb. Die zweit' Amthern Im Kunigrich zuo Enngelland. „Item disse zwelfif schilt habent das krögar oder den Helm mit einer Feder, Krogar (crest) mit grüner Straussfeder (favourite badge of the Plantagenets) vnd werdent genempt die zwelfif Ampthern Im Kungkrich zuo Enngelland". 1) Marschalk. (Marshai). Earl Marshai of England (Duke of Norfolk). Sein Wappen zeigt die vier Erbschilde: Howard, Brotherton, Warren und Mowbray vereinigt. (Heraldry by Charles Boutell, London 1863 S. 109. 125. 147. 344.). 2) Munbray. (Mowbray). a. a. O. S. 63. und 382. To Thomas Mowbray, Duke of Norfolk, as an augmentation of high honor, Richard II granted two Ostrich feathers, to be borne erect „in sigillo et vexillo suo". Schild: Rother Löwe in Silber, Mowbray, Herzog von Norfolk. 3) Nottifelt, Irle. (Varennes oder Warren, Earl of Surry). Von Gold und Blau geschacht. Ex his Hamelinus Plantagenet, quem regis Henrici II fratrem nothum fuisse ferunt, novam comitum Surriae Stirpem prosevit. Hamelin Plantagenet f 1202 heirathete Isabella, Erbtochter des Grafen William Surry f 1199. (Imhofif, Regum Pariumque Magnae Britanniae. Hist. Geneal). Thomas Plantagenet, de Brotherton, Earl of Norfolk (Boutell a. a. O. S. 190.). 4) Segrave. Silberner Löwe in Roth. (Boutell, S. 63., 135., 379.). 5) Vigaet. (Vyael). 6) Krons-(Brons?)Baron. (Braose of Gower). 7) Fesse-Baron. 8) Veltsorden-Baron. 9) Nottingen Irle. 10) Lansselloth. (Lanzelot). 11) Feppton Manssoy. 12) Parlach oder Rarlach. XXVI Blutsverwandtschaft. ? Edward I König v. England. Wappen Plantagenet. Brotherton. Wappen Segrave. Wappen M o wbray: in Gold ein rother Löwe mit blauer Zunge u. Krallen. Wappen W arren: von Gold u. Blau in 5 Reihen zu 25 Feldern geschacht. • Thomas de Brotherton Earl of Norfolk, u. Earl Marshall, creirt 16/12. 1312 j -j- 1338 u. des Earldom erlosch. Gem. Alice Halys. 0 Lady Margaret Plantagenet, creirt 29/9. 1397 Duchess of Norfolk auf Lebenszeit i r 399 u - 'hr Titel erlosch. Gem. John de Segrave 3. Baron Segrave f 1353. Elizabeth de Segrave, Erbin der Barony Segrave, Gem. John de Mowbray 4. Baron Mowbray of Axholme. Thomas de Mowbray 6. Baron Mowbrey u. Segrave, Earl of Nottingham er. 1383, E arl marshal of England creirt 12/2. 1386 u. Duke of Norfolk creirt 29/9. 1396 (1397?), aus England verbannt 1398 f 1399—1400 in Venedig. Gem. 1) Elizabeth Strange f 1383 kinderlos. Gem. 2) Lady Elizabeth Fitzalan alt. Tochter vom Richard Fitzalan 10. Earl of Arundel u. Earl of Surrey, Admiral v. England (f 1397 —8) u. s. I. Gem. Lady Elizabeth de Bohun Tochter von William 1. Earl of Northamptou; Sie war Wittwe von William de Montacute u. vermalt sich 3) mit Sir Gerard Ufflete Knt. u. 4) mit Sir Robert Goushill. Ihr Bruder Thomas Fitzalan 11. Earl of Arundel f 141 5 kinderlos u. sie ward ält. Miterbin desselben, sowie auch des Hauses de Warren Plantagenet Earls of Warren u. Surrey wegen ihrer Urgrossmutter Lady Alice de Warren, der einz. Schwester u. Erbin John letzten Earl of Warren and Surrey (-J- 1 /7. 1347). Sie hat 2 Söhne und 2 Töchter. Lady Märgaret Mowbray ält. Tochter. Gem. Sir Robert Howard. Sir John Howard, 1. Baron Howard (1470), creirt 28/6. 1483 hereditary Earl marshal of England u. Duke of Norfolk. Er wird ält. Miterbe der Baronies of Segrave, Mowbrey u. Braose of Gower, nach Aussterben der Descendenz der Brüder seiner Mutter f 20/8. 1485 in der Schlacht bei Bosworth für Richard III u. wird 7/ 11. 1485 geächtet. ::J Braoseof Gower Wappen: in blau be sät mit wieder gekreuzten goldenen f Kreuzchen, u. darüber ein goldener Löwe mit rother Zunge etc. Thomas Howard, creirt 28/6. 1483 Earl of Surrey, aber 1485 geächtet, wird 1489 als Earl of Surrey, dann als Earl Marshal, sowie 1 /2. 15 14 als Duke of Norfolk re- staurirt. f 21/5. 1524. William de Braose, als Baron Braose of Gower ins Parliament berufen seit 29/12. 1299 f 1322. Gem. Aliva de Moulton. Aliva de Braose, Erbin v. Gower Joane (jüngere Miterbin). Gem. James Land ält. Miterbin zur Barony -j- 1332. (al. John) de Bohun ofMidhurst. Gem. 1) John 2. Baron Mowbray f 1321. Gem. 2"! Sir Richard Peschale Knt. ■ John de Mowbray 3. Baron Mowbray Lord of the Isle of Axholme -j- 1361. G. Lady Joan Plantagenet Tochter v. Henry Earl of Lancaster. John 4. Baron Mowbray of the Isle of Axholme f 1368. G. Elizabeth Segrave. Lief. i. CXXVIIb. % 1) Fry von Blikenberg. (Blankenberg). Siebm. II. 15. 2) Fry v Richenstain. (Reichenstein). Wem. C. II. 129. Siebm. III. 34. Fahne, I. 354. hat im Schilde linkes Obcreck einen sechs- strahligen schwarzen Stern. 3) Fry von Kullemburg. (Cullenburg). Wem. C. I. 143. Siebm. II. 35. 4) Fry v Rodemacher, Her zuo Kronenberg. (Kronenberg). Wolffb. C. 204. Siebm. II. 26. 5) Fry v Brunkost. (Bronkorst, Bronchorst). Siebm. V. 352. VI. 14. 6) Fry von Lineburg. (Limburg). Wolffb. C. 204a. Siebm. III. 21. Fahne I. 249. Die Reichensteine hielten zur Turniergesellschaft des Steinbock. Lief. 1. CXXVIII. Item dis nachgende wappen han Ich funden In aim Buch, schacz Ich wol acc (lies: an c, nicht cccc) Jar alt. Wir erklären nach Hagen, Minnesinger. 1) Her Menlo von Seiwellingen. Milon oder Meinlo von Sevelingen I. 219. IV. 920. 2) Her Virich von Guttenburg. Ulrich von Gutenburg, I. 114. 3) Her Bliger von Stainnach (Sainnach!) Bligger von Steinach, I. 326. 4) Her Aulbrecht von Jansdorff. Albrecht von Johannsdorf I. 321. III. 319. IV. 757. 5) Her Diettmar von Astde. Dietmar von Eist. I. 98. IV. 473. 6) Her Hainrich von Ruche. Heinrich von Rugge. I. 220. III. 468. IV. 871. 7) Her Hainrich von Moringen. Heinrich von Morungen. I. 120. III. 317. IV. 882. 886. 8) Her Wachsmut von Künczich. Wachsmut von Künzingen I. 327. IV. 871. 9) Her Hartman von Owe. Hartmann von der Aue. I. 328. III. 468. IV. 870. 871. 10) Her Willihelm von Heinzeburch. Wilhelm von Heinzenburg. I. 304. IV. 757. XXV11I Lief. 4. CXXXII. Turniere und Turniergesellschaften. Der Kolbenkampf (132). Der Kampf mit stumpfen Schwertern (133). Turniere und Turniergesellschaften standen im 15* Jahrhundert in letzter Blüte. Rüxner's, erst 1566 gedrucktes, mit Vorsicht zu benutzendes Turnierbuch giebt eine vollständige Übersicht der Anordnungen und Gesetze, welche dem Kampfspiel und den Genossen desselben vorgeschrieben waren. Wie Haufen gegen Haufen (im Buhurd) und Mann gegen Mann (im Rennen) zu kämpfen habe, wer turnierfähig sei, auf welche Weise man es werden, oder dess verlustig gehen könne. Die Waffen waren entweder stumpf, oder scharf. Zu den ersteren (armes courtoises) gehörten die unbeschlagenen Kolben und stumpfen Schwerter. Solche Kolben sehen wir auf Blatt No. CXXXII. in Anwendung. Die mit offenen, fünfbügelichen Turnierhelmen bedeckten Ritter kämpfen truppweise. Zu unterscheiden sind hierbei die mit einem Wulst (dem Stirnbande) geschmückten, und die vergoldeten Helme. Ein Scharfrennen (joustes ä outrance) wird in Grünenberg nicht abgebildet, aber dennoch eine zweite Turnierscene No. CXXXIII., wobei die Kämpfenden mit Helmschmuck (Cimier) und stumpfen Schwertern erscheinen (Kleinodienkampf). Grünenberg bildet die Bannerträgerinnen der 12 Turniergesellschaften ab, die zu seiner Zeit in den vier Reichslanden, Schwaben, Franken, Reinland und Bayern, eine Rolle spielten. Einzeln treten auf: Fisch und Falk . . No. 133 b. Schwaben, Cron „141. Franken, Laitbrack und Kränzli „ 143 b. Schwaben, Wolff 149- Rhein, 151. Franken, Einhorn, Fürspang und Bär Windhund .... ,, 159. Rheinisch, Steinbock .... „ 168. Rheinisch, Turnierer v Bayern . „ 163. Bei dem zu Ansbach i. J. 1485 veranstalteten, in allen vier Landen verkündeten Turnier, welches mehr als 150 Damen durch ihre Gegenwart verherrlichten, erschien Markgraf Friedrich, der älteste Sohn zweiter Ehe des Churfürsten Albrecht Achill von Brandenburg, an der Spitze der Gesellschaft des gekrönten Bären gegen seinen jüngeren Bruder, den Markgrafen Sigismund. Die anwesenden Ritter hatten sich mit ihren Gesellschaftszeichen geschmückt, und es unterschieden sich demgemäss sechs Abtheilungen. Die Gesellschaften des Einhorns, des Steinbocks, des Fisches und des Falkens, des Leithundes und des Wolfes, gegenüber der aus 50 Rittern bestehenden Gesellschaft des Bären. Vier Ritter, ein Herr von Schellenberg, von Gumpenberg, von Dalberg, und Truchsess von Wetzenhausen, erhielten den grossen Dank (Kampfpreis) aus den Händen einer Dame. Markgraf Friedrich gewann in dem nachfolgenden Stechrennen nur einen Stechdank. Die Hofrechnungen enthalten Geschenke für die Pfeiffer „mit der krummen Pfeififen, die meinen gnädigen Herrn angepfiffen". Die Turniergesellschaften hatten ihre Könige, Turnier- und Gesellschafts-Vögte, Bannerträger, vgl. die löblich Gesellschaft des gekrönten Steinbocks, Hans von Kronenberg Kung der Gesellschaft. Deshalb sind aber diese Gesellschaften nicht zu verwechseln mit den Rittergesellschaften der Könige und Pürsten d. h. Ordenszeichen, welche für Treue und Verdienst verliehen wurden und deren wir bei den betreffenden Fürsten-Wappen gedenken. Die Mitglieder der Turniergesellschaften trugen das Gesellschaftszeichen auf der Brust, an der Kappe oder am Hut. Die Ritter golden, die Edelleute weiss oder silbern, die Ehrenknechte halb golden, halb weiss oder silbern (vgl. den Grabstein des Ritters Georg von Seckendorf (-J- 1444) zu Kloster Heilsbronn, worauf des Ritters ganze Figur mit dem Gesellschaftszeichen der Fürspenger auf der Brust; Abbildung bei Hefner Trachtenbuch). Die Rittergesellschaftszeichen der Fürsten (Ordenszeichen) wurden an goldenen oder silbernen Ketten um den Hals getragen (vgl. Stillfried, Schwanenorden Ausg. 1845 und Alterthümer und Kunstdenkmale des Hauses Hohenzollern, Neue Folge). Von den Adelsverbindungen, welche den „unordentlichen Befehdungen" entgegengesetzt wurden, welche aber der Erhaltung des Landfriedens „mehr hinderlich, als zuträglich" gewesen sind, — den Raufgesellschaften des 14. Jahrhunderts — z. B. dem Sternerbund, dem Hörnerbund, den Falkenern in Westfalen, dem Bengier- und Fleglerbund, — schweigt unser Grünenberg discreterweise. — Turnierbuch d. Herzogs Wilh. v Bayern, Schlichtegroll 1817—28. Das schon in der Einleitung citirte Mspt. d. Münch. B. Turnier- buch Marx Walthers v. Ulm. xxix Lief. i. LXLI. Die löblich geselschaft der Cron. Fahnenträgerin mit der rothen Fahn, worin das goldene Gesellschaftszeichen. 1) von Freiberg. Zür. WR. 456. Conc. B. 200b. Wolffb. C. 170b. Siebm. I. 112. 2) Marschalk v Bappenheim. (Pappenheim). Conc. B. 200. Wolfifb. C. 114. Siebm. I. 19. 3) v Freiberg von Aschow. Siebm. I. 83. 4) Guss v Gussemberg. (Güssenberg). Wem. C. I. 155. Wolfifb. C. 200b. Siebm. I. 112. 5) v Stadyon. Conc. B. 201. Wolfifb. C. 169. Siebm. I. m. 6) Marschalk von Oberndorff. Erbmarschälle des Stifts zu Augsburg. Wolffb. C. 181. Zedier XIX. 1749- 7) von Knöringen vnd die Schratse. (Schrägen). Conc. B. 208. Wolffb. C. 197. Siebm. I. 112. Lief. 4. CXLIIIb. Die löblich geselschafft des Laitbracken vnd Krenczlin. Fahnenträgerin mit der rothen und der carmoisinrothen Fahne beider gesellschaften. 1) von Rechberg. Zür. WR. 403. Conc. B. 216. Wolffb. C. 114. Siebm. I. 23. 110. 2) von Weste rstette'n vnd v Schaechingen. Siebm. I. 115. 3) vom Stain. Zür. WR. 394. Conc. B. 201. Wolffb. C. 174. Siebm. I. Iii. 4) von Wernnaw. (Werdenaw). Conc. B. 212. Siebm. I. 110. 5) von Gundelzen. (Gundeleczhain). Conc. B. 207b. Wem. C. I. 135a. Siebm. II. 89. 6) von Welwart. (Wöllwarth). Wem. C. I. 183. Siebm. I. 115. Lief. 6. CXLIX. Die loblich geselschafft des wolff. Fahnenträgerin mit der grünen Fahne, worin das von Gold und Silber quergetheilte Gesellschaftszeichen. 1) Kemerrer von Talberg. (Kämmerer von Dalberg). Conc. B. 199. Wolffb. C. 204. Siebm. I. 122. 2) vom Tan. ^Dahn a. d. Lauter in den Vogesen.) Conc. B. 212. vgl. Gültlingen. Siebm. I. 110. 3) von Flaekenstain. (Fleckenstein). „Heinrich von Fleckenstein, Herr zu Dachstul, 1460." Wern. C. I. 140. WollTb. C. Iii. Siebm. I. 193. u. VI. 9. 4) von Landtsperg. (Landsberg). Wolffb. C. 119. Siebm. I. 192. 5) von Hoenstain. (Hochcnstain rheinisch 1536 erloschen). Conc. B. 213 b. Wolffb. C. 120a. Humbracht, Tab. 282. 6) von Flaershaim. (Flersheim) erloschen 1655. Wern. C. I. 143. oder 151. Siebm. I. 124. Humbracht, Tab. r. 7) von Rauczenhusen v Küngl. (Rathsamhausen). „Jacob von Ratzenhusen zu Künges-(Künigs-)heim (Kiensheim bei Schlettstadt) 1407." Siebm. I. 192. v. Meding III, Nr. 647. Lief. 4. CLIIIb. 1) Stieber. (Stiebar v Buttenheim). Wern. C. I. 137. Wolffb. C. 191b. Siebm. I. 104. 2) von Erlishusen vnd guitinger. (Erlichshausen, Elrichshausen und Zütlingen). Wern. C. I. 146. Siebm. I. 108. 3) Truchsaes von Bomerffeldcn, Erbtruchsaes zu Babenberg. (Pommersfelden). Wolffb. C. 189. Siebm. I. 101. 4) von Blassemberg. (Flassenberg). Siebm. I. 108. Biedermann, Canton Gebürg, Tab. 351 fg. 5) Schenk von Simocz. (Schenk von Symau oder Sunnaw). Siebm. I. 104. Biedermann, Canton Baunach, Tab. 246 fg. 6) Geir von Gibeistat. (Geyer v. Giebelstatt). Wolffb. C. 133. Siebm. I. 103. Hattstein III., Suppl. S. 35. 7) von Binaw. (Bünau). Wolffb. C. 163b. Conc. B. 198b. Siebm. I. 155. 8) Adelman. Wern. C. I. 139. Siebm. I. 112. Hattstein II. S. 1 fg. Lief. 6. CLIV- 1) von Stetten. Wern. C. II. 173. 2) Die Richenower. (von Reichenau). Wern. C. I. 104. Wolffb. C. 173 a. Grabsteine mit dem Wappen dieses Geschlechts zu Kloster Heilsbronn in Franken. 3) Maetsch. Wolffb. C 153 b. Metschen — Franken. Siebm. I. 159. 4) von Schirdinger. (Schürnding). Wern. C. I. 139. Siebm. I. 89. XXXI Lief. 3. Lief. 2. 5) Stör von Störnstain. (und Regenstauf). Wern. C. II. 189b. Hund I. 341. Siebm. I. 88. 6) von Eberstain. Wem. C. I. 231. Wolffb. C. 190. Siebm. I. 104. 7) von Arras. Die Thüringische Familie Harras cfr. Siebm. I. 152. v. Meding III., Nr. 304. 8) von Wiczleben. Wern. C. I. 91. Siebm. I. 165. CLVb. 1) von Hessberg. (Hesenberg). Wern. C. I. 138. Wolffb. C. 194. Siebm. I. 101. Meding III. No. 331. 2) von Wiczstat. (Witstatt genannt Hagenbach). Wern. C. I. 109. Siebm. II. 74. 3) von Streitberg. Wern. C. I. 138. Wolffb. C. 191. (rother Schild). Siebm. I. 103. 4) von Vestemberg. Wern. C. I. 136. Wolffb. C. 190. Siebm. I. 101. 5) von Vffsaes vom Wolkenstain, Erbschenk zuo Baubenberg. (Aufsess — Bamberg). Wern. C. I. 133. Wolffb. C. 191b. Siebm. I. 102. 6) von Egloufstain. Conc. B. 204. Wern. C. I. 133. Wolffb. C. I. 193. Siebm. I. 100. 7) von Sternberg. Wern. C. I. 96. u. 136. Wolffb. C. 136b. Siebm. II. 72. 8) Die Marschalk. (von Gotsmannshausen). Wolffb. C. 124b. Siebm. I. 144. v. Meding I., Nr. 516. CLXb. 1) Breitband von Breittenstain. (Breidenbach gen. Breidenstein). Siebm. I. 134. Humbracht, Tab. 180. v. Meding II. Nr. 128. 2) Bremsser. (Brömser von Rüdesheim). Wern. C. II. 177b. Siebm. I. 123. Humbracht, Tab. 159. 3) von Baeldersheim. (Bellersheim, Bockersheim?) Wern. C. 128b. Siebm. I. 126. 4) von B i c h i s. von Buches. — v. Meding III. Nr. 118. 5) Schenk von Schwinsberg. Siebm. I. 134. v. Meding I. 741. 6) Beyern v popparten. (Boppart). Wern. C. II. 122. Siebm. I. 125. v. Meding II. Nr. 65. 7) von Hochenstain. vgl. Knöbel. Siebm. I. 124. und Allendorf. Siebm. I. 116. Humbracht Tab. 282? 8) von Baeldershaim. (Bellersheim). s. oben No. 3. Beide Wappenformen kommen vor. Siebm. V. 137, Humbracht, Tab. 109. XXXII Lief. 6. CLXVIII. Die löblich gesellschaft des gekrönten Stainbocks, ßinisch. Fahnenträgerin der Gesellschaft; Fahne purpurroth, Steinbock von Gold und Silber getheilt. 1) Hans von Kronenberg, Kung der gesellschaft. Wem. C. I. 147. Wolffb. C. mb. Siebm. I. 124. mit Krone im ersten Quartier. 2) Die Quoden. (Quadt). Wem. C. I. 248. Siebm. I. 131. 3) von Blättenberg, Erbkamrer zu Bergen. (Plettenberg). Wem. C. I. 87. Siebm. I. 130. 4) von Nesselrod, Erbmarschalk zuo Bergen. Wem. C. I. 86. Siebm. I. 125. 5) von Lorch. 6) Knebel von Kaczenellenbogen. (Knöbel). Siebm. I. 124. Fahne I. 227. 7) von Brunsperg. Siebm. I. 131. Lief. 6. CLXXVIIIb. 1) Vilenbach von Osemburg. (Villenbach von Oxenburg!) Wem. C. I. 155. Siebm. II. 100. 2) von Uttenhaim. Wem. C. II. 8b. II. 128. Siebm. I. 194. 3) von Krottendorf (zu Windisch-Lerbach). Wem. C. I. 177. Wolffb. C. 128. Schild schwarz; Figur gold. 4) von Lüssow, Erbmarschalk zuo Maechelburg. (Lützow). Dänisches WB. 347. Bucelin. 5) von Milsan, Erb-Marschalk d. Lantz Stetin. (Malzahn). Conc. B. 210. Siebm. I. 29. u. 166. 6) von Gles. (v. Glöss) in Tyrol). v Hellb ach I. 435. Siebm. II. 39. 7) von Taellern. (Zellern von Laubersdorf in Bayern und Rudau in Österreich??) 8) Maiger von Hüningen. Nicht Hünen v. H. Ziir. WR. 530. 9) von Waldaw. (Pleystein). Wolffb. C. 141b. Siebm. II. 63. v. Meding III. Nr. 902. 10) von Werenwag. Ziir. WR. 291. Conc. B. 210. Siebm. III. 117. V V XXXIII r Lief. 3. Lief. 2. CLXXXIII b. 1) Schroffenstainer. 2) von Haermelstorff. Conc. 13. 21 ib. (Halffingen?) Wem. C. I. 224. Wolfifb. C. 188. Herbilstat. Siebm. II. 79. 3) von Bülow. Siebm. I. 167. 4) von Jagaw. Siebm. I. 183. 5) von Dryberg. Siebm. V. 24. Meding III. 175. 6) von Dunsfelden. Thunfeld zu Ursensollen oder Hünfeld? Wern. C. I. 132. 7) von Richharczhussen. Wemdingen, Ramkertshausen? Wern. C. II. 200. Siebm. II. 84. 8) von Berwangen. (v. Berwangen in der Pfalz). Wern. C. I. 113. Siebm. I. 99. Berwangen? Siebm. II. 93. 9) von Waldaw. Siebm. II. 76. 10) von Odenberg. (Oedenberg in Bayern). Wern. C. I. 233. Siebm. I. 88. 1 1) Rael. Zur. WR. 405. 2) von Zeidlicz. (Zedlitz). Conc. B 199. Wolfifb. C. 148. Siebm. I. 71. 3) von Elkerhusen. (gen. Klüppel). 4) von Warnstorff. 5) von Pfaffenhoffen. 6) von Blankenberg. Siebm. II. 81. Siebm. I. 166. Hassfurter Ritt.-Cap. cf. Hefner St. B. I. p. 130. 7) von Lengfelden. (Lengefelden). Wolfifb. C. 162. Siebm. II. 71. 8) von Cleberg. Kleeberg in Thüring. u. am Rhein. 9) von Haiczfelden. (Hatzfeld). Wern. C. I. 250. II. 200. Siebm. I. 130. 10) v Schwalbach. Siebm. I. 124. CLXXXVI. XXXIV Lief. 6. CLXXXVIII. 1) Holnneger. Wolffb. C. 127 b. (Holneck). Holleneck in Steyermark. Siebm. II. 56. 2) Schwent. Wolfifb. C. 121. Siebm. II. 56. 3) von Thalben. Wolffb. C. 126b. „Die von talben" ders. Wappenschild, aber nicht mit silbernem Querbalken. 4) von Landsperg. Wie Dhüna. Siebm. I. 14. Siebm. I. 53. Wern. C. I. 200. 5) von d. Haid. v Heide bei den Schlesiern). 6) Pfäffingen (Pfaffingböck). 7) Ytzinger. (Frh. v. Eytzing). Wern. C. I. 52. Wolfifb. C. 152. Wissgrill II. 390. Siebm. I. 22. 8) von Buchenow. (Buchenau in Hessen). Wolffb. C. in. Siebm. I. 141. 9) Hohenegger. Wern. II. 94. Wolffb. C. 171. Siebm. I. 35. 10) von Cleinow. (Clenova oder Klenau). Wern. C. I. 221. Siebm. III. 33. Lief. 3. CXC. 1) Schwinbek. Wern. C. I. 126. Siebm. I. 96. 2) von Kakritz zu Fridlannd. ^Köckritz). Wern. I. 197. Wolffb. C. 166. (Kokoritz). Siebm. I. 155. 3) von Rinsperg. (Reinsberg). Wern. C. II. 80. 4) Marschalk Inn der Schles. (Meding, Erbmarschall im Fürstenthum Lüneburg). v. Meding I. Nr. 532. 5) Marschalk v. Schachellek. (Stahleck). Schernegg? 6) Herberstorffer vnd Schenken von Niffen. (Nydeck?) Conc. B. 196. Meding III. 326. Siebm. IV. 14. 7) Stechaimer. (Stecheimer oder Stetheimer). Wern. C. I. 183. 8) Eberstainer. Hassfurter Ritt. Cap. 9) Bischof von Herberstorff. 10) Jöchlinger. Nicht mit Jöchling von Jochenstein zu verwechseln. Goth. Frhl. Taschenb. 1848. xxxv t Lief. 2.' 1) Tobelheimer. 2) Kreuwsbek. (Krebsberg). Wern. C. I. 126b. Siebm. I. 92. (Siebm. II. 80). 3) Derlinger. 4) Ratzbek von Katzbach. 5) Sieberstorffer. Seubers- Seyboldsdorf? Wern. C. I. 96b. Siebm. I. 77. Seyberstorfifer variirend. 6) vom Berge. 7) Menkhoffer. (Perg). Wolfifb. C. 131b. Siebm. I. 103. (Mengkofer). Siebm. II. 56. 8) von Schluttenhoffen. 9) Irslinger vom Schönbuch. 10) Knebelstorffer. (Schönbühel). Siebm. I. 86. Siebm. I. 57. Knobelsdorf. cxci. Lief. 5. CXCII. 1) von Godesberg. (Gottesberg). Beckenstein, Einl. zur Heroldskunst Taf. XXI. No. 44. Wappen ohne Namen. Das Westphälische Geschlecht Godenberg (Seiberz S. iöS).} oder ein zu Godesberg bei Bonn sesshaftes Burgmannengeschlecht? Seit dem 14. Jahrhundert waren die Nesselrode Schultheissen von Gudes- berch (Lacomblet III. 727). 2) Salczkamp In Flandern. 3) von Liskirchen. Wern. C. II. 154. abweichend. Fahne I. 251. Siebm. V. 307. 4) v Bödingen vnd von Grenshooffen. (Wie Isenburg zu Büdingen u. Grensau). 5) von der Schilden. Siebm. I. 17. Fahne 390. 6) von Reichenberg. Reichenburg Siebm. II. 44. (auch Reyhenburg). 7) von Mansbach vnd von Mansshoffen. Siebm. I. 142. 8) von Schönfeld. Siebm. I. 144. 9) von Bapberg In Westfaul. (Padberg). Fahne Westf. Geschl. S. 316. 10) von Schentz. (Schanzen). Lief. 4. CXCIIIb. 1) von Wartenberg. 2) von Erenstain. (Kolbe v. Wartenberg). Siebm. I. 127. 3) von Walderdorff. 4) von Richenburg. Siebm. V. 131. Siebm. III. 177. 5) von Eitgenstain. (Eichenstein?) Hassfurth, Ritt. Cap. 6) von Falkenstain. Wolfifb. C. 182. vgl. Sedlicz wie schles. Redern. Siebm. II. 93. Meding III. 421. 7) von Mekenheim. Vgl. Uttenheim. Siebm. II. 107. Fahne I. 270. Im Wolfifb. C. 114b. ähnliche Wappen. 8) von Reinbach. 9) von Kirchheim. (Reimbach). Fahne, I. 356. Wie von Mayenthal. Siebm. II. 78. 10) von Klingkenstain. (Blickenstein). xxxvi Anmerkungen. (Zweiter Abschnitt.) Oeitdem wir mit der Herausgabe des Grünenberg'schen Wappenbuchs begonnen haben, ist uns von mehreren Seiten, in zuvorkommendster Weise, neues Material mitgetheilt worden, welches zu vergleichen, oder doch unsern geehrten Lesern vorzuführen, eine angenehme Pflicht für uns ist. Zunächst nennen wir ein Wappenbuch, herausgegeben von Victor Bouton in Paris: „Gelre, Heraut d'armes — 1334—1370 — Wapenboeck, armorial contenant les noms et armes des princes chretiens ecclesiastiques et seculiers, suivis de leurs feudataires selon la Constitution de l'Europe et particulierement de l'Empire d'Allemagne con- formement ä l'edit de 1356, appelle la Bulle d'or. Precede de poesies heraldiques". Dasselbe zeigt eine merkwürdige Aehnlichkeit mit dem von uns in der Einleitung und in dem ersten Abschnitt der Anmerkungen citirten Wappenbuch „van den Sesken" (1379), und wir wollen hier zur bessern Begründung unserer Ansicht eine Probe aus der einen, wie aus der andern Handschrift vorlegen. Das Wappen des Burggrafen von Nürnberg („Borchgrave van nurenborch") und des Hochmeisters des deutschen Ordens („meyster van prusen"), woraus sich ergeben wird, dass das Wappenbuch van den Sesken im Alter, der Ausführung und dem Inhalte nach dem van der Gelre's Nichts nachgiebt. Sesken (Sefken?), ein Name, über den wir uns mit dem gelehrten Genealogen Lefort zu Lüttich bis jetzt noch nicht haben verständigen können, — scheint ebenso der Stadt Lüttich, als Gelre, dessen Armorial unter die kostbarsten Juwelen der königlichen Bibliothek zu Brüssel zählt, der Stadt Brüssel, oder dem Lande Geldern- Brabant, anzugehören. Vererbten sich doch mit Geldern und Brabant, sowie mit Luxemburg und Limburg und mit Flandern des Ritterlebens glänzendste Traditionen. Margareta III., die reiche Erbin von Flandern, brachte an den Hof ihres Gemahls, des ersten Valesischen Herzogs von Burgund, Philipps des Kühnen, 1383 jene angestammte Hofsitte, welche schon der Luxemburgische Kaiser Carl IV. an seinem Hofe einzuführen bemüht war, und welche wir späterhin mit dem Burgundischen Erbe auf Kaiser Max — den letzten Ritter — übergehen sehen. Eine Wappenhandschrift des 15. Jahrhunderts befindet sich in dem Besitze des Freiherrn von Scheibler zu Aachen. Die ersten 475 Blätter des Werkes stammen aus Grünenbergs Zeit; die nachfolgenden 225 Blätter sind offenbar erst im 16. Jahrhunderte hinzugefügt. Der Hauptmann Kindler von Knobloch, Secretair der Gesellschaft zur Erhaltung der geschichtlichen Denkmale im Elsass, hat die Güte gehabt, uns aus seinem Elsässischen Adelsbuch über die Familien Andlaw, Rathsamshausen, Tan, Fleckenstein, Landsberg, Hohenstein und Uttenheim, sowohl wegen Schild, als wegen Helmschmuck sehr fleissige, aus Urkunden geschöpfte Mittheilungen zu machen, welche wir leider bei dem beschränkten Raum, der uns zu Wappenerklärungen übrig bleibt, hier nicht vollständig abdrucken lassen können. Das Wappen Godesberg, mit welchem im Grünenberg'schen Wappenbuche das von uns in Lieferung 5 mitgetheilte Blatt 192 beginnt, haben wir und einige Fachmänner unter diesem Namen bisher noch nicht aufgefunden; wohl steht bei Fahne in seiner Geschichte der cölnischen u. s. w. Geschlechter (Thl. I. 273., Thl. II. 125.) ein ganz ähnliches Wappen von der Familie von Rundorp, nämlich im Schilde 9 in's Kreuz gestellte Münzen und auf dem gekrönten Helme ein Fischschwanz, doch ohne irgend welche Beziehung zu Godesberg. Zu der Schwertceremonie, deren wir bei Lieferung 3 Blatt IIIc. Erwähnung gethan haben, wollen wir noch an die Gerichtsbarkeit der Pfalzgrafen bei Rhein erinnern. (Sachsenspiegel B. III. Art. 52. § 3. — Schwabenspiegel Art. 20. — Goldene Bulle Cap. V. § 3.). Besonders bezeichnend ist das sogenannte Sächsische Weichbild: „Izo sal man über yn (den Kaiser) richten vnd sal ym das haubt abschlaen mit einer goldenen parten, darum das er das wertliche (weltliche) Schwert hat zu richten über alle, die da ungerecht sein vnd das sal der Pfalzgraf von dem Rein, der dem Land zu einem Richter über den König gegeben ist". So consequent dachte das Mittelalter über die Verwirklichung des Rechtsstaats! — Es wäre sehr lehrreich, wenn uns über andere Abbildungen der Schwertceremonie und darüber, wer in dem Reichsbeamten zu erkennen sei, welcher auf das Haupt des Kaisers, sobald derselbe gekrönt auf dem Throne sitzt, ein Richt-Schwert zückt, eingehende Mittheilungen zugesandt würden, oder doch dieser Gegenstand anderwärts an geeignetem Orte, z. B. im Anzeiger des germanischen Museums, zu einer Besprechung gewählt werden wollte. xxxvu Lief. 7. und IIb. 1 Lief. 9. Illb .J Der dreiköpfige Adler. Die ersten Blätter in Grünenbergs Wappenbuch sind den Römischen Königen und Kaisern, insbesondere dem Kaiser Friedrich dem Vierten, gewidmet. Hinsichtlich der Reihenfolge bleibt im Originalcodex mancherlei zu wünschen übrig; so z. B. gehört Blatt IIb., das vorliegende, entschieden nicht vor III b., und in der Münchener Prachthandschrift trägt letztbezeichnetes Blatt auch eine andere Nummer (No. 6 a.). Die Adler dieses Blattes haben dort keinen Nimbus, — goldene, nicht schwarze, Schnäbel und Klauen, und weder der Flügel auf dem Helm zur Rechten, noch die Decken desselben Helmes sind dort mit goldenen Lindenblättern bestreut. Das Blatt mit der Kaiser-Krone, hier Blatt IIIb., ist ursprünglich vielleicht mit II. bezeichnet gewesen; nur so erklärt sich wenigstens der Inhalt, den wir auch nur in dieser Ordnung beschreiben können. Die Krone, mit der Friedrich IV. auf Blatt III c. gekrönt erscheint, und dieselbe, welche Illd. zeigt, ist nicht die seit den Hohenstauffen bei allen Kaiserkrönungen gebrauchte, von Bock in seinem bekannten Prachtwerke neuerdings auf's Genauste beschriebene und abgebildete, auch nicht die Habsburgische Hauskrone, welche erst im XVI. Jahrhunderte angefertigt wurde. Unter der Krone erblicken wir die Wappen: 1) des Römisch (deutschen) Kaisers mit dem zweiköpfigen schwarzen Adler im goldenen Schilde; 2} eines Kaisers mit dreiköpfigem Adler, ebenfalls schwarz in Gold; 3) des Römisch (deutschen) Königs mit dem einköpfigen schwarzen Adler im Goldschilde. Ueber der Krone lesen wir: „Item auf sölichen Form ist die Kaiserlich Krön" ferner: „Item ditz ist der Segen domit ein Yecklicher Babst ainen Römischen Kayser segnet: Gesegnet sey mit dem Du bist — Verffluchet sey der wider Dich ist". Beim Wappen mit dem dreiköpfigen Adler steht: „Ze wissen, welcher Kaiser dz rieh mit ain oder mer Kongreich merette das der sine Waupe also füren mag, ob er wil, den adler mit dryen hobtten". Auf Blatt Hb., welches die Ueberschrift trägt: „Item welcher Römischer Kaiser Gewunne dz hailig grab vnd das selb hailig land Jerusalem der macht sine wappen vnd banner, wie der adler vor Schwarz mit dryenhobten was, also Guldin verkert, an der widerfart, zu ainem Zaichen groser fröden vnd siges vnd och zu ainer ewigen gedächtnuss" erscheint im schwarzen Schilde ein goldener dreiköpfiger Adler, dessen Häupter mit Nimbus umgeben sind. Der gekrönte Goldhelm zeigt denselben Adler wachsend. Die Helmdecken sind golden und schwarz, auf der schwarzen (äusseren) Seite mit goldenen Funken (oder Blättern) bestreut. Den Helmschmuck dieses Kaiserwappens umgeben, im Halbkreise aufgestellt, sieben Schildchen, welche folgende Inschrift erklärt: „Hie stont die ersten Siben Küng die gewessen sind zu rom e dz Kaisertum uff erstund: 1) Romullus (Romulus) der erst; 2) Numen Pompillius (Numa Pompilius) der ander; 3) Thullus hostilius (Tullus Hostilius) der drit; 4) Ancus martius (Ancus Martius) der fierd; 5) Tarqvinius priscus (Tarquinius Priscus) der alt ist der fünffte; 6) Seruius tulius (Servius Tullius) ist der sechste; 7) Tarqvinius sup (Tarquinius Superbus) oder tarqvinius der Hochferttig". xxxix Lief. 8. III. A, „m Grabmal des Kaisers Friedrich IV. zu Wien ist das Scepter mit einem Schriftbande umwickelt, worauf die fünf Vocale stehen, Wortsigel, welche des Kaisers Denkspruch bezeichnen. Grünenberg bringt diese Vocale auch und spricht von deren „Bedeutnus" „AI Ere (Erdenrich!) Ist Osterich Vnderton; AI Ere Ist Ob Vns etc." Der Auslegungen gab es freilich noch viel, z. B. Austria Erit In Orbe Vltima. Austria Ejus Juste Omnia Vincet. Aller Ehren Ist Oesterreich Voll. Auf dem Kaisergrab, gegenüber dem erwähnten Scepterspruch, hält ein Adler eine zweite Schriftrolle, worauf Eriedrichs IV. Monogramm, dessen er sich in Urkunden und auf Münzen bedient hat. Grünenberg bildet dasselbe als des Kaisers „Craktor" (Kennzeichen aus Buchstaben, caract£re — Schriftzeichen) ab und schreibt dabei: „Des allerdurchlüchtigesten vnd grosmächtigesten vnsers gnädigesten Hern Kaiser Fridrichs craktor, den er an vil dingen gar lieb vnd (er) gezaichnet (gern angebracht) hat". Auf demselben Blatte schreibt Grünenberg weiter: „Hernach stand gezaichnet der Schild Rom, darumb der erst Kaiser vnd die nächsten zwelf ersten Kaiser, die andern, der ain grosse Zal ist, hab Ich durch kurtz et mug willen vnderwegen gelaussen, wen sy gar noch ains aigen buchs bedörfften". Inmitten steht der rothe Schild der Stadt Rom mit den Goldbuchstaben S P Q R, denen ein Silbernes Andreaskreuz vorhergeht: „Senatus populusque Romanus —■ Raet vnd ales folk ze Rom" und rund umher die 12 Schilde der Julischen und Flavischen Kaiser. Rechts: 1) (Julius Caesar) der erst Jullius (Caesar) Kaisser; 2) (Octavianus Augustus) der ander octavianus augustus, Kaiser; 3) (Tiberius) der drit, Tiberius der Kaisser; 4) (Cajus Caligula) der fierd Kaiser ist caius caligula; 5) (Tib. Claudius Nero) der fünft Kaisser cladius caves (?cavens); 6) (Claudius Domitius Nero) der sechst Kaisser nero cladius. Links: 7) (Servius Sulpicius Galba) der sibend Kaiser Sergius Galba; 8) (M. Salv. Otho) der achtend Kaisser Otto Siluius; 9) (Aulus Vitellius, Germanicus) der nünd kaisser aulus vitellius; 10) (Flavius Sabinus Vespasianus) der zechend Kaisser ist Vesspassianus; 11) Titus (Vespasianus), ainlefift Kaisser —t (ist) Imperator Augustus Divus; 12) (Flavius Domitianus) der. Ueber die Zusammenstellung der phantastischen Wappen ist nur zu sagen, dass bei 9) Vitellius auch der Schild des spätem Geschlechts der Ursini Verwendung gefunden hat, deren Ursprung aus Umbrien hergeleitet wird, und deren Vorfahren schon 431 p. Chr. n. vom Kaiser Theodosius II. in den Fürstenstand erhoben worden sein sollen, während Kaiser Justinian II. einen Ursini zum Präfecten Umbriens bestellt hätte. (Zedier, Univ. Lex. Bd. XXV. S. 2014.). Conc. B. 183. Lief. io. nid. Die drei geistlichen Kurfürsten. 1) Eer Erczbischoff von Mencz erczkanczler In Germanyen vnd Kurfürst des Haiigen Romischen richs etc. Conc. B. 122 b. Wolffb. C. 21. Virg. Solis, die VII Churfürsten. Siebm. I. 3. 2) Der Erczbischoff von Köln erczkanczler des Haiigen romischen richs In Italia vnd Kurfürst etc. Conc. B. 122 b. Wolftb. C. 21. Virg. Solis a. a. O. Siebm. I. 3. 3) Der Erczbischoff von Triel (Trier) erczkanzler In Gallia des Haiigen Romischen Richs Kurfürst etc. Conc. B. 123. Wolffb. C. 21. Virg. Solis a. a. O. Siebm. I. 3. Zwischen Ueberschrift und Wappen sind die Attribute der Erzkanzler des Römischen Reichs angebracht. Hier neben unbeschriebenen, mit rothen Wachssiegeln versehenen Pergament-Blattern, wie sie zur Ausfertigung von Urkunden benutzt wurden, drei vergoldete Siegelkapscln und ebensoviel mit Lcder überzogene Büchsen zur Aufbewahrung der Dintenfässer und Schreibfedern (Theca pennaria). Lief. 11. IUI. Die vier weltlichen Kurfürsten. 1) Der Kung von Bechern des Haiigen Römischen Richs erczschenk, Kurfurst etc. 2) Der Pfalczgraue ByRinErcztruchsaes des Haiigen Römischen Richs vnd Kurfürst etc. 3) Der Herczog von Sachsen Erczmareschalk des Haiigen Römischen Richs vnd Kurfürst etc. 4) Der Margrauf von Brandenburg, Erczkamrer des Haiigen Römischen Richs vnd Kurfürst etc. Conc. B. 172. Wolffb. C. 61., 62. Virg. Solis, die VII Kurfürsten. Siebm. I. 3. Die Attribute der weltlichen Kurfürsten sind rechts von ihren Wapppen abgebildet. Neben Böhmen der Schenkenbecher, neben Pfalz die Schüsseln des Truchsessen, neben Sachsen das Marschallsschwert, neben Brandenburg das Kämmererscepter. Der erste Zollerische Erzkämmerer führte anstatt des Scepters einen Schlüssel (vgl. Alterthümer und Kunstdenkmale des Hauses Hohenzollern, neue Folge). Die weltlichen wie die geistlichen Kurfürsten fungirend dargestellt, finden wir im Temporale perpetuum Balduini aus der ersten Hälfte des vierzehnten Jahrhunderts im Staatsarchive zu Koblenz (vgl. IL Weiss Kostümkunde Bd. III. S. 602.). xxxxi r Lief. 12. V. Des haiigen Richs her Sul. Hinter dem rechten Obereck jedes der vier nachstehenden Wappen ragt eine Säule hervor. 1) Der Pf^l(?.z,grauff,by Rin. Zür. WR. 587. Conc. B. 173. Wolffb. C. 61. 2) Der Herczog von Schwabn „Stifter zu gmünd, Stifter des goczhus z;e Stain". 3) Der Herczog .von Brun£0-" tu N ZT tr; ® o "• CS <5 5T * 1 m* H- 2. q o ?■ O-H-O = r 3 ^ £ 2. < w 3 s • \ ? SS KO< 3 2 « * 3 (ra 3 c/> 3 q N U". JU -> p w n Ferdinand Grossmeister des Avis- Ordens f 1443 zu Fez in Africa. c cd 13 cd SD O CS r-t- c • crq EL ^ O: —h crq' 4- K Lra ^ c 3 * O: 3. crq* < c 3 > •-j crq o E. o" 3 >0 3 o s. et C BJ S* 3 S'3 Ol o n c 3 «■ s» ^ r\ P o o o 91 < < r. ~ 3 T- . C: '-c 8! ii < n N u 1 ct* VC CA • o < c 3 CA p er o 3 Cd cd p O o Q- C O < c Q rT < r. 4- t-n co C h p o o & O •-t c w n O TT C 5 crq J p < $ 8 • o* O C 3 C P er ca p er cd O et 3 * 2 : crq"' < n p dd cd p r-t* ""i K O cd 3 X r. -+ "-t 1—11 r* a o crq < < 3 cd c S*TO « lio f 3 C •< CA crq ^ < y M C o, ^ CD Cr q cl ^ O r. d 5. N ir. 11 r. S: * o: - S-3.S-- ' w 0-1 L 3 3 T) 2 TO 2 « - Johannes III. Isabella geb. 1503. geb. 1502 König von Por- Gem. des Römisch- tugal 1521 7 1557. Deutschen Kaisers Gem. Catharina Kaiser Carl V. Karl V. Schwester f 1578. 1526 f 1539. Johann, Infant von Portugal geb.1537f54. Gem. Johanna Kaiser Karl V. Tochter 1552 t 1573- Sebastian Posthumus . 1554- T 1578 in der Schlacht bei Alcazar. Philipp III. als König von Spanien, Philipp II. als König von Portugal f 1621. Philipp IV. als König von Spanien, der III. als König von Portugal, verliert die Portug. Krone an Joh. v. Braganza i. J. 1640. 7 1665. CO SJ < o cd 3 o 3 cd • cd P r* 2- Maria Philipp II. ^ geb. 1527 als König v.Spanien ~ f 1445. 1556 Philipp I. Gem. König als König v. Portugal £ Philipp 1543. 1580 f 1598. % - S X crq KS. a ? N rro crq o o Ludwig geb. 1506. Herzog von Beja I 1595- Seine unehel. Nachkommenschaft erlosch erst 1687 mit Emanuel Eugen von Portugal Markgraf von Tramoso. Ferdinand geb. 1507 I 1534- Gem. Guyomas Franz Cutinho Graf von Marealvo Tochter. Alphons geb. 1509. Erzbischof Heinrich geb. 1512. König 1578 7 1580. von Lissabon Cardinal Erzbisch. Eduard geb. 1515. Herzog v. Guima- ranes, Conetable 1540. v. Braga, Lissabon v. Portugal 7 1540. und Evora. Gem. Isabella, Jacobs Herzogs von Braganza Tochter. Maria Gem. Alex Farnese Herzog von Parma 1566 T 1577- Catharina Gem. Johanns Herzog von Braganza. Theodosius Herzog von Braganza. Johann IV. wird 1640 König von Portugal. Gem. Luiza de Gusman, Tochter des Herzogs von Medina-Sidonia. Eduard geb. 1540. Herzog von Gui- maranes. Conetable von Portugal 7 1576 ohne Erben. it. 4. Spanien. AIphons XI. geb. 1311, König von Castilien und Leon f 135°- Gem. 1. Maria, König Alphons IV. von Portugal Tochter 132g. Gem. 2. Eleonora Gusman. Peter der Grausame geb. 1334, König von Castilien und Leon 1350 f 1364. Gem. 1. Bianca, Peter v. Bourbon Tochter f 1361. Gem. 2. Johanna de Castro, Petri de Lemos Tochter t 1374- Constantia Isabella geb. 1354. geb. 1355 Gem. Johann Herzog von Gem. Edmund Herzog Lancaster 1371 von York 1372 t I394- f 1394- Heinrich der Unächte geb. 1334, König von Castilien und Leon 1369 t 1379- . _ , Gem. Johanna, Manuel von Vilhena Tochter 11381. Johann I. geb. 1358, König v.Castilien und Leon 1379 f 1390. Gem. 1. Eleonora, König Peter IV. von Aragonien Tochter und Erbin f 1382. Gem. 2. Beatrix, König Fcrd. v. Portugal Tochter 1383- Eleonora Gem. Carl III. König von Navarra 1379 f 1416. Catharina Heinrich III. Gem. Heinrich III. König König von Castilien und Leon 1390 f 1406. von Castilien. Gem. Catharina, Herzog Johann von Lancaster Tochter 1393 f 1418. Ferdinand I. der Gerechte König von Aragonien und Sicilien 1412 f 1416. Gem. Eleonora von Castilien (von Albuquerque) 1393 f 1435. Johann II. König v. Castilien u. Leon 1406 f 1454. Gem. 1. Maria, König Ferd. I. v. Aragonien T. t '445- Gem. 2. Isabelle, Johann Infanten v. Portugal T. 1447 t 1496. Maria geb. 1401 t 1458. Gemahlin Alphons V. König v. Aragon. Alphons V. König v. Aragon., Valent., Sicilien u. Neapel t 1458. Gem. Maria v. Castilien. Ferdinand, ein natürlicher Sohn Alphons V., erbt Neapel. Heinrich IV. König v. Castilien u. Leon '454 t '465- Gem. 1. Bianca König Johann II. v. Aragon. T. Gem. 2. Johanna König Eduards v. Portugal T. Johanna (Bertrandilla) stirbt im Kloster. -2 0' £ : crq >0 3 3. 0 — cn r- —5- < ~ D ►—1 n& 05 C\ cc O 3 S ^ x ff. Eh Isabella Königin von Castilien und Leon 1468, verm. 1469 geb. 1451 t I504- Johann II. Herzog v. Pennafiel, König von Aragonien, Sicilien und Navarra t '479- Gem. 1. Bianca, Erbin v. Navarra t '441- Gem. 2. Johanna Henriquez de Corduba f 1468. Ferdinand II. der Catholische König von Aragonien 1479 von Neapel 1504. crq' S < » • 1 P P m SO ~ o 2 P Tin C: = ® Oq O < 3 " O r-f- & £ i-rl t o O P coa 4^ 4* cn vi . Heinrich, Ordensmeister v. St. Jakob, Herzog von Vilhena t '445- Gem. 1. Catharina, Tochter Heinrich III. von Castilien Erbin v. Vilhena f 1439. Gem. 2. Beatrix Pimentel, Tochter Roderichs Grfn. von Benevent. Davon die Herzöge von Segorbia, welche 1575 ausstarben. < 2 < 3 6! * 0^0 3 p «- r-f- P O t a! s n CTQ O > e CD (t> C 0> 4^ VO Isabel la geb. 1470 f 1498. Gem. 1. Alphons VI. Infant von Portugal verm.1490 f 1491. Gem. 2. Emanuel König von Portugal verm. 1492. Johann geb.1478 f '497- Gemahlin Margarethe Kaiser Max I. Tochter. Johanna Erbin der Spanischen Monarchie und von Majorka, Minorka Sicilien und Sardinien geb. 1479 f 1555. Gem. 1496 Philipp I. König von Spanien, Kaiser Max Sohn geb. 1478 f 1506. Maria geb. 1482 t 15*7- Gem. 1500 Emanuel König v. Portugal t '521- Catharina geb.1485 f 1536. Gem. 1., Arthur König Heinrich VII. von England Sohn. Gem. 2. dessen Bruder Heinrich VIII. König von England 1509. 1532. Eleonora Maria geb. 1499t '558. Gemahlin Gem. 1. Emanuel Ludwig II. König v. Por- König von tugal f 1521. Gem. 2. Franz I. König v. Frankreich 1530. t 1547- Ungarn 1521 f 26. Carl I. (V) Isabella Ferdinand I. Catharina Römisch Deutscher Kaiser geb. 1501 f 1525. Römisch Gem. Joh. III. 1519 resig. 1556 f 1558. Gem. Christiern Deutsch. Kaiser König von Gem. Isabella, König Emanuel König v. Dänem. 155611564. Portugal 1525 v. Portugal Tochter 1526 '5'5- Gem. Anna f 1578. f 1539. König Ludwig Philipp II. König v. Spanien, als König v. Portugal I. \vergl. Portugal;. von Ungarn Schwester und Erbin. 5. Sicilien und Neapel. Ferdinand von Aragonien, als König von Neapel Ferdinand 1., natürlicher, vom Papste lcgitimirtcr Sohn Alphons V., Königs von Aragonien und Sicilien, welcher i. J. 1420 von der Königin Johanna II. (Anjou) zum Erben der Krone von Neapel ernannt worden war. Ferdinand gelangte zur Regierung 1458 1494. Gem. 1. Isabella von Claramonte, Tochter Tristan Grafen von Compertino, 1445 f 1465. Gem. 2. Johanna, Tochter Johann II. Königs von Aragonien, 1477 f 1517. Alphons II. geb. 1448. König von Neapel 1494 t '495- Gem. Hippolyta Sforza, lies Franz llerz. v. Mailand Tochter, 1465 f 1488. Beatrix geb. 1449 f 1508. Gem. 1. Matthias Corvinus König von Ungarn 1476. Gem. 2. Wladislaw IV. König von Böhmen. Eleonora geb. 1450. Gem. Hercules von Este Herzog von Ferrara 1473- Friedrich II. geb. 1452 f 1504. König von Neapel 1496, vertrieben 1501. Die Krone v. Neapel kommt an Ferdinand, den Katholischen, König von Spanien, bei dessen Stamme sie bis ins 18. Jahrhundert forterbt. Gem. 1. Anna, "Tochter Amadeus IX. I Icrzog von Savoyen 1478 f 1480. Gem. 2. Isabella del Balzo (Baux) des Prinzen Pyrrhus v. Altamura Tochter 1487 t 1533- Johann von Aragonien Cardinal 1478 f M84- F ranz Herzog von St. Angelo. Johanna t I5i8. Gem. Ferd. II. König von Neapel. Carl f 1480. Charlotte Gem. Vido XVI. Graf von Laval, t I 53 I - Anna Erbin des Hauses Laval t 1534- Gem. Franz de la Tremouille, Prinz von Talmond 1521. Ferdinand Herzog von Calabrien und P"urst von Tarent f 1559. Gem. 1. Gcrmaine de Foix, Wittwe König Ferdinand des Katholischen von Spanien und des Markgrafen Johann von Brandenburg, j- 1538. Gem. 2. Mencia de Mcndoza. Julia Gem. Johann Georg Markgraf von Montferrat. LI Lief. 12. XX. Der Kinn»' von Arogon vnd Kuno 1 von Nappolcz. (Aragonien und Neapel.) Ein links und ein rechts gelehnter Schild, der zur Rechten wegen Aragonien, der zur I.inken wegen Neapel. Ersterer geviertet: Eins und Vier rothe Pfähle im goldenen P"elde (Aragonien), Zwei und Drei pfahlweis in 3 Thcile gethcilt (Ungarn, Anjou und Jerusalem). Wegen Neapel ein blauer, mit Lilien bestreuter Schild, belegt mit einem silbernen Rechtbalken, worin drei goldgestieltc, eisenfarbne Hämmer. Ueber das Ganze ist ein rother Turnierkragen (Lambel) mit drei (anstatt fünf) abhängenden Lätzen gelegt (wegen Anjou). Grünenberg erklärt: „Item der forder Schilt ist das neue Nappolcz" (d. h. der Wappenschild der aragonischen Könige von Neapel) „der ander schilt das alt Nappolcz" (d. h. der Wappenschild der rechtmässigen Erben dieses Reichs, welche von Carl von Anjou entstammten). Ueber den beiden Schilden steht ein goldener Helm, mit offener Krone bedeckt, aus welcher zwei Fahnen hervorgehen, die aragonische und die neapolitanische. Die Helmdecken sind roth, mit goldnen Blättern bestreut. Beide Schilde sind umschlungen von der aus Blumentöpfen (worin 3 weisse Lilien) gebildeten Kette, an welcher, als Kleinod, ein goldener Greif mit der Devise: „por son amor" (pour son amour) d. i. der Orden Maria della Jara (de la Yarra) hängt, derselbe, den Kaiser Friedrich IV. als „Mässigkeitsorden" aus dem naheverwandten Portugal und Aragonien nach Deutschland verpflanzte und unter der Devise: „Halt Mass" zu vertheilen pflegte. Noch ist zu erwähnen der Bandschleife rechts von dem beschriebenen Wappen, worauf das Emblem des „Lilienkandels" sich wiederholt, und des „Sirvis" links vom Wappen, welches einen Strauss von fruchttragenden Granatzweigen darstellt, mit dem Wahlspruch: „Recordatus misericordii". Die Eroberung des Maurischen Königreichs Granada erfolgte erst i. J. 1492 nach langjährigen Kämpfen, und die Sieger, unein- gedenk des an Grossmuth und Erbarmen mahnenden Granatensträussleins, welches sie am Siegestage auf den Helmen trugen, rächten mit ausgesuchter Grausamkeit das stolze Wort, welches Muley Hassan 1482 (gerade zu Grünenbergs Zeit) ausgesprochen: „Für Christen haben wir Eisen, kein Gold; jene, welche Tribut bezahlten, nahmen Schande mit ins Grab und haben uns nur Lanzen hinterlassen." Am linken Untereck des Blattes steht: „Die Hobstat In Arougon ist Saragossa." Aragonien „Verdinandus" Conc. B. 100b. „Napolcz" ebenda.*) Zür. WR. 3. Wcrn. C. I. 21 und 27. Wolffb. C. Aragon 39a. Neapel 54a. Virg. Solis. Aragon. Ausländ. Königreiche 3. Neapolis No. XII. Bei den Königreichen, welche „under die Römisch cristlich Monarchey gezelt werden." *) vgl. auch 105b. Wappen der ..Königin Johanna (Maria) II. von (Anjou) Neapel und 1201). „Kastilien und Napolz". / Lief. 12. XXI b. Der Kung von Borttigal etc. Das königlich Portugiesische Wappen hat Grünenberg mit all' der Pracht ausgestattet, welche dem Zeitpunkt des Uebergangs der Regierung Alfonso V. an Joäo II. (1481) entspricht. Der ewige Frieden, welcher 1479 zwischen ersterem und den vereinigten spanischen Regenten (Fernando und Isabel) abgeschlossen worden, gab seinem Nachfolger die erwünschte Sicherheit, um schnell und durchgreifend die königliche Gewalt in Portugal neu zu- befestigen und sein Reich zu einer bedeutenden Seemacht zu erheben, den Kampf gegen die Mauren wiederaufzunehmen, durch Entdeckung neuer Lander in Africa und Asien den Ruhm und Reichthum der portugiesischen Nation zu vermehren. Unser Wappenbild zeigt zwei Schilde. Rechts in Blau die offene silberne Pforte „Alt Portugals (Porto-cale)", links in Roth 10 bethiirmte goldne Burgen (Castilien), darüber das grüne Ordenskreuz von Avis, welches mit dem Schilde des Königreichs Portugal belegt ist. Letzteres ist silbern mit 5, kreuzweise gesetzten blauen Schildlein, deren jegliches mit fünf silbernen Pfennigen in Form eines Andreaskreuzes — angeblich zum Gedächtniss der Wunden Christi oder der 30 Silbcrlinge — bezeichnet wird. Auf dem obern Rande der beiden aufrecht neben einander stehenden Hauptschilde ruhen drei goldene Helme, von welchen der mittlere und der zur Rechten gekrönt sind. Der mittlere trägt ein aufgespanntes Segel, befestigt an einem Mast, welcher mit dem portugiesischen sclirägrechts von Blau und Weiss gestreiften Wimpel (bandeira) bedeckt ist. Aus der Krone des Helms zur Rechten wächst links gewendet ein goldner Drache mit ausgebreiteten Flügeln hervor. Auf dem Helm zur Linken sitzt rechts gewendet ein doppelt gekrönter und geschwänzter goldener Löwe, welcher eine Streitaxt in den Vorderpranken hält. Ueber dem Helmbild des Löwen ist der Wappenschild „das alt Borttigal" wiederholt. Doch erscheint die Porta hier gestürzt im aufrecht stehenden Schilde. Die Helmdecken sind in der Mitte von Weiss, Roth, Schwarz, rechts von Roth und Weiss, links von Roth und Gelb tingirt. Unter den Hauptschilden lehnt ein rothes Schildlein, worin eine silberne Schnalle. Dabei steht: „Die Hobtstat in Borttigall ist gehaissen Lissabon". Zür. WR. „Alt-Portugal" No. 11. Conc. B. 99b. „Kunig Johanns zu portugal" hat 12 Burgen. Virg. Solis, Khunigreiche III. No. XI. hat ebenfalls 12 Burgen. Neuere Abbildungen zeigen nur 7. Für das Königreich Algarbia bringt Virg. Solis unter den „ausländischen Königreichen" einen silbernen Schild, worin 3 rechts gewendete, mit Stirnbinden geschmückte Mohrenköpfe. Im Wernig. Codex erscheint das Wappen (12 Burgen, Mittelschild mit den fünf blauen Schildlein auf goldenem Lilienkreuz aufgelegt) in Alliance mit Oesterreich; „Kaiser lAidrich von Oesterreich — Leonorc sein gemahel von Portigal." ui: Lief. 7. XXII b. Der Kung von Sezillia etc. Drei Schilde sind hier vereinigt: rechts steht der öfcldige Schild von Neapel, worin 1 Ungarn, 2 und 4 Anjou, 3 Jerusalem, 5 Bar, 6 Lothringen; links steht der Schild von Apulicn; unter den beiden vorbenannten der Schild von Calabrien „Herzog von Callabry". Ueber den vereinigten Schilden erhebt sich ein gekrönter Goldhelm mit roth-silberner Ilelmdecke. Aus demselben wächst ein silberner Adlersflug hervor, zwischen welchem die französische goldne Lilienhelmzier erscheint. „Das alt Seccillyen" zeigt den Schild von Anjou. Das Gesellschaftszcichcn ist der überwundene Halbmond mit der Devise „los en crossans" (loz en croissant), d. h. wachsender Ruhm. Das „monoie (monnoye) amoi" scheint ein 2tes Symbolium zu sein. Die Stiftung des Ordens „vom wachsenden Mond" wird Carl von Anjou zugeschrieben, als er zu Rom in der Lateranischen Kirche vom Papste zum Könige von Neapel (beider Sicilicn) gekrönt worden war. Johann von Anjou soll den Orden erneuert haben. In der histoire des ordres militaires (Paris 1671) stellt: Ordre du croissant, institud par Rene Duc d'Anjou. Mit dem Regiment des Hauses Anjou in Neapel ging auch der Orden daselbst zu Grunde. Der Name der „Hobtstat Palerma" i. e. Palermo steht am Schlüsse des Blattes. Conc. B. 120b. Kalabria (mit schwarzem Flügel). Virg. Solis, Ausländ. Königreiche II. Lief. 8. XXIIII. Der Kling von Granat. Die Eroberung des Maurischen Königreichs Granada durch Ferdinand und Isabella, die katholischen Könige Spaniens, erfolgte 1492 nach 5ojährigcm Kampfe. Das vorliegende Blatt stellt das Wappen des letzten Abenccrragen Muley Abu Abdallah dar, umgeben von der Kette der Rittergcsellschaft de las granadas. Die vier kleinen Schildchen, welche alle den Namen „Granata" tragen, beziehen sich wahrscheinlich auf die noch gegenwärtig geltenden Stadttheile: Grenada, Alhambra, Albayzin und Antiquerula. Die goldnen Granatenäpfel mit rothen Kronen und der Devise „agro-dulce" wiederholen sich oberhalb des Königlichen Wappens. Unter demselben liest man: „Die Hobtstat In granatta haist Sibillen (Sevilla)". Sevilla, lateinisch Hispalis, seit 1248 den christlichen Königen von Castilien gehörig, wurde später zur Hauptstadt in Andalusien erwählt. Wern. C. I. 11, und 24b. Wolffb. C. 41. Virg. Solis Ausländ. Königreiche „Schild silbern, grüner Granatapfel mit rothen Kernen". uv Lief. 9. XXV. Der Kung von Zippern. Der Kung von Ybernia. (Cypern.) (Hibernia, Irland.) Dies Blatt zeigt uns die Wappen: 1) Carls I., eines Sohnes Philipps, Herzogs von Savoyen, welcher durch Schenkung der Königin Charlotte König von Cypern wurde. Er war geb. 1468 J- 1489. Gem. Bianca Paläologa, Markgräfin von Montfcrrat. Der in 3 Theile gespaltene Schild zeigt Cypern (oder Armenien?), Jerusalem und Lusignan. 2) Das Wappen von England. Auf König Eduard IV. aus dem Hause York (1461 f 1483) kann sich dasselbe nicht beziehen, eher auf König Richard Löwenherz, welcher (1192) an Gui de Lussignan zur Entschädigung für die Krone von Jerusalem das Königreich Cypern als Lehen verlieh. Ueber den beiden Wappen schwebt: „L'ordre Royal des Chevaliers de Chipre ou du Silence" mit der Devise „por lialtes mantenir" (pour loyaute maintenir). Unten steht noch: „Die Hobtstat In Zippern haist Nikossya". Cypern: Conc. B. 101 b. Wern. C. I. 22. Wolffb. C. 37b., wo auch die Kette des Ordens. Virg. Solis. „Cipern". Irland: Zur. WR. 9. Conc. B. 99b. Wern. C. I. 24b. Virg. Solis, gespalten, ein halber schwarzer Adler in Gold," ein silberner Linkarm, mit Dolch bewaffnet, in Roth. Lief. 10. XLIIII. 1) Der Elttest Sun des Kristenlichesten Kungs von Frankrich wirt genemt der — * Daelffin vnd für(t) sin wauppe also. Conc. B. 99. Wernig. C. I, 10b.: „Delffinat, eins Königs von Frankrich erstgeborner Son." 2) Pfalczgrauffe by Rein Ercztruchsaes des haiigen Römschen richs Kurfürst vnd Herczog Inn bairn. Zür. WR. 587. Conc. B. 172b. Wernig. C. I, 12 ff. Siebm. I, 3. Bei 2 die Ordenskette vom Pelikan. Lief. Ii. XLIIIIb. Zwei Cliurfftrste]]. Branndenburg. Saxenn. Ziir. WR. 82 (Misenk Conc. B. 172 b. Wem. C. I. 6. Sicbm. I. 3. Zur. WR. 42. Conc. B. 172 b. und 182 b. Wem. C. I. 6. Wolffb. C. 62. Siebm. I. 3. Das kursächsische Wappen umgeben von der Kette des Löwenbundes. Das kurbrandenburgische mit der Kette der Gesellschaft unsrer lieben Frauen, oder des Schwanenordens. Lief. 12. XL VI. 1) Der Herczog von Burbun vnd Awernnia (Bourbon-Auvergne) Grauff zuo Mollisson (MontlaQon) etc. Wernig. C. I. 11 b. Conc. B. 177. Den Lilicnschild umschlingt ein mit goldner Schnalle versehenes, gelbes Band, worauf 8 Mal wiederholt der Ausruf: „Hoffnung". 2) Der Herczog Baeyve Her zuo Cleramont (Clermont) etc. Clcrmont en Bcauvoisis (Isle de France) einst Titel und Apanage Roberts, des Stammvaters der Bourbons, eines Sohnes K. Ludwig des Heiligen. Bei 1) das „Sirvis" eines Weihrauchfasses. „Li cors doit estre semblant ä l'encensoir: „Tout clot envers la terre, „Et Overt vers le ciel!" Bei 2) das „Sirvis" eines springenden rothen, goldgehörnten und bewehrten, mit einer llalskrone geschmückten Hirsches. I.VI Lief. 77. XLIXb. Dem Herzogthum Burgund ist hier eine Ehrenstelle eingeräumt. Das Wappen von Alt- und Neu- Burgund, dem Flandern als Mittelschild aufgelegt ist, nimmt die Hauptstelle ein. Darüber erhebt sich der Helm des Bourbonischen Geschlechts, begleitet von dem cri de guerrc Philipp des Guten „mon joye St. Andre" und dem Wahlspruch seines Ordens (vom goldnen Vliess) „Autre n'aurai", dessen Kette das Wappen umschlingt. Vierzehn Schilde der zum Burgundischen Erbe der Gemahlin Kaiser Maximilian I. gehörigen Länder sind rund umher aufgestellt. Wir lesen: 1) Grauff von Artois, 2) Borggogne (Bourgogne), 2) Sallins (Salins), 4) Seelannt (Zeeland), 5) Nemur (Namur), 6) Lempbort (Limpurg), 7) Friesland, 8) Grauff von Burgund, 9) Braubbannd (Brabant), 10) Lessemborre (Luxemburg), 11) Lottrike (Oesterreichischer Bindenschild\ 12) Hainandt (Hennegau), 13) Malingnes (Mecheln), 14) Grauff von Lüczelburg. Im Untereck links steht: Prions k diu (dieu) de paradis cretons (croyions) dun aleanche (ä une alliance) qui gard(e) le duc et cessanus icessons) de mal (faire) e (et) de grevanche (grevance) etc. oder: et fasse nous cesser le mal et la grevance! Im Untereck rechts: Loyal lui suis. Conc. B. 76b. Wolffb. C. 86. Wernig. C. I, 25 b. Lief. 8. LIII. Der haillig Ritter Sant Jorg ist gewessen ain Margraf vo Pa'llestin. Kaiser Friedrich IV. erneuerte am 1. Januar 1468 unter Päpstlicher Bestätigungsbulle den halbweltlichen, halb-geistlichen Ritterorden „des heiligen Blutzeugen und Siegsringers Georg". Derselbe ging aber noch in der ersten Hälfte des 16. Jahrhunderts wieder ein. Vielleicht, dass vorstehendes Wappen auf diesen Orden Bezug hat. Ilormayr, Wien II. Jahrg. Heft III. p. 24. Margraf von Hochberg, Graf zu nuwenburg, Her zu Badenwiller, zu Rötteln, zu Sussemberg d. i. „Neuenburg (Neufchätel) zu Badenweiler, Röteln und Sausenberg". Nach Philipp des letzten Markgrafen von Hochberg 1503 erfolgtem Tode erbte Christoph, der Stammvater aller nach ihm folgenden Markgrafen von Baden, die Herrschaften Sausenberg, Badenweiler und Röteln. Margraff von Monfarraer, In ytalia, „Montferrat" in der Lombardei, zwischen Piemont, Mayland und Genua. Kaiser Otto gab es als ein Markgrafthum 967 an Alram, dessen männliche Nachkommen 1305 ausstarben. Es folgte Theodora Comncno, der Paläologe, nachdem er die Markgrafen von Saluzzo daraus vertrieben hatte. 1536 gab es Carl V. an das Haus Mantua. Conc. B. 184a. b. LVJl- Margrauff von Sallucz. (Salluzzo, Saluzzo.) Dies Geschlecht blüht noch heut in den Herzogen von Corigliano, Prinzen von Santo Mauro zu Neapel. Die Kette, welche den Schild umgiebt, ist aus Streitäxten zusammengesetzt, aber ohne Kleinod. Margrauf von Falleria ein Römer. Valeria, ein römisches Geschlecht, aus Sicilien stammend. Conc. II. 189b. (Markgr. Nicol. von valery). Margrauff von Salhusen jn piemund. Wern. Cod. 35 Marges de Salusten in pedemundt. Schild wie bei der Hauptlinie Saluzzo. Ursprung des Helmschmucks bei den Piemontesen (mit silbernem Bracken und einem quadrirten Schildchen wie Zollern, Lando oder Collalto) ist nicht nachzuweisen. Die angebliche Abkunft der Meissnischen und Böhmischen Salhausen von den Saluzzo's und dass die Sal- hausen einst zu Rom „die Majaces" geheissen hätten, ist wohl nur durch den Helmschmuck der Hauptlinie Saluzzo (den Drachenkopf) unterstützt. Siebm. I. 155. Lief. 9. LIII b. 1) Margrauff von Manto 2) Margrauff von Camuiller 3) Margrauff von (Mantua) In yttallia In Burbunnes Sannssorlin. der mittel schilt ist Graufifen von (Bourbonnais). guntsagen (Gonzaga). Sant Bernhart ist ainer von Manto. Sirstisa (eine gebildete und geflammte rothe Sonne.) Conc. B. 179. Wern. C. I, 34. Wolfifb. C. 70. Virg. Solis „Herzoge". Sieb. 4) ledig. 5) Margrauff von Lussicz (von der Lausitz). 6) Margrauf von Hochen- burgk. W. Hund, I. 93. Vgl. Hellbach I. p. 572. „Grafen v. Hohenburg, Markgrafen auf dem Nordgau, Erbmar- schalle in Franken etc." Lief. 10. 1) Herczog von der Maussen Her zu Massophye etc. Die Ilobstat zuo mosgu haist grosen rogartten ist gröser denn Mailan. Conc. B. 177. „Herczog Semonit czu Masophie d. i. in der Massen." Lim. 2) Herczog von Wissen Rysen (Weiss- Reussen). Die Ilobtstat haist tütsch Lübich. Conc. B. 176. „Weisen Reussen vnd Herr czu Schmolenczgi." (Smolensk.) i.vm Lief. 11. LIXb. 1) Herczog von Rotten Russen wz zu costecz (Constanz) im concilio. Conc. B. in b. 2) Herczoge von Oringen (Oranien). 4) Herczogtum von Engers 5) Herczog von Schmol- hat och der Erczbisch. von Köln (Engern). Siebm. I, 3. Engern 3 rothe Schröterhörner in Silber. lenezgy gehört yeez zu boland. Conc. B. Iii b. („Schmolenczgei in Rotten Reussen) Smolensk. 3) Das Herczogtum von Westfaul Hat yeez der ercz bischoff von Köln. Siebm. I, 3. 6) Herczog von Rüssen gehört vndern Wittolden, wz ainer zu Costencz Im concilium. Conc. B. 111 b. („von rechten reussen ist under herczog wittolten".) Lief. 12. 1) Princz de Gals (Wales) Kronprinz von England. Helmschmuck (Löwe) fehlt. 2) Lamorrea In Frankrich. Das Wappen der Familie „La- moignon" ist hier nicht zupassend. „Losange d'argent et de sable au francquartier d'hermine." 4) Princz de Tarant. „Les Princes de Tarante sont sorties des Rois de Naples et de Sicile de la maison d'Anjou." vergl. Tremouille bei Spener Op. herald. P. Spec. S. 355. 5) Der brincz vo Orenge. (Orange mit Geneve und Chalon.) Conc. B. 183 b. und 184. I.Xb. 3) Printz de Dankerwiller In normandy. Nicht „Dangerville" wie bei Spener I, 198. Drei schwarze Ringe in Gold. „Tancarville, terre, ä la quelle etait attach^e la dignite de Chambellan hereditaire de Nor- mandie. Marguerite de Melun porta en 1417 le Comte de Tancarville ä son mari Jaques d'Har- court, Baron de Montgommery." 6) Princz von Rigel stost an Russen. Lief. 7. 1) Der Ringraefe. Wern. C. I, 56b. Siebm. I, 14. 4) Grauff von Schavm- burch In westfaul. Wern. C. II, 12 b. F. A. Dr. v. Aspern, Gesch. u. Geneal. der Grafen v. Schauenburg B. II. Turniergesellschaften: 1) „Wind." 3) „Stainbock." 4) „Stainbock." 2) Grauffe von Bichellen. Siebm. III, 10. (Bichcllen, Wichellen?) und III, 14. 5) Grauff von Kürberch (Kyrburg). Drei rothe Löwen in Gold. Rheingräfl. und Salm'sches Wappen. Siebm. I, 14. LXII. 3) Hern von Runkel, Grauffe zu Wid. Wern. C. I, 63. II, 98 b. Siebm. I, 16. 6) Grauff von der Hoig (Hoya). Siebm. I, 5. bei Braunschweig. LIX Lief. 8. LXIIb. 1) Grauff von Raeppin. 4) Grauff von Halbermund (Hallermund). Wem. C. I, 162b. Zedier U.-Lex. 12. Bd. S. 286. Wappenfarben Roth und Silber angegeben. 2) Von Oberstain. Wem. C. II, 123. Siebm. I, 126. Fahne a. a. O. I, 307. 5) Grauff von Truchön- dingen (Truhendingen). Wern. C. I, 162. Schannat, Fuld. Lchnshof 248, wo statt der Büffelhörner Schwanenhälse. 3) Grauff von Hartten- stain. Grafschaft im Meiss. Erzgebirge — '44° 1 Landeshoheit an Sachsen. Siebm. III, 19. 6) Grauff von Spiegelberg Inn Westfal. Wohl eine Corrumpirung vgl. Spiegelberg im Costn. Conc.-B. und Siebm. II, 27. — Lief. 9. LXVb. 1) Grauff von Schownburg (Schönburg- Glaucha!. Conc. B. 191. Siebm. I, 31. III, 21. 4) Grauff von Vrsin In Roum. Conc. B. 91b. und 183. Virg. Solis, Cardinäle. Siebm. I, 8. 2) Grauff von Schernnberg (Graf v. Schernberg und Raphalo, Siebm. III, 28!. Zedier Univ.-Lex. Grafen von Scherenberg Bd. 12. S. 1681. 5) Grauff von Schgorppian vnder dem baner vnser Her Ihs Xpss gemartrot ward, ain Roemer. Scorpion, Symbol der Böswilligkeit und Rachbegierde, das Rachegericht Gottes. (Sirach, 39, 30.) Giftiges Ungethüm. (Lucas, 11, 12.) Uebel und Gefahr. (Lucas, 10, 19.) 3) Grauff von Spiegelberg (in Niedersachsen). Sieb. II, 15. Meding II, 854. theilt nach Al- binus Gesch. d. Grfn. v. Werthern dem rothen Hirsch natürliche Farbe zu. 6) Grauff von Collumba, ain Römer (Colonnak Ccnc. B. 92 und 183. Virg. Solis, Cardinäle. Lief. 10. LXXXV. 1) Grauff von Hamerstain. Wern. C. II, 200. 3 Hämmer mit anderem Helmschmuck: offener Flug, je mit 1 Hammer belegt. Siebm. III, 1 r. Fahne a. a. O. I. 132. hat 3 rothe Hämmer im gold. Felde. 4) Die Grauffschafft von Jenff (Genf). Conc. B. 184. 2) Grauff von Zigenhain. Conc. B. 191 b. Wern. C. II, 11 b. Siebm. I, 8. bei Hessen. Die Sternen-Gesellschaft entlehnte ihr Wahrzeichen aus dem Ziegenhain'schen Wappenschilde. 5) Grauff von Schlüsselberg, Stifter des Klosters Schlüsselau. Oesterreicher, Neue Beitr. 1824. I. Heydloff, Rittercapelle zu Hassfurt, Not. von Eye S. 44. 3) Grauff von Liechtenberg. Conc. B. ^7. Siebm. II, 28. 6) Grauff von Rüg, Stiffter des gotzhus Blauburen. Würt. Ober-Aemter u. Stälin, Wiirt. Gesch. bei Blaubeuern. Lief. 12. 1) Grauff von Abemberg, Stiffter zuo Hailczbrunnen In Franken. Stillfried, Kloster Heilsbronn. S. 3. 60. 91. 96. 105. 187. 4) Grauff von Nellemburg, Stiffter des gotzhusses zuo Schauff- hussen. (Nellenburg.) Zür. WR. 27. Conc. B. 188 b. Wem. C. I, 84. Virg. Solis „Graven." Spener. Hist. insig. 498. Siebm. I, 16. 2) Grauff von Facz (Vatz in BündtenV Zür. WR. 1 37. Siebm. III, 22 und 25. 5) Grauff von Rapperschwil am Zürrichse, Stifter des closter zu vvurmspach. Siebm. II, 16. 3) Grauff von Bottenlawe (Bodenlauben). Vgl. Henneberg 1 ief. 11. No. LXXXVIb. Ileideloff, Cap. z. Stassfurt. Tab. X. u. XIV. Not. S. 55. Siebm. III, 1 r. 6) Grauff von Glatpach Graff von Aschberg (Hohenasperg). Zür. WR. 132. Wern. C. L. 215 b. mit anderen Tincturen. Siebm. III, 22. Lief. 11. 1) Grauff von Hennemberg, Herre zu Huttsperg, Fürst zuo Schleising (Schleusingen). Conc. B. 187. Wern. C. I, 72 b. Wolffb. C. 184. 63 b. Dieses Wappen, dessen Schild von Bodenlauben (1, 4) und Henneberg (2, 3) quadrirt, erscheint loc. cit. mit der Kette der St. Christoph- Gesellschaft. Virg. Solis „Graven". 4) Die grossmächttig Grauffschafft Jenow (Genua). Conc. B. 177 b. Turniergesellschaft: 1) „Anhürn." 2) Grauff von Anhalt, Herre zu Astganya (Ascanien) fogt zu Stolppen. Conc. B. 183 b. Wolffb. C. 65. Virg. Solis „Graven". 6) Grauff von Bemunt (Piemont). Conc. B. 178 b. Virg. Solis „Herczoge" Bie- mont. LXXXVIb. 3) Grauff von Alschania. Conc. B. 183 b. Virg. Solis unter den „Herczo- gen" Alschonia. 6) Grauff von Pyon (Brionne) d. h. Grafen d'Harcourt-Brionne, Seitenlinie des Hauses Lothringen. LXI l.ief. 12. XC. 1) Fry von Gundelfingen. Zür. WR. 151. Conc. B. 195 b. Wem. C. I, 83. Siebm. II, 32. 4) Fry von Bigenbach (Bickenbach). Wern. C. I, 69. Heidelofif, Cap. z. Hassfurt, No. CLXXV. 2) Fry von Brandis. Conc. B. 195 b. Wern. C. I, 85. Siebm. II, 32. (Dasselbe Wappen als v.Brandt, Meissnisch, zeigt Siebm. I, 159.) 5)FryvonRüffegImAergoe (Russeck). Siebm. II, 31. Turniergesellschaft: 1) „Cron." 2) „valk und visch." Lief. 7. 1) Fry von Wolhussen. Conc. B. 196. Siebm. II, 24. 4) Fry von Bruneg Im aergoe (Brauneck, Hohenlohe). Zür. WR. 459. Conc. B. 189. Wern. C. I, 73 b. mit Bezeichnung: „Hohenloe". Siebm. II, 36. (Brauneck). Turniergesellschaften: bei 1) 2) 3) „Visch" und bei 6)'„Valck". 2) Fry von End zuo Grimenstain, Stifter des Closters ze Vilingen. (Endt zu Grünenstein.) Zür. WR. 51. Siebm. II, 23. 5) Fry von Gössikan Im aergö. Zür. WR. 64. Siebm. IT, 34. (Gössken). 3) Fry von Haidegk etc. (Haydegk). Virg. Solis „Freyh." Siebm. I, 31. 6) Grauff von Hochenwart. Sant Conrats muter was ain Graefin von Hochenwart, och ain Stifterin zuo wingarten. v. Meding III, 353. Siebm. I, 35. XCIII. 3) Fry von Hassemburg (Hasenbergl. Siebm. II, 34. 6) Fry von Eschenbach, Stifter des goczhus zu Frowental, Stifter zu Cappel vnd Stiffter zuo eschenbach. Zür. WR. 296. Wern. C. II, 97. Siebm. II, 34. Lief. 8. 1) Heren von Rauborstain Her zuo Hochenak (Rappolstein). Zür. WR. 385. Conc. B. 196b. Wern. C. I, 146. Virg. Solis „Freyherrn". Siebm. I, 19. 4) Her von Laber. Wern. C. I, 83. Wolffb. C. 169. Hund, bair. Stammb. 1, 257 folg. Siebm. II, 25. 2) Hern von Abemsperj In Bairn. Wern. C. I, 93 b. Wolffb. C. 169. Siebm. I, 20. VI, 12. 5) Her von Maulberg (Mahlberg). Wern. C. I, 98. CI. 3) Hern von Liechtemberg. Zür. WR. 235. Conc. B. 195 b. Siebm. II, 28. 6) Hern von Maulberch. Siebm. V, 12. r.xii Lief. io. CXI. 1) Heren von Liechtenstain von Murow erbmarschalk des Herczogtums In Steier vnd erbkamrer des Fürstentum Kernten. Wem. C. I, 47 b. Wolffb. C. 122. Siebm. III, 81. und IV, 16. Meding I, 480. 4) Hern von Polhaim (Polheim). Wem. C. I, 48 b. Wolffb. C. 180. Siebm. I, 21. V, 6. Meding II, 651. 2) Heren von Liechtenstain von nikelspurg Im Land ob der enss. Conc. 13. 192 b. Wem. C. I, 51. Wolffb. C. 180. Siebm. I, 27. Meding III, 496. 5) Herren von Eberstorff. Wem. C. I, 50b. Siebm. I, 44, wo sich das 1 Feld mit dem Einhorn findet, die anderen 3 Felder aber variiren. 3) Hern von Stubemberg Her zuo Liechtenstain vnd zuo Kapfemberg. Wem. C. I, 47 b. Wolffb. C. I, 117. Siebm. I, 23. Meding II, 868. 6) Hern von Folkenstorff vom Strucz. (Volkersdorf, Strucz in Mähren?} Wem. C. I, 486. Wolffb. C. 196. Siebm. I, 27. Meding II, 924. Lief. 10. 1) Her von Zinnberg zu Thabaczen. Cimburg früher Lipnic genannt, Burgzinnen im Wappen führend, vgl. Palacky IIb, 19. 4) Her von Schwanberg. Die Böhmischen Schwamberge sonst Bor (d. i. Haid, Merica} gen. Palacky IIb, 17. Siebm. I, 31. 2) Her von Rossemberg (Rosenbergk Conc. B. 192b. Das mächtige Haus der Wit- kowice mit der 5 blättrigen Rose im Wappen, vergl. Palacky, Gesch. v. Böhmen IIb, 8. 5) Her von Fettauw, Here zuo Liechtemberg. Die Kronowice mit dem Wappen „Ostrew" zu Lichtenburg. Palacky IIb, 8. Conc. B. 192 b. (Ronow.) Siebm. I, 28. (Berka, Duba, Leipa). 7) Her Kosga Her zu der merchischen Tribau. Conc. B. 208 b. Das Geschlecht der Böhmischen Hrabissice, als Herren von Riesenburg und Osek bekannt, mit einem Rechen (Hrabe) im Wappen. Palacky IIb, 15. CXI. 3) Hern von Sternemberg Her zuo gruenemberg. Conc. B. 197. Palacky a. a. O. 17. die Zdis- lawice. 6) Hollop, Her zuo Schwarczemberg (Holub und Czernahora). Ueber 1) bis 4) steht: „die fier ampthern des Küngrichs Bechern". Lief. Ii. CXV. 1) Die Herren von Pera Im Land von Märchern (Prerau). Ctibor Towacowsky von Cim- burg trat 1470 das Pfandrecht auf Prerau an Albrecht Kostka von Postupitz und dieser 1475 an Wilhelm von Pernstein ab. Cod. Pernstein. 88 folg. 4) Her von Weisbreach Her zuo Kobelstorff In Kernten. Siebm. IV, 15. Weiss, Kärnthens Adel (Wien 1869) S. 158 folg. 2) Die Appel Vitztum sind och Heren (Vitzthum v. Apolda). Conc. B. 198 b. Wem. C. I, 232 b. Siebm. I, 164. 5) Herren von Wlassim (Wlaschinie). Das Wappen der Mährischen Herren Jankowsker von Wlassim oder Wlaschinie beschreibt Zedier Univ.-Lex. Bd. 57. S. 2043 „Zwei Kaphänenhälse im Schilde". Der 2te Erzbischof von Prag stammte aus diesem Hause und half dasselbe in den Herrenstand Böhmens befördern. Palacky IIb, 23. 3) Heren von Klussa vom Stein. (Wrabski?) 6) Her von Werdemburg. Wartenberg aus dem Geschlecht der Markwarticen, vgl. Palacky, Gesch. v. Böhmen IIb, S. 125., dessen Wappen S. 11. Anm. 11. angegeben ist, zeigt aber Waldstein'sche Spaltung des Schildes von Gold und Schwarz!!! Wahrscheinlich ist Verdenberg, Werdenburg zu Namiest- Grafeneck in Oestr. gemeint. Vgl. Zedier Univ.-Lex. Bd. 55. p. 262. Gauhe I, 1949. Lief. 12. CXXXIII. Rattschlag der Schwerthalben. Item Es wirt kain schwert zuo gelaussen, Es sig zum minsten 111 oder fier finger brait vnd nemlich fornen an dem spitz, och so brait stumpf abgebrochen daz es daran nit schnyde oder stech, Item die selben schwert sol och ain yegklicher mit dem Kleinet (Helmkleinod) an taillung tragen lassen zuo besechen (besehen), So wirt denn geordnet welle (welche) man zuo lasen (zulassen) welle oder nit Item es sol och Kainer kain turnerschwert füren denn daz jm zu gelassen wirt Item es sol och Kainer kain sechen füren, fertekt oder olfenbar Item es sol Kainer Eissen oder stachel Im (in?) seinen Zorn Zügel Settel streit-veldern Blatten Huben oder klainot machen daz es schneid oder stech vnd er gefärlich bruch Item es sol och Kainer kain Wauffen änderst dann daz zuogelassen turnerschwert nit füren, Es sol och Kaincr kain stächlin stirn weder haimlich noch offenlichen füren Item es sol och kain Knecht so Inn die Schranken gehört kain waufen füren Item es sol och Kainer sin schwert anders gebruchen denn jm nach turner (Nachturnier), Item so der turner (das Turnier) zergat (angeht) vnd man uff blauset mag ain jeder sin schwert ziechen vnd gegen seines turners genos (ankämpfen) Im sin Klainot zerhowen, verstichen (versuchen?) mit dem er sich vermag, vnd daz selb gen niemand — so er blos ist — weder stechen oder howen (hauen). Ein solches Turnier mit stumpfen Waffen „um das Helmkleinot zu kämpfen" sehen wir unter obigen Gesetzen von Grünenberg abgebildet. I.XIV / Lief. 7. CXXXIIIb. Die löblich geselschafft des vischs vnd Falken. ^ Fahnenträgerin mit den Bannern der Gesellschaften vom Falken und Visch. 1| Truchsaess von Waltpur g. Zür. WR. 176. Wem. C. I, 83. Wolffb. C. 115. Siebm. I, 19. 4) Von Hochneg. Zür. WR. 169. Wern. C. II, 139. Wolffb. C. 171. Siebm. I, 127. 2) Von Bödmen. Zür. WR. 279. Wern. C. I, 152. Siebm. I, 111. 5) Von Honburg. Zur. WR. 398. Wern. C. I, 195 b. Wolffb. C. 179. Siebm. II, 95. 7) Von Bonstetten. Zür. WR. 391. Siebm. I, 198. 3) Von Clingemberg zuo hochentwil. Zur. WR. 173. Conc. B. 199. Wern. C. I, 152. Wolffb. C. 203. Siebm. II, 91. 6) Von Jungingen. Wern. C. I, 171b. Wolffb. C. 200. Siebm. II, 91. Lief. 8. 1) Von Küngsegg (Königsegg). Zür. WR. 180. Conc. B. 216. Wern. C. I, 229b. Wolffb. C. 159. Siebm. I, 25. 4) Von Fridingen zur Hochenkraegen. Zür. WR. 175. Wern. C. II, 166. Wolffb. C. 181. CXXX1II1. 2) Von Randeg. Zür. WR. 393. Conc. B. 200. Wern. C. I, 123. Wolffb. C. Siebm. II, 91. 5) Von Schaellemberj (Schellenberg). Zür. WR. 62. Conc. B. 215. Wern. C. I, 229 b. Wolffb. C. 169. Siebm. I, 1 10. 3) Von Erenbach vnd v. Ellerbach. Zur. WR. 158. Wern. C. I, 112 b. Siebm. II, 91. Meding III, 155. 6) Von Blumneg (Blumeneckh Zür. WR. hat Blumenberg 174. Conc. B. 199b. Wern. C. I, 113. Siebm. I, 193. 7) Von Emtz (Hohenems'i. Zür. WR. 66. Conc. B. 215. Wern. C. I, 152. Wolffb. C. 179. Siebm. I, 16. 8) Von Landemberg. Zür. WR. 59. Conc. B. 200. Wern. C. I, 153 b. Wolffb. C. 1 19. Siebm. I, 198. r.xv Lief. 9. CXXXIIIIb. 1) Von Weinneg (Weineck, Wyneck). Zedier Bd. 54. S. 691 u. folg. Vgl. Ilcllbach II, 701. — 4) Von Rischach (Reischach). Zur. WR. 181. Conc. B. 201. Wem. C. I, 148. Siebm. I, 112. Meding II, 697. 2) Von Stoffeln. Zür. W. 355. Conc. B. 200. Wem. C. I, 195 b. Siebm. II, 95. Meding, II, 858. 5) Münch von Münchenstain. Zür. WR. 386. Conc. B. 215. Wem. C. II, 88. Siebm. I, 147. Meding I, 559. 3) Von Rottenstain. Zür. WR. 194. Conc. B. 216b. Siebm. I, 122. 6) Von Eissemburg. Conc. B. 215 b. Wem. C. II, 127 b. 7) Truchsaes von Diessen- hoffen. Zür. WR. 188. Conc. B. 199 b. Wem. C. II, 153- Siebm. II, 87. 8) Von Hoernlingen (Hörningen). Conc. B. 21 1 b. Wem. C. I, 152. Lief. 10. CXXXV. 1) Von Moersperg. Wem. C. I, 175. Wolffb. C. 127. Bucelin III. Siebm. I, 27. Fahne II, 293. 4) Vom Hus. Conc. B. 212 b. Zür. WR. 462. Wem. C. I, 53. 2) Von Epttingen. Zür. WR. 503. Conc. B. 208b. und 214. Wem. C. I, 113. Meding III, 201. Siebm. I, 129. vgl. a. I, 197. 5) Von Ramstain. Zür. WR. 477. Wem. C. II, 93 b. Virg. Solis, b. d. Freyherrn I. Siebm. II, 32. Meding III, 640. 3) Von Hadstat. Zür. WR. 379. Conc. B. 212 b. Wem. C. I, 145 b. Siebm. I, 133. 6) Von Rinach (Reinach). Zür. WR. 489. (Rinach im Aargau.) Wem. C. I, 124b. Siebm. I, 124. (Zunge und Waffen falsch tingirt.) 7) Von Hornstain vnd v. Hertenstain. Zür. WR. 272. Wem. C. I, 148. Siebm. I, 113- 8) Von Rautberg (Rietberg in der Schweiz). Zür. WR. 376. Wem. C. 118b. „Rieperg" Balken schwarz im silbernen Felde. Lief. Ii. CXXXVb. 1) Von Zülhart (Zuillnhard, ZilnharcL. Conc. B. 212. Wem. C. I, 183 b. Wolffb. C. 197. Siebm. I, 110. 2) Von Hallwil. Conc. B. 202. Wem. C. I, 118. Wolffb. C. 160. Siebm. I, 129. 3) Gaesler von Grüningen (Gesler). Wem. C. II, 147 b. Siebm. II, 87. Meding II, No. 274. 4) Von Berenfels (Bernfels). Siebm. I, 197. Helmschmuck abweichend. 5) Von Stoffemberg (Staufifenberg). Conc. B. 214. Wem. C. I, 85 b. Siebm. I, 193. 6) Von Balteg (Bald egg). Zür. WR. 281. Conc. B. 212. Wem. C. II. 166b. 7) Von Mülinen. Wem. C. I, 184. Siebm. I, 200. 8) Von Enczberg. Wem. C. I, 149. Wolffb. C. 201. Siebm. I, 110. Lief. 12. 1) Von Liechtenstain. Wem. C. I, 174 (nur mit Helm 2}. Siebm. I, 18 (Grauen). 2) Von Schwange (Schwangau). Zür. WR. 441. Hormayr, Goldne Chronik von Hohenschwangau, Tab. III. No. 5. CXLIb. 3) Von Nidlingen (Niedlingen, Neidlingen). Tecksche Ministerialen. Moser, Wiirttemb. Oberamt Kirchheim p. 212. Pfaff, Geschichte v. Wurttcmb. I, 276. 4) Von Mansperg von Sperwerseg von Sperwerburg (Sperbersegk). Zür. WR. 501. Const. Conc. B. CCII. Wem. C. I, 148 b. Siebm. I, 111. 5) Von Waelden. Wem. C. I, 155 (Felder verwechselt). Siebm. I, 114. 6) Von Rott. Wem. C. I, 155b. Siebm. I, 114. 7) Von Althain (Altheim). Lacius de migr. gent. (Das Wappen ist von späterer Hand in die Schablone eingezeichnet.) 8) Von Riethan (Rietheim). Wem. C. I, 115 b. Siebm. I, 115 und Freiherrn 30. ■Meding I, 115 und II, 712. I.XVII Lief. CXLII. 1) Von Schlandersperg (Schleudersberg). Siebm. I, 42. 2) Von Ilaspberg (As perger von Grub in Oesterreich, vgl. Wisgrill I, 167). 3) Von Spaur erbschenk zu thirol. Wem. C. I, 174. Siebm. I, 42. 4) Von Eroltzhaim. Wern. C. I, 115b. Siebm. I, 120. 5) Von Wolkenstain. Wern. C. I, 173 b. Siebm. I, 26 (Freiherrn). 6) Burggraff. (Das Wappen ist erst von späterer Iland in die Schablone eingezeichnet.) 7) Von Tun. Wern. C. T, 174b. Siebm. I, 102. II, 40. Meding III, 847. 8) Fuchs von Fuchsberg. Wern. C. I, 131. Siebm. I, 23 (Freiherrn). Lief. 8. CXLVb. 1) Von Wemdingen vnd vom Se. Wern. C. I, 225 b. Wolffb. C. 156. Siebm. I, 78. 2) Von Fronsperg (Frundsberg). Conc. B. 215 b. Wern. C. I, 173. Wolffb. C. 124. Virg. Solis, Ritter. Siebm. I, 25. 3) Von Tachenhussen (DachenhausenL Conc. TL 208. Wern. C. I, 169b. Siebm. I, 110. 4) Von Iberg. Siebm. I, 116. Zedier Un.-Lex. IL XIV. S. 295. 5) Von Sunthaim, von Albeg vf märscher Hallen vffenlocli. Zur. WR. 354. Conc. B. 211. Wern. C. I, 229. Wolffb. C. 173. Siebm. I, 115. 6) Von Weiller. Wolffb. C. 134—5. 7) Von Windeg. Wern. C. II, 124b. Wolffb. C. 137. 8) Von Liebenstain. Wern. C. I, 88. Siebm. I, 112. r.xviii Lief. 9. CXLVI. 1) Hoffwart von Kirchen (Hofwart v. Kirchheim). Wem. C. I, 87. Siebm. I, 103. Gauhe I, 653. Capelle zu Hassfurt. CLXXXIII. 4) Truchsaes v. Bichisshuss vnd von Ringingen. Concil. B, CCII. Wem. C. I, 154. Siebm. II, 100. 2) Ottinger (Otting von Fünfstetten). Wem. C. I, 112b. Hist. Herald. Handb. für 1855, S. 674. 5) Sturmfeder. Wem. C. I, 184. Siebm. I, 123. Meding I, 848. 3) Von Willer (Weiler). Siebm. I, 105. 6) Von Pfaulhain (Pfalheim). Wem. C. I, 230. Wolffb. C. 155. Siebm. I, III. Lief. 10. CL. 1) Von Ingelheim. Meding II, 408. 4) Frig von Selenbüren, Stifter zu St. Blasy am Schwarzwald „Selten buron". Wappen des Abts Eberhard (f 1419) i. e. Reischach. Conc. B. 157. hat das Wappen Johannes, Abtes zu St. Blasy. 267. 2) Hiert (Hürth von Saulheim). Zedier Univers.-Lexicon XIII, Meding II, 755. 5) Von Oberkirch. Oberkirch, vom gleichnamigen Schlosse bei Ober-Ehnheim im Unterelsass. Wem. C. II, 3 b. Siebm. I, 193. 3) Von Ingelheim. Wem. C. I, 70. Noch blühende Rhein-Pfälzische Familie. Siebm. I, 124. Meding II, 405, 6, 7. 6) Von der Feien (Velen). Nicht das bei Siebm. I, 191. abgebildete Wappen. 7) Von Talhain (Thalheim). Wem. C. I, 87 b. Siebm. I, 112. 8) Stoffen von Iseltzheim. Ist nicht das Wappen der Stauffer von Donaustauff, deren Schild von S. und W. gerautet war. Lief. 7. CLX. 1) Wolffkel. Wem. C. I, 131. Siebm. I, 129. (Wolfifsgell) Ein Ring anstatt der Rose. 4) Von Kronenberg (Cronberg). Wem. C. II, 99. Wolffb. C. in. Siebm. I, 124. 2) Von Menczingen. Wem. C. I, 150b. Siebm. I, 126. 5) Von Riffemberg und von Schönborn. Siebm. I, 133. 7) Rüden (Rüd von Collenberg). Wem. C. I, 134. Wolffb. C. 185. Siebm. II, 124. 3) Von Vffsaes vom Wolkenstain (Aufsess). Wem. C. I, 133. Wolffb. C. 191. Siebm. I, 102. 6) Von Breitbach. Wem. C. II, 99b. „vgl. „Loner von Praitbach". Siebm. I, 130. Humbracht Taf. 8. 8) Von der Horst Erbschenk zuo bergen. Wem. C. II, 133. Siebm. I, 125. Schild Blau und Weiss balkenweise getheilt. LXIX Lief. 8. CLXI. 1) Von Karben. Wem. C. II, 162 b. Siebm. I, 130. 4) Von Heimelspurg von Biemelberg (Boineburg, Bömelberg). Siebm. I, 136. Meding I, 105. 2) Von Sponhaim. Wem. C. I, 69. Wolfifb. C. 113. Siebm. II, 12. 5) Von Stokhaim (Stockheim). Wolfifb. C. 148. Siebm. I, 123. 3) Specht von BÜbishaim (Bubenheim). Wem. C. I, 150. Wolfifb. C. 1 10. Siebm. II, 106. Hattstein I, 561. Salver 591. 6) Russ von Buchparten. Wem. C. II, 118b. „Rusch' mit anJerm Helmschmuck. 7) Walttpoden (Waldbot). Wem. C. II, 180. Wolffb. C. 131. Siebm. I, 132. 8) Von der Sparr. Wem.C.II, 180b. „v.d.Spaer". Lief. 11. CLI. Die Löblichen geselschafften der Franckeil Anhürn Spenchy vnd Bereu. Fahnenträgerin mit den 3 Bannern der Gesellschaften. 1) Von Sansshem (Seinsheim). Conc. B. 205 b. Wem. C. I, 131b. Siebm. I, 24. Meding II, No. 830. 4) Vom Rottenhan. Conc. B. 205 b. Wem. C. I, 136b. Siebm. I, 100. 2) Von Hutten. Wem. C. I, 137b. Siebm. I, 100. Meding II, No. 399. 5) Von Schöwnberg (Schaumberg). Siebm. I, 100. Meding I, No. 727. 7) Von Tiingen (Thüngen). Wem. C. I, 132 b. Siebm. I, 100. Heidloff Cap. zu Hassfurt. 3) Von Saeggendorff vnd Reinhöffer, Storensthacz, Aberdar, Gudänd, Nölt, alle von ^Seckendorf). Conc. B. 205 b. Wem. C. I, 131. Siebm. I, 101. Meding I, No. 798. 6) Fuchs von Fuchsberg von Waltpurg, Fuchs von eppen. Wem. C. I, 131. Siebm. I, 61. 100. Meding, No. 242. i.xx Lief. 9. CLXIII Die Tuniierer von den payern. Fahnenträgeriii mit dem (bayerischen) von Weiss und Blau geweckten Banner. 1) Von Fronberg (conf. XIIIb. Frauenberg). Wem. C. II, 195. Wolffb. C. 139. Siebm. I, 79. W. Hund I, 70. 4) Ebran von Wildemberg. Wem. C. I, 100. W. Hund II, 63. 2) Von Waldegk (Hohenwaldeck, Maxelrain). Wem. C. I, 96. Siebm. I, 19. und III, 120. 5) Von Parsberg. Wolffb. C. 172. W. Hund II, 201. Gauhe I, 1161. 7) Von Wildenstain. I Wolffb. C. 129. [Wem. C. I. 104. Siebm. I, 71. mit anderem Helmschmuck. W. Hund II, 364. 3) Stouffer von Ernfels. Wem. C. I, 96b. Siebm. I, 24. W. Hund II, 301—9. 6) Von Wolffstain. Wolffb. C. 154. Wem. C. I, 104. W. Hund II, 369. Lief. 10. CLXVI. 1) Von Burgstorff. Wem. C. I, 219. Siebm. I, 178. Abweichende Darstellung vgl. Meding III, 122. 2) Asppach (Asbach). Wolffb. C. 127. Zwei ausgest. Geschlechter. Eins Oestr. Steyerm. Wissgrill I, 160. 3) Von Rugkendorf (Ruckendorff). Wem. C. II, 159. Wolffb. C. 131. vgl. a. 127. 4) Von Marmoltz (Marmels). Wem. C. II, 154b. Siebm. I, 204. Graubündtner Geschl. Gauhe I, 973- 5) Von Hollenfels. Hohenfels? vgl. Hellbach I, 574, No. 2. 6) Von Ambringen (Ampringen). Wem. C. II, 133b. Siebm. I, 113. 7) Von Kippenhaim (Kippenheim). Elsässisch. Siebm. I, 193. Meding II, 447. 8) Von Sunthussen (Sundthausen). Schwäbisch, Siebm. II, 95. 9t Von Bolsenhain. Elsässer, Siebm. III, 149., etwas abweichend. 10) Von Spechtbach (Spechbach im Elsass). Siebm. V, 147. I.XXl Lief. Ii. CLXVIIIb. 1) Ellnner (Eller, Einer). Fahne I, 91. 2) Von Biken (Bicken). Wern. C. I, 86. Siebm. I, 124. Humbracht, 6. 3) Bernso (Bern sau). Siebm. V, 304. Fahne I, 27. 4) Von Muderspach. Wern. C. I, 194b. Siebm. I, 133. 5) Von Greiffenclau. Wern. C. I, 57. Siebm. I, 123. 6) Von Schwanenburch (SchwannbergV Wern. C. I, 79. Siebm. I, 31. 7) Von Altorff (Aldendorf, Aliendorff). Wern. C. I, 99: Siebm. I, 116. Meding II, 14. — Anstatt des schwarzen Rings eine 5 blättrige blaue Rose. Humbracht, 263. 8) Von Staffel Wern. C. II, 99b Siebm. I, 127. Humbracht, 77. Lief. 12. CLXIX b. 1| Von der Alben. Wern. C. I. 101. Wolffb. C. 155. 4) Von Gumppenberg, erb- marschalk in obern bairn. Wern. C. I, 96. Wolffb. C. 149. 2) Von Kemnat. Wern. C. I, 238. Siebm. I, 79. 5) Tourer von eirensperg (Thorer von Eirasberg). Wern. C. I, 220. Siebm. I, 79. 3) Sanyzeller zu Grosshussen. Wern. C. I, 94 b. Wolffb. C. 138. Siebm. I, 78. 6) Von Scbönenstain. Wern. C. I, 174. Wolffb. C. 178. Siebm. I, 79. 7) Rottauwer (Ratau). Wern. C. II, 85. Wolffb. C. 157. 8) Meichselrainer (Maxelrain). Wern. C. I, 96. Wolffb. C. 138. Siebm. I, 19. Meding II, 533. I.XX1J Lief. 13. Die fier her grauffen. VII. 1) Margrauff von varrar (Ferra ra). Conc. B. CLXXYIII. Wem. C. I. 24 h. Wolffb. C. 81 a. Yirg. Solis. Herzoge No. 6. 3) Grauff von Flandern vnd ist och erbmarschalk ze'Frankrich. Wern. C. I. 160. Wolffb. C. 88. 2) Grauff von Thirol (Tyrol). Wern. C. I. 43. Virg. Solis. Krblande No. 19. Siebtn. II. 20. 4) Grauff von Aldenburg (Oldenburg). Siebm. I. 7. Heideloff Cap. z. Hasfurt, p. 44, No. CXXII. Lief. 1 3. Des haiigen Richs fier Frigen. VIII b. 1) Frig von Ltimpburg (Limburg). Conc. B. 214b. Wern. C, I. 77. Wolffb. C. 184 a. Siebm. I. 17. 3) Frig von Aldenwalden. Turniergesellschaften: 1) Laitbrack, 2) Stainbock. 2) Frig von Westerburg. Conc. B. 214b. Wern. C. I. 123 b. Wolffb. C. 116. Siebm. I. 16. Herzog, chron. Alsat. 4) Frig von Thuse genempt von Raren. Yir g. Solis, Freiherrn 2. Stumpflf XI. 346. Siebm. III. 34, Raren. Lief. 13. l) Grauff von Kyburg von Burttolff (Burgtorf) dieselben Stat vnd Schlofs sy och gebuwen hond. Es ist noch ain Helm Ki - bürg by Wintertur, der stat dafornen by den Schiiten der Fürst von Österrich. Ziir. W. R. I. 22. Conc. B. 189. Wern. C. I. 43 b. Stumpflf Lib. VII. 233 u. V. 30. 4) Grauff von Sedorff. Stifter des gotzhus zuo Frenensperg in üchtlant. Seedorf, Burg und Geschlecht, Württepib. Oberamt Oberndorf, p. 306 flg. Hefner, Stammb. des Adels in Deutschi. III. 371. Turniergesellschaften: 1) Valk, 3) Laitbrack, j 5) Tisch. 2) Grauff von Rottenburg. Stiffter zuo Kamerberg litt by Schwäbischen Hall. Wern. C. I. 215 b. Wolffb. C. 205. Kamerburg (Komburg), vergl. Sta lin, Württemb. Gesch. II. p. 239, 413 folg. Wappen, Schönhut's Burgen Württ. I. 347. LXXXII. 3) Grauff von Tillingen (Dillingen). Stifter des closters zuo Sefflingen by vlm, hat geben die grafschafft tillingen an den Stifft zuo augspurg. Wern. C. I. 215 b. Stumpflf V. 30. Siebm. II. 14. 5) Grauff von Bregentz. Stiffter des closters bregentz. Sant geh hart waz ain Grauff vonBregentz, der stifft daz closter pettershussen by costentz. (Tettnang, Monfort.) Zur. W. R. VI. 127. Wolffb. C. 198. G uler, Rhätische Chronik V. Seite 65. Stumpflf X. 336. Siebm. III. 8. 6) Grauff Achhalm. Stiffter zuo Zwiffalten. Wern. C. I. 216. Stumpflf II. 91. Siebm. II. 7. LXXUI Lief. 13. LXXXIXa. u. b. 1) Fryher von Falkenstain, vnd das alt von Falkenstain, Stiffter 7.110 werd jm arg?). Conc. B. 203. Wolffb. C. 205. Virg. Solis Freiherrn 19. Siebm. I. 18. 4) Fry von Stoeffeln, 2 er 'ei Wappen. A. Wappen mit dem schwarzen Löwen. B. Wappen mit dem schwarzen Steinbock. Conc. B. 195 b. Wem. C. II. 5 b. Wolffb. C. 181. Siebm. II. 30. Zedier XL. 281. G. Schwab Bodensee II. 110. Turniergesellschaften: 2) Valk und Vifch. 3) desgleichen. 4) Cron. 5) Anhurn. Lief. 13. 1) Fry von der Wart zuo Wartberg jm Argo. stiffter des gotzhus Wilnow. Zur. W. R. XVII. 405. Conc. B. 203 b. Wolffb. C. 126 a. Siebm. II. 34. 4} Fry von Wedefchwil am Zürich Se (See) (Waedenfchwyl, Erbtruchsefsen zu Einsiedeln.) Stumpff VI. 10. Schweizer Ritterburgen von Schwab I. 17, S. 167. Lief. 13. 1) Fry von Arburg ist yetz der von Bern. (Arberg) Conc. B. 195. Wem. C. IL 6. Wolffb. C. 127 a. 4) Fry von Güttingen Zür. W. R. IX. 213. Conc. B. 194. Stumpff Y. 56. 2) Fryher von Zimern, vnd here zuo Möskirch etc. Conc. B. 194b. Virg. Solis Frhrrn. 15. Siebm. I. 17. 5) Fry von Schaeremberg, Franken (Schernberg, zu Schlofs Zavelstein in Franken. Rud. Bisch, v. Würzburg + '494- ultimus stirpis.) Siebm. II. 73. Salver. 287, Meding III. 728. 2) Fry von Wartenfels, jm argo (Vogt von Ca stel und W.) Siebm. I. 104. Hefner Stammb. IV. 133. 5) Fry von Stakboren jm turgo (Steckborn). Stumpff V. 70. Schönhuth Bodensee 135. 2) Fry von Arwangen, gehört yetz gen bern. Conc. B. 194. 5) Fry von Künberg, (Kyenberger). Hefner Stammb. II. 253. 3) Fryher von Hewen, her zuo Hochentrum. Zür. W. R. VII. 150. Conc. B. 195. Wem. C. I. 113b. Wolffb. C. 158. Siebm. II. 32. Schönhut, Bodensee, 223. 6) Grauff von Comon, Graff zu Korbel vnd Stiffter des halben tu ms (Dom's) dafelbs zu Korbel hanget der traken (Drachen) Hut (Haupt), der da stant, den schlug er Ze Tod und fürt jn dofür (in) sine(m) Wauppen. Caumon la force, Zedier V. 1674. Corbeil, corbolium. Zedier VI. 1239. Iselin I. p. 1045. XCIIII. 3) Fry von Maczingen. Zür. W. R. XXI. 490. Conc. B. 211. 6) Fry von Vczingen es ift och Fry von vfemberg (Uzingen, Usenberg). Zür. W. R. XIII. 295. Zedier LI. 856. XCVb. 3) Fry von Lenczburg. Im argo ift yetz der vö bern. Siebm. II. 16. 6) Fry von Lustnach (Lustenaw). Hefner Stammb. II. 390. v_ V l.XXIV Lief. 13. 1) Fry von Brandenburg an der Yller. Zur. W. R. II. 42. Wem. C. I. 215 b. 4) Fry von Münnsingen. Wem. C. I. 194. Iselin III., p. 588. 2) Fry von Mägenhain Schönhuth, Württb. Burgen I. 129. 5) Fry von Vczingen. Zedier L. I. 1222. Iselin IV., p. 808. XCIX. 3) Fry von Guttemburg am Schwarzwald. Zür. W. R. IV. 91. Wurftifen 58. 6) Fry von Falkemburg. Schmutz I. 340. Lief. 13. 1) Here Collobrand, von bechern. (Collowrat, Böhmen, aus dem Geschlecht der Wlastislavvice.) Siebm. I. 32. Palacky IIb. 12. 4) Her von Ekerczau von bechern (Eckartsau). Wifsgrill II. 338. Lief 13. Es ift zu merken. 1) vom Kaczenstain. Conc. B. 215b. Wem. C. I. 230b. 5) Die von Horwen uf dem turgö vnd von Waul (Wallis). 2) Her Sobetsch von Boczkowicz von bechern. (Mährisch: Boscowitz.) Balbinus Tab. Stemm. P III. Johanns Szembora 1600. ult.Stirpis. 5) Hern von Küngstain, Her zuo Bodibrat von bechern. (Kunstadt u. Podiebrad.) Palacky IIb. 16. Zedier XXVIII. 938. CXI. b. 3) Hern von Bernstain von bechern. Siebm. I. 32. Palacky IIb. 19. 6) Dunkel von Hochestat, Sinap I. 472. Dunkel oder Denko von H0I1- steet 1472, Feldhauptmann des Königs Casimir von Polen. Hernach folgen aberstorben geschlecht der falken vnd fi(sch). 3) dazander geschlächt von Eberhart- schwillen zu nüwenberg. (Neuenburg.) Wem. II. 172b. 2) von Eberhart - Schwilen Im turgo (Eberhartsweiler). Zür. W. R. XII. 269. CXXXVII b. zway geselfchafft 4) von Randenburg jm Hegö. Wem. C. I. 166!). 6) von Hochenfels jm Hego. Zür. W. R. XII. 283. Conc. B. 10ib. Siebm. II. 89. Badenia, neue Folge III. 299. 7) Von Haidegg jm arg?). Zür. W. R. XV. 353. Conc. B. 195b, 8) Von Kallemberg. Siebm. II. 128. Zedier XV. 119. Lief 13. CL1X. Die löblich geselschafft des winds rinisch. Fahnenträgerin mit dem Banner, carmoisin, darin links gewendet ein springender, halb goldener halb silberner Hund. 1) Petter von Aelcz kung. (Elz, König der Gesellschaft.) Siebm. I. 123. 41 Burggrauffe von Otenkirch (Odenkirchen). Fahne I. 308. 2) Burschat, erbhoffmaister zuo gülch. (Burscheid.) Siebm. II. 109. Fahne I. 57. 5) Brunwart, 6) Schofford von Rad erbkamermeister zuo och bröheim. gülch (Bongard). (Scheiffarth.) Fahne I. 41. Fahne I. 263. 3) von Flordorf, erbfogt zuo Hermund Siebm. II. 110. (Flohdorf, Erbvogt von Ruremond.) Fahne I. 102. 7) Hirt von Schöneg. Siebm. V. 127. Meding I. 771. LXXV Lief. 14. Des hailligen römischen Richs fier fögt. X. XV. 2) Vogt Burgraffe zuo Miffen. Zur. W. R. IV. 82. Conc. B. 183 h. Siehm. II. 13. 1) Vogt von Maetsch, grauffe zuo Kirchberg. Ziir. W. R. IX. 193. Conc. B. 189b. Wem. C. I. 74. Wolflfb. C. 162 a. Siebm. II. 13. 5) Von Norttemberg, des haiigen Römischen Richs Frbkuchy- rnaist er. Leupold von Nortemberg, 1360 Oberküchenmeister Kaiser Carl's IV. cf. Ludewig, Reliq. Manuscript. IX., S. 706. Siebm. V. 176. Turniergesellschaft: 5) Anhurn. 4) Vogt Herre zuo Ramin. Micrtel. I. 6. 3) Vogt Here zum Ellennbougen. Nicht das Wappen Schlick. Noch weniger: Siebm. II. 20. Gr. von Katzenellenbogen. 6) von Bopfingen, lies haiig. Richs erbst almaist er. Wern. C. I. 230. Siebm. II. 89. Lief. 14. Des Richs fier willer (Weiler). 1) Orlamund. 2) Liechtenaw. Nach dem alten Stadtsiegel übereinstimmend Siebm. I. 223. mit dem Grafenwappen. M. Schrot 87 a. Reitzenstein Regesten p. 283. Taf. V. XVII b. 3) Ingelhaim. Siebm. I. 221. Lief. 14. 1) Grauff von Friburg im Brisgo (Breisgau). Zür. W. R. II. 37. Conc. B. 188 b. und 189 b. Siebm. I. 16. II. 107. Wifsgrill III. 144 — 187. Münch Fürstenb. Gesch. I. pag. 125 u. 265 u. Fickler p. 417. 4) Grauff von Lutzeistain, Her zuo Richemberg. Wern. C. I. 64b. Herzog, Chron. Alsat. V. 101. Siebm. II. 17 und III. 20. Turniergesellschaft: 2) Visch. 3) Valck. Lief. 14. 1) Fry von Eifsemburg Rinisch. Wern. C. II. 98. Wolflfb. C. 109. Siebm. 1. 15. u. 17. 4) Amberg. Siebm. I. 220. 2) Grauff von Rordorff hat geben merfpurg an den stifft costencz er ist och stiffter der Rinbrug (Rheinbrücke) ze costencz (Constanz). Wern. C. 161b. Stumpft' V. 9. Siebm. II. 26. 5) Grauff von Spitzemberg, Stiffter der altenstat. Siebm. III. 27. 2) Fry von Kastelbarch (Castelbarco). .Mit dem angeblich Böhmischen Löwen. Branilifs, Tyrol. Ehenkr. Gauhe I. 260. Goth. Gen. Handb. 123. Kneschke, Deutsche Grafenhäuser, III. S. 58. LXXXII b. 3) Grauff von Touggenburg (Tockenburg) Her jm brättigow, Stiffter zuo Rüti vnd zu Rubikon. Zür. W. R. II. 35. Conc. B. 188 b. Wern. C. I. 217. Hagen, Bildersaal. Taf. VII. 215. Stumpft" V. 19, p. 81. 6) Grauff von Spanhaim daz blaw vnd gel geschaff- zabel (Schach) ist das alt von Sponhaim, es ist och Star- c he mb erg. Wern. C. I. 69. Siebm. II. 12. XC b. 3) Fry von Stoffen vnd och das alt von stofen. Zür. W. R. XVI. 378. Conc. B. 214. Wolflfb. C. 170a. Siebm. 1. 24. XCI., 2. 4) Von Rineg, Fry. Wern. C. I. 142. Wolfifb. C. 184. Zedier XXXI. 275. Turniergesellschaften: 3) viscli vnd valck. 6) viscli vnd valck. Lief. 14. 1) Fry von Bucheg. Zür. W. R. II. 33. Stunipff \'II. 33. Herzog, C'hron. Alsat. Zeerleder, Urk. III. Taf. 12 und 34. 4) Fry von Schwartzenberg, Stiffter des barfuffen clo- sters zu Friburg jm Brifgo. Zür. W. R. XX. 466. Stumpff II. 32. Siebm. II. 30. Deutscher Herold 1876 p. 134. 5) Grauff von Zettra jn windischen mark. 2) Fry von Biggenburg, Stiffter zuo altschufsen (Bickenberg-Alschausen). Barack I. 15.7,24. 5) Fry von Kraunburg, Fry von Röttenberg. (Kramberg.) Zür. W. R. VII. 152. Stumpff VI. 21 u. VII. Siebm. II. 33. Zeerleder, Urk. III. Taf. 14 u. 67. 6) Fry von Geroltzegg. Conc. B. 198. Wem. C. 77. Wolffb. C. 137a. Siebm. I. 19. Reinhard, Gesch. d. Geroldseck. XCIIII b. 3) Fry von Gruenenberg von Rinfelden, St ifft er des barfufen closters ze costentz och Stifter ze sant vrban. Zür. W. R. XX. 467. Conc. B. 203. Stumpff VII. 33. Zeerleder, Urk. III. Taf. 17 u. 25. 6) Fry von Aftpermund (Afpremont) ob Maigenfeld. Zür. W. R. VIII. 171. Wern. C. I. 162. Stumpff X. 20. Siebm. V. 24. Lief. 14. 1) Fry von der Dik. Fahne, Cöln.-Jül. u. Berg'sche Geschl. Th. II. p. 29. XCVII. 2) Fry v. Bechburg. (Bechburg im Buchsgau, Canton Solothurn.) Zür. W. R. VII. 162. Stumpff VII. p .235. Siebm. III. 38. 3) Fry von Afch. (Alten.) Wern. C. I. 87. Stumpff V. Siebm. II. 27. 41 Fry von Wafferftelcz jm Rin. (Wasserstelz.) Zür. W. R. XVII. 395. Stumpff VI. 5. Siebm. II. 27. Lief. 14. 1) Fry v. Schönnforst. (Schoonvorst in Brabant.) Rietstap, armorial general, S- 953- 4) Hern von Starchemberg, genempt och von Starremberg. Zür. W. R. XXI. 493. Wern. C. I. 51b. Wolffb. C. 122a. Siebm. I. 33. 5) Fry v. Egliffow am Rin. (Kglisau bei Schaffhausen.) Stumpff a. a. O. VI 5. p. 129. 2) Hern von Bernegk vom Wafen jm Land Steir (Ferneck). Wern. C. I. 179. Losenstein, Berneck, Hohenburg undStahrenberg, vergl. Zeiler. Siebm. II. 33. 5) Hern von Miffno. (von Miffnaw.) Conc. B. 193 b. 6) Fry v. Kaifferstuel am Rin. (Kayserstuhl oberhalb Zurzach.) Trier, Wappenkunst. Siebm. II. 23. C b. CHI b. 3) Her von Hachemberch (I lackenberger). Wern. C. I. 236. 61 Her von Zelkingen. Wern. C. II. 100. Siebm. I. 20. 1.XXVII Lief. 14. CXXI. 1) Heren Armedans genempt, 2) Heren genempt Mofis jm 31 Heren genempt Senttelles vs dem Kungkrich vallencz jn land Vallencz jn grand. jm land vallencz. granden (Valencia, Granada). Eine alte Familie Armadans auf der Insel Mallorca führte einen gespaltenen Schild: 1) in Roth einen g. Löwen, 2) in Gold ein rothes Castell. Piferrer III. 298. 4) Heren genempt Gorells 5) Heren genempt Rebollidus 6) Die Heren genempt ufs dem land vallencz jn jm land vallencz jn granden. Hugades jm land valenz. granada. Rebolledo. — Familie in Ara- Carrillo. — Wappen: In Roth gon. — Wappen: In Gold drei ein goldenes Castell. grüne fchrägrechte Baumstämme. Piferrer III. 54. Piferrer III. 78. Lief. 14. 1) von Sechen von Herttemberg jm turgö. (Hertenberger.) Wern. C. I. 232. Stumpft 7 V. 31. Siebm. II. 138. 5) von Sträflingen im Argö. Stum pft" VII. 22. Siebm. II. 33. Zeerleder, Urk. III. Taf. 30 und 59. Wurstenberger, Bern, p. 136. 2) von Sechen von Wülffingen jm turgö. (Wülfingen.) Wern. C. I. 231. Stumpft" V. 31. 6) von Roffemberg jm rintal. (Rosenberg.) Stumpft" V. 14. 3) von Wolfurt vom Gieffen by Lindow. Conc. B. 20 ib. Gauhe I. 2938. 7) von Tettingen jm Hegy. Zür. W. R. VII. 184. Wern. C. I. 186b. (Dettingen ) Siebm. II. 89. CX XXVIII. 4) von Wolffurt. Stumpft" X. 36. Siebm. I. 117. 8) von Kuffemberg. (Küssenberg im Klet- gau; in der Züricher W. R. ein ganz anderes W.) Stumpft" V. 37. cf. Züricher W. R. 298/ Lief. 14. CXLVII. u, 41 fcr E :rt AJ c v .t; c c 03 u V c c 03 -Q c n c/) W Die loblich gefellfchafft des Efels. 1) von Nippergk (Neiperg). Wern. C. II. 160b. Stumpft" X. 24. Siebm. I. 123. Meding III. 563. 4) von Sikingen (Sickingen). Wern. C. I. 140. Siebm. I. 122. 2) von Herczhorn (Hirschhorn). Wern. C. I. 49. Siebm. I. 122. Humbracht, Wap. u. Stamm- taf. fol. 2, 3. 5) Landschaden (von Steinach). Wern. C. I. 143. Siebm. I. 122. 6) von Fenningen (Venningen). Wern. C. I. 86. Siebm. I. 122. 3) von Alleczheim (Adelsheim). Wern. C. I. 135 b. Siebm. I. 102. 7) von Rodenstein (Rotenstein). Wern. C. I. 169b. Siebm. I. 122. I.XXVIII Lief. 15. das alt Schotten. XXII. Wem. C. I. 19b. Wolffb. C. 57. Yirg. Solis. Königr. No. 8. Siebm. II. 1. Küng von Enbernia in Schotten. (Hibernia) Conc. B. 99 b. Wem. C. I. 22. Wolflfb. C. 53. M. Schrot 168. Der Kung von Schotten etc. Conc. B. 101. Wolflfb. C. 44 b. Der Küng von Yerland in Schotten (Irland) Gatterer's pract. Heraldik p. 78. Die Hobstat Jm Land Schotten haist odwurk (Kdinburg). Lief. 15. XXIII. Der König von Polland etc. Conc. B. 99b. 177. Wern. C. 23. Wolflfb. C. I. 38. Yirg. Solis Königr. No. 4. das alt Bolland (i. e. Kaiisch). Yofsberg, Siegel d. M. A. p. 17. Wittold Schwidergail. Conc. B. 109. 177. Wern. C. I. 23. das land von Rufen. Conc. B. 109 b. oder eine Yerwechslung mit dem Löwen der Reufse. Reufsen, der an einem Felsen aufklimmende Löwe. Yofsberg, Siegel d. M. A., Tafel 4, 7, 8. Die Hobtftat zuo Bolland ist gehaifen Craca. Lief. 15. 1) Die Grauffchafft von Modiniren, daruf sich der Margrauf von Farer (Ferara) hat fürften lafsen oder herzog machen. (Mutina, Modena?) 4) Grauffe von Harttkunt och genempt von Hartmund. (Harcurt?) 2) Grauff von Frankenberg zu Werffa. Siebm. III. 26. 5) Grauff von Tschallun (Chalon und Genf). Conc. B. 183 b. LXXXIIIb. 3) Grauff von Warwik jnn engelland. Im quadrirten Schilde „Tur- quins, Comte de Warwick" 2. und 3., „Beauchamp Earl of Warwick" 1. und 4. Manuscript der Königl. Bibliothek zu Berlin „Nouveau armorial universel". 6) Grauffe von Schärles jnn Burgund. (Charles.) i.xxix Lief. 15. 1) Fry von Ochfenftain, Conc. B. 208a. Wern. C. I. 60h. Wolffb. C. 109. Stumpff VI. 17. Siebm. II. 28. Lehmann, Urk. Gesch. v. Hanau-Lichtenberg. 4) Fry von Dorberg, Stiffter des gotzhus zun Dorberg jnn üchtland, (Thorberg). Zur. W. R. XVI. 380. Stunipff VII. 23. Siebm. II. 33. Lief. 1) Fry von Rucheg, (Ruchegk.) Siebm. V. 20. 4) Fry von DalmeTsingen, Stumpff IV. 260. Siebm. II. 27. Lief. 15. 1) Fry von Trimberg, (nicht die Fränkischen.) Schuhes, Reichs-Dynasten von Trimberg. 4) Fry von der Lek. 2) Fry von Regenfperg, Stiffter des gotzhus zuo far vnd zuo Rütte. Zur. W. R. VII. 146. Conc. B. 193 a. Siebm. II. 36. 5) Fry von Froberg, jnn aergö (Froburg). Zur. VV. R. II. 28. Stumpff VI. 34 Siebm. II. 16. Wurftifen I. 15. 2) Fry von Waltftain (Falkenstein zu Bechburg.) Siebm. II. 32. 5) Fry von Wilnaw, Siebm. II. 7. 2) Fry vom Joch, Stumpff IV. 260. Im Schilde drei Mauerkronen, anstatt der Joche. 5) Fry von Warttemberg. Zür. W. R. VIII. 191. Siebm. II. 33. XCIIIb. 3) Fry vom Ramftain. Zür. W. R. XX. 477. Conc. B. 214. Wern. C. I. 146b. Virg. Solis. Frhrn. 5. Stumpff XII. 18. Siebm. II. 32. Wurftifen 23. 6) Fry von Ringenberg j n S c h \v i c z, Stiffter zu Hinderlippan (Hinterlappen, Interlaken). Zür. W. R. III. 71. Stumpff VII. 22. Siebm. II. 33. xcv. 3) Fry von Attighurfen (Attinghaufen) by Luczern. Stumpff VI. 26. Siebm. II. 23. 6) Fry von Signow Sigillum Henrici de Sigenowa 1252, Zeerleder Urkunden, III. Tafel 27. Stumpff VII. 27. Siebm. III. 16. XCVIIb. 3) Fry von Liebfperg. 6) Fry von Drumattingen. Lief. 15. 1) von Hallowiller, Her zuo La färte jn Norma ndy (La Ferte). 4) Schlik von Losan zu Stolberg, Burgrauff zuo Kgern (Schlick von Pafsaun). Siebm. I. 16. 2) Heren von Wolffenrat zu Eimerberg, ( Wolfard t) Siebm. I. 117. M. Schrot 81. CIX. 5) Vngnad ler zuo Sunnegg jm Land Kernten (Weifsenvvolf). Wern. C. I. 178. Siebm. I. 20. M. Schrot 81. Weifs p. 152. CVIII b. 3) Hern von Fronberg vom Hag jn Bairn. (Fraunberg). Wigul. Hund II. 70. Siebm. I. 79. 6) Hochfeld Her zu aftersheim (Fhr. v. Hohenfeld zu Aistersheim). Vig. Solis, Ritter, 1. Siebm. I. 34. I.XXX Lief. 15. CXXVII. 1) Hern von Bergen vndHern von Wallin, Sie saincl och vorgeh aisen die Hern von gl im es jm nider- land. (Berghes v. Grimbergen, Glymes.) Wolffb. C. 121. Hefner, Stammb. Bd. I. 103. 4) Fry von Rottzüns, jm oberland (Räzuns). Zur. W. R. XIV. 324. Conc. B. 197. Stumpff X. 12. Wynegk Rhat. Chron. V. 65. T urniergesellschaften : 4) Valck, 5) Wind, 6) Stanbok. 2) Fry von Krey jm land zuo Kernten (Creig). Wolffb. C. 199 a. Siebm. V. 14. Weifs p. 87. 5) Fry von Baur im land zuo gelern. Siebm. V. 24. Fahne I. iq . 3f Fry von Ofterwicz und Nere zuo tougenbrunn, Stiffter des Gotzhus sant Jörgen jm land Kernt. (Osterwitz.) Wern. C. I. 179. Wolffb. C. 127. Siebm. V. 24. Weifs 107. 6) Fry von EppenTtain, Rinisch. Siebm. II. 14. Zedier VIII. 1447. Lief. 15. 1) von Tegerfelden, jm aergo (Herrn von Tegervelt). Stumpff VI. 5. Siebm. II. 31. 5) von Langenstain, Stiffter des tutschen Hufes der Maigno (Meinau) och Stiffter ze Sant Urb an. Zür. W. R. III. 54. Conc. B. 211. Stumpff V. 9. Siebm. II. 146. 2) von Tegerfeld, jm aergo. (Dienstmanen von Tägerfeld). Siebm. II. 146. Lexikon v. Württem- berg S. 44. 6) von Küngftain jm Argö (Königstein). Stumpff VII. 36. Siebm. II. 137. 3) von Vttingen, Stiffter des gotshus zu Vttingen (Truchsess von Vttingen). Dieffenhofen.Zür.W. R. VIII. 188. Conc. B. 199 a. Stumpff V. 28. Siebm. II. 142. 7) von Schuffenriet, Stiffter des gotzhus daselbst. Conc. B. 209. Siebm. II. 140. CXXXIX. 4) von Schenkemberg jm aergo. Brandis, Khrenkränz- lein I. 89. Stumpff VII. 37. 8) von Ramfperc vnd von Roffno. Zür. W. R. II. 47 und III. 72. Conc. B. 209. Stumpff IV. 261. Siebm. II. 58 u. 82. Lief. 15. 1) von Schowenburg (Schawenburg). Wern. C. I. 85 b. Wolffb. C. 191a. Siebm. I. 195. Herzog, Chron. Alsat. II. 280. 5) von Stamhain. Wern. C. I. 183. Wolffb. C. 149a. Siebm. II. 100. CXLVTII. 2) Goeller (Goeler von Ravensburg). Humbrac.ht Fol. 191. Siebm. I. 1 29. 6) Grouffchlag. Wern. C. I. 145. Humbracht Fol. 160. Siebm. I. 125. 3) von Ernberg (F.renberg). Werner C. I. 88 b. Humbracht Fol. 104. Siebm. I. 103. 7) von Hoenburg (Helmschmuck wie Siebm. II. 131.) 4) Aechtter (Aechter). Werner C. I. 111, ,Echter." Siebm. I. 105. 8) Jud vom Stain. Wt C. I. Bodmann I. 327. i.XXXl Lief. 16. Küng von Nawarra etc. Wern. C. I. ai. Zedier IX. 1727. (Johann von Albret, König von Nawarra 14S4.) Louis Chasot de Nantigny, Genealogies Hist. de la Maison Royale de France. III. 349. XXIII b. Der Kung von Payorrik etc. (Paiarick). Majoren? Kine der Haiearischen Inseln, bis ins 13. Jahrhundert von Maurischen Königen beherrscht, wo Jacob I. von Aragonien sie eroberte. Wern. C. I. 21. Yirg. Solis, ausländ. Königr. der Kung von Naffern. Wolffb. C. II. 4fi. Navern. Yirg. Solis, ausländ. Königr. Die hobstat jn Nawarra ift gehaifsen Pamppillvon (Fampelona). Lief. 16. Herczog difpbot von Räzen. (Rätzcnland, Rascia, an den Gränzen von Slavonien, Serbien u. Ober-Ungarn.) Conc. B. ioret). Louis Chasot III. 85. Jmwers. Die Brüder Charles u. Jean de Bourgogne, Comtes de Nevers, erhielten auch die Grafschaft Ni- vernais. Armes de Bourgogne: seme de France ä la bordure com- ponee, d'argent et de gueules. Louis Chasot IY. 3. 3) Grauffe von Cleremont. Louis III. de Bourbon Comte de Montpensier et de Clermont. Wolffb. C. IY. 89a. La Chenave-Desbois III. 740. Jrnhoff, Gallia, I. 16. Louis Chasot III. 366 Tab. LI. Fennrich des haiigen Banners genant oliflam (oriflamme). 4) Grauff dangollerme. Charles d'Orleans, Comte d'Angouleme. A rmes: d'( )rleans, chaciue piece du lambel chargee d'un croissant d'argent. La Chenaye \ III. 574. L. Chasot, III. 249. 5) Grauff vö Dunes, Franpois d'C)rleans, Comte de Dunois. Jrnhoff I. 24. L. Chasot, III. 280. 6) Graff vö der Schamppani. Comtes-palatins de Champagne. La Chenaye Y. 95. 7) Grauffe von tholloffen. (Toulouse.) Wappen: de gueules ä la Croix clechee vuidee et pommetee d'or. La Chenaye XIX. 46. IChasot, l\ r . 508, Tab. CIII. Lxxxn Lief. 16. XCYI. l) Fry von Wittenburg vnd von vnderfibental ift yetz der von Bern. Stumpft VIII. 2. Siebm. III. 39. v. Mülinen I. 1—79. 4) Fry von Winczlau (Winzion). Siebm. III. 37. Barack, Zimm. Chron. I. 162. 32. 2) Fry von Fruttingen yetz der von Bern. (Friittingen.) Stumpft VIII. 1. Siebm. II. 23. 5) Fry von Stüslingen (Steufslingen). Barack, a. a. O. II. 367. 25. 3) Fry von Wiglifpach ift yetzen der v» Bern. (Wietlispach.) Stumpft" VII c. 33. Siebm. III. 37. 6) Fry von Brunberg (Braunberg). Siebm. III. 34. Gaulle I. 196. Lief. 16. CXXIIIIb. 1) Fry von Clingen. Zür. W. R. 138 u. 139. Conc. B. 169. Stumpft V. 14. Siebm. II. 34. Barack a. a. O. I. 77. 16. 2) Fry von JuTtingen. Siebm. I. 30. II. 32. Barack, a. a. O. II. 367. 25. Wappen: I. 162. 32. 3) Fry von Roffneg (Roseneck). Zur. W. R. 265. Conc. B. 160. Virg. Solis, Freih. Stumpft V. 14. Siebm. II. 32. 4) Fry von Wiffemburg (Weifsenburg-Krenkingen). Wern. C. I. 2 17.) mit anderem Siebm. II. 32. ) Helm. Mone VI. 367. v. Mülinen Helv. sacra II. 95. Turniergesellschaften: 1) Valck. 2) Cron. 3) Yifch. 5) Valck. 5) Fry von Buffnang . P jm turgo. Conc. B. 169. Wern. C. I. 216b. Wolffb. VI. 199a. Stumpft V. 22. Siebm. II. 32. Barack a.a.O. I. 218. 22. Pupikofer I. 140. 6) Fry von Krenkingen (wie Weifsenburg). Zür. W. R. 146. Conc. B. 145. Wern. C. I. 151b. Wolffb. VI. 205. Stumpft" VI. 21. «Siebm. II. 32. Barack a.a.O. I. 139. 16. Lief. 16. CLVIII. 1) vom Stain (zu Nafsau). Wern. C. I. 221 b. Wolffb. C. VI. 174. iMeding I. 833. Humbracht Tab. 95-6. 2) von Aldendorff. Wern. C. II. 99. Stumpft V. 29. Siebm. I. 11 b, 124, II. 1 35- 3) von Liebenftein. Barack a. a. O. II. 259 10, II. 161. 21. 41 Sür. 5) von Bettftain (Bettftein). Siebm. II. 28. 61 von Liebenftain. Siebm. II. 105. V. 209. 71 Sney. Siebm. V. 1 19. 8) Die Keffler. Siebm. I. 133. LXXXlll Lief. 16. CLXVIIb. i) von Haitzfelden (Hatzfeld). Wem. C. I. 250. Siebm. I. 130. 2) von Norrberg (Norrenberg). Siebtn. V. 194. 3t Die Bliner. 4) von der Fels (von Vels in Tyrol). Siebm. III. 102. Meding II. 236. Humbracht Tab. 164. 5) von Ottenftain. Wern. C. I. 195 b. v. Ledebur II. 174. 6) von Elttern. Mone III. 168. Meding III. 193. Salver 601. 7) von Kerppen. Siebm. I. 127. Humbracht 118. v. Hattftein III. 89—98. 8) von Rod. Lief. 16. 1) Von Weiler. Wern. C. I. 154b. Siebm. II. 100. Meding III. 925. 2) von Tierberg. Zur. \V. R. VII. 165. Stumpff V. Vorrede. Siebm. I. 118. 3) Gotfch. Wern. V. I. 173. 4ivonHelmstorff. Wern. C. I. 229 b. Stumpft V. 21. Siebm. II. 95. Barack, a. a. ü. III. 105, 24. CLXXVI. 5) Hornegg von Hornberg. Conc. B. 198. Siebm. I. 118. Gauhe I. 975. Herzog, Chron. afsat. VI. 249. 6) Von Goldem- 7) Nigcz von 8) Fetzer von 9) Trautfun von 10 ^ von Monstral. berg. Stumpff V. 28. Siebm. II. 149. v. Miilinen II. 153, i95< '9 6 I 2 °5- Barack, a. a. O. I. 219, 3. 220, 22. J. Egli p. 60/61 Taf. XII. Enczbergen. (Nix v. Enzenberg). Wolflfb. C.VI. 201 a. Siebm. I. 110 u. 193- Meding III. 740. Mone VI. 190. agenhurfen. (Oggenhaufen). Wern. C. I. 229b. Siebm. I. 115. D. Herold p. 132. 1S 76 Brechenftain. Wern. C. I. 174. Siebm. III. 98. Barack a. a. O. I. 220, 20. (Hans Trautsarn.) Wern C. I. 62. Stumpff XII. 413. Siebm. II. 105. Mone IV. 464. VII. 182. XII. 468. 2) von Züttern. Wern. C. I. 155 b. 3 Lann von Grunow. Lief. 16. 1) Wetzel (Westhausen). Conc. B. 186. Siebm. I. 195. Schoepflin, als. illustr. II. 676. Herzog, chron. als. VI. 292 ff. 6) von Engelstain 7) von Steten von 8) Pfuffer von (Engelbrecht). Conc. B. 186. Siebm. II. 132. Schoepflin, als. illustr. II. 643. Herzog, chron. als. VI. 16 s. Feldnorstetten. Wern. C. II. 173. Siebm. II. 95. Norftetten (Pfufer, Pfauser). Wern. C. II. 175. Siebm. II. 88. Barack, a. a. O. IV. 118, 22. 4) Pfaffenlob (Pfaffenlappen). Siebm. I. 194. Schoepflin, als. illustr. II. 662. Herzog, chron. als. VI. 26S/9. 9) von Bofwil (Boffweil). Wern. C. I. 170. Wolffb. C. VI. 202 a. Stumpff. II. 82. Siebm. II. 82. CXCVI. 5) Mantz von Mantzemberg (auch Schonman- fen genannt). Siebm. III. 153. Meding III. 513. 10) von Falldorff (Fei- oder Veldorf). Barack, a. a. O. IV. 307, 23. LXXXIV Lief. 17. XLIX. Alt Brettain Wern. C. I. 11. 1) Der Herczog von Brittane gundeftabel vnd der ErTt Fürft jm Barlament zu Frank- rich etc. Conc. B. 175. Wern. C. I. 11 b. Virg. Solis, Herzogen 12. La Chenaye-Desbois IV. 57. Francois II., Duc de Bretagne, geb. 1435, f 1488, Imhoflf, Gallia I., Tab. 7. 2) Der Herczog von Orliencz Her zu ples vnd zu Baigan. Conc. B. 177. Virg. Solis, Herzogen 9. La Chenaye VIII. 571. Lief. 17. LIIHb. 1) Der Herczog von Troppaw ftoft an Sachsen. Conc. B. 174. mit demselben Fehler, Sachsen, anstatt "Mähren. Wern. C. I. 31. Virg. Solis, Herzogen 35. Siebm. II. 5. 2) Herczog von Anndern jn Pullen (Podolien). Wolffb. C. I. 38. (Königr. Pullen). Lief. 17. 1) Grauff von Comittibus ain roemer (Conti i. e. de Comitibus). Conc. B. 91a. Virg. Solis, Cardinäle, 3. Conti (Roma). „Di roffo, all' aquila dal volo abbaflato scaccata d'oro e di nero, coronafa d'oro." Crollalanza, Enciclop. Araldico Pisa 1877. t 44- 4) Grauff von Rinczillion genant Contafors by rom. (Ronciglione). Zeiller, Itinerarium Hispaniae 386. 450. 2) Grauff von Vlischgo ain roemer. (Graf Lucas von Flischgo). Conc. B. 93 u. 188. Virg. Solis. Cardinäle, 14. „Fieschi (Genova) Bandato d'argento e d'azzurro." Crollalanza, Enciclop. I. 92. 5) Grauff von Confert, ftoft an das Kungrich Nap- pols och genempt von isurte. LXVI. 3) Grauff von Suffis ain roemer. Conc. B. 95. (Tusis, im DomleschgthalGrau- bündtcn's, welches 1333 nach dem Absterben der Herren von Vatz an das Haus Werdenberg gelangte.) (Caferta.) 6) Grauff von Arch jn lampart. (Arco.) Lang, Bayr. Wappenb. I. 15. Frsch u. Gruber V. 163. Lief. 17. CV. 1) Herren von Starkemberg an der Etsch. Wern. C. I. 117b. Wolffb. C. VI. 148a. Virg. Solis, Freiherrn. Siebm. III. 101. 4) Heren von Truttmanfftorff jm Land Ofterich. Siebm. I. 20. Hueber, Austria, Tab. XVII. No. 16. Darstellung von Oesterreich u. d. Ens, VI. 261. 2) Her von Scharpffenberg (Scherffenberg). Siebm. I. 27. CVII. 5) Herre von Schwarczem- berg. Virg. Solis, Grafen. Siebm. I. 15. 3) Heren von Yffon an der Etsch (Iffan, Eppan). Siebm. III. 25. CVIb. 6 ) Von Pfanemberg (Pfannberg). Siebm. II. 13. Schmutz III. 143. Weifs, Kärnthen's Adel 112. l.XXXV Lief. '7- l) Von Kiffleg im algo. J. v. Arx, Gesch. von St. Gallen, I. 332. II. 189. Barack, Zimin. Chron. III. 384.31. 5) Marschalken von Hünemberg Stiffter zuo Grünen- werd. Chronik des Jacob von Königshofen,editio Schilter 1698, p. 1121. Schweizer Ritterb. I. 393- 2) von Räffenfpurg von der niuwen Ka- fenfpurg. Staelin, Württemb. Gesch. II. 250. 6) von Haittnow Stiffter zu tobel (Haydnow). Stumpf V. 22. Siebm. II. 142. J. v. Arx I. 346. 3) von Adolczrutte ftifter zuo Salmen- fchwiller. (Adelsriedt, Salmansweiler). Stumpf V. 9. Siebm. II. 25. Meding I. 3. Barack a. a.0.1.206.16. 7) von Eriffchwil Stiffter des barfuffen clofter zuo burttorf. (Eriswyl). Stumpf VI. 33. v. Mülinen, Helv. sacra I. 125. CXXXIXb. 4) von Raffenspurg das lit ob räffenfpurg der Stat. Staelin, Württemb. Gesch. I. 541. 556. 558/9. 8) Die Muczenhart (Muckhardt). Stumpf V. 26. Siebm. II. 139. V. Mülinen I. 94. 131. Lief. 17. 1) Von Harff Erbtorwart des ftifts zuo Köln. Wem. C. II. 181 b. Siebm. I. 123. Meding II. 333. Fahne I. 138. 5) Binsfelden (Binsfeld). Siebm. I. 131. Fahne I. 31. v. Ledebur I. 66. CLIXb. 2) von Orspach (Orspeck). Wern. C. I. 244. Siebm. I. 124. Meding III. 588. Fahne I. 314. 6) von Wilcz jm land von Lüczelburg. Wern. C. 1.149b.; II. 182. Rietstap, armorial gene- ral, p. 1131: Wiltz (Luxemb.): „d'or, au chcf de gueules." 3) von Bollandt (Pallandt). Siebm. I. 128. Rüxner's Turnierbuch 25- 35- Meding III. 595. Fahne I. 326. 7) Schenk von Flatten erbschenk zu gulch. Wern. C. I. 167 b. Siebm. II. 106. Fahne, Cöln. Geschl. !• 435- 4) Bermund (Pirmunt). Fahne I. 332. 8) von Oberdorff. Schmutz III. 67. Barack I. 219.22 folg. Lief. 17. 1) von Kamer (Cammer). Siebm. II. 58. Hund I. 238 folg. Riixner, Tournierbuch 1296, 16. Meding I. 417. 5) Ower von Premberg (Prennberg). Siebm. II. 58. Hund I. 301. 2) von Meffenhuflen. Wern. C. II. 170. Wolffb. VI. 137. Siebm. II. 58. Hund I. 238. 6) von Nufberg. Wolffb. C. VI. 181 a. Hund I. 275. 3) Kamerberger (Cammerberg). Wern. C. I. 97. Siebm. II. 58. Hund I. 238. 7) Kamerower (Cammerau). Wolffb. C. VI. 179 a. Siebm. II. 59. CLXIX. 4) von Partnek (Barteneck). Siebm. II. 58. Hund I. 238. 8) von Praitenstain. Siebm. I. 77. Hund II. 54. Rüxner's Tournierb. 3 6 - I.XXXVI Lief. 17. CLXXVIb. 1) von Hodorff. Conc. B. 287. Stumpf V. 17. 18. Stumpf XIII. 41. Siebm. I. 44. Buceün II. Graffer, Schweiz. Heldenb. 95, 113. 2) von Emers- hoffen (Emmershofen). Wem. C. I. 155b. Wolflfb.C.VI. 175a. Siebm. II. 91. 6) von Stottern- 7) von Hagembach. hain (Stutterheim). Wolffb. C.VI. 142. Siebm. I. 146. Meding III. 831. Wurftifen VI. 4. Siebm. II. 143. Hattftein I. 260. Meding III. 300. Mone III. 185. 3) von Neidek. Wem. C. I. 182b. Wolflfb.C.VI. 123a. Siebm. I. 40. 8) von Vttenriet (Autenried). Wem. C. I. 166. 4) von Hünnwil. Conc. B. 287. Stumpf VI. 2. Buceün II. J.v.Arx, Gesch. v. St. Gallen I. 482, II. '79- 2 57- 9) von Fanow. 5) von Hunger- ftain. Siebm. II. 129. Schoepfün, alsat. illuft. II. 650. Herzog, chron. alsat. VI. 174. Bühler, Wapp. B. Fol. 25a. 10) von Aeben- ftain (Ebenstem). Wern. C. I. 229. Lief. 17. 1) Lechfberger. 6) von Wolfsau. Schmutz IV. 386. 2) Mildenhöbt von Aunemburg. 7) von Fronow vndvonGrivyten. Wigul. Hund III. 3 1 7- Wifsgrill III. 109. 3) Monhoffer. 8)vonRottenburg, erb Hoptmann zu prefla. Wern. C. I. 117. Wolffb. C.VI. 205. Siebm. I. 54. Sinap. I. 772. u. II. 937- 4) vom Stain. Wolffb. C.VI. 174. u. VI. 193a. Fahne I. 409. 9) von Frankenberg (Merode-F.). Wern. C. II. 183b. Siebm. II. 108. CLXXXIIII. 5) von Rutzen- dorff vnd von Nawburen. Wolflfb.C.VI. 131a. u. VI. 127a. 10) Cadower (Kadawer, Cadau). Wern. C. I. 120b. u. II. 159. Wifsgrill V. I. Lief. 17. cxcv. 1) Hochenwerder (Hohenwart). Wern. C. II. 160b. 6) Ruggen von Tannegg. Stumpf V. 26. Herzog, Chron. als. VII. 31. Bucelin, Germ, sacra III. 2) von Balfhoffen. Siebm. II. 92. Remling, Gesch. d. Bisch, v. Speyer I. LS5- Herzog, chron. helv. VI. 160. Mone, Zeitschr. f. Gesch. d. O. Rh.VII. 461; VIII. 72. 7) von Liebfperg. Zedier XVII. 978. 3) von Honfperg. Siebm. I. 152. 8) Herczen von Lincich. 4) von Baerftetten (Berstett) Siebm. I. 192. Meding II. 43. 9) von Pforr. Mone, Bad. Gesch. III. 230. Mone, Zeitschr. IV. 380; V. 246; XII. 47^1 XIII. 49 u. XX. 449. 5) von Maigental. Wern. C. II. 2b. Siebm. II. 78. 10) Wiffer von Sünchingen. Schild wie Juk- hofer—Siebm.II. 55. Barack a. a. O. I. 3 t 6. 24. 1.xxxvii Lief. 18. i) Herczog von der Widen jn vngern Conc. B. 184b. (Herzog Kberhard von der Weiden in Ungarn.) Yirg. Solis, Herzogen No. 12. Lief. 18. 1) Grauff von Böffingen her zuo altemburg jn vnger. Die Mitglieder dieser längst ausgestorbenen Familie führten die Namen: „Comites de Sancto Georgio et de Bazin". 4) Grauff von Regenftain, Her zu blankenbach. (Blankenburg). Conc. B. 190b. Wern. C. I. 68b. Siebm. I. 17; III. 15. Lief. 18. 1) Grauff von Alalter. 4) Grauff von Gotzgnaden. Wolffb. C. VI. 107. Siebm. III. 7. Lief. 18. 1) Fry von Entringen. Siebm. V. 24. Staelin, Württb.Gesch. II. 7. 4) Fry von Vtzeland. Lief. 18. 1) Die Heren von Mumppelier. (Montpellier?) 4) Heren von Sorttingen. 2) DerHerczog von limppach jn vngern. Herrn vom Limbach wurden die „Szechi de Lindva" genannt. Conc. B. 185 b. Herczog Peter von Lindwach. 2) Grauff von Camffe jn vngern Stiffter des Biftums Kamffe. Conc. B. 124a u. 184a. „Graff Johanns des ertzbischoff zu Gran Vetter." Virg. Solis, Erz Bisch. 11. Siebm. III. 8. Canissa, richtiger „lvanisa". Ein Bisthum dieses Namens gab es nicht. 5) Grauff von Krawatten Krawaczen, auch: Graaff von Kranatter, ComesCorbavide, oderKar- lovich. Conc. B. 189a. Siebm. III. 9. 2) Grauff von Starris. 5) Grauff von Margk. 2) Fry von Lumershaim. Conc. B. 210b. Siebm. V. 24. 5) Fry von Grundennach. 2) Heren von Salburg. 5) Her von pembrok (Earl of Pembroke). Boutell Heraldry 43. EVI. 3) Herczog Zangeroi Ob der Surffig Conc. B. 191. EinYenetianisches Adelsgeschlecht Zancariol führt einanderesWappen. LXIII. 3) Grofsgrauff von Vngern. Das Wappen ist das der Familie „Gara". Ein Nicolaus de Gara war „Grofsgraff" d. i. Palatin Ende des XIV. Jh. Conc. B. 186. „Graff nicolaus Grofs-Graf zu vngern." 6) Grauff von Holnftain. Conc. B. 18ia. Siebm. III. 9. LXVII. 3) Grauff von Weidin. Siebm. III. 13. 6) Grauff von Widemund. XCVIII. 3) Fry von Winkenrod rinifch. 6) Fry von Sierhaim (Lierheim). Stumpf IV. 260. CX. 3) Heren von Renierre. Wolffb. C. VI. 114a. 6) Heren von Sürg (Sirk, Zirk, Sirgk). Wern. C. I. 37b. Virg. Solis, Grafen 14. Salver 267. V Lief. 18. CXLIIII. l) von Hürnhaim. Wolflfb. C. VI. 113a. Siebm. II. 91. Salver 219 u. f. 5) von Mittelburg vnd von Trutlingen. Wem. C. I. 168. (Mittelburg) Siebm. II. 80. (Treutlingen) .Siebm. II. 89. T->- J A 2) von Sperwersek vndvonSperwerburg. Wern. C. I. 148. Siebm. I. m. 6) von Sachfenhaim. Rüxner's Turnierb. 24. Siebm. II. 100. Zedier 33, 25S. Meding III. 705. Bucelin III. Mone, Zeit sehr. IV. 456; V. 69.; VIII. 356, 455. 3) von Achtelfingen (Ahlfingen). Wolffb. C. I. 201 a. Siebm. I. 113. 7) von Villenbach. Wern. C. I. 196. Lexikon v. Schwaben II. 889. 4) Spätten vnd Kaiben von Hochenftain vnd mager. (Speth v. Zwiefalten). Conc. B. 205. Siebm. I. 110. Wappenb. der Stadt St. Gallen, Taf. 13. Meding II. 853. 8) von Vrbach. (Auerbach). Wolflfb. C. VI. 200a. Hertzog, Chron. als. VI. 209. Mone, Zeitschr. III. 345; IV. 1195 V. 79,188; IX. 438. Lex. v.Schwab. II.879. Lief. 18. 1) Pflug. Wern. C. I. 78 b. Wolflfb. C. VI. 166 a. Siebm. I. 153. 5) von Preilfingen von Kofberg (Preifing von Kopfsberg). Wern. C. I. 95. Wolflfb. C. VI. 172. Rüxner's Turnierbuch 18, 20. Siebm. I. 77. 2) von Tron (Traun). Siebm. I. 20. Hueber, Austria Tab. X. 6. Meding II. 899. 6) von Benczennaw (Pinzenau). Rüxner's Turnierb. 21. Siebm. I. 77. Meding III. 617. 3) Notthafft zu Werdemberg. (Wernberg). Wern. C. I. 94b. Wolflfb. C. VI. 172. Rüxner's Turnierb. 19. Siebm. I. 78. 7) von Fronhöffen (Frauenhofen). Wolflfb. C. VI. 112a. Hund II. 86. Siebm. I. 25. CLXIII. 4) von Breiffingen von Wolczach (Preifing von Wolnzach). Wolflfb. C. VI. 172. Siebm. II. 37. Hund I. 294 — 300. Bucelin, Stemmat.P. IV. 8) Die Klouffner (Clofen, auch Claufen). Rüxner's Turnierb. 24. Siebm. I. 78. Hund II. 132. Sinap. II. 731. Meding III. 131. Lief, t 8. CLXX. 1) von Truchtlingen zuo Büwgen. Wern. C. I. 99b. Siebm. II. 63. Hund I. 343. 5) Paulftorffer zuo der Kürn. Wern. C. I. 95. Siebm. I. 78. 2) Seffner zum Steig erbmarfchalk jn Bairn. (Steiermark). Weiss, Kärnthen's Adel bis 1300, 245. 6) Hexennacker (Haechsenackher). Wig. Hund 229. 3) Dürrlinger (Türlinger). Wern. C. I. toöb (mit anderem Helm). Wolflfb. C. VI. 174a. Siebm. I. 89. 7) Schenk von Neidek. Wern. C. I. 99b. Wolflfb. C. VI. 123. Hund I. 323. 4) Doekinger von düringen (Thörring). Rüxner's Turnierb. 37. 8) Zennger (Zänger). Wern. C. I. 101b. Wolflfb. C. VI. 173. Rüxner's Turnierbuch 23 u. 32. Siebm. I. 77. Hund II. 380. LXXXIX Lief. 18. CLXXIX. l) von Sengen. Stumpf VII. 36. Siebm. V. 87. 6) von Alm- schoffen (Almshofen und Almenshofen). Siebm. II. 87. Mone VII. 167. 2) Remp von Pfulingen. (Remp von Pfullingen). Wem. C. II. 126b. Siebm. III. 108. v. Hefner, Schwab. Adel p. 14. 7) von Griefhain (Griefsheim). Wolflfb.C.YI. 145a. Siebm. V. 139. Meding II. 304. Mone, Zeitschr. 1IL 355—384- 3) von Nuwen- stain (Xeuenftein). Wurstifen I. 5. Stumpf XII. 412. Siebm. II. 143. Zedier 24, 73. Bucelin 376. 8» von Windeg (Windeck). Wern. C. I. 176. Wolffb. C. VI. 137. Siebm. II. 40. Fahne II. 204. 4)vonKroczingen. Crufius, Schwab. Chronik III. x 12. Zedier XV. 1985. Mone, Zeitschr. XIII. 49. 9) von Nuwenfels (Neuenfels). Wern. C. I. 121b. Mone, Zeitschr. XVI. 456; XXI. 194. 5) von Stainach. Siebm. II. 46; III. 22. Bucelin, Stemmat. T. I. 10) von Plintham (Blindheim). Wern. C. I. 166 b. Lief. 18. CXCYIII. 1) von Küngs- felden (Königsfeld). Wern. C. I. 222. Siebm. I. 107. Wifsgrill V. 257. 6) Herwarth (Hoerwart). Siebm. I. 81, 207. V. 13. Bucelin, Stemmat. P. II. Wifsgrill IV. 313. Seifert's Stammt. II. 4. Ledebur I. 348. 2) von Gransfelde (Gronsfeld). Siebm. II, 115. Fahne II. 50. Schmutz I. 612. 7) Büwfcher von Bairn (Biifchen). Siebm. I. 185. Meding I. 132. 3) von Liechtnek vnd von Liech- tenfels. Wolffb.C.VI.203a. Siebm. II. 88. Salver 638. Meding III. 488. 8) von Eve (Eye). Das jetzt lebende Geschlecht P"ye führt ein von dem obigen abweichendes Wappen. 4) von Brunhufen (Broichusen, Brochausen, Bruchhausen). Fahne II. 19. 9) Mor (von Mohr). Stumpf X. 295. Bucelin, sacra Tom. II. Wappenbuch der Stadt Chur, Taf. 8. 5) von Steltzberg (Steltzer von Steltzenberg). Ledebur II. 481. 10) von Hamer- ftain (Hammerftein). Siebm. II. 129. Schoepflin, Alsat. illustr. II. 646. Hertzog, Chron. als. VI. 178. HeidelofF, Ritter- Cap. zu Hafsfurt,T ab. IX. 145 u. pag. 53. xc Lief. 19. XXVII. Die Haiden vnderm Kung Soldan werden genempt Sarrecenen. Der Name Saracenen stammt aus den Zeiten der Kreuzzüge von „Scharakioun" d. i. Morgenländer. Vergl. auch Iselin IV. 250. Lief. 19. LXIIIIb. 1) Ruggraeffe (Raugrafen). Siebm. II. 13. Zedier 30. 1001. 4) Heppe graeffen (Heppe Grauen). Wem. C. I. 66. 2) Grauff von Weffingburg vIT der Schleffe (Wiesenburg). Schles. Adels-Siegel bis 1327. Breslau 1879. Taf. II. 16. Hier ist auf den mit Pfauenfedern besetzten „Scheiben" des Helmschmuckes das Wappenthier wiederholt. 5) Maigen graeffen (Maien - Grauen). Wern. C. I. 64 b. Whdschft. des Germ. Museums fol. 67 b. 3) Grauff vo Lippenftain Siebm. III. 13. Valvasor, Ehre d. Herzogth. Crain IX. tio. 6) Laczel graeff. Whdschft. des Germ. Mus. pag. 67 b. Steinbock anstatt Einhorn ohne f an der Krone. Lief. 19. LXXI. 1) Grauff von Stark jnn Spanien vn graf vö Sterak jn Frankrich. 4) Grauff von Colalt by Kangslon jm derffisan. (Colalto bei Conegliano in der Mark Treviso.) Wern. C. I. 35 b. Siebm. III. 24. 2) Grauff Leppres von Spanien (Haus Manrique de Lara in Spanien). Piferer, Nobiliario III. 10. Imhof, Granden v. Spanien, 138. 5) Grauff von Belkere jnn arogon. (Conde de Belalcäzar?) 3) Grauff von Montfort jn gelern. Siebm. III. 40. * Rietstap 724. LXXIb. 6) Grauff von Cornis jn prowentze. Lief. 19. 1) Hern von Egittin. 2) Hern von Sengro. CXb. 3) Heren von Mänkel. 4) Die Heren von Fencze. 5) Hern von Schwann (von Schwan). Barack II. 406. 6. III. 578 sq. 6) Her von Weidm. XCl Lief. 1 9. 1) von Annenberg an der Etsch. Siebm. II. 41. Tirol. Adel T. I. Brandis, Tyr. II. 37. Bucelini II. 57. 2) von Gfell an der Etsch (Geföll zu Korb). Wern. C. I. 176 b. Siebm. II. 84. Brandis II. 60. 3) Schnellmann an der Etsch. Wappenbuch der Stadt Rappersweil Taf. 4. CXLIIb. u. CXLIII. 4) von Matey (Montani). Brandis II. 76. 5) Lan vom Hannftain (Lann zum Hanftain). Whdschft. des Germ. Mus. fol. 110a. Schräder, Die älteren Dynastenstämme I. 185. 6) von Griffenftain an der Etsch (Greiffenftein). Zür. W. R. VI. 134.; XIX. 449. Wern. C. I. 195. Siebm. II. 133.; III. 33. 7) von Röttenberg der Hobtmä von Kaltem (von Rottenburg zu Caltern). Brandis, Tyr. II. 85. 8) von Mündelberg by Mimdelheim. Siebm. II. 86. Hefner, Stammb. III. 52. Lex. v. Schwaben II. 184. Lief. 19. 1) von Oberftein. Wern. C. II. 123. Siebm. I. 126.; III. 40. Fahne I. 307. 5) Kranich von Kirchberg. Wolffb. C. VI. 108. Siebm. I. 130, 132. Sinap. I. 547. v. Meding III. 361. 2) Bos von Waldegk Her zu Linberch Erbmarschalk des Stiffts zuo Menz. Siebm. I. 125. Humbracht 222. v. Meding II. 102. Fahne I. 441. 6) Feczer von Odens- hain oder uf dem gön. Siebm. V. 117. Humbracht 188. 3) vom Weingarten. Wern. C. I. 164. Siebm. I. 122. Zedier 33, 746. 7) Brenner (Brendel). Siebm. I. 124. Humbracht 157. Meding III. 106. Weifs, Kärnthen's Adel CXLIXb. 4) von Lebenftain (Lewenftain, Löwenftein). Siebm. II. 103. Fahne I. 247. 5i- 8) von Sawelnheim (Hund v. Saulheim). Wern. C.'II. 125. Siebm. I. 124. Zedier XXXIV. 361. Humbracht 220/1. Meding II. 752. Lief. 19. 1) von Bubemberg (Pübenberg). Wolffb. C. VI. 200. Stumpf VIII. 1. Siebm. II. 23. Zeerleder III. 2) Herter von Herrtneck. Wern. C. I. 127. Siebm. I. 113. Mone III. 208. Griesinger 613. 3) von Pfirt (Pfürt). Zür.W.R. XX. 471. Stumpf XII. 23. 34 Hattftein II. 254. Meding II. 637. 4) von Büttikan (Bütticon). Stumpf VII. 190. Siebm. II. 103. 150. Mone 1.466.; VI. 373. CLXXV. 5) von Waeltfperg (Welsperg). Wern. C. I. 175. Siebm. I. 26.; V. 19. Brandis, Tyr. 66. Meding III. 929. 6) von Schinen. Zür. W. R. IV. 80. Stumpf V. 13. Siebm. I. 120. Whdschft. d.Germ. Mus. fol. 127b. 7) von Sanfen- huTfen (Saffenhufen: Gude- nus Sylloge 651). 8) Schenken von Cafteln. Wern. C. I. 218 b. Wolffb. C. VI. 155 a. Stumpf V. 13. Siebm. I. 202. u. 2. Supplem. 13. Bucelini, Germ. I. 228.; III. 173. 9) von Waichingen (Wehingen). Stumpf VI. 24. Siebm. II. 90. 10) von Ramschwang (Ramfchwaig). Zür.W.R. VIII. 179. Conc. B. 277. .Stumpf V. it. Siebm. II. 139. XCIl r ~\ Lief. 19. CLXXXII. 1) von Hurembach (Hürnpach). Siebm. II. 99. Hefner, Stammb. II. 203. 6) von Waldemburg (Waidenberg). Stumpf IV. 261. Siebm. V. 196. 2) von Graufwolczheim. 3) von Baebenftain. (Gaispolzheim?). Siebm. III. 114. 4) von Selbach. Wolffb. C. VI. 165. Barack I. 120. 18. 7) von Schöwenftain. (Schauenftein). Zür.W.R.XXII.508. Stumpf X. 12. Siebm. I.204.;V. 184. Bucelini, Germ. T.II. Rhaet. Sacra 382 4. 8) von Sünchingen 9) zum Turn (Sinchingen). Siebm. II. 63. Barack I. 316. Crusius, Schwab. Chron. II. 219. (am Turn). Zür. W. R. IV. 92. Stumpf XI. 8. Siebm. II. 27. Bucelini, Germ, sacra II. 5) von Mouttem (Moutani von S.Afra in Tyrol). Brandis. II 76. 10) von Lainberg (Leimberg). Siebm. V. 123. Hefner, Stammb. II. 33 8 - Whdschft. d.Germ. Mus. fol. 127b. Lief. 19. 1) zum Riet. 2) vom Stain Siebm. II. 88, 130. von diemonstein Herzog, Elsasser (Diamantstein, End- Chron. VI. 199. stein). Siebm. I. 118. Meding III. 159. Whdschft. d. Germ. Mus. fol. 78 a. 7) Camppanner (Canpaner). Wem. C. I. 175. Brandis II. 50. Whdschft. d. Germ. Mus. fol. 6ib. 6) von Läwn (Lawer: Wolffb. VI. 169. Hueber, Austria I. 3i) 3) vom Hircz. Siebm. II. 102. Fahne I. 396. 8) von Berchen (Bergen). Wolffb. C. VI. 121. v. Ledebur I. 50. 4) Die Weltzer. Wern. C. II. 49. Siebm. I. 34. Meding I. 946. Whdschft. d.Germ. Mus. fol. 68 a. 9) von Schmalftain (Schmalenftein). Griesinger 1217. Whdschft. d.Germ. Mus. fol. 71a. CXCIb. 5) von Herschfelden. 10) Truchfaes von Aimerberg (Emersberg). Wern. C. I. 50. Wolffb. C.VI. 149a. Siebm. II. 44. Meding I. 883. Whdschft. d. Germ. Mus. fol. 62 a. Lief. 19. 1) von Falken- ftain. Wolffb. C.VI. 205a. Hueber, Austria I. fol. 45. Schmidl's Tirol 156. 6) Webelschaffen, Ertzmarfchalk (Webelhofen). Wern. C. I. 147b. 2) Kungsperger vom SebennTtain (Königsberg zu Sebenftein). Siebm. I. 21. Wifsgrill V. 227. Schmidl'sTirol 178. 7) von Schwon- hufsen. 3) Hüffel. Wern. C. II. 120b. Wolffb. C.VI. 156a. Siebm. I. 194.; III. 150. Herzog, Chron. Als. VI. 249. 8) Biellacher. Wolffb. C.VI. 103. (Bibracher). 4) Schenk von Lochten (Lochten?). Hefner's Stammb. II. 372. 9) Erennfelfer (Ehrenfels). Schmutz I. 298. Weifs, Kärnthen's Adel 56. Wifsgrill II. 362. CXCVII. 5) von Schelen- dorffvfderfchles (Schellendorf) Siebm. I. 166. Sinap. I. 810. Meding III. 571. v. Ledebur I. 109.; II. 357 u. III. 338. 10) Stokhaimer (Stockharner). Bucelin Stemmat. P. III. 226. Zedier 40. 236/7. Brandis, Tyr. 59. XCIIl Lief. 20. XXIlIIb. 1) Der Kung von Dalmatien. 2) Kung von Croaccien. Wem. C. I. 21. Wem. C. I. 21. Virg. Solis, Ausländ. Königr. Virg. Solis, Ausländ. Königr. Den Titel eines Königs von Kroatien nahm Dirzislav, der Sohn des Kroatischen Herzogs Crescimir i. J. 970 an, den Titel eines Königs von Dalmatien des Herzogs Crescimir von Kroatien Neffe, Crescimir Peter i. J. 1052. Die politischen Stürme, welche beide Länder verwüsteten, veränderten ihre Bedeutung wie ihre Titel. Bis 1358 führte der Doge von Venedig den Titel eines Herzogs von Kroatien und Dalmatien, trat denselben aber an den König Ludwig von Ungarn ab. — 1462 nach der Eroberung Serbiens und Bosniens durch die Türken begannen von diesen regclmäfsige Unternehmungen gegen Kroatien und Dalmatien, welche unt. and. auch zur Stiftung der Dalmatischen Grenzmilitz, der Uskoken (Ueberläufer) führte' Lief. 20. LVIII. Herzog von Venede (Doge von Venedig). Virg. Solis, Herzogen, 32. Lief. 20. 1) Grauff von dem Turn jnn Frankrich. (Comte de la Tour d'Auvergne). Imhoff, Gallia I. 99. Kneschke V. 412. Grote, Stammtafeln 328. 4) Grauff von Arttofe (Artois). 1482 durch den Frieden zu Arras wurden die Grafschaften Burgund und Artois dem Dauphin Carl und der Prinzessin Margaretha von Oesterreich zuerkannt. Dunot, hist. du Comte de Bour- gogne. 2) Grauff von Landrico jn Frankrich (Graff haug de landrico, de Arpa- gone vö franckreich). Conc. B. 187 a. 5) Gräff vö Tomense ftoft an Frankrich (Tomafsin?) Louise de Bourbon, ep. Jean Thomafsin, Seig. de Montmartin 30.Aout 1590. vergl. L.Chafot d.N. III. Table LXIV. 23. LXIX. 3) Grauff von Daelffin Littoch jm Daelffinat. L. Chafot de Nantigny III. 534. IV. 453- Imhoff, Gallia I. 27. Grote, Stammtafeln 326. 6) Grauff von Cominsy jnn Brettania. Das Geschlecht der Grafen von Cominges starb 1443 in der Hauptlinie mit Margarethe aus, welche ein Jahr vor ihrem Tode die väterliche Grafschaft an König Carl VII. von Frankreich schenkte. Lief. 20. 1) Grauff von Sunnemberg, Truchsaes zu waltpurg. Zür. W. R. VIII. 177. Wolifb. C. VI. 115a. Virg. Solis, Grafen 11. Siebm. I. 200; II. 19, 37; II. 83. Weifs, Kärnth. Ad. 144. 2) Grauff von Mörs vn Grauff zu Sarwerd (Mörs-Saarwerden). Wem. C. I. 75b. Wolffb. C. VI. 180. Siebm. II. 19. 21. LXXVIII. 3) Grauff von Castel zu Franke. Conc. B. 191a. Zür. W. R. II. 41. Wem. C. I. 73. Wolffb. C. VI. 184. Siebm. I. 14. 4) Von Tengen Grauffe zuo Naellemburg (Nellenburg). Zür. W. R. II. 27. Wem. C. I. 84. Wolffb. C. VI. 198. Virg. Solis, Grafen, 7. Siebm. I. 16. Turniergesellschaften: 1) Visch vn Valck. 2) valck vnd visch. 3) an 5) Grauff von Mansax, Herre zuo Beimund (Musox, Belmont). Zür. W. R. VI. 141. Conc. B. 171. Wolffb. C. VI. 199. Stumpf X. 13. Siebm. I. 202; II. 19. Guler, Rhaet. Chron. V. 66. hürn. 4) Valck un visch. 5) visch vn falk. xciv Lief. 20. 1) Hern von Walcfe vnd Her zuo Thubin (Walssee). Conc. B. 192 a. Wern. C. I. 47. Wolffb. C. VI. 180 a. Siebm. II. 92; V. 14. Meding III. 899. tf 4) die Hern von Losenstain zuo Zelkingen. Wern. C. I. 48. Wolffb. C. VI. 126. Siebm. I. 22. Hueber, Austria, Tab. XVII. 14. Bucelin, Germ. 158. CIII. 2) Hern von Buchem (Rucham, Buchheim). Wolffb. C. VI. 131. Siebm. I. 33. Hattftein II. 55. (CV)- 5) Heren von Schaefftemberg jm land Öfterich (Scherfenberg). Wern. C. I. 51b. Siebm. I. 27. Bucelin, Stemmat. P. 4. 255 HI- 153- Schmutz III. 466. Brandis, Tyr. 50. 3) Hern von Bottendorff (Bodendorff). Wern. C. I. 182. Siebm. I. 179; II. 102. Meding I. 99. 6) Berner von Bernnekg (Perneck). Siebm. II. 88; III, 101. Schmutz III. 109. Brandis II. 46. Weifs, Kärnth. Ad. 234. Lief. 20. 1) Heren von Vunfslingen vs der Schief. Adelsbach, nach dem Rittersitz im Schles. Fürstenth. Schweidnitz. Sinap. I. 234. 4) Hern von Marrot (Marot). Memoires litt. T. I. P. I. 195, 258. Johannes und Nicolaus de Marot waren unter K.Sigmund Bani Machovienses. 2) Heren von Lützelbor jn Bolland (Lützelburg). Siebm. I. 128. R. v. Lang 182. Hattftein II. 207. Gauhe I. 1286. 5) Her von Kembüch uf der Schief (Cromposch oder Kromposch? Sinap. I. 322.) CXIIII. 3) Hern von Schoennberg uff dem land zuo miffen (Schoenberg). Wern. C. I. 197. Wolffb. C. VI. 117. Siebm. I. 152, 164. Sinap. I. 834. Meding I. 764. 6) die Hundyanifch Hern von vngern (Huniady, Hunniades). Rietstap 539. Fugger, Ehrensp. V. 10. Iselin II. 868. Lief. 20. CLXVIb. 1) von Metelfkä vf behem. 6) Hailigberg von glitberg. Virg. Solis, Grafen 8. Siebm. II. 21. Badenia, N. F. I. 13. 2) von Blankenhain am behemerwald. Siebm. 1.53, 60 u. II. 88 Schmutz III. 157. Bucelin II. 14. Sinap. I. 268; II. 529. Meding II. 85. 7) von Nider- huffen (Niederhaufen bei Endingen im Breisgau. Lex. v. Baden II. 327). 3) von Flädnitz zu 4) langenwang vnd gallot. Wern. C. II. 137. Siebm. III. 77. Meding II. 242. 8) Stören. Zur. W. R. XX. 470. Wern. C. II. 89b. Siebm. II. 131. Herzog, Chron. Als. VI. 207. 5) Uvenstainer (Uffenftain, Auffenstein). Zur. W. R. V. 112. Schmutz I. 81; II. 206. 9) v. Hochhuffen. Lex. v. Baden II. 75. Hochhuffen war eine Linie des Dynastengeschlechts Horner v. Hornberg, welche dasselbe Wappen führte. 10) Böcklin (Böcklin von Böcklinsau). Zür. W. R. XVI. 372. Wern. C. I. 231. Siebm. I. 194. Hattftein I. 19. Herzog VI. 231. xcv Lief. 20. CLXXX. 1) von Ofttringen (Ofteringen). Wern. C. II. 174. Siebm. I. 118. Mone, Zeitschr. VI. 367- Badenia, N. F. I. 185. 2) von Balgheim. Mone II. 342; V. 245; VIII. 115. v.B. waren Lehensleute der Grafen v. Hohenberg, vgl. L. Schmid, Gesch. d. Gr. v.Zollern-Hohenberg. 3) von Berstet vnd 4) von ystersteten. Siebm. I. 177. 6) von Rainberg (Reinsperg). Stumpf V. 36. Siebm. II. 148. 7) von Rossen- feld (Rofenfeld). Siebm. II. 98. Lex. v. Schwaben II. 469. 8) von Oläw. Sinap. I. 683. Schild abweichend, Helmschmuck scheint übereinzustimmen. 5) Sebfer von T rüwenftain. Wolfifb. C.V. 178. 9) von Linftetten von Hochmesing. Siebm. II. 99. Hochmöffingen bei Oberndorf, von dem gleichnamigen Geschlechte stammte Ort- win von Homeffingen. Lexic. v.W ürttemberg 120. Oberamt Oberndorf 252. 10) von Brandegg vn von Rüte (Rüti). Zur. W. R.VII. 160. Siebm. II. 139. Wapp. B. d. Stadt Colmar 83 a. Lief. 20. CLXXXVb. 1) von Selbach. Wern. C. I. 233. Siebm. II. 111; III. »3»« Fahne I. 398. 6) von Panwitz. Siebm. I. 55. Sinap. 1.689; II.854. Meding II. 421. Beiträge Still- fried's. pag. 146. 2) von Erkel. 3) vom Rodern- 4) von Achdörff Siebm. II. 35. Fahne II. 38, 217. 7) von Schwins- haim. berg (Spiegel zum Rodenberg). Fahne I. 404. 8) von Lindenfels. Bucel. stemm. II. 132. Nordgauische Alterth. III. 504/5. (Achdorf). Wern. C. I. 101. Siebm. II. 60. Hund I. 155. 9) von Niffen- heim. (Nievenheim). Fahne I. 304. 5) von Witters- huffen (W eitershausen). Siebm. I. 136. 10) von Etzbach. Fahne I. 96. Hefner's Stammb. I. 348. v. Ledebur I. 209. Lief. 20. CXCVIb. 1) Missendorffer. (Miffingdorffer). Wolffb. C. VI. 153. Siebm. V. 54. Hueber, Austria, Tab. XXI. 7. 2) Groppenftainer (Gropenstein). Wern. C. I. 180 b. Meyerh. Manuscr. Joh.Weichard Topogr. Archid. Carinthiae 73. Hefner's Stammb. 11.68. 3) Belhaimer (Pelheim). Siebm. I. 83. 4) von Leowald. 5) von Rümel- schoffen (Rumelsheim). Siebm. II. 133; V. 116. Herzog, Chron. Als. VI. 200. 6) Wild (Wilden- Trautenberg). Siebm. 1. 89. Meding I. 878. 7) Stainruggen vnd Birkner, franken. Siebm. I. 107. Sinap. II. 238. Salver 423. Herzog, Chron. Als.207. Hafsfurt R. C. VII. 83. 8) von der Tann, 9) von Brenn, 10) Kecheller Franken. Wern. C. I. 231 b. Wolfifb. C. VI. 191. Siebm. 1.102; II. 80,105. Hattftein I. 595. Bucelin, Stemm. Hafsfurt R. C. X. 157. Franken (Brende). Siebm. II. 78. Salver 146 u. 316. Meding III. 105. (Kechler von Schwandorfif). Siebm. I. 110. Bucelini P. IV Gauhe I. 733. XCVI Lief. 2i. XXXTIII. Der grosmächtigost Kaiser Kan wird genempt in Perssifcher sprach thublichan, das spricht ain her aller heren. „Des groffen Kaiffers Kan geschrifft vmb sin Maigenstet sigel: Gottes sterky vnd aller menschen Kaiser. All haiden so under Kan sind, haiffend biggany." Der erste Kaiser des Tartarischen Volkes, welcher das Reich errichtet und mit Gesetzen und Gerichten versehen hat, wird Changium Canem genannt. Kr regierte um 1202 und hat in kurzer Zeit das Reich von Sinae (China) und vom Ocean bis an das Caspische Meer ausgebreitet. Chronica carionis (1573) pag. 844. Lief. 21. 1) Herczog von Nymors. (Nemours). L. Chasot de Nantigny II. 105. 2) Herczog von Tureen. (Touraine). La Chenaye-Desbois XIX. 107 bis 108. Henault, Chron. des Grands Fiefs 6 5- 307- lvü. 3) Herczog von Andyo, Herczoug vonVionan vnd die grauffschafft von maine. (Anjou, Vianen, Maine). La Chenaye-Desbois 1.565—566. Henault, Chron. des Grand Fiefs 61. Lief. 21 LXXX. 1) Contte de daube- marle. (Aumale, Albemarle). Boutell, Heraldry 175. g) Contta de Soffons. (Soissons). Voigtei, Geneal. Tab. 245- Zedier 34, 411. 9)ConttedePirregart. (Perigord). La Chenaye - Desbois XV. 641 (de gueules, a 3 lions d'or). Versailles, salle de croisades, Taf. 6. No. 177. 13) Contte de Rossy. (Roucy). La Chenaye - Desbois XVII. 784. Grote, Stammtafeln336. 2) Contta de Jorigi, Contta de monbart. (Monbray?). 6) Contte de Senlis. La Chenaye - Desbois XVIII. 517 und III. 882 (ecartele d'or et de gueules). 10) Contte de Parche. (Perche). La Chenaye - Desbois XV. 633. 3) Conta de Verdatto. (Verdugo ?). 14) Contte de Potten. (Ponthieu? Alliance anno 1340 zwischen Ponthieu und Aumale, daher die Gleichheit der Wappen 1 u. 14.) 7) Contte de Freyel. (Forez?). Versailles, salle de croisades, Taf. 5. No. 158. XVI. 968. 11) Contte de Drüx (Dreux). La Chenaye - Desbois VII. 24. Grote,Stammtafeln30i. Versailles, salle de croisades, Taf. 8. No. 31. 15) Conti de Corbi. (Corbie in der Picardie, oderCorbau portugisisch, oder das englische Geschlecht Corbet mit gleichem Wappen, welches von dem Normannischen Geschlechte Corbeau abstammt. I. Burke p. 174.) 4) Contta de Mellofin, Conta de Pertriak. (Lusignan - Pembroke [? | mit 8 Amseln). 8) Contta de Rettel. (Rethel). La Chenaye - Desbois 12) Contte Dälphin de Davergre. (Dauphin d'Auvergne). La Chenaye - Desbois VI. 765. Grote,Stammtafeln327. 16) Contte de Schartres. (Chartres). La Chenaye - Desbois V. 226. xcvii J ' Lief. 2i. CII. l) Hern von Abn, here zuo clbn. Stumpf VI. 132. 4) Truchfaes von W^ltpurg, des haiigen richs Lantvogt jn ober vn nider-schwaben. Zur. W. R. VIII. 176. Conc. B. 199a. Wem. C. I. 83. Wolffb. C. VI. 115a. Rüxner's Turnierb. 18. Siebm. I. 19.; V. 5. 2) Hern von Wonnenburg. (Winneburg-Beilftein - Metternich). Wern. C. I. 60b. Siebm. I. 25. Meding II. 550. 5) Her von Baerberg. (Bernburg bei Rottweil?) Glatz, Gesch. v. Alpirsbach p.61. 3) Her von Nordsung. (Nortenberg, Nordwiner, der, Mon; Zoll. IV. 200. III. 67 etc.) 6) Hern von Mecz. Wern. C. I. 173 b. Siebm. III. 104. Kreysig, Chr. der Sachs. Lande X. 216. Brandis 76. Lief. 21. 1) Hern von Lantftein. (Landftein). Sinap. I. 573. Palacky a. a. O. II. 2. p. 8. 4) Her von thalye. CXVI. 2) Her von Nüwenhus. (Neuenhaus). Wern. C. I. 187 b. Gauhe I. 1481. Hefner Stammb. III. 93. 5) Hern von der schlöd. (Bömisch: Zleb.) Palacky a. a. O. II. 2. p. 6. 3) Heren vom Punt. (Pont ä Mouffoni). Zür. W. R. XI. 262. 6) Hern von lüchtemburg. (Lichtenberg, Leuchtenberg). Wern. C. I. 162 b. Wolffb. C. VI. 126. Siebm. III. 38. Sinap. II. 305. Palacky a. a. O. II. 2. p. 8. vercrl. a. Berka. Duba. Leina. Palackv a. a. O. II. t i r%o Lief. 21. CLXIIII. i)Vogt zuo Hunczftein. (Vogt v. Hunolstein). Wolffb. C. VI. 164. Humbracht 88. Sinap. II. 478. Hattftein I. 608. Salver 589. Meding I. 908. 5) von Vlheim. (Weilheim? Wappen v. Teck'scher Ministerialen? Sperberseck? Staelin W. Gesch. II. p. 315 ) 2) von Honspach (Hompesch). Siebm. II. 104. Fahne I. 168. Meding III. 363 (Helmschmuck abweichend). Tyroff 124. 6) von Gürtz. Siebm. II. 108. 3) von Birgel, Erbmarschalk zu Gülch. Wern. C. I. 61. Siebm. II. 118. P'ahne I. 35; II. 12. Hefner Stammb. I. 125. 7) von der Ley. (Leyen). Siebm. I. 126. Humbracht 55. Hattftein I. 354. Salver 400. Meding I. 476. Fahne I. 248. Hefner Stammb. II. 351. 4) von Mundria. (Muynriaen). Fahne I. 297. Ledebur II. 134. 8) von Andernach. Siebm. I. 125 (W. sehr abweichend). Gauhe 617. Kneschke A. L. I. 77. Hefner Stammb. I. 28. Iselin I. 171. xcvm Lief. 2i. CLXXIb. l) von Rorryftat. (Rornftadt), Wern. C. I. 105. Wolffb. C. VI. 157a. Hund I. 314 u. 315. Siebm. II. 60. Kneschke VII. 571. Stillfried, Geschichtl. Nachr. d. Geschl. Stillfr., I. Ergänz, p. 536. 2) Hoffer vo lobem- ftain. (Lobenftein.) Conc. B. 151a. Wern. C. I. 103. Hund II. 127. Siebm. I. 78 (nur mit zwei Sparren). Hattftein II. 146. Meding III. 343. 3) von Häfflingen. (Haslang). Wern. C. I. 100 b. Wolffb„C. VI. 178a. Hund II. 121. Siebm. I. 77. Salver 537. Meding II. 339. 4) Wichfer. (Weichs a. d. Glan). Wern. C. I. 96 b. Hund II. 356. Siebm. I. 79. Bucelin, Germ, sacra et prof. II. Meding III. 922. W.-B. f. Bayern III. 39. 5) Pfäffinger. (Mit verschiedenem Beisatz: () Erbmarschall in Nieder-Bayern" oder 1( P. v. Salmannskirchen".) Wern. C. I. 202 b. Wolffb. C. V. 149. Siebm. II. 64. Hefner, Bayer. Adel S. 23, T. 19. Hefner, Stammb.III. 152. 6) Touffkircher zuo guttenburg. (Tauff kirchen). Wern. C. I. 105 b. Hund II. 314. Siebm. I. 78. Bucelin, Stemm. P. IV. 278. 7) Miftelbek. (Miftelbach). Wern. C. I. 133 b. Wolffb. C. VI. 196. Hund I. 274. Siebm. I. 98 u. 160. Salver 279. Meding III. 535. 8) Bagczawer. (Poxauer, Banzgawer). Hund I. 292. Siebm. II. 69. Lief. 21. CLXXIXb. i)von Melchingen vnd von Helftain. Wern. C. I. 163. Griesinger 880. Hefner, Stammb. II. 35- Mon. Zoll. I. 227 etc. 2) Capler. (Kapler). W. B. von Colmar 119. W. B. des Sebolt Büheler 52. Meding II. 419. Mon. Zoll. II. 267 etc. 3) von Aerczingen. Wern. O. I. 174. Siebm. II. 96. 4) von Landem- berg von der veft. Zür. W. R. III. 59. Conc. B. 200. Wern. C. I. 170. Wolffb. C. VI. 119. Stumpf V. 29. Siebm. 1.198 (Ringe im Schilde). Bucelin, St. P. IV. 5) Kung von Tegernow. Stumpf V. Siebm. II. 150 (mit anderem Helmschmuck). 6) Göman von Gailspach. (Geymann von Gailspach). Hund 202. Siebm. I. 36; III. 32. Bucelin P. II. 132. Brandis, Tyr. Wifsgrill III. 304. Meding I. 257. 7) von Rümlang. 8) Kelwersharder 9) Von milditz. Zür.W.R.XXI.502. Stumpf VI. 4. Siebm. II. 146. von grauffen- werd. Wern. C. II. 7b. Hueber, Austria Tab. XXV. 9. Wifsgrill V. 65. Hefner, Stammb. II. 242. W'olffb.C. VI. 153 a. Siebm. I. 155 (Gold anstatt Silber). Sinap. I. 643. Micräl 506. Meding I. 544. Hefner, Stammb. III. 52. 10) von Aich (Eich). Wern. C. I. 193 b. Wolffb. C. VI. 173. Fahne I. 88. Hefner, Stammb. I. 323- XCIX Lief. 2i. CLXXXIII. l) von Trutt- huffen. (Fast wie „Büren", vergl. Siehm. I. 191). 2) von Haellegk 3) von Poschwitz. 4) Rettinger. 5) Helffemberger. vs kernten. (Gall? vergl. Siebm. Siebm. IV. 155. (Halleck, Halleneck zu Ralsperg). Siebm. I. 48. Weifs, Kärn. A. 75. Hefner, Stammb.II. 100. I. 48)- Hefner, Stammb. III. 233. Siebm. III. 79. Schmutz II. 47. Meding III. 321. Hefner, Stammb. II. 133- 6) Gall, vs dem land Kerten. Armorial de la Ge- neralited'Alsacei 17. 7) Vom Stein. (Wanzel? vergl. Siebm. I. 48). 8) Rieh von Hohenrichen. (Reichen). Siebm. II. 88. 9) von Waffembach. Armorial a.a.O.141 (W. abweichend). 10) von Gerstetten. Wern. C. I. 203 b. Lief. 21. CXCb. 1) Sebek. Wern. C. II. 160b. Siebm. V. 116. Hueber, Austria34, 72 u. 98. 6) Tronbek. (Trenbach). Wern. C. I. 108 b. Siebm. I. 83. Bucelin, Stemmat. P. III. Zedier 45, 389. Gauhe II. 1186. Hefner, Stammb. IV. 91. 2) Ebersbek. (Ebersperg). Zür. W. R. VII. 163. Conc. B. 204 a. Wern. C. I. 126b. Hund I. 138. Siebm. II. 87. 7) Michelbek. Wolffb. C. V. 151. Bader, Badenia,N.F\ I. 560. 3) von Siggenhain zum turnftain. Wolffb. C. VI. 155 a. Siebm. I. 79. 4) Meffenbek von Ort. Wern. C. I. 200. Wolffb. C.VI. 190b. Siebm. II. 68. 8) Hafelbek (Haselbach). Wern. C. I. 203. Wolffb. C. VI. 117. Hund III. 360. Hefner, Stammb. II. 114. 9) Praemer. Siebm. II. 43; III. 79. Meding III. 626. Hefner, Stammb. III. 181. 5) Vrffenbek (Urschenbeck). Wern. C. I. 126. Hund I. 346. Siebm. I. 79. IV. 5. Bucelin, Stemmat. P. III. Meding III. 878. Imhoff, 334. 10) Krenkenbek. Lief. 22. XXVI. Der Kaiser von Trappesond ftoft an Kriechen vnd an das Kaisertum von Athen hat yetzn der turgisch Kaiser gewunnen vnd den Kaiser geköpft. (Trapezunt). Kaiser David von Trapezunt wurde 1461 vom Sultan Mohamed gestürzt und getödtet. Zedier 45, S. 302. — Sebast. Münster, p. 1450. Lief. 22. 1) Herczog von Oppolientz (Herzog von Oppeln, vergl. Bl. LIX). Conc. B. 132 u. 175. Yirg. Solis, Herzogen. 2) Herczog von Modunen, Margraf zuo Varraer. (Modena und Ferrara). Wern. C. I. 34 b. Yirg. Solis, Herzogen. Siebm. VI. 28. Souverains du Monde III. 139. LYIIIb. 3) Herzog von Zalttaigen vnd Here zum Griffen. Conc. B. 109. Lief. 22. 1) Grauff von Redbergen (Rietberg). Siebm. II. 18. Imhof, P. I. 5, 8 u. 13. Zedier 31, 1576. Hübner II. 430. Fahne I. 363. 4) Grauff von Vellentz (Veldentz). Conc. B. 187 a. Wern. C. I. 57. Wolfifb. C. YI. 204 a. Siebm. II. 17. Fahne II. 172 (m.and. Helmschmuck). 2) Grauff von Wartftain. Wern. C. I. 216. Siebm. II. 14. Rüxner, Turnierb. 29 a. Griesinger 1510. Hefner Stammb. IV. 160. 5) Grauff von Granszheim. .Siebm. III. 10. LXXIIIb. 3) Grauff von Meffenburg. Siebm. III. 40. 6) Grauff von Saffemberg. Siebm. III. 9. Fahne I. 374 (statt Fisch drei Amseln). Oetter's Wappenbelust. V. 139. Lief. 22. 1) Grauff von Arburg. Das wauppen mit den roffen ist fryhern von Arburg (Arberg, Aremberg). Wern. C. I. 61 b. Wolfifb. C. VI. 127 a. Siebm. II. 29; VI. 6. Fahne I. 8, 9. LXXXIIIIb. 2) Grauf von Eberftain. Conc. B. 189. Wern. C. I. 57. Wolfifb. C. VI. 108. Siebm. I. 14. Micrael 446. Meding II. 203. Mone I. 96. 3) Grauff von LöwenTtain (Calw, Vaihingen). Conc. B. 189. Wolfifb. C. VI. 108. Siebm. I. 16. Durchl. Welt II. 582. Tyrofif I. 105. Staelin, Württ. Gesch. II. 366. Turniergesellschaften: 1) wind 2) lait brak. 4) Grauf von Roffenberg, Herre zuo Berbig (Rosenberg). Zür.W. R. XV. 343 (mit anderem Helmschmuck). Conc. B. 192 a. Wolfifb. C. VI. 146a. 192. Siebm. II. 26; V. 9. Bucelin III. 196. Schmutz III. 391. Sinap. II. 194. Hattftein III. 425. Meding III. 693. LXXXIb. 5) Margrauff von Därfisz h a i n d y e t z u die Y e n e d i g e r (Trevigo, Deutsch = Tarvis). Zedier, Bd. 45, S. 542 fg. CI Lief. 22. CXIII. CXIIIIb. 1) Hern von Colditz (Kolditz). Sinap. I. 524. Meding II. No. 461. Mencken, Script, rer. Germ. III. 1040. Ursinus, Gesch. der Domkirche zu Meifsen, S. 73. Knothe, Oberlausitzer Adel, S. 144. Sommer, Saxonia II. 15. 4) Herren von Anrow (Unruh). Siebm. I. 166. Meding III. 876. Sinap. I. 1010 (vergl. auch Schkopp, ibid. 903). Lucae, Schles. Chron. 1860. Ledebur III. 44 u. 353. Hefner, Stammb. IV. 111. 2) Hern von Dintzgo. (Wenczig von Donen [ Donin | d. i. Dohna, vergl. „Die Donin's" von S. Gr. Dohna, Berlin 1876). Conc. B. 191. Siebm. I. 19. Hafsf. Ritt. Cap. VI. 67. Palacky, Gesch. Böhm. II. 2. p. 20. 3) Die Kappallar Hern. Hueber, Austria, Tab. VI. No. 8. 5) Heren von Rissemburg. (Riesenberg). Palacky a. a. O. II. 2. p. 15, 17, W. aber nicht übereinstimmend). Gauhe 1333. Kneschke, Adels-Lex. VII. 507. 6) Heren von Buryan (Burjan, Burdian). Siebm. I. 106. Biedermann, Cant. Baunach Tab. 212. Hefner Stammb. I. 203. Palacky a. a. O. II. 2. p. 16 (Wrtby- Guttenftein). Lief. 22. 1) von Aichelberg, von Michelberg. (Merkenberg). Conc. B. 202 a. Wem. C. I. 165 b. Wolflfb. C. VI. 181 a. Siebm. V. 186. Staelin, Württ. Gesch. II. 350 u. III. 648. Hohenz. Forschungen 1 38/9. 5) von Asch. Wern. C. I. 87. Stumpf XII. 20. Siebm. I. 8t. Tyroflf 61.' Lang 97. Hefner II. 21. 26. 2) von Wittingen. (Weitingen). Conc. B. 202. Wolflfb. C. VI 200a. Oberamt Horb 268. 6) Schenk von Wintterftetten. Zur. W. R. III. 63. Wern. C. I. 123b. Stumpf V. 6. Siebm. I. 111. Meding I. 744. Staelin a. a. O. II. 2. 629. 3)BacgervomBliberg (Bauer, Bawir). Siebm. II. 113. Herzog, Chron. Alsat. VI. 157. Fahne I. 19. (vergl. Zedlitz, P. A. L. II. 362, Held d'Arle.) 7) Zorn von Bullach. Wern. C. I. 115 b. Siebm. I. 192. Herzog, Chron. Alsat. VI. 295. W. B. des Büheler 1. Hattftein II. 588. Meding II. 997. CXXXVI. CXXXVIb. 4) Rieh von Richen- ftain (Reich v. R.). Conc. B. 213. Stumpf XII. 20. Siebm. I. 128. Bucelin Stemm. P. IV. Sinap. I. 757. Hattftein II. 265. Meding I. 677. 8) Zum Wier (Zum Weiher, eine Linie der Schnewli). Zür. W. R. 101. Conc. B. 213. Mone,Zeitschr.d. Oberrheins V. 373. cu Lief. 22. CLXY. l) Zollner von Birkenfels. Wem. C. I. 136 h. Wolffb. C. VI. 192, 206. Siebm. II. 79. Salver 303. Tyroff 184. Meding II. 993. Hefner, Stammb. IY.260. 2) von Kochhaim. (Kocherftein?). Hefner, Stammb. II. 274. 3) von Baebenberg (Bebenburg). Conc. B. 198. Wern. C. I. 231 b. Wolfif. C. VI. 187. Siebm. II. 74. Biedermann, Rhön u. Werra 439. Hefner, Stammb. I. 83. 4) von Bachenftain (Bachstein). Siebm. II. 89. W. B. des Büheler 181. Sinap. II. 510. Griesinger 70. Hefner I. 56. 5) Truchsaes von Wetzhuffen. Wern. C. I. 132. Wolffb. C. VI. 194 a. Siebm. I. 101. Riixner's Turnierb. 38. Bucelin, Stemmat. I.260. Sinap. II. 265. Meding I. 887. Tyroff II. 134. Hafsf. R. Cap. XIII. 228. 6) Horolt (oder Heroldt?). 7) Adel von Totnhurn fait von Reineg vn von Gmünden (Voit v. Rieneck). Wern. C. I. 132 b. Wolffb. C. VI. 185 a. Siebm. I. 103. Sinap. II. 478. Hattftein II. 503. Salver 258. Meding I. 910, III. 833. 8) von Kennikan (oder Kennikon). Lief 22. CLXXII. 1) Raidennbucher. Wern. C. I. 105. Hund II. 261. Siebm. I. 91. Hefner, Stammb. III.204. 2) Bunntzfinger (Bunzinger). Hund III. 261. Siebm. II. 63. Kneschke A. L. II. 149. Hefner, Stammb. 1.201. 3) von Seibelstorff (Seiboltsdorf). Wern. C. I. 96b. Hund II. 291. Siebm. I. 77. Bucelin, Stemm. P. III. Lang 73. Tyroff I. 73. 4) von Wissentäw (Wiefenthau). Wern. C. I. 140. Wolffb. C. VI. 189. Siebm. I. 103. Riixner's Turnierb.9.30. Biedermann, Geb. 250. Hattftein II. 557. Salver 238. 5) von Tanberg zuo 6) Haibeck von Hai- Atzelmünster (Thanberg). Wolffb. C. VI. 138. Hund II. 309. Siebm. I. 25. bach. Wern. C. I. 222 b. Hund I. 220. Siebm. II. 59. 7) Murer von Gottneg, Erbschenk jn Nid. bair. (Murach). Wolffb. C. VI. 110. Hund II. 174. Siebm. I. 77; II. 10. Lang 190. Bayer. W. B. III. 66. Hefner III. 80. 8) von Aichberg (Eichelberg). Wern. C. I. 101b. Wolffb. C. VI. 181 a. Hund 1. 160. Siebm. II. 131. Herzog, Chron. Alsat. VII. 28. Hefner, Stammb. I. 10. cm Lief. 22. CLXXXIb. l) von derWitten- mul. (Krabicev. Weitmühl auch Weitmole und Weytmille). Wem. C. I. 8ob. vSiebm. III. 42. Sinap. I. 1038. Meding III. 964. Hefner IV. 218. 2) Maroltinger. 3) von Stockaw, 4) von Schiltheim 5) Spennder. (Marolt). Wern. C. I. 211 b. Hefner III. 17. genant Halup. Wolffb. C. VI. 148. Hefner IV. 33. Kneschke, Grafenh. vnd von Schönn- berg. Siebm. II. 104 (nur mit 1 Schilde). Humbracht 212. Meding I. 767. Gauhe I. 2x54. Ledebur II. 395. Hefner III. 341. 5. Zur. W. R. XXIII. 53 1 - Wern. C. II. 120b. Siebm. II. 130. Herzog, Chron. Als. VI. 204. 6) von Arpffen- ftain. 7) von Rottbach. 8) von Gersdorff. 9) von Buftetten. 10) Falkenftain zu Herzog, Chron. Als. VI. 200. Conc. B. 198 a. Wern. C. I. 127. Siebm. I. 162. Sinap. I. 390. Meding I. 178. Tyroff 141. Hefner II. 23. Lucae, Schles. Chr. 1801. (Buchstetten). Siebm. II. 86. Lang 105. Tyroff I. 44. Hefner, Stammb. I. 195- bikenrütty. Zür.W.R.XIX.454. Conc. B. 213. Wern. C. I. 123b. Hund I. 200. Stumpf V. 6. Mone, Zeitschr. 240, 249 squ. Lief. 22. CXCIIII. 1) von Erp (Erpen u.Erpensen). Siebm. II. 121. Meding III. 209. Hefner, Stammb. I. 343- 2) von Stainburg. 3) von Ysingart. 4) von Limppach. 5) von Harw Iselin IV. 492. (Isengarten). Fahne I. 191. Hefner, Stammb. II. 222. (Mant v. Limbach). (Harau, Horw?). Humbracht 240. Gauhe 1.906 u. 1219. Meding I. 508. Hefner, Stammb. II. 359- Lexicon v. Würt- temb. 133. 6) von Kutzhaim (oder Kautzheim?). 7) Wachendunk. (Wachtendonk). Siebm. II. 116. IV. 14. Bucelin,Germ.sacra I. 20. II. 167. Fahne I. 440 (mit and. Helmschmuck). Ledebur III. 676. Hefner, Stammb. IV. 140. 8) von Geippen- koffen. 9) von Frankem- berg. Siebm. II. 108 (mit dem linksstehenden Wappen Geippen- kofen). Ledebur I. 228. W.B. d.Rheinprov. II.57, No. 113, S. 157. Hefner I. 377 4 u.5. 10) vom Bande. Wern. C. I. 176. civ Lief. 23. XXXVIII. Item der grofmächtig Ivaifer von Manchy (Mandschu) lit zwifchen Inndyen vnd Perfya ist für fich felber vnd hat dik grofen Krieg mit dem perfischen Kaifer. Die Hobtftat jm Land manchy haift Lathan (Leatong). Buffingius, Heroldskunst 1713, p. 456. Mandschuren und Tungusen, gemeinschaftlichen Ursprungs, wohnten im östlichen Sibirien und der nördlichen Mongolei. Nach Vertreibung der Kin aus China erschienen sie später erst im 16. Jahrhundert wieder unter dem Namen Mandschu, sie hatten in Leatong,. einem Erblande der Kaiserlichen Familie zwischen der Charra-Mongolei und Korea, Aufnahme gefunden. Seit 1644 s ' n d die Mandschu Regenten von China. Lief. 23. 1) Der Herczog von Bawiera etc. (W. von Lothringen, vergl. Blatt V.) Herzog von Lothringen und Bar (Rene II. Herzog von Lothringen) wurde am 1. Juli 1476 Herzog von Bar. Conc. B. 174a. Wern. C. I. 29. Wolflfb. C. IV. 68 a. Virg. Solis, Herzoge. Henault, Chron. des grands Fiefs 534. Bucelin III. 48. XL VII. 2) Herczog von Dambre. (Dampierre? De la Force I. 254. Anfelme hiftor. geneal. III. 154. Ersch u. Gruber I. 22 p. 215.) Lief. 23. 1) Johanns Bowrumer grauf zuo Arona vnd Angleria. (Grafschaft und Stadt Anghiera in Ober-Italien, Haus der Grafen Boromeo.) L. Chaffot de Nantigny II. 119 u. a. Ifelin I. 179. 4) Grauff von Arrian jn pullen (Bologna, oder Apulia?). (Comtes d'Ariano? L. Chaffot de Nantigny IV. 105.) 2) Grauff von Maletefta jn lampparten. (Malatesta, Her ren von Rimini und Pesario.) Conc. B. 55. 175. Virg. Solis, Erzbisch. L. Chaffot de Nantigny II. 507. Grote, Stammtafeln 364. 5) Grauff von fant Briden jn Bullen. Brito (Brintum) bei Bologna? Zedier 4. 1420. LXVIb. 3) Grauff von deppecuria zuo karwal jn lampart. (Beccaria.) Conc. B. 190a. Leu, Helvet. Lex. III. 4—6. Wagner, Conv.-Lex. III. 449. Bartholdi, Georg v. Frundsberg 250. Guler, Rhaet. 12, 179. 6) Grauff von Sant Sinolit jn pullen. Lief. 23. 1) Heren von Rittemberg. 2) Die Heren von Sardres. CIXb. 3) Heren von Huffeke. 4) Hern von Karnberg. 5) Her von anfin. 6) Heren von Morelle. Lief. 23. 1) Heren von parwis jn brauband. Kneschke, Ad.-Lex. VII. 60. 4) Here von Schoennek jn brauband. Kremer, Gesch. der Grafen von Sponheim, 194, 336. Humbracht, Rh. Ad. 288. Ifelin IV. 308. CXXVI u. CXXVIb. 2) Here von gugius 3) Herren von farnergu von Sawoga (Farnergu? Stumpf VIII. 14. A. de (Seigneurs de Gingins in Savoyen Mandrot, armor. histor. gener. 22.) bei Lausanne.) A. de Mandrot, armor. histor. gener. 2. Crollalanza Encicl. Arald. Cav. 480, 532. 5) von Olmund 6) Von Waldauw uf vtriecht. jn Sachfen. Conc. B. 192 a. Conc. B. 197. Ifelin IV. 816. Lief. 23. CLXVII. 1) Die Waldboden. (Waldpott v. Baffenheim.) Wolffb. C. VI. 131. Fahne II. 189. Versailles, Salle de croisades, Taf. 9. No. 45. Ruinen verfallener Ritterb. I. 37. Winkelmann, Beschr. v. Hessen 580. Ifelin IV. 820. 5) Winter von Rüdirhaim. Wern. C. II. 200. Hellbach II. 757. Winkelmann, Beschr. v. Hessen 579. 2) Von Ziffer. Wern. C. II. 183 (als Zwüfelen). 6) von Lanczburg. (Landsberg.) Siebm. II. too ; III. 178; V. 209. Meding I. 312. Wapp. B. des Kurland. Adels. Fahne I. 238 (mit and. Helmschm.) Ledebur II. 5. Kneschke, Adels-Lex. V. 374- 3) von Liebenftain. Valvafor, Ehre des Herzth. Crain IX. 110. Kneschke, Adels-Lex. V. 521. Griesinger, Württb .354. Lexic. v. Württb. 169. Ifelin III. 164. 4) von Wikenröd. Wern. C. II. 181 b. 7) von Ziffen. Fahne II. 208. 8) von Hememieg. (L. Schräder, die älteren Dyn.-Stämme, 71, Anm.6, erwähnt ein Geschlecht Hemediech.) cvi Lief. 23. 1) Schechs von Pleinfeld. Wern. C. I. 228. Siebm. II. 80. Biedermann, Cant. Altmühl 236. Hellbach, Ad. Lex. II. 383- Kneschke, Ad. L. VIII. 107. 2) von Masmünfter. Conc. B. 212a. Wern. C. II. 133. Siebm. II. 107. Herzog VI. 190. Wurstisen IV. 24. Büheler 37 a. Mone, Zeitschr. VII. 182. 6) ö Haimen- 7) von Schönnow 3) Zum draut. (Trotha.) Wern. C. I. 231. Siebm. V. 137. Pfalzisches Lehnsb. zu Carlsruhe II. 187. Dreyhaupt, Beschr. des Saalkreises II. Tab. XLII. v. Trotha, Vorstud. zur Gesch. d.Geschl. v. Trotha, 21. 8) von 4) von Gundrichingen. (G. zuGundrichingen und Puechlarn.) Wern. C. II. 168. Siebm. II. 89. Wifsgrill III. 453. Hefner, Stammb. II. 81. CLXXVII. 5) von Westernach. Wern. C. I. 230. Wolffb.C. VI. 179a. Siebm. I. 110. Bucelin IV. Sinap. II. 482. Meding I. 963. 9) von Graufneck. 10) von Baden zuo hoffen. Zür. W. R. IX. 205. Conc. B. 184. Wern. C. I. 154 b. Wolffb. C. VI. 136. Siebm. I. 120. Crufius 126. genant Hürüs zuo Haecherriet. Schwertstat. Wern. C. II. 13. Siebm. I. 44. Bucelin, Germ. IV. 244. Büheler 18. Wurstisen V. 43. (Hohenriet.) Conc. B. 212. Wolffb. C. VI. 201. Stumpf IV. 260. Büheler 102. Griesinger 668. Hefner II. 176. (Grafeneck, Gravenegg.) Conc. B. 128. Wern. C. I. 52 b. Wolffb. C. VI. 152. Siebm. I. 25. Bucelin III. 203. Wifsgrill III. 380. Hafsf. R. C. VII. 99. Liel. Siebm. I. 195. Herzog VI. 237. Wurstisen V. 43. Mone V. 369. Meding II. 29. Lief. 23. 1) von Gerspach. CLXXXIIIIb. 2) vom Plön. (Plötz? Kneschke VII. 185 oderPlöne? s. Holsteinsche Chronik von Angeli II. 23.) 3) von Egern. 4) von Höchen- bürg. (Hohenberg.) Wolffb. C. VI. 197. 331. Salver 241, 491. Meding I. 619. Meding III. 345. Ledebur I. 366. 5) von Ples. (Pleffe.) Siebm. III. 195; V. Hefner, Stammb. III. 168. Hefner, Stammb. II. Grote, Hann. Wap- 1 74- penb. C. 24, Hellbach, Ad.-Lex. Ledebur 204. !• 57 1 - 6) von Sachfen- 7) Metdeller von 8) von Walbron. 9) von Farencz- 10) von Boppen- dorff. disslak. (Wallbrunn.) Siebm. I. 129. Bucelin, Stemm. IV. 302. Humbracht 119. Schannat 181. Meding I. 922. berg. (Fahrensbeck, Fahrensbach.) ftain. (Poppenftein.) Falkenftein, Nord- Wapp. B. des Kur- gauische Alterth. III. ländisch. Adels (aber 412. ohne Stern). Iselin II. 263. cvu Lief. 23. CLXXXIXb. 1) von Anglach. (Angeloch.) Wem. C. 1. 88. Siebm. I. 119, 125. Mone I. 240; II. 8; VIII. 391. Hefner, Stammb. I. 30. Ledebur I. 13. 2) Ochffenftainer. Conc. B. 208 a. (W. abw.) Gudenus, Sylloge 652. Europ. Herold 322. 3) von Ringelftain. Ringenberg? Zur. W. R. III. 71. oder Ringelheim? Bucelin,Germ.sacra. Lucae, Grafens. 454. Iselin IV. 84. 4) von Marnholcz. (Marenholz.) Siebm. I. 169. Meding I. 510. Ledebur II. 79. Hefner, Stammb. II. T 5- Hellbach A. L. II. 94. Kneschke VI. 132. 5) Rottaler. (Rothai.) Siebm. I. 38. Schmutz III. 406. Bucelin, Stemmat. III. 194. Meding III. 698. Hefner, Stammb. III. 265. 6) Nuwenhuffer. 7) von Felfsberg (Neuhaufs.) Wolffb. C. VI. 110. Siebm. I. 49. Brandis, Tirol II. 78. Kneschke A. L. VI. 485- zuom tarn. Winkelmann's Beschreib. von Hessen 580. Hellbach, A.L.1.356. Kneschke, Ad. Lex. III. 225. Kremer, Gesch. der Gr. v. Sponheim 54, 232. 8) Zebinger. Siebm. III. 77. Schmutz IV. 420. Bucelin, Germ, stemm. III. 261. Meding III. 985. Hefner, Stammb.I V. 245- 9) [ledig. 10) von Vndberg. Lief. 23. CXCVIIb. 1) von Wildenberg. Conc. B. 147 a. Siebm. II. 56. Fahne II. 203. Winkelmann, Be- schreib.v.Hessen 580. Gudenus, Syll. 122. 2) Viler von Haidung. 3) Von kerffel vnd die kaerglin. Wern. C. I. 106. Siebm. I. 81. Weifs, Kärnthens Ad. 85. 4) von Rorbach. Wern. C. I. 184. Wolffb. C.VI. 178a. Siebm. I. 35. Schmutz III. 387. Hund II. 265. Hefner, Stammb. III. 2 55- 5) Pugelrainer. 6) von Kagnegg. (Kageneck.) Wern. C. II. 120. Siebm. I. 192. Imhof III. 7. Hefner, Stammb. II. 228. Herzog, Chron. Als. VI. 252. 7) von Oldendorff. W inkelmann, Beschreib. von Hessen 334- Hellbach II. 187. Kneschke Ad. Lex. VI. 597- Zedier 25, 1140. 8) Humel von 9) von Waffen- liechtenberg. Wolffb. C. VI. 126. Mone, Zeitsch. XIII. 91. Klunzinger, Gesch. der Abtei Maulbronn 34- Acta acad. palat. VII. 220. Lex. v. Schwaben II. 58. ham. (Waffelnhaim.) Wolffb. C.VI. 110a. Bucelin III. 200. Herzog VI. 212. 10) von Bern- huffen. (Bernhaufen.) Siebm. I. 111. Bucelin, Germ. I. 231. Hattftein III. 37. Meding I. 72. Hefner, Stammb. I. 108. cvm Lief. 24. XLIIIb. Der Erft hertzog JofTuwe zc (Jofua.) „Durch die manigfaltig Sig so er begangen hat, ward er von den Juden geziert mit dem namen des hers og gehaiffen, darnach ander och aso gehaifen, dem nach der name kumbt herzog." (Im Conc. B. 97 a erscheint dasselbe W. als „des Kaifers Julius W."; das des Herzogs Jofua ibid. 98 a ist, sowie das im Wern. C. I. 6 b, ganz anders.) L. Chafsot de Nantigny I. 16. Lief. 24. CXTI1 1) Her von Goer, Her zu Fronenbrok. Bütkens II. 99. Fahne I. 114. Hefner D. A. II. 40. Wapp. B. des Kurland. Adels. 4) Hern von Bleff. Bucelin P. IV. Geneal. 198. Winkelmann's Beschreib, des Hessen-Landes II. 13. Cap. S. 316. W: S. 318. Meier, orig. Plefs. 2) Her von Helffenstain, Her zu Sporgenburg, Krbmarschalk zu Triel (Trier). Wern. C. II. 97 b. Siebm. I. 124. Salver 589. Rüxner, Turnierb. 11. Meding III. 320. Fahne I. 147; II. 58. 5) Her von Gurnaix Her zu Fernie. (Gournay in Lothringen.) La Chenaye - Desbois IX. 551. (de gueules ä 3 tours d'or, ma- t;onnees de sable, mises en bände.) Hefner D. A. II. 51. 3) Her von Vianen. Ifelin IV. 751. 6) [ledig.] Lief. 24. 1) von Waldenfels. (Wallenfels.) Wern. C. I. 133. Wolfifb. C. VI. 190 a. Siebm. I. 104. Hafsf. R. Cap. X. 158. Biedermann 26. Hattftein II. 531. Meding I. 920. Salver 388. 5) Von Leorod. (Leonrod.) Wern. C. I. 137. Wolffb. C. VI. 169 a. Siebm. I. 105. Salver 388. 2) von Roffemberg. (Rosenberg.) Conc. B. 196. Wern. C. I. 131b. Wolfifb. C. VI. 192. Virg. Solis, Freih. Siebm. I. 100. Rüxner, Turnierb. 27. Biedermann 401. 6) Von Ewd . . (W. nicht ausgefüllt.) 3) von Aechenhaim. (Ehenheim.) Wolfifb. C. VI. 185a. Siebm. I. 100. Hafsf. R. Cap. X. 155. Rüxner, Turnierb. 3t. Meding III. 186. Herzog, Chron. Alsat. VII. 29. 7) Von Brandenftain. Wern. C. I. 141b. Wolfifb. C. VI. 105. Siebm. I. 159; V. 138. Biedermann 214. Gauhe I. 171. Meding I. 121. Kneschke A. L. II. 15. CLIb. 4) von Liechtenftain- Wern. C. I. 141b. Siebm. I. 100. Hafsf. R. Cap. IV. 14. XIV. 12. Rüxner, Turnierb. 18. Hattftein III. 297. Meding I. 479. 8) Von Lichaw vn Kübarn. (Lüchau, Lüchow.) Wern. C. I. 132. Siebm. I. 106. Hafsf. R. Cap. IV. 16. Rüxner, Turnierb. 31. Biedermann 167. Hattftein II. 203. Meding II. 515. _ Lief. 24. l) Von Grunbach. (Grumbach.) Wern. C. I. 131. Wolfifb. C. VI. 194 a. Siebm. I. 100. Hafsf. R. Cap. IV. 19. Salver 146. Rüxner, Turnierb. 6,28. 5) Von Gich. (Giech.) Wern. C. I. 136b. Wolffb. C. VI. 191. Siebm. I. 104. Hafsf. R. Cap. XV. 15. Biedermann I. ito. Tyrofif 157. Meding III. 250. Lief. 24. 1) Die Wichfelftainer und die von Blankenfels (Wichfenftein.) Wern. C. I. 141. Wolfifb. C. VI. 132. Siebm. I. 103. Biedermann 377. Meding III. 946. 5) von Raubenftain vn vo Scharffenegg. (v. Geuder, gen. v. Raben- fteiner.) Wolfifb. C. VI. 191 u. 213a. Siebm. I. 109. Biedermann 46. I-ang 350. Meding III. 249. Lief. 24. 1) Mawtner von Katzemberg. (Mautner v. K.) Wern. C. I. 97 b. Wolfifb. C. VI. 149. Hund I. 268. Siebm. II. 58. 5) Weisbek. (Wifbeck.) Wern. C. I. 101. Hund I. 372. Siebm. I. 83. 2) Von Säldneck. (Seideneck.) Wern. C. I. 133b. Wolfifb. C. VI. 133. Siebm. II. 72. Spener 562. Hafsf. R. Cap. IV. ; Meding II. 832. Büheler 30. 6) Von Hensburg. (Nicht ausgefüllt.) 3) von Waldrod. (Wallenrodt, Wallenrod.) Conc. B. 193 a. Wern. C. I. 134 b. Wolfifb. C. VI. 189 a. Siebm. I. 104. Hafsf. R. Cap. XI. 198. Rüxner, Turnierb. 31. Biedermann 246. Meding III. 909. 7) Von Mend. (Ende.) Conc. B. 198a. Wern. C. I. 142 b. Wolfifb. C. VI. 165 a. Siebm. I. 134. Sinap. II. 611. Gauhe I. 373. Meding I. 217. 2) Marfchalk von Lennek, och die fchützen von lenegk. (Leineck.) Siebm I. 108. Biedermann 323. Hattftein III. 289. Salver 444. 6) Von Miltz. (Milz.) Wern. C. II. 176b. Wolfifb. C. VI. 193 a. Siebm. II. 72. Schannat 129. Biedermann 241. Salver 146. Meding II. 561. 3) Grüffink. (Greufink.) Wern. C. I. 223. Siebm. II. 75. Salver 306. Biedermann 393. 7) Schenk von Geiren. (Geyern, Gyrn.) Conc. B. 206. Wern. C. I. 104 b. Wolfifb. C. VI. 192 a. Siebm. I. 101. Hattftein II. 308. Rüxner, Turnierb. 16, 20, 23. Lang 523. Meding I. 737. 2) Trawner von Hochenbuchbach. (Traunen) Wern. C. I. 99. Wolfifb. C. VI. 122 a. Hund II. 338. Siebm. I. 79. 6) Herttemberger. Wern. C. I. 232. Hund 1. 231. Hellbach I. 545. 3) Sattelbouger. (Satelböger.) Wern. C. I. 97 b. Wolffb. C. VI. 138. Hund I. 318. Siebm. I. 91. 7) Frödemberger. (Freudenberg.) Wern. C. I. 104. Wolfifb. C. VI. 172. Hund II. 101. Siebm. I. 77. Hattftein II. 105. Meding III. 232. CLV. 4) Von Kindzberg. (Künfsberg.) Conc. B. 206. Wern. C. I. 140. Siebm. I. 106. Hafsf. R. Cap. IX. 136 u. XV. 13. Rüxner, Turnierb. 4. Biedermann 116. 8) Von Wasbach. (Masbach, Mosbach.) Wern. C. I. 134. Wolfifb. C. VI. 193. Siebm. I. 102. Biedermann 235. Meding III. 517. Hellbach II. 102. CLXVb. 4) Schenk von Roff- berg. Wern. C. II. 152 b. Siebm. II. 40. Salver 226. Hellbach II. 391. 8) von Stättemberg vnd von Riedern vnd Truchsaes v. Kannburg. (Stettenberg.) Wern. C. I. 138 b. Wolfifb. C. VI. 110. Siebm. I. 104; I. 175; III. 40; III. 172. Hafsf. R. Cap. V. 48. Salver 294. Hellbach II. 531. CLXXIIb. 4) Von Offenftetten. Wern. C. I. 98. Hund I. 287. 8) Turn vom Turn zu Nuwenburg, Krbfchenk zu Saltz- burg. Wern. C. I. 101. Hund II. 342. Siebm. I. 26 (abw.). cx _ mm—m Lief. 24. CLXXVb. 1) Truchfaes von 2) von Horneg. 3) Baigrer von 4) von Firmyan. 5) Waldner von Heffingen. (Höfingen). Wern. C. I. 154. Wölfl* b. C. VI. 159 a. Siebm. I. 115. Bucelin, Stemmat. P. IV. Wern. C. 11. 109 b. (Horenegk, mit je 2 Büffelhörnern). Schmutz II. 101. Siebm. I. 113 (v. Gaisberg). do. 1.111 (v. Weiler), do. II. 91 (v. Bach), do. II.85 (v.Czwiter). Rineg. (Peyerer v. Hagen- wylen). Conc. B. 199. Wern. C. II. 171. Stumpf V. 9. Siebm. II. 138. Hellbach II. 306. Wern. C. I. 175 b. Siebm. II. 37. Bucelin, P. II. 117. Brandis, Khrenkr. Sultz. (W. v. Freundftein). Conc. B. 188. Wern. C. I. 118b. Stumpf VI. 18. Siebm. I. 128. Herzog, Chron. Als. VI. 290. \leding I. 92 t. Hellbach II. 674. 6) Burggrauffen. 7) Schenken von (v. Dorlifsheim u. Ofthoffen). Siebm. II. 133 und III. 150 (Ofthofen). Herzog, Chron. Als. VI. ,59. Büheler 24. Kneschke, A. L. II. '59- Hellbach I. 208. Landeg. Wern. C. I. 150 und II. 93 (mit dem \v. B. getheilten Schilde). Wolffb.C.VI. 155 a. Siebm. II. 86. Hellbach II. 391. 8) Von Ow. (Aw, Owe). Siebm. I. 116. Salver 510. Hafsf. R.Cap.VI.56. Hattftein III. 352. Lang 465. Gauhe I. 42. Hellbach II. 197. 9) Von Münchwil. (Münchweil). Conc. B. 161, 203. Wern. C. I. 170. Siebm. 1. 126. Meding III. 352. 10) Gradner. (Jetzt im W. der Windifchgrätz). Wern. C. I. 221 b. Stumpf VI. 5. Schmutz I. 556. Meding II. 664. Hellbach I. 450. Lief. 24. CLXXXI. l) Truchfaes von 2) von Wittenhain 3) von Wachen- 4) von Zaeffingen. 5) von Flachfland. Rinfelden Wern. C. I. 153. Stumpf XII. 11. Siebm. I. 197. Bucelin, Germ. Wurstifen V. 42. Tyroff II. 131. Hefner IV. 96. genant gigen- nagel. Siebm. II. 132. Herzog VI. 215. Büheler 76. Lehnsbuch der Abtei Murbach. haim an der Hart. Humbracht 17t. Iselin IV. 813. Conc. B. 213. Siebm. II. 143. Mone, Zeitschr. V 182. Büheler 223. Wolffb.C. VI. 121 Stumpf XII. 24. Siebm. I. 197. Sinap. II. 624. Wurftifen VI. I. Ledebur I. 222. Hefner I. 368. 6) Waelter von Riffemberg. Stumpf V. 25. Ledebur II. 276. 7) Wefthüfs. (Wefthaufen). Conc. B. 213a. Siebm. I. 195. Herzog VI. 292. Schannat 188. Büheler 33, 34. Ledebur III. 105. 8)vonGauchnang. (Gachnang). Zür.W.R. XX.457. Conc. B. 183. Stumpf V. 28. Siebm. II. 149. 9) Leiffer Wolflfb. C. VI. 121a. 10) von Ruken- dorff. Wolffb.C. VI. 127a. Hueber, Austria 225. Lief. 24. CLXXXVIb. 1) Fulhaber von 2) von Thorgaw. 3) von Wippingen. Wechttersbach. Siebm. II. 81. Biedermann 377. Hellbach 352. 6) von Emingen vnd vonderPalm. (Findingen.) Wern. C. II. 135. Siebm. 1.193; II. 34. Mone VI. 244; VIII. 3<>7- Büheler2i dasselbe W. bei von Epfich. (Torgau.) Schöttgen's Hist. der v. T. in Samml. zur Sachs. Gesch. XII. 176. Schlaegel, Tr. de cella veteri 39. Gauhe II. 1846. Hellbach II. 595. 7) von Wintter- bach. Wern. C. II. 185b. Siebm. II. 104. Armorial de la Gener. d'Als. 244. Württb. O. A. Ravensburg 216. (Yuippens.) Wern. C. I. 164. Siebm. III. 177. A. de Mandrof, Armor. hist. du Can- ton de Vaud 23. 8) von Kürnegg vnd Seffler. Wern. C. II. 88. Wolffb. C. VI. 118. Siebm. I. 44. Mone, Zeitschr. VII. 1 f>3, 170; VIII. 11 7. 4) von Baiswil. (W. genau wieWifen- bach [Siebm. II. 92 |, während Bosweil [Siebm. II. 82] ein ganz anderes W. führt.) 9) vom Lo. (Niedersächs. Adels- Geschlecht.) Wern. C. I. 245. Stumpf VI. 32. v. Hodenberg, Urk. B. des Klosters Wennigsen, p. 25 No. 38 und dessen Urk. B. des Klosters Wunstorf, p. 116 No. 164. 5) von Reinhartz- schwiler vnd von HalTenftain. Siebm. II. 90. Mone II. 155. Griefinger 1044. Büheler 144 a. O. A. Ravensburg 206—211. io)vonWinkental. (Winckenthal.) Wern. C. I. 167. Siebm. II. 93. Herzog, Chron. Als. VI. 214. Lief. 24. CXCIIb. 1) Von Schower- ftat. 6) von Bennem- berg. (Rennenberg.) Fahne I. 357 (W abweichend). Hefner III. 231. 2) Westerholtz. (Wefterholt.) Siebm. I. 189. Fahne I. 452. Lang 92. Gauhe I. 2112. Winkelmann's Oldenb.Chronik 118. Hellbach II. 727. 7) von Rentzbach. Meding III. 667. Fahne I. 357. Hefner III. 231. (bringen dasselbeW. unter dem Namen Rennenberg). 3) von Watten- haim. Wern. C. II. 134b. Meding I. 937. Hellbach II. 690. 8) vonDadenburg. (Die Rollmäner v. Dattenburg, auch Dadenberg.) Siebm. I. 131. Fahne I. 75 u. I. 10 (Arenthal). 4) Leffink by Brunnen. 9) von Fron- huffen. (Fraunhaufen.) Bucelin III. 200. 5) von Norren- berg. 10) Die Frenntz. (Raitz von Frentz.) Siebm. Y. 303. Fahne I. 346. Hellbach I. 380. Ledebur I. 230. Hefner III. 205. CXII Lief. 25. XXIXb. Des Türgifchen Kaifers fünff Hobtschilt So er für all ander fürret. Zu wiffen dz der Turgifch Kaifrer kain ander Stritpaner mit fürt, vn so vil sin Her gröfer ift, fo vil ift der guldin mon och gröffer an ainer hochrotten ftang. Salle des croisades III. 52. Grote, Stammtaf. 457. Ribliotheque d'Arsenal a Paris, No. 6qo. Kaifer von Conftandinopl. Conc. B. 108. Wern. C. I. 19. Virg. Solis, Ausl. Königr. Kaifertu von Kriechen. Kaifertü von Schilttach. (W. des Hauses Palaeologos.) (W. des Byzantinischen Kaiserthums.) Grothe, Stammt. 442. Grothe, Stammt. 442. dz Kaifertu der Sürfie (Serbien). Conc. B. 120. Wern. C. I. 17 und 17 b. Die Hobtftat jn Kriechen haift Andraanapoli hat fünfzig taffend Huffer. (Adrianopel.) Lief. 25. CXIlb. 1) Heren von fant Jörgen. (Die Seigneurs de Saint George, Linie des Hauses Vienne in Frankreich. W. des letzteren: de gueules ä l'aigle d'or armee d'azur.) La Chenaye-Desbois XIX. 7 T 3- L. Chasot de Nantigny IV. Taf. 64 u. 73. 4) Heren von collowbier. (Seigneurs de Colombiere.) M. Jouffroy d'Eschavannes, Armorial universel I. 135. 2) hie der her her Cläde von Wadri der fürnem vnd geftrenge Ritter der fich zu Barif der Küngklichen Krönung ämlif tag nach ainander mit wem des begert zu röf geschlagen hat, vnder den felben er och by achten jre fchwert genume vn ander derglichen getaten vil volbracht darvon wunder ze schri- ben waer, dz hab Ich conrat griem- berg Ritter gesechen zc. (Claude de Vaudrey, Chevalier, Conseiller, Chambellan du Duc Philippe, defendit Auxonne contre l'armee franyaise; lit son teftament en 1515.) W.: de gueules, emanche d'argent de deux pieces. La Chenaye-Desbois XIX. 542. 5) Heren von Gramund. . (Gramont en Branche - Comte. W.: de gueules au sautoir d'or, ecartele, d'azur ä 3 buftes de reine de carnation, 2 et 1, couronnes d'or ä l'antique.) La Chenaye-Desbois IX. 656/9. Crollalanza, Knciclop. Arald. Cavall. 1876—77. p. 130. Iselin II. 554. M. Jouffroy d'Eschavannes, Armorial universel I. 202. 3) Heren von dfchallu. (Chalon.) Conc. B. 183 a. L. Chasot de Nantigny IV. Taf. 64. Salle des croisades I. 25. Iselin I. 870. 6) Heren von clerron. (Cleron en Lorraine. C. d'Haufsonville.) W.: de gueules, ä la croix d'argent cantonnee de 4 croix de meine. La Chenaye-Desbois V. 932. M. Jouffroy d'Eschavannes, Armorial universel I. 132. CX1II Lief. 25. 1) Heren von Herttunnde. 4) Heren von Staffart. Mone, Zeitschr. IX. 120. 2) Heren von Angefur. (Anglure en Champagne.) W.: d'or, seme de grillets ou sonnettes (Schellen) d'argent. La Chenaye-Desbois I. 540. F. Anfelme, Le palais de l'hon- neur, Paris 1668. Crollalanza, Encicl. Arald, Ca- valler. 1876—77 p. 235. 5) Die Herren von der Bruch in Lifflant. (Bruck ?, Kneschke A. Lex. II. 92.) CXXIX. 3) Die Herren von Anndes. 6) Herre von Jardenigen, Stoft an Spanien. Lief. 25. 1) Von Rechemberg. (Im Wapp.-B. des Kurland. Adels ist der Schild quer getheilt im ob. Felde 2 Sterne, im unt. Felde 2 in Kreuz gestellte Rechen.) 5) von Scharemburck. (Ledig.) 2) Notthafft von Remis. (Dasselbe W. Conc. B. 212 Beldegg, Baldegg.) Wem. C. I. 114 b. Wolfifb. C. VI. 172. Siebm. I. 112, II. 82, III. 125. Hafsf. R. Cap. VII. 84. Herriberger 226. 6) Schweicher von Straufber g. Siebm. I. 132 (als Schweichheim). Stillfried, Monum. Zoll. VI. 467. Gudenus Sylloge 322. 3) Von Giltlingen. (Gültlingen.) Conc. B. 212. Wern. C. I. 113. Wolfifb. C. VI. 201 a. Siebm. I. 110. Bucelin III. 267. Griefinger 523. Hefner Stammb. II. 77. 7) Schilling vo Kanftat, erbfchenk des Hertz ogt ums jn fchwa- ben. Conc. B. 216a. Wern. C. I. 183. Wolfifb. C. VI. 138 a. Siebm. I. 112. Gauhe I. 1527. Meding I. 752. Hefner Stammb. III.318. CXLIIIIb. 4) Von Rechemberg von Baldeg. Conc. B. 208 a. Wern. C. I. 184. Wolfifb. C.VI. 114. 194. Siebm. II. 70, V. 88. Biedermann 233. Sinap. I. in. Hafsf. R. Cap. V. 28. Rüxner, Turnierb. 22. Meding III. 654. 8) von Lando. (Landau.) Conc. B. 199. Wern. C. I. 113. Siebm. I. 20. Bucelin II. Wifsgrill V. 419. Griefinger 517. Hueber, Austria Tab. XXXVI. 19. Hafsf. R. Cap. IX. 24. Rüxner, Turnierb. 11. Lief. 25. 1) Von Nippemborg. Wern. C. I. 112b. Siebm. I. 111. Bucelin, Stemmat. I. Rüxner, Turnierb. 11. Meding III. 568. Grifinger 971. Hefner Stammb. III. 100. 5) Von Simattingen. Wern. C. I. 155. Siebm. III. 181. 2) Von Kaltental. Wern. C. I. 115b. Wolfifb. C. VI. 171a. Siebm. I. 111. Salver 484. Meding I. 395. Hefner Stammb. II. 232. 6) Von Baldeg. (Baldeck.) Siebm. II. 100. Hefner, Schwab. Ad. I. Württb.O. A.Urach218. Lex. v. Württemb. 14. Stillfried, Monum. Zoll. II. 287. 3) ledig. 7) von Erhingen. (Ehingen.) Wern. C. I. 112b. Siebm. I. 113. Bucelin II. 72. Salver 530. Meding III. 187. Lex. v. Württemb. 216. CXLVIb. 4) Von Bübenhöffen. Conc. B. 212. Wern. C. I. 170. Siebm. I. 113. Bucelin, stemm. P. III. Gauhe I. 199. Salver 520. Tyroff,Bay. W.B. I. 74. 8) von Nuwnegg. (Neuneck.) Siebm. I. 112. Bucelin Stemm. P. I. Meding II. 599. Württemb. O. A. Freudenstadt 271. cxiv Lief. 25. CLXXXb. 1) Von Bübenhain. Wern. C. I. 70. Mone VIII. 402. Hefner Stammb. I. 192. 2) Vom Sattel. (v. Sattler?) Württemb. O. A. Waiblingen 108. Griefinger, Württemb. 262. Ifelin IV. 256. Crufius III. 433. 3) Von Emer- chingen. (Aemarkingen, Emarkingen.) Zür.W.R. XIII. 301. Wern. C. II. 172. Siebm. II. 85. Mone III. 90. Griefinger 319. Hefner Schwab. A. 11. Kneschke A. L. III. 104. 4) Schenken von Schenkemberg. Wolflfb. C. VI. 129 u. 173 a. Siebm. II. 34. Wurftifen. Brandis, Tiroler Ehrenkr. II. 89. Hefner Stammb. III. 3 IO - Knesch ke A.L.VIII. I 35- 5) Von Rietberg. (Rotberg, Rodenberg, Rothberg.) Conc. B. 213 (als Rättberg). Wern. C. I. 118b. Stumpf II. 411. Siebm. 1.197; III. 38. Dorst W. B. 19. 6) Von Hochen- firTt. Bader, Badenia N.E. II. 279. 7) Vom Stein. Zür.W.R. XX.465. 8) Die grillen. (Wie Bopfingen Siebm. II. 89.) 9) Von Mittel- huffen. Wern. C. I. 115. Herzog, Chron.Als. VI. 264. 10) von Türkheim. (Dürkheim.) Wern. C. II. 14. Siebm. I. 123. Humbracht 136. Herzog, Chron.Als. VI. 239. Meding II. 200. Kneschke A. L. II. 599- Lief. 25. CLXXXIIb. 1) Von Jörgeren zu gerrut. (v. Thum und Jo- rores) Bucelin III. 174. 2) Kling vom 3) Von Rainftein. 6) Von Endingen. Wern. C. II. 121. Siebm. I. 193. Herzog, Chron.Als. VI. 241. Meding III. 198. Mone IV. 370, 379. Schüchenftain zu Vrffendorff. (Kling v. Stüchfen- stein u.Urschendorf.) Darstell, des Erz- herzogth. Oesterr. u. d. Ens VI. 288. 7) von Had- manftorff. (Hadmarsdorf.) Hefner D. A. II. 90. Ludwig, relict. difsert. IV. 104. Zedier XII. 105. Kirchl. Topogr. v. Oesterr. IX. 95, 102. Darstell, des Erzh. Oesterreich u.d.Ens II. 130. Conc. B. 190 a. Wern. C. II. 175 b. Wolffb.C. VI. 133a. Siebm. I. 107. Salver 23t. Meding III. 663. 8) Marx. (Etzel-Marchs.) Zür.W.R. XVII.388. Conc. B. 212 a. Siebm. I. 196. Herzog, Chron.Als. VI. 265. (Marx v. Eckwerfs- heim.) 4) Kofboden jn franken. (Kospot.) Wern. C. II. 137b. Wolflfb. C. VI. 135a. Siebm. 1.165; II. 76. Sinap. I. 55; II. 130. Salver 146, No. 22. Meding II. 469; III. 840. 9) Schaeffter- haimer. (Schaefftersheim.) Armorial de la Gener. d'Alsace 186. 5) Von Dorgau, Erbburgmaifter zuo Heffen. (Dörnberg.) Wern. C. I. 85 b. Siebm. I. 139. Humbracht 262. Winkelmann, Beschreib. v.Hessen 248 (als v. Dorinberg). Spener I. 90. 10) Von Kellembach. (Braun v. Kellenbach.) Gauhe I. 733. Hattftein III. 87. Meding III. 427. Humbracht 166. Kneschke A. L. V. 54- cxv Lief. 2 5- CLXXXV. l) Von Hoeg. Gauhe II. 433. Angeli, hist. Ad. Chron. 59. Hefner Stammb. II. 165. 2) von Waltheim (nicht Waltenheim Herzog, Chron. Als. VI. 146.) 6) von Vtten- h offen vs Kernten. (Uttenhofen.) Siebm. II.77, III. 129. Gauhe I. 2005. Meding I. 897. Stillfried, Mon.Zoll. IV. 54, 322; V. 231, 232; VII. 374. 7) von dittiffow jm niderland. 3) von Halberftat. Siebm. V. 20. Gauhe I. 570. Meding I. 323. Hefner Stammb. II. 99. Angeli, Mark. Chr. 8) von Beigan jm niderland. 4) von Helberg. Wolffb. C.VI. 169a. (Heiburg.) 9) Kneegt von Runflingen. 5) von H. . . , (Hörde.) Fahne W. G. 220. Bocholtz I. 2, 79. Meding I. 376. Herrmann, Wappen u. Siegel der Stadt Erfurt p. 79. 10) vonBachheim. Lief. 25. CLXXXIX. 1) von der Cappel 1. Siebm. I. 108. Wifsgrill II. 2. Rüxner, Turnierb. 29. Hefner Stammb. I. 217. 6) Sörrer. (Soren ?, Kremer, Gesch. der Gr. v. Sponheim p. 246.) 2) Vngerfpacher. 3) Halczhaimer. (Hungersbach jetzt (Halsheim ist ein im W. derFreiherrcn Würzburgisches Fi- Eck von H.) lialdorf, s. Frank. Siebm. I. 23. Lex. II. 483.) Bucelin P. II. 109. 4) ledij: 7) Donwitzer. 8) ledig. 9) von dornstain vnd coczower. Wolffb. C. VI. 178 a. 5) Ramfider. Wern. C. I. 99 b. Wolffb. C.VI. 173. Hefner Stammb. III. 207. 10) Scheller. Wern. C. I. 181 b. Hefner Stammb. III. 3°7- Lief. 25. CXCVIIIb. 1) von Oberftain. Herzog, Chron. Als. IV. 121, V. 105. Kremer, Gesch. der Grafen v. Sponheim 254- 2)vonKüngspach. (Königspach gen. Nagel.) Wern. C. II. 191b. Siebm. I. 196. Herzog, Chron. Als. IV. 65; VI. 254. 6) von Kolbfen. Siebm. II. 132 (als v. Kolbsheim.) Herzog, Chron. Als. III. 28; VI. 145. 7) Froefchly vom daurftain. (Fröschl zum Traun- ftein auch zuMarzoll.) Hund III. 318. Hefner Stammb. I. 388. Kneschke A. L. III. 375- 3) Fefler von Elfaeszabern. Siebm. II. 127. 8) ledig. 4) von diema- ringen. (Diemeringen.) Siebm. II. 131. Herzog, Chron. Als. VI. 161. Hefner Stammb. I. 283. Bader, Badenia N. F- F 373- 9) Von Pak. (Poigk, Bock, Pack.) Siebm. I. 155. Sinap. I. 686. Gauhe I. 1151. Meding I. 627. Hefner Stammb. IB. 5) Wirch. 10) von Sinczen- dorff. Wern. C. II. 168. Schmutz IV. 9. Siebm. I. 38. Sinap. II. 223. Meding II. 840 cxvi Lief. 26. XX VII1). 1) Der Kaifer von Bulgaryen. Nach Gelre, Herauf darmes, ein von Sill>er und Schwarz balkenweise getheilter Schild, in dessen rechtem Ohereck d. Kreuz v. Con- stantinopel, vergl. Taf. XXIX b. Wern. C. I. 17 (anders, mit Stierkopf). 4) Kung von Hallabedenach vnderm Soldan. (Haleb „Kdena", Adana?) Der Pafchalik v. Haleb. Fundgruben d. Orients von Rouflfeau IV. 7) Kung von jeruffallem das Kunk david befaf. Conc. B. 98 a. Wem. C. I. 21. Virg. Solis, Ausl. Königr. 10) Kung von welmaryen. Conc. B. 119a als „Wolmarien 1 2) Kung von Kanoppat oder von Merfin (Merfifnu?) vnder Sold an. (Kanopus, eine Küstenstadt des alten Aegypten, Fundort der 4köpfigen Vasen.) 5) Das grochmächtig Kunk- rich von Arabyen vnder Soldä. Die Hobtftat jn arabye hailt Miffir (Misr). Conc. B. 104a. Wern. C. I. 11. Wolflfb. C. I. 59a. Virg. .Solis, Ausl. Königr. 8) Kung von Egipten. Conc. B. 98 a. 11) Kung von Scherffemberg. Conc. B. 121. Siebm. I. 27. Bucelin, Stemmat. III. 4. Valvafor, Ehre d. Herz.Crain I. 2. Ifelin IV. 282. 3) Kung von Hallap vnderm Soldan. (Aleppo oder Ilaleb, Hauptstadt des gleichnamigen Ejalets im nördlichen Syrien.) Conc. B. 120 (ganz abw.). 6) Der Kung von HiTpye gehört vnder arabye vndn Soldä. Conc. B. 104a. Wern. C. I. 21. Wolflfb. C. I. 59. 9) Kung von Sirrya. (Syrien.) Conc. B. 112. Wolflfb. C. I. 40. Virg. Solis, Ausl. Königr. 12) Küng von Pätlahem. (Peit-el-lahm, Bethlehem.) Conc. B. 104. Wern. C. I. 21. Wolflfb. C. I. 47a. Virg. Solis, Ausl. Königr. Lief. 26. 1) Grauff von Treffet jn pullen, (puglia, Apulien.) 4) Grauff von Albon Erbhobtman des Kungkrichs zu dalmatie. Conc. B. 184 a. Crollalanza, Encicl. Arald. 238. 2) Grauff von Altes jn pullen. (Altino?) 5) Grauff von deststotis Her jn plattentzia. Conc. B. 189 a als Graf de Stotis. — Ein Herr in piacenza (Ducatus Placentia). LXVIII. 3) Grauff von Parthilom vnd genempt von Rod. (Peruzzi in Florenz.) Conc. B. 185 (als Gr. v. Parihi- lonibus vice comitis Rodi de cha- cholonia). Crollalanza Encicl. Arald. Cavall. 473- 6) Grauff von Donaff. (Donadi in Venedig, Donati in Mantua?) cxvn Lief. 26. 1) Grauff von Alttorff sant conrat was ain grauff von Alttorff stifftcr zuo win- garten vri zu cruczlingen. Conc. B. 156a. Stumpf II. 60. Siebm. II. 22. Bucelin III. 73. Württemb. O.A. Bavensburg 147. Stalin, Württ. Gesch. II. 250. 2) Die Graufffchafft Feldkirch, find och grauffen von Mont- fort geweffen Stiffer desSant Johanfer Hufes zuo Feldkirch Hett vor gehaifen döwfeld. Zur. W. R. VI. I2Q. Conc. B. 189. Wern. C. I. 44, 72. Virg. Solis, Grafen. Stumpf X. Einleit. u. Cap. 32. Siebm. II. 12. Yanotti, Gesch. d. Gr. v.Montfort u. v. Werdenberg. LXXIIII. 3) Grauff von Heremberg. Het och vor gehaifen Haremberg. Conc. B. 206 a. Wern. C. I. 215. Virg. Solis, Grafen. Siebm. II. 12. Württemb. Jahrbücher de 1854 II. 146. Württemb. O. A. Herrenberg 130. Stalin, Württ. Gesch. II. 428. L. Schmid, Pfalzgr. v. Tübingen. 4) Grauff von Zigemberg. (Schlofs Ziegenberg zw. Witzenhaufen u. Hedemünden.) Siebm. V. 12. L. Schräder, Die älteren Dynastenstämme, 238. Gudenus, Sy 11. 591, 603. 5) Grauff von Schwabek, gebuwen den berlachtur zu ägfpug. Zür. W. R. X. 237. Siebm. II. 88. Lucae, Grafensaal 1095. Merian, topogr. Suev. Weifs, Kärnthen's Ad. 133. Turniergesellschaften: 1) vifch, 2) vifch, 3) lait brack. 6) Grauff von Baden jm aergö. Conc. B. 182 a u. 239. Stumpf VI. 24 u. VII. 37. Siebm. II. 22. Mone II. 216; V. 433 u. f. Leu, Helvet. Lex. II. 10—31. Kgli, der ausgestorb. Ad. in Stadt u. Landschaft Zürich, p. 5 u. Taf. 2. Herrliberger, Topogr. <1. Kidgen. II. 278. Lief. 26. 1) Wolffrüm fryher von Efchenbach, Layenmund nie baf gefprach ain frank. Dr. Schmeller über Grab u. Wappen W. v. E. München 1837. Mone, Zeitschr. f. d. Gesch. d. Oberrheins I. 79. Kneschke, Ad. Lex. III. 155. Hefner, Stammb. I. 344. 4) Die Herren von Kennftein. (Khunstein.) Conc. R. 201 a (aber als Hohenfels). Siebm. II. 81. 2) Hern von Wunschneburg. (Welsch - Neuburg). Conc. B. 129a. Wern. C. I. 59b. Wolffb. C. VI. 198. Stumpf VIII. 15. Wurstifen I. 17. Ifelin III. 638. 5) Heren von Hochenfels. Wern. C. II. 133 b. Hund 231. Siebm. I. 30. Strange, Beitr. zur Gesch. adl. Geschl. XI. 1. Herzog, Chron. Als. III. 52. XCIXb., Clb., CHIIb. 3) Schenk Her zum Tutten- berg. (Tautenburg und Vargula.) Wern. C. I. 78. Wolfifb. C. VI. 146 a. Siebm. I. 28, 161; III. 44. Meding I. 743. Herrmann, Wappen 11. Siegel der Stadt Erfurt, p. 11 7. Gudenus, Syll. 321. 6) Heren von Finftingen, erbmarfchalk zu Luttringen v n j n der b a u r. Wern. C. I. 68 b. Wolffb. C. VI. 197a. Virg. Solis, Freiherren. Stumpf V. 27. Siebm. II. 29. Schoepflin, Alsatia illustr. II. 138, 199, 210, 249. Mone VI. 435. cxvrn Lief. 26. 1) Heren von Hanggenberg. (Hackenberg, Haggenberg.) Prevenhuber Mscr. Niederösterr. Herrenstands-Geschl. 43. Wifsgrill IV. 16. Hartmann v. Franzenshuld, Wiener Minoriten-Necrologium, 14. 4) Hern von Kofyack. Wern. C. II. 2 (Kosvack). Schmutz III. 450. Siebm. III. 89,43; IV. ib. Bucelin stemm. III. 201. Weifs, Kärnthen's Adel 3 1 7. Lief. 26. 1) Der Lappdal von bucz ain Here. (Labecall?) 4) Heren von fuppe. 2) Heren von Sunnenberg. Wern. C. I. 74 b u. 86b. Siebm. I. 200. Hueber, Austria XVII. 8. Link, Annales Monasterii Zwetl. I. Zedier 41, 287. Herrliberger, Topogr.d. Eidg.85. Weifs, Kärnthen's Adel 144. 5) Heren von Thollattin jn Lamppartten. (Tolentino in der Lombardei.) 2) Die Heren von Tifft jn Schotten. 5) Heren von Strak von gelburg. CXVII. CXVIIb. 3) Here von Rachenftain. (Rauchftein.) Stumpf IV. 3. 6) Herren von Rifemburg. Conc. B. 197a als „Reiflenburg". Siebm. II. 92. CXX. 3) Vögt von Luftberg. (Aehnliche W. in der Ziir. W. R. VI. 126 u. XI. 260, ohne Namen.) 6) Heren von Küffin. Lief. 26. 1) von Lentterfhaim. Wern. C. II. 137. Siebm. I. 102. Biedermann Ahm. Tab. 26. Meding II. 490. Hafsf. R. Cap. VII. 93. 5) von waldorff. (Ledig.) 2) GroT von trukenow. (Grofs von Trockau.) Wern. C. I. 135. Siebm. I. 104. Falckenftain, Nordg. Alterth. III. 436. 6) Truchfaef von Bälderfhaim zu Wald man nfhoffen. Wern. C. I. 142. Siebm. I. 102. Salver 433. Biedermann 420. Fahne I. 431. 3) von Sunnberg. (Sonnenberg zu Seeburg bei Luzern.) Wern. C. II. 90b. Stumpf IV. 5. Herrliberger, Topogr. Fädgen. I. 213; II. 459. 7) Die Röder jm foitland (Voigtland). Wern. I. 140. Siebm. I. 165. Meding I. 697. Tromler, Samml. der Hist. v. Voigtlande 184. CL1II. 4) von Koczow. (Kotzau.) Wern. C. I. 142. Siebm. I. 101. Biedermann, Voigtland Tab. 51. Meding I. 440. 8) von Blankenberg jm foitland. Siebm. I. 107. Lief. 26. 1) von Schonftetten. (Schoenftet.) Wern. C. I. 112. WolfTb. C. VI. 125 a. Hund I. 329. Siebm. I. 79. Hefner,Stammb. II I.344. 2) von Appfental. (Apfenthal.) Wern. C. I. 107b. Hund I. 167. Siebm. II. 59. Salver 269. Meding III. 8. 3) von Löbelfingen. (Leubeifingen u. Leibelfingen.) Wern. C. I. 98 b. WolfTb. C. VI. 202. Hund II. 149. Siebm. I. 78. Rüxner's Turnb. 11, 13. Biedermann 61 68. 7) Eger von Kepfing. (Fckher v. Käpfing.) Wern. I. 98 b. Hund II. 69. Gauhe I. 468. Tyrofif W. B. f. Bayern II. 90. CLXXIII. 4) LeberTkircher. Wern. C. I. 107. Hund I. 262. Siebm. II. 63. Hefner, Stammb. II.334. 8) Peffenhaurfer. Wern. C. I. 103 b. Hund II. 217. Gauhe I. 1166. 5) (ledig.] 6) Ramelftainer von Loch. Wern. C. I. 105. Hund I. 310. Siebm. II. 58. Hefner, Bayr. Ad. 6. cxix Lief. 26. CLXXYIII. 1) von Nidertor. Zur. W. R. XVI. 380 (als Tor). Wem. C. I. 173 b. 2) von Hegy. Zür.W.R.XIX.434. Stumpf V. 31. Siebin. II. 149. Herrliberger, Eidgenossensch. 186. 6) Berner. (von Bern.) Siebm. I. 131. 1 lerzog, Chron.Als. VI. 239; \ r II. 36. Mone, Zeitschr. II. 33°- 7) Völtfch. (\'ölsch von .Stützheim.) Wern. C. II. 134b. Siebm. I. 194. Herzog, Chron.Als. VI. 283. Schoepflin , Als. illustr. II. 674. 3) von Werden- ftain. Zür.W.R.XIV.329. Wern. C. I. 148. Stumpf Y. 6. Siebm. I. 111. Bucelin, Germ. Meding II. 962. 8) Fogt von Sumerow zuo Braftberg. (Summerau, Pras- berg.) Wern. C. I. 154b. Siebm. I. 116. Bucelin III. 214. Hefner, Krainer Adel 19. 4) Münch von Erlach. Siebm. II. 68. Bucelin III. 234. Hellbach II. 150. 9) TruchTael von Lentzburg. Stumpf VII. 243. Siebm. II. 140 als „Truchs. von Wol- hausen". Crufius I. 147. Zedier 45, 1251. 5) Giel von Glat- burg. Zur. W. R. XI. 263. Stumpf V. 22. Siebm. I. 202; III. 108 (als Giel v.Giels- P er g)- Bucelin P. III. 230. Hattftein III. 36. Meding II. 276. 10) von Schonbach. (Galen -Schonbeck?) Siebm. I. 126. Ledebur Ad. Lex. I. 243. Lief. 26. CLXXXYIIb. 1) von Tfchifron. 2) von Somfperg. 6) Von Pila. (Bila, Biela, nicht das Thüringsche Geschlecht, Siebm. I. 147). Das W. erinnert an die böhm. „Wartenberg", s. Siebm. 1.32. 7) von Norendorf. (Erringer v. Norendorf in Schwaben.) Siebm. II. 92. 3) Süffenhaimer. Schmutz IV. 154. Hefner, Stammb. IV. 5.. Hellbach A. L. II. 558. 4) | ledi 81 Mordaxen von Kernte. Wern. C. I. 180 b. Wolffb.C. VI.i2ia. Schmutz II. 569. Siebm. I. 46. Bucelin stemm. III. Valvafor, Ehre des Herzgth. Krain XV. 375- Weifs, Kärnthen's Adel 103. 9) Tachfrer. (Dachser, Daechfer, Täxer.) Monum. boica III. 317; IV. 192. Hefner, Stammb. I. 262. Kneschke, Ad. L. II. 398. 5) Kerfberger. (Kersch berger.) Siebm. VII. 20 (Suppk). Hueber, Austria, Tab. XXV. 10. Prevenhueber Ann. Styrens. 51. Wifgrill V. 71. 10) Buchwalder. (Bohuchwalia de Hradek.) Lief. 27. LXXXT. LXXXVIII. 1) Grauffen von Archen. (Arch — Arco.) Zur. W. R. XII. 277. Hund I. T2i, 488. Siebm. IV. 22. Lucae, Grafensaal 588. W. B. d. Kgr. Bayern I. 14, 15; XII. 5, 6. 4) Boppo grauffe zuo berg, Grauffe vo Echingen. Württb. O. A. Ehingen 89. Stalin, Württemb. Gesch. II. 358 f. Barack, Zimmern'sehe Chronik I. 210. Lief. 27. 1) Fry von Marchdorff. Zur. W. R. VIII. 186 (als Martdorf). Siebm. III. 34. Meding III. 515. 4) Fry von legen. 2) Grauff von Sane cafa, dz spricht jn tutfeh von gsunden hufs. (Sana cafa.) Conc. B. 187, 191. Virg. Solis, Grafen. Siebm. I. 14. Barack, Zimmern'sche Chronik I. 60, 30. Stalin II. 425. L. Schmid, Pfalzgr. v. Tüb. 5) Grauff von Mittelbrug. (Mitterburg? Grafschaft in Istrien an der Grenze des Herzogth. Crain, vergl. Valvafor, Ehre des Herzogth. Crain I. 11; Ifelin III. 520.) 2) Fry von Muntnach. Stumpf VIII. 16. Siebm. III. 34; V. 196 u. 209. 5) Fry von FalkenTtain. Siebm. II. 26. Salver 571 u. f. Hattftein II. 99. Kneschke, Ad. Lex. III. 204. 3) Der Margrauff von Kanuljak jnn Burbunnes. (Canillac.) Armorial universel, M. Jouffroy d'Echavannes II. 71. 6) Grauff von Schälklingen. Zür. W. R. II. 38. Wern. C. I. 214b. Siebm. II. 20. Stalin, Württemb. Gesch. II. 359. Barack, Zimmern'sche Chronik I. 210. Württb. O. A. Ehingen 89. XCVIb. 3) Fry von Löwemberg. Stumpf X. 13. Siebm. III. 104. 6) Fry von Horburg. Siebm. II. 35. Schoepflin, Alsat. illuftr. II. 611. Mone, Zeitsch. IV. 360; X. 317. Lief. 27. 1) Heren von Girminee. (Cheminee en Bretagne?) Armorial universel, M. jouffroy d'Echavannes II. 89. 4) Her de pille jn Sawog. 2) Her von Schettiner jn Normandy. 5) Her de Pile jn Sawog. (du Pille, en Marche?) Armorial universel, M. Jouffroy CVIII. CXVIIIb. 3) Her von Muyan jn Normandy (H. de Mouhin). Lütticher Wpp. Hdschft. v. 1653, G. 188 der Gr. Schafifgotsch. Bibl. zu Warmbrunn in Schlesien. 6) von Strubennegk, Her zuo erndenfels. d'Echavannes I. 306. Lief. 27. 1) Der Karwal von Spannien, och Hern. 4) Heren genempt Gurello jm Kungkrich vallentz jn grande. (Cardio.) Piferrer, Nobiliario de Espana III. 54. 2) Heren von Notter uff Spannyen. 5) Heren genempt Vines puls. (Boil.) Piferrer, Nobiliario de Espana I. 249. Armorial universel, M. Jouffroy d'Echavannes II. 44. CXIX. 3) Her von Bermewe. 6) Heren von Buggele. (Puelles.) Piferrer, Nobiliario de Espana II. 706. V CXXI J Lief. 27. CXXXVIb. CXXXVIT. 1) Bö kl in. Zür. W. R. XVI. 372. Wem. C. I. 231. Siebm. I. 194. Egli, Der ausgestorb. Adel von Zürich, p. 17, Tab. V. 5) von Loubenberg. (Laubenberg.) Zür. W. R. V. 98. Conc. B. 203 a. Stumpf V. 9. Siebm. I. 111. 2) Vom Bach. Siebm. II. 91. Herzog, Chron.Als.VI.209. Egli a. a. O. p. 5. l ab. III. Mone, Zeitsch. VIII. 453; IX. 127; XII. 439. Mone, Quellens. III. 209. Weifs, Kärnthen's Ad. 49. 6) von Paulschwillen. Wem. C. I. 184 b. Schoepflin, Als. dipl. I. 411, 483. Mone, Zeitsch. XII.469. 3) von Nunhuffen. (Neuhauffen.) Conc. B. 214a. Wolffb. C. VI. 110. Siebm. I. 112. 7) Pfaw von Rietberg. (Pfau v. Rieperg, Riepurg, Rieppur.) Siebm. I. 115. Bucelin, Stemm. II. 260. Mone, Zeitsch. XXIII. 104, 120. 4) Lupfen vom Lupferberg. Zür. W. R. VII. 148. Conc. B. 186 a. Wem. C. I. 75 b. Stumpf V. 38. Siebm. II. 14. Egli, a. a. O. 100. 8) von Ainwil. (Anweil.) Zür. W. R. VIII. 170. Conc. B. 207. Wem. C. II. 96b. Stumpf V. 25. Siebm. I. 110. Lief. 27. 1) von Haieren. (v. Heyere? Lacomblet, Urk. Buch f. d. Gesch. des Nieder-Rheins II. 955.) 5) von Gerhartftain. (Geroltftain.) Wcrn. C. II. 202. Siebm. I. 133. Fahne II. 47, als„Geret- ftein". Bodmann, Rheing. Alterthümer I. 312. Lief. 27. 1) von Üben Erbmar- fchalk des Stifftz zuo mencz, vnd die von waldeg. Conc. B. 216a. Siebm. II. 106. Humbracht 222. Fahne I. 441; Ih 188. 5) von Enemberg, Her zuo Lanfer. (F2ynenl>erg, Herr zu Landskron.) Wem. C. I. 65. Siebm. II. 119. Fahne I. 89. Kneschke, A. L.III. 181. 2) von melen. (Milen.) Fahne I. 282; II. 95. Ledebur II. 107. Kneschke, Adels-Lex. VI. 294. 6) vom Horde. Wolffb. C. VI. 143 a. Meding I. 376. Hasse, Mscr. K. Bibl. zu Berlin, Geneal. Fol. 161. Kremer, Beitr. z. Gülch- u. Berg'schen Gesch. II.49. 2) von Nerrod. (Merode.) Siebm. II. 114. Meding II. 542. Lacomblet, Urk. Buch f.d.Gesch.d.Nied. Rheins 530, 670. 6) von der Laien. Wem. C. II. 136. Humbracht 121. Meding I. 477. Fahne II. 87. Kneschke, Ad. Lex. V. 502. 3) von Mülheim. (Müllenheim.) Zür. W. R. XVI. 384. Conc. B. 213 a. Wem. C. I. 184 b. Siebm.1.192; III. 146,147. Herzog, Chron. Als. VI. 258—263. 7) von Langenöw. Wem. C. II. 183. Siebm. II. 108. Fahne I. 240; II. 84. Meding I. 460. Humbracht 174. Gauhe I. 1159. 3) von Einenberg. Wie Eyb. — Die Rheinischen Eynenberg [Siebm. II. 119 | führen ein anderes Wappen, siehe No. 5. Enemberg. Als „Louven- berg" und „Hemberg" zeigt dasselbe W. Fahne II. 88 u. II. 58. 7) ledig. CLb. CLVIIIb. 4) von lindow. Wem. C. II. 180b. Siebm. I. 125. Humbracht 286. Gauhe I. 1220. Meding III. 498. 8) von demnor. (I)eirmrode? Lacomblet, Urk. Buch f. d. Gesch. des Nieder-Rheins 82.) CLXIIIIb. 4) von Reiffemberg. Wem. C. I. 86 b. Siebm. V. 131. Humbracht 63. Rüxner, Turn. B. 12. Fahne I. 355 u. II. 116 (W. ohne Turnierkr.). Winkelmann, Beschr. v. Hessen 160. 8) Wintter von Boch- länden. Mone, Zeitschr. II. 443 (als „W. v. Alzei"). Lief. 27. 1) Wetzel von Marfilien. Wem. C. II. 8. Siebm. I. 192. Herzog, Chron. Als. VI. 289. Schoepflin, Als. illustr. II. 717. 5) Wartberger. Wern. C. I. 106. Aehnlich wie die Fränkischen Wartenberg (drei Zinnenbalken) Siebm. II. 70. 2) Santzenhoffer. (Satzenhofen, Saflfen- hoven.) Wern. C. I. 103. Siebm. I. 78. Fahne I. 375. Tyrofif, W. B. f. Bayern III. 100. 6) Wildenwart. Siebm. I. 94. 3) Wartter. (von der Warth.) Wern. C. I. 105 b. Wolflfb. C. VI. 126a. Siebm. I. 77. 7) von Ramelsperg. (Ramsperg.) Zür. W. R. III. 72. Stumpf IV. 261. Siebm. II. 58 11. 82. Ledebur II. 254. Kneschke, A.L.VII.334. CLXXIIIb. CLXXIIII. 4) Zunrüd. Wern. C. I. 105. Siebm. II. 56. 8) von Hiltgarttis- huTren. (Hilgarzhaufen.) Hund I. 228. Siebm. II. 58. Kneschke, Ad. Lex.IV. 370- Lief. 27. i) Überaker. (Ueberacker.) Wern. C. I. to8. Wolflfb. C. VI. 124. Siebm. I. 93. Weifs, Kärnth. Ad. 2 53- 6) Himelberger. Wolflfb. C. VI. 131a. Siebm. III. 80. Wifsgrill IV. 331. Weifs, Kärnthen's Ad. 77, 302. Die Burgvesten und Ritterschlösser der österr. Mon. VIII. 64. 2) Schachner. Wern. C. I. 125. Siebm. I. 35. Lief. 27. 1) von Clingen- ftain. (Miczan v. Klinftein, ein Zweig des böhmischen Geschlechts der Berka.) Siebm. II. 33. Ifelin I. 446. 6) Bechhaimer. Lacomblet , Urk. Buch f. d. Gesch. d. Nieder - Rheins II. 1067. TyrofF I. 63. 2) von Keppen- dorff. 7) Liebemberger. Weifs, Kärnth. Ad. 93- Brandis,Tyr.p'hren- kranz II. 72 u.W. 114. Zedier XVII. 978. 3) Oberhaimer. (Oberheim zu Schönau.) Wern. C. I. 52 b. Wolflfb. C.VI. 152a. Siebm. I. 38. 7) Lamberger. Wern. C. II. 2. Schmutz II. 322. Siebm. I. 22. Wifsgrill V. 363. Weifs, Kärnth. Ad. 211, 298. 8) Siffriacher. (Sebriach.) Schmutz IV. 19. Bucelin, Stemmat. P Gauhe I. 2354. Weifs, Kärnth. Ad. 244. 4) von Krankberg. (Kranichsperg.) Wern. C. II. 114!). Siebm. I. 80. Wifsgrill V. 268. Darstell, des Flrzherz. Oesterr.u. d.Ens III. 10. Die Burgvesten und Ritterschlösser der österr. Mon. VIII. 86. 9) Falkem- berger. Wolflfb. C.VI. 118a. Kremer, Beitr. zur Giilch- u.Berg'schen Gesch. I. 27. 3) Reiffacher (Nicht die bekannten „Reisach".) Fahne II. 81 bringt dasselbeWappen als „Khainach", auch die Buxhövden führen dasselbe W. 8) Tarant von Dornfperg. Siebm. III. 98 (als Trappen v. Tarant). Herzog, Chron. Als. 4) Grauffen- dorffe r. (Graefendorf.) Wolflfb. C. VI. 143. Siebm. I. 164. Weifs, Kärnth. Ad. 69. 9) von Wiswiler. (Wisweil.) Siebm. V. 204. Mone, Zeitsch. XI. 451; XII. 82; XVI. 369; XVII. 77. Schreiber, Gesch. d. Stadt Freiburg. CLXXXVII. 5) Weiffnegger. (W cifeneck.) Wern. C. I. 179 b. Wolflfb. C. VI. 149. Siebm. II. 44. Die Burgvesten 11. Ritterschlösser der österr. Mon. VI. 227. 10) von Leowald. (Lehwaldt.) Siebm. III. 166. Ledebur II. 21. Kneschke, Ad.Lex. V- 443- CXCVb. 5) von Fronöw. (Fronau.) Wern. C. I. 178 b. Hund III. 317. Wifsgrill III. 114. Kneschke, Ad. Lex. III. 378. 10) Rorer by Saltzburg. (Rohr.) Schmutz III. 384. Siebm. I. 96. Weifs, Kärnth. Ad. 130. cxxiii Lief. 28. LXVIIIb. 1) Grauff von Medin jnn Pullen. (Nicht „Medina", Imhof, Granden in Spanien, 112; dagegen mit dem W. der „Idiaquez", Imhof 187, grofse Aehnlichkeit.) 2) Grauff von Sant Hard. Siebm. III. 18, als „Sant Kart" mit demselben W. 4) Grauff von Mulliet jn Pullen. 5) Der Sunnenmaifter ain Grauff jn Spangien. (Die Herzoge Bracciano aus dem Hause Röhenberg-Orfini.) Conc. B. 183. Siebm. I. 8. 3) Grauff von Bios. (Chatillon, Comte de Blois.) La Chenaye-Desbois V. 458. Henault, Grands Fiefs 65. Rietstap, Arm. gen. 138. Versailles, Salle d. croisades, VII. 6) Grauff von Nort. (Wohl d. englische Grafengeschi. North.) Siebm. III. 20. Rietstap, Arm. gen. 760. Arm. univ., M. Jouffroy d'Echavan- nes 11.315, oder „Norton" a.a.O. I.291. Lief. 28. 1) Grauff von Fuffe jn Aragonia. (Maison Foix — Bearn-Grailly.) Henault, Grands Fiefs 232. Piferrer I. 39. Virg.Solis, Cardin., als Aragonia. L. Chalfot de Nantigny III. 84. d'Hozier, les Chev. de l'Ordre du St. Esprit 14. Versailles, Salle de crois. III. 19.20. 4) Grauff von Reqwosens jnn Arogonia. (Requesens.) Piferrer III. 79. Rietstap, Arm. gen. 872. Zedier IV. 68. Crollalanza a. a. O. Wappentafel. Armorial universel, M. Jouffroy d'Echavannes I. 323. Lief. 28. 1) Grauff von Fürftemberg, Landtgrauffe jn Baure. (in der Baar). Zür. W. R. II. 37. Conc. B. 188 a. Wern. C. I. 76. Wolffb. C. VI. 120. Siebm. I. 16. Dr. Riezler, Fiirstenb. Urk. B. 4) Grauff von Sulcz, lantgraff jm kläkow. (Sulz, Klettgau.) Zür. W. R. II. 45. Conc. B. 188 a. Wern. C. I. 216. Stumpf V. 37. Siebm. I. 16. Stalin, Württ. Gesch. II. 421. 2) Grauff von Prades jn Arogonia. (Johann Ramon III., Herzog von Cardona, Markgraf von Pallas, Graf von Prades, Grofsconnetabel von Aragon.) Imhof, Granden in Spanien, p.63. Rietstap, Arm. gen. 835/6. Crollalanza Encicl. Arald. Cavall. 352. 5) Grauff von Karttine jnn Arogonia. (Cardona.) Conc. B. 190 a. Imhof, Granden in Spanien, p.63. Piferrer II. 148. 904. Rietstap, Arm. gen. 220. Cro llalanza a. a. O. 156 und die Wappentafel. 2) Grauff von Hochemberg. Zür. W. R. II. 25. Wern. C. I. 72. Wolffb. C. IV. 197. Virg. Solis, Grafen. Siebm. II. 12. Dr. L. Schmid, Gesch. d. Grafen v. Zollern-Hohenb. 5) Grauff von Werthaim. Conc. B. 187a. Wern. C. I. 73. Wolffb. C. VI. 184. Virg. Solis, Grafen. Siebm. II. 20. Gesch. d. Grafen v. Wertheim. LXXII. LXXÜb. 3) Grauff von Coffenttania jm Kungkrich Eallentz jn granden och dz et wann die v 6 K u n g k f e g dahin kome figen vnd da grauffen gw. Zedier III. 47 „Königseck". Europ. Herold 380. Crollalanza a. a. O. 380 u. 381. Buffingius, Heroldskunst 340. 6) Grauff von Irraure jnn Argonia. (Hyar in Aragonien, Wappen: ge- viertetes Schild von Aragonien und Navarra.) Conc. B. 187 a. Imhof, Granden in Spanien 92. Armorial universel, M. Jouffroy d'Echavannes II. 390. LXXIXb. 3) Graff von Lupfen, Lantgraf zu Stülingen her zu Hew vn Lantsperg. Zür. W. R. VII. 148. Conc. B. 186a. Wern. C. I. 75b. Wolffb. C. VI. 162 a. Stumpf V. 38. Siebm. II. 14. Bader, Badenia, N. F. I. 6) Grauff von Tierftain, her zu pfaffikan. Zür. W. R. XXII. 505. Conc. B. 190a. Wern. C. I. 58 b. Wolffb. C. VI. 199. Stumpf XII. 18. Siebm. II. 19. Turniergesellschaften: 1, 2, 3, 4 u. 6, Vifch u. Valck, 5, Anhurn. cxxiv Lief. 28. LXXXb. 1) Grauff von Bedome jn Frankrich. (Vendome, W.: geviertet von den Schilden Bourbon und Vendöme.) Henault, Grands Fiefs 99. L.Chaffot de Nantigny III. 390. Crollalanza a.a.O. 112. Versailles, Salle de croisades 5. Armor.univ. M.Joufifroy d'Echavannes I. 558. 5) Grauff von Foreis jm Delffinat. (Comtes de Forez oder Forets in der Dauphine.) La Chenaye - Desbois VIII. 368. L. Chaflot de Nantigny IV. 427. Tab. LXXXVII. Versailles, Salle de croisades 158. Armor.univ. M.Joufifroy d'Echavannes I. 180. 2) Grauff von Bollögne jn Bikardy. (Boulogne i. d. Picardie.) Gelre, Heraut d'armes x 334— I 39°- L.Chaffot de Nantigny III. 217. Armor.univ. M.Jouffrov d'Echavannes I. 85. 6) Grauff von Poy jn Frankrich. (Princes de Poix, Linie des Hauses Soissons.) La Chenaye - Desbois XVI. 9. Thesaurus juris 42. 3) Grauff von Ligni jn Frankrich. (Comtes de Ligny aus dem Hause Lusignan- Luxemburg.) La Chenaye - Desbois XII. 597, 610. Armor.univ. M.Joufifroy d'Echavannes I. 245, 250. 7) Grauff von Nicole jn FVankrich. (de Crec'hriou in der Bretagne führt genau dasselbe W.) 4) Grauff von Bre jn Frankrich. (Bree de Fouillcux.) La Chenaye - Desbois IV. 39. Versailles, Salle de croisades 86. Armor.univ. M. [ouflrov d'Echavannes I. 94. 8)GrauffvonButtiers jn Frankrich. (Comtes de Poitiers.) Celre, Heraut d'armes ■334—9°- La Chenaye - Desbois XVI. 4—8. L. Chaflot de Nantigny IV. 467. Thesaurus juris 42. Armor.univ. M.Joufifroy d'EchavannesI.309; II.338. Lief. 28. LXXXVII. 1) Hanno Grauffe zu Gurch vn Here zuo ftraufburg jm lad zu Kernten, Stiffter des biftums zuo gurch jm kernte. (Gurk, Strafsburg.) Zur. W. R. XXV. 585. Siebm. III. 22; V. 6. Joh. Weich. Valvafor, Beschr. d. Erzh. Kärnthen 210. Mohr, Schweiz. Reg. I. Einsiedeln No. 392 u. 395, S. 35. 2) Grauff von Albin, her zu werffa by Salczburg. (Nicht Alben oder Alba, vielleicht Aelen, s. Iselin I. 49.) Werfen, an der Salza bei Salzburg in Tyrol, unter der Festung Hohenwerfen, s.Schmidt, Tirol 160. Zedier 55, 360. 3) Grauff von Wandelberg, Stiffter zu Wettingen. (Die Grafen W. nannten sich später „Rapperschwyl".) Conc. B. 155 a. Stumpf VI. 8. Siebm. III. 8. Egli a. a. O. 25. S. 130. Herrliberger a. a. O. 86. Ruinen verfallener Ritterburgen I. 8. 4) Grauff v. Vyanden, Rinisch. (Vianden, Vienden.) Siebm. II. 18. Armorial universel, M. Jouffroy d'Echavannes II. 425. Zedier 48. 543. Ifelin IV. 751. 5) Grauff vom Nid. (Nidda, früher Stern-Grafen genannt.) Zür. W. R. XIX. 451. Siebm. III. 40. Winkelmann's Beschr. v. Hessen I. 192. Europ. Herold 240. 6) Grauff von Honburch jn Westfal. Wern. C. I. 72. Virg. Solis, Grafen. Siebm. II. 12; III. 22. Turniergesellschaft: 3. valck. cxxv Lief. 28. CXXIII. CXXIIIb. 1) Anttonius de Lamet, l)ns Santty marttiny Hallinus Eduerfis. Sanf Redire. (Lameth en Picardie.) Gelre, Heraut d'arnies 1334/90. Armorial universel, M. Jouffroy d'Echavannes I. 257. 4) Die Heren genempt Dupoll jm Brettani. Sirfis por eft de telcz. 2) von Palag Heren. (Palau en Catalogne.) Armorial universel, M. Jouffroy d'Echavannes II. 323. 5) Lotte Her zu Daresche. (Wie Vogt v. Rieneck, Siebm. I. 103.) 3) Sexilles, Herren. (de Guilles aus dem Hause Tagliavia.) Imhof, Granden v. Spanien, 161 6) Heren von Guines vo N auppols. (Nicht das Franz. Grafengeschi. gl. N. in der Picardie.) Conc. B. 115 a zeigt ein ähnl. W. ohne Namenbezeichnung. Lief. 28. 1) Fry von Wildenfels jn Bairn. Wem. C. I. 78b. Hund I. 371. Siebm. 1. 31; II. 25. Meding II. 972. 2) Die alten Hern vom Hego, die etlich fchlof jm Hego gebuwen hond man sait och dz die von togen- burg vnd vil hocher geschlächt von dem St amen komet. (Hew, Hewen, Hego, Hegau. Das Geschlecht soll ein Zweig der hess. Grafen v. Ziegenhain gewesen sein, auch waren die v. Hego Herren der Stadt Engen, welche dasselbe W. führt.) Conc. B. 162, 195. Stumpf V. 11 o. Siebm. II. 32. Schönhuth, Fuhrer am Bodensee, 223. Bader, Badenia, N. F. I. 500. 4) Brüschenk Fryher zu Stättemberg, Erbtruchsaes zuo Steir. (Prüschenck, Pruschinkh v. Stettenberg.) Hueber, Austria, 152. Zedier 29. 1033. Gebhardi, Genealog. Gesch. der erbl. Reichsstände in Deutschi. III. 277. 5) Heren de Birden ufs dem Kungkrich Fingelland. (Mit „Bird" nicht identisch.) cxxv. cxxx. 3) Die Heren von Kaltembach, ftifter der probftig Sant Jörgen (Bürgeln im Saufen- hard?) by Suffemberg. (Saufenberg.) (Das bek. Freiherrngeschlecht führte ein and. W., s. Siebm. II. 27 u. III. 36.) Bader, Badenia III. 125. Lexikon von Baden II. 112. Lexikon v. Schwaben I. 582 u. 843. 6) Heren de Martoh von Engelland. (Thorton.) Th. Robson, British Heralt. Lief. 28. 1) Von Sultzberg jm turgö. Zür. W. R. III. 60. Stumpf V. 9. Hund II. 377. .Siebm. I. 82; II. 25. Gauhe I. 1841. 5) Von mulbach. (Gurk'er Ministerialen.) Siebm. I. 204 als „Casselberg". Weifs, Kärnthen's Ad. 105. Schannat I. 41. Zedier 22, 682. 2) Von Roschach jm turgö. (Rolfach.) Zür. W. R. VIII. 190. Conc. B. 201. Stumpf V. 9. Siebm. II. 146. J. v. Arx, Gesch. v. St. Gallen I. 500 f.; III. 329 f. 6) Münch von lancz- kron. Zür. W. R. XVII. 386. Conc. B. 215. Wern. C. I. 146 b. Stumpf XII. 20. Siebm. I. 197; II. 144- Wpphdschr. d. Germ. Mus. 135. 3) Vonn Liebegg jm aergö. Conc. B. 216a (aber abweichend). Stumpf VII. 34. Siebm. V. 196. Herrliberger, Topogr. d. Füdgenossenschaft 139. 7) Rak. (Ein Curländisches Geschlecht „Dehn" führte dasselbe W.) CXXXVlIIb. CLIIIIb. 4) Von Eberfperg jm algö. Zür. W. R. VII. 163. Conc. B. 204a. u. 209a. Stumpf V. 28. Siebm. II. 87. 8) Von troftburg jm aergö. Stumpf VII. 34. Siebm. II. 147. Herrliberger a. a. O. 26. CXXV! Lief. 28. CLXXVIIb. 1) von Hulffingen* Junker Conrad von Hälfingen oder Hälfingen , Vogt zu Richenwiler siegelte 1423 mit diesem W. (Spital-Archiv in Strafshurg.) Siehm. II. 94. 2) Schenk von Stoffemberg. (Sch. v. Stauffen- berg.) Conc. B. 211. Wern. C. I. 85 b. Siebm. I. 115. Salver 241. Meding I. 742. Wapphdschr. des Germ. Mus. 38. 3) Trap. Schmutz IV. 203. Siebm. III. 98. Meding II. 898. Wapphdschr. des Germ. Mus. 103. Tyroff, Wapp. B. f. Bayern, II. 37. 4) von Sillinen. Stumpf VI. 26; XI. 7. 5) Moshaimer. Wern. C. I. 124b. Stumpf VII. 8. Schmutz II. 752. Siebm. I. 32; II. 55. Weifs, Kärnthen's Adel, 224. Wapphdschr. des Germ. Mus. 102. 6) Ze Rin von 7) von Hertten- 8) Von Altmans- 9) von Lutternow. 10) Von Liechtneg. Heffingen. (Die noch in Bayern blühenden Freiherrn von „Zurhein".) Conc. B 213. Stumpf XII. 23. Siebm. I. 197. Tyroff, Wapp. B. f. Bayern, IV. 54. ftain. Stumpf VI. 29. Siebm. I. 200. Bucelin, Germania III. 119. Meding II. 368. hoffen. Wern. C. I. 119 b. Siebm. II. 100. Bucelin, Germania 160. P. III. 227. Meding III. 5. Stumpf VII. 25. Siebm. I. 200; III. 183. Wapphdschr. des Germ. Mus. 51. Wern. C. I. 170 b. Stumpf IV. 260 (u. 261 als Liechtnow). Siebm. II. 90. Wapphdschr. des Germ. Mus. 132. Lief. 28. 1) von Öwerftain. (v. Daun zu Ober- ftein.) Siebm. II. 18. Meding III. 118. Humbracht. Tab. 127. Fahne 1.307; II. 108. 6) gref von hoeftaden. (Hochsteden.) Siebm. II. 114; III. 114. Fahne 1.158; U.62. Strange a.a.O. IX. 63, 64. 2) vom Hörne. Wern. C. II. 155 b. Mering, Gesch. der Burgen etc. V. 11 7. Strange, Beitr. zur Gesch. adl. Geschl. IX. 63. Fahne I. 172. 7) Von Veltem. (Veltheim.) Wern. C. II. 156. Siebm. I. 167. Gauhe I. 2639. Meding I. 900. S. Lenz, Gesch. d. Geschl. v. V. Ledebur III. 52. Zedier 46, 1078. 3) ledig. 4) Von Randegk. Wern. C. I. 165. Stumpf V. Vorrede. Siebm. V. 176. Humbracht 289. 8) Von wulftorff. (Wilsdorff.) Barack, Zimmern. Chron. I. 43, 46, 47. 9) ledig. CXCIIIIb. 5) von Bilftain. (Wickeftein in Westfalen.) Rietstap, Armor. gen. 1125. Fahne I. 458. 10) Ruff von Ruffenftain. Schmutz III. 418. Siebm. II. 91. Hefner, Krainer Ad. T. 18. CXXVH Lief. 29. XXVI b. 1) Ansicht der Stadt Quisay. „Es schribt der grof landfarer Marco Bolo (Polo, er starb zu Venedig um 1323) daz Jm land von Mangy feyn Villi Küngrich da yet (wedes?) hat vnder Jm C vnd XXXX Stet / Des landz Hobftat haift quisay, das fpricht in tütfc.h die Stat des Hirhels, den es die gröft Stat ift fo vnderm Himel ist / Die ftat ift gezings vmb, wol XXV tutfcher Milen / Jn der Stat find XII "» ftaininer brugen, da hat yetlichbrug des nachtes XII Wächter, die da hüten der Koffmanfchatz für mord vnd fielen vnd roben / Jnn der ftat ift ain Berg, daruff ein hocher turn daruff man die Hochn wacht halt, vnd wenn Für oder Mord für gät / So fchlecht ainer uff dem turn an ain grof vnd brait bret, das bomfat gar lüt, das ift denn Sturm, denn sy haben kain glogen Jnn der Stat / Jnn der Stat find C vnd XXXX toman / ain yecklich toman ift X™ fürftet (Vorstädte) / Es ift och Jnn der Stat ain Kirchen der criften Nestorini / Item Jnn der Stat Quisay ftät (steht) ob aim yeclichen Huf gefchriben dz vermügen des Hufwirtz von manfperfonen Harnafch vnd von pfärden Man fchribt zu allen porten die geft an Ir körnen vnd wegfaren / die Stat ligt III mil von dem grofen mer Occeano / Item der Kaiffer Kan hat von dem land Mangi vnd der Stat Quisay LXXX 1 " toman von gold vnd yettlich toman ift LXXX Sagio von gold vnd ain Sagio gilt ain tugate, bringend VI £ vnd XXXX ™ tugaten / von dem Saltz Il£ vnd XVI tomen / Das bringt des Jars XVI millione vnd VIII tufend tuggaten der Schiff differ Stat vnd lantz on Zal." (Quinsai, alte Residenz von China. Nach tartarischen Chroniken erbaut 800 Jahre vor Chr. Geb. durch Jaga, König von Mangy, erobert 1270 n.Chr. von Cublay, dem grofsen Tartar-Chan. Quinsay, Kingfu, heifst Königsstadt, oder die Sonne des himmlischen Reichs; vgl. Martini, China.) 2) Der fchilt des grofen Kans des das land 3) Der grofmachtigen lantfchafft Mangi Mangi ift: fchilt ift alfo: 4) Der schilt der aller groften Stat Quisay, dz fpricht des Himelsstat: Buffingius, Heroldskunst, 456. Lief. 29. 1) Grauff von Gryers (Greyerz, Gruyeres, Griers.) Stumpf VIII. 9. Siebm. III. 25. Schweiz. Geschichtsforscher, B.XIII. Merian, Top. Helv. etc. 35. LXXIIT. 2) Grauff von Hewendorp (Höwendorpp [dorf].) Siebm. III. 10, 19. 3) Grauff von Fallatif. (Fallandis.) Siebm. III. 19. Zedier 46, 363. 4) Grauff von Linberg. (Limburg, Limberg.) Siebm. III. 21. Fahne I. 249. Lucae, Fürstensaal 1128. Zedier 17, 1244. 5) Grauff von Tagfperg. (Leiningen - Dagsburg.) Wern. C. II. 134. Siebm. II. 7. Herzog, Chron. Alsat. V. 106. Buffingius, Heroldskunst 305. Zedier 7, 53. Meding III. 469. Kneschke, Ad. Lex. V. 446. 6) Grauff von Lemburg jn Burgunn. Stumpf III. 210a. Siebm. III. 20. Lucae, Fürstensaal 1128. Zedier 17, 1244. Lief. 29. 1) Grauff von Honberg, stiffter zu Sekingen. Zür. W. R. I. 24. Wolffb. C. VI. 179. Siebm. II. 7. L. Chaffot de Nantigny IV. Tab. XLVII. p. 219. 2) Grauff von Wonstorff. (Wunstor ff.) Zür. W. R. IV. 84. Siebm. III. 21. Lucae, Grafensaal 788. P. Leyser, Gesch. d. Gr. v. Wunstorf. LXXIIIIb. 3) Grauff von Nidow. (Nidda, Nidou.) Zür. W. R. XX. 460. Stumpf VII. 31; VIII. 20. Siebm. II. 15. Fahne I. 305. L. Chaffot de Nantigny IV. p. 378. cxxvitt Lief. 29. 4) Grauff von Kalb, hat geben den wurmlinger berg an das gotzhus gen Cruzlingen, Stiffter des gotzhufses Hier sau. (Calw.) Siebm. II. 10. Lucae, Grafensaal 882. Zedier V. 338. Stälin, Württ. Gesch. I. 335, 566. Württemb. O. A. Calw 154. 5) Grauff von Schrotz, stifterdesgotzhuffes uff dem Schi n er berg. (Scrot, Schrozburg, Schrotzberg.) Siebm. III. 29. Salver 230. Lexikon v. Baden III. 189. Sc hwab, Bodensee I. 111; II. 9t. Schönhuth, Führer am Bodensee, 165. Turniergesellschaften: 1, 3 und 5: Valck, 6: Vifch. LXXIIIb. 6) Grauff von Sulgen. Sant Menr(adus, Meinrad) was ain grauff von Sulgen. Siebm. III. 27. Thesauris juris 69. Pregitzer Ehrenspiegel 29, 85. Rentsch, Cedernhain 16 u. f. Stälin, Württ. Gesch. I. 310. Stillfried, Alt. u. Kunstdenkm. N. Folge. Lief. 29. 1) Hern von Bergo. Siebm. II. 25 bringt als „Burgaw" dasselbe Wappen, nur mit anderem Helm schmuck. CXVIb. 2) Heren von Haffendorff. Hueber, Austria, Tab. VII. No. 12 bringt unter „Hafendorf" ein and. Wappen. 3) Hern von Tarno. (Tarnau, Tarnow.) Siebm. II. 48. Sinap II. 969 folg. Meding II. 874. Ledebur III. 3. Kneschke IX. 135. 4) Hern von Arberg. (Aarburg.) Conc. B. 209. Wem. C. II. 6. Wolffb. C. VI. 127a. Siebm. II. 34. Wpphdschr. des Germ. Mus. 37. 5) Hern von Zunber. Dasselbe W. der v. Gadenstedt (Siebm. I. 180, 183) mit dem Wahlspruch „Semper idem", vielleicht ist „Semper" (Zunber) irrthümlich für den Geschlechtsnamen gehalten worden. 6) Hern von der BÖgerry. (Bogorya.) Ledebur I. 80. Lief. 29. 1) Die heren von Kardones jm land vallentz jn granda. (Cardona in Valencia u. Granada.) Imhof, Granden von Spanien, 63. Piferrer, Nobiliario de Espana II. Taf. 38, No. 904 u. 1015. M. Jouffroy d'Echavannes II. 73. Mosen Febrer, Edic. ilustr. por Bover. Palma 1848. Crollalanza a. a. O. 156. 2) Die heren genempt gnalbes jn vallentz jn granden. (Gnobles). Crollalanza a. a. O. 521. CXXIb. 3) heren genempt Villemayns. 4) heren genempt monttullufs oder monttulls. (Montagut? Piferrer a. a. O. IV. Taf. 73, No. 1675 — eine Burg im rothen Felde, aber ohne Sonne. — Nach Febrer a. a. O. scheint es das W. der Juan Villalba zu sein.) 5) herren genempt villa- demais. (Vilademany.) Piferrer a. a. O. III. No. 1395. Febrer a. a. O. — W. abweich. Versailles, Salle de Croisade, ein ähnl. W. als ..Villchardouin". 6) herren genempt Vombins. (Maupin?) Febrer a. a. O. — W. abweich. cxxix Lief. 29. 1) Fry von Ligerritz jn burgunn. Linieres? Les Chevaliers du St. Esprit, 1578. Siebm. V. 195 bringt genau dass. W., aber als „Zygenberg" in der Schweiz. 3) Von der lipp fry. (Edelherren zur Lippe.) Siebm. I. 17. Meding I. 485. M. Jouffroy d'Echavannes II. 272. Preufs u. Ealkmann, Lippische Regesten (Siegeltafeln). A. Falkmann, Beitr. z. Gesch. d. Eürstenth. Lippe. CXXII1I. 2) Frig von Flaekenftain, her zuo Dachstal (stuhl). Conc. B. 130a. Wem. C. I. 146 b. Wolfifb. C. VI. in. Stumpf XII. 23. Siebm. I. 193 und II. 28. Herzog, Chron. Als. V. 132. 4) Fry von Bollwil. Zür. W. R. XVII. 387 (als Borwil). Siebm. I. 28. Herzog, Chron. Als. V. 133. Lief. 29. 1) Von Zebitz. Wern. C. I. 140. K. Bibl. Berlin, Mscpt. Geneal. Fol. 161. Ledebur III. 158. 5) Von Wirsberg. Conc. B. 207 a. Wolffb. C. VI. 134a. Siebm. I. 104. Biedermann G. 381. Wpphdschr. des Germ. Mus. 139. Lief. 29. 1) Achamer. (Aham.) Wern. C. I. 95 b. Wolffb. C. VI. 173. Siebm. I. 77. Wpphdschr. des Germ. Mus. 101. Wifsgrill I. 48. 5) Lüchtenbeck. (Leutenbach.) Wern. C. I. 102 b. Wolffb. C. VI. 126. Hund I. 263. Siebm. II. 57. Wpphdschr. des Germ. Mus. 94. 2) Von Herbelftat. (Herbilftatt.) Wern. C. I. 134 b. Siebm. II. 79. Salver 331. Wpphdschr. des Germ. Mus. 90. Meding II. 361. 6) von Willmenstorff. (WilhelmstorfT.) Wern. C. I. 133 b. Wolffb. C. VI. 187a. Siebm. II. 72. Wpphdschr. des Germ. Mus. 139. 2) Schmiecher. (Schmihen.) Wern. C. I. 96b. Siebm. I. 77. Wpphdschr. des Germ. Mus. 87. Lang, Bayerns Grafschaften II. 70. 6) Hochenrainer. (Hohenrain.) Wern. C. I. 96. Hund I. 233. Siebm. II. 63 Hueber, Austria, Tab. XIV. 23. 3) Schwinshobter Erbkämrer zuo Baubemberg. (Babenberg.) Wolfifb. C. VI. 193. Siebm. IT. 77. Weifs, Kärnthen's Adel 2 5 r - 7) Forchts von Turno. (Förtsch von Turnau.) Wolfifb. C. VI. 192. Siebm. II. 79. Biedermann, Gebürg, Tab. 315—318. Hafsf. R.Cap. XIII.241. Meding III. 228. 3) von Nuffberg, Marfchalk in Nieder- bairn. Wern. C. I. 97. Wolfifb. C. VI. 181 a. Hund I. 275. Siebm. II. 59. Wpphdschr. des Germ. Mus. 112. Weifs, Kärnth.Ad. 105. 7) Schwartzenftainer. (Schwartzenstain zu Engiburg.) Wern. C. I. 102. Wolfifb. C. VI. 125 a. Hund II. 288. Siebm. I. 77. Wpphdschr. des Germ. Mus. 52. CLII. 4) Foit von Saltzburg. Wern. C. II. 9. Siebm. I. 107. Sinap II. 478. Tyrofif, W. B. f. Bayern IV- 35- Hafsf. R.Cap. VIII. 107. Meding I. 911. 8) von Stainow. (ledig.) CLXXb. 4) Rorbeck. (Rohrbach.) Wolfifb. C. VI. 178a. Schmutz III. 387. Siebm. I. 78; III. 79; IV. 157. Bucelin, Stemmat. Zedier 32, 571. 8) Grans von Vttendorff. Zür. W. R. XII. 285 (aber anderes W.). Wern. C. I. 127. Hund 208. Hellbach, Ad. Lex. I. 453- Hertzog, Chron. Als. III. 43. Lief. 29. CLXXXVIIIb. 1) Von Kainnach. (Khaynach.) Schmutz II. 170. Siebm. I. 23. Wifsgrill V. 5. W eifs, Krnth. A. 201. Meding III. 387. Ledebur I. 430. Fahne II. 81. 6) Wolff. Wolffb. C. VI. 153. Meding II. 980. Fahne II. 206. Ledebur III. 132, 360. 2) Von Littaw. (Littow.) Siebm. III. 176. Pfeiffer, Habsburg- Oesterr. Uabar. R. 321/2. 3) Engelhaimer. Wern. C. I. 210. Dasselbe Wpp. wie „v. Kienhofer" in Oesterreich, s. Riet- stap, Arm. gen. 4) ledig. 7) Hoffhaimer. 8) Herttensfelder. 9) Stainhaimer. (Hovoheim, später Höpfigheim?) Beschr. des O. A. Marbach inWürttemberg 205. Siebm. II. 68. Hefner, Stammb., D. Ad. II. 147. Wern. C. I. 124 b. Wolffb. C. VI. 149a. Gauhe II. 1114. Wapphdschr. des Germ. Mus. 102. Württb. O. A. Marbach, 291. 5) Silftang. (Seelstrang.) Conc. B. 196a. Siebm. II. 49. Sinap II. 994. Gauhe I. 1693. Ledebur II. 434. 10) Asppann. (Aspan.) Siebm. I. 20. Spener 379. Gauhe II. 29. Wifsgrill I. 161. Hueber, Austria, Tab. XXI. No. 15. Meding II. 26. Lief. 29. 1) von Schaumburg. (Schönberg am Rhein.) Wolffb. C. VI. 191a. Siebm. II. 104. Ledebur II. 395. Ruinen verfall. Ritterb. I. 148. 6) von Ortenberg. (Blockhofen?) 2) v. Rosheim. Bez. Archiv Colmar E. 1041. Bez. Archiv Strafsburg H. 1502. 3) Durtmund. 7) von FrieHen- hain. Seb. Büheler. (Nicht Friesheim, Siebm. II. 57.) Mit „Nettesheim", Siebm. II. 102, und Fahne I. 301 sehr ähnlich. Vielleicht „Freysenheim", Elsafs, vgl. Hertzog, Chron. Als. III. 11. 8) vo Durenberg. (Belgisches Geschlecht.) 4) Falkenftain by Lutzeiburg. Wie „Gerstein". Siebm. III. 114. Fahne II. 47. 9) von Befgen- huTren. (Weichenhusen.) Fahne II. 191. CXCIII. 5) v. Brunbach. (Nicht Brumbach oder Brobuch, Siebm. I. 195; II. 124.) 10) von Brandenberg. (Luxemburger Geschlecht.) (Mit „Wildenberg", Fahne I. 458 und II. 203, sehr ähnlich.) cxxxi Lief. 30. 1) Grauff von Luney. Conc. B. 96a. Virg. Solis, Cardinäle. Ifelin III. 282. 4) Grauff von Denu. (Denis.) Siebm. III. 10 als „Graf v. Deun". M. Jouffroy d'Echavannes I. 152' II. 124. 2) Grauff von Commenfe. (Comminges.) Gelre, Herauf d'armes, 1334—90. Chaffot de Nantigny III. Tab. XIX. p. 68. Crollalanza, a. a. O. 391. Henault, Grands Fiefs 290. 5) Eristbuis Grauff zuo Mallettestes. (Malatefta.) Conc. B. 55, 175. W. abw. L. Chafsot de Nantigny II. 507. M. Jouffroy d'Echavannes II. 282. Ifelin III. 336. Crollalanza, a. a. O. 20, 121. LXVII. 3) Grauff von Damartin. (Dammartin oder Dampmartin.) Gelre, a. a. O. M. Jouffroy d'Echavannes I. 150. du Chesne, hist. de Chat. I. 15. du Puy droits du Roy. 6) Grauff von Schandes. (Chandos en Angleterre.) M. Jouffroy d'Echavannes I. 120. Crollalanza, a. a. O. 458. Lief. 30. 1) Grauff von Pratta, uff rigul. (Friaul.) Conc. B. 189 a. Zedier 29, 204. 4) Grauff von Dschallun an der Schanippany. (Chalon.) La Chenaye-Desbois V. 35/36. M. Jouffroy d'Echavannes II. 81. Ifelin I. 870. 2) Grauff von Mumillyan uf frankrich. (Montmelian en Champagne.) La Chenaye-Desbois XIV. 369. 5) Grauff von fuantfellida uff frankrich. Mit dem W. der Span. Grafen „Euensalida" — Imhof 299 — stimmt das W. nicht überein. L. Chafsot de Nantigny IV. 549 als Comte de Soleto. LXX. 3) Grauff von Gorro jn vnger. Conc. B. 186. 6) Grauff von Ruffillyan von Frankrich. (Rouffillon.) La Chenave-Desbois XVII. 822. Lief. 30. LXX VII. l) Grauff von Salczbegg. (Sulzbergi?) Siebm. III. 9. als „Salzberg"; Siebm. III. 18. als „Salzbegg". 4) Grauff von Damarttin uf frankrich. La Chenaye-Desbois VI. 134. Sammarth, hist. de la mais. de France. du Chefne, hist. de Chat. I. 15. Ifelin II. 9. 2) Grauff von der Mark uff Frankrich. (Nicht das bekannte Grafengeschlecht.) 5) Ain ander grauff von Deffemonien. (Desmond.) Zedier VII. 657. 3) Grauff von Harkonot jn frankrich. (Harcourt in der Normandie.) La Chenaye-Desbois X. 283. M. Jouffroy d'Echavannes I. 215; II. 210. Versailles, Salle des Croisadcs II. 109. Crollalanza a. a. O. 285. de la Roque, hist. de la maison d'Harcourt. 6) Grauff von Deffemonia. (Desmond.) Robson, British Heralt. Lodge, Peerage, 1842. 229. < XXXII Lief. 30. LXXXVIIb. :) Grauff von Rokenhufsen. (Rockenhausen, Thüring. Adels- Geschlecht..) Siehm. III. 27. Zedlitz, IV. 119. Zedier 32. 200. 4) Grauff von StrauTberg. (Strafsberg.) Stumpf VII. 21. Siebm. II. 16. Crufius, Schwab. Chr. II. 112. Zedier X. 231. Lief. 30. 1) Hern de Arenoffus. Conc. B. 100 a. 4) Die heren de Millans jm land vallencz. M. [ouffroy d'Echavannes II. 296. 2) Grauff von Lon jm land von Liittgk. (Loen, Los.) Looz Corswarem, Mspt. d. Gräfl. Schaffgotsch. Bibl. zu Warmbrunn in Schlesien. Wem. C. I. 66 b. Siebm. III. 14. M. Jouffroy d'Echavannes I. 247. Eahne I. 259. 5) Grauff von Gamertingen, Schwaben. Siebm. III. 11. Crufius, Schwab. Chr. I. 560; II. 454- Fid. Baur, Gesch. der Hohenz. Staaten. Cramer, Die Grafsch. Hohenz. Johler, Gesch. von Hohenz. 212. 2) die heren Aimarsis, jn vallencz. Conc. B. 100 a. (Mit „Aunarsir" stimmt nach Febrer das W. nicht überein.) 5) Herren de Serres. (Serra.) Piferrer, a. a. O. II. 601. Febrer, a. a. O. 3) Grauff von Maegen jm land von gaellern. (Meigen-Grafen, in Geldern.) Wern. C. I. 64b. (als Maiengrauen). Siebm. III. 7, 20. Wpphdschr. des Germ. Mus. 67. 6) Grauff von Sigmaringen. Siebm. I. 14; II. 95. Crufius, Schwab. Chr. I. 690; II. 406 u. m. Fid. Baur, a. a. O. Cramer a. a. O. 219. Johler, a. a. O. 219. Staelin, Württb. Gesch. II. 388. CXIXb. 3) heren de Mesquons, jn vallencz jn granden. 6) heren genempt despla. (Desplä en Catalogne.) M. Jouffroy d'F-chavannes I. 154; II. 126. Lief. 30. 1) Heren von dullur Herre zuo F"roberg jnn burgu. (Tulliers, Frohberg-Montjoy, angeblich einst de monte gaudii geheifsen und aus Italien in Oesterreich eingewandert.) Siebm. II. 35. Tyroff, W. B. f. Bayern I. 39. M. Jouffroy d'Echavannes I. 279. Nedopil, Adelsproben, 7086. Versailles, Salle de croisades VII. 4) Herren von munttagu och vo Spiczberg. Conc. B. 131a. M. Jouffroy d'Echavannes II. 300. Burke's Peerage 529. Armor. Bearings 50. Royal Kalendar, 1817, Taf. 24. 2) ledig. 5) Her von Kumerffow. (Commercy.) La Chenaye-Desbois VI. 109. „La Seigneurie de Commercy pafsa par mariage dans la Maifon de Saarbrücken." DasW. ist genau das der Grafen von Saarbrücken, cfr. Goeckingk, Gesch. d. Nassau'schen Wappens, 5, U .Versailles, Salle de crois. IV. 153. CXXII. 3) Heren von Ceftel. (Nicht das Englische Geschlecht „Castle", siehe Arm. Bearings, 12.) 6) Here von Werdun jn Burgund. Gauhe I. 2100. Zedier 55, 342. Ifelin IV. 742. cxxxin Lief. 30. 1) von Heintzheim. (Handschuchsheim.) Wem, C. I. 150b. Siebm. II. 106. Gauhe I. 759. Humbracht 249. Meding I. 328. Hafsfurter Ritter-Cap. XII. 211. 5) von Hochenftain. Wem. C. I. 252 b. Wolffb. C. VI. 120a. Hund I. 95. Siebm. III. 131. W. H. d. Germ. Mus. 55. Lief. 30. 1) Zuttzel von Merget- ham. (Sützel v. Mergentheim.) Wern. C. I. 134. Wolffb. C. V. 133 a. Siebm. II. 74. Riedermann 418. Meding II. 870. 5) von Holbach. Wern. C. II. 152 b. Gauhe II. 460. Kneschke IV. 445. Zedier XII. 1212. Lief. 30. 1) von Buchberg. (Puchberg.) Wern. C. I. 100. Wolffb. C. VI. 128. Siebm. III. 120. W.H. d. Germ. Mus. 45. Kneschke, Adels-Lex. VII. 269. 5) Epffer und Tuerlin. Wern. C. I. 96 (als Hohenreiner 11. Ebefler.) Siebm. II. 60. Hueber, Austria, Tab. XIV. 23. Weifs, Kärnth.Ad. 150. 2) von Waldeg. (Waldeck, gen. Saneck und Ueben.) Conc. R. 216a. Wern. C. II. 99b. Siebm. II. 95, 103, 106. Gauhe I. 2750. Humbracht 222. Eahne I. 441. Klunzinger, Zabergau. 6) von HelrnTtat. Conc. R. 130 a, 208. Wern. C. I. 150b. Wolffb. C. VI. in. Siebm. I. 113, 122. Meding I. 346. Fahne I. 147. 2) von Puch. (Ruch.) Wern. C. II. 197 b. Gauhe I. 277. Meding III. 116. Ledebur 1. 113. Kneschke II. 118. 6) von Hüffen zuo berg. (Haufen, gl. Stammes mit von Ramsperg.) Siebm. 1.114; II. 58, 82. Gauhe I. 602. Meding II. 345. Ledebur I. 329. Schwab, Rodensee , I. 149. 2) von Eiffenhouffen. (Eysenhoven.) Wern. C. I. 95 b. Hund III. 190. Siebm. II. 59. Gauhe II. 250. W.H. d. Germ. Mus. 101. 6) Schilenwatz. Conc. R. 150. Wern. C. I. 102 b. Wolffb. C. V. 196 a. Hund I. 328. .Siebm. II. 63. 3) von Gemingen, von Marfembach, Nugen- huffen, Tailacker. (Neuenhaus,Theilhacker.) Zur. W. R. XXIII. 529. Wern. C. 1. 156 b. Stumpf XII. 23. Siebm. I. 113, 122. W.H. d. Germ. Mus. 118. Klunzinger, Zaberg. IV. 7) Rud von Buttinen. (Rüd v. Collenberg.) Wern. C. I. 134. Wolffb. C. VI. 185. Schmutz III. 412. Siebm. I. 124. Meding I. 712. W.H. d. Germ. Mus.87,91. 3) Die Ochfen, sitzen am baubem- berger bierg. (Ramberger Gebirg.) (Ochs von Gunzendorf.) Wern. C. I. 141. Siebm. II. 76. Salver 146. Meding III. 575. 7) von geyern. (ledig.) 3) von Laimingen. (Leinningen.) Wern. C. I. 94. Wolffb. C. VI. 123. Siebm. I. 78. Rucelin IV. 141. Gauhe I. 1175. W. H. d. Germ. Mus. 85. 7) Rainer. Wern. C. I. 94 b. Schmutz III. 259. Siebm. III. 123; V. 32, V. 80. CXLVIIb. CLXIb. 4) von Erlikem. (Erlickheim, Erlicheim, Erlecken.) Wern. C. I. 88. Siebm. II. 105. Mone, Zeitschrift f. d. Gesch. des Ober-Rheins I. 425. Hefner, ausgestorbener schwäb. Adel, Tab. 3. 8) von Frankenftain. Wern. C. I. 85 b. Siebm. I. 123. Humbracht 107. Hafsfurter R. Cap.V. 42. Meding II. 249. W.H. d. Germ. Mus. 122. CLIIb. 4) Gebsattel. Wern. C. I. 138. Siebm. I. 102. Riedermann 27. Salver 469. Meding I. 258. 8) von Kochendorff. Wpphdschr. des Germ. Mus. 77 als „v. Kochen". Meding III. 418 als „Kochberg" dass. W. mit ab w. Helmschm., dagegen III. 278 sowie Siebm. 1.65 als „Greck v. Kochendorff" ein ganz anderes Wappen. CLXXI. 4) Die Judman. Wern. C. I. 100. Wolffb. V. 161 a. Hund I. 235. Siebm. II. 63. W. H. d. Germ. Mus. 1 o 1. Hafsfurter R. Cap. VII. 97- 8) Von Waldaw. Wern. C. I. 104 b. Wolffb. C. VI. 141b. Siebm. II. 63. Sinap 1018. Meding III. 902. W. H. d. Germ. Mus. 137. C XX XIV Lief. 30. CXXXIIb. Rautfchlag der ftrauffe jm hoff zuo Wirtzburg. ) Item welche arttikel geftrafft füllen werden, volgen hirnachainandern. Item der erst arttikel, wer ain mainaid oder falsch gezugnus getan hat. Item der ain Feltfluchtig oder sinem hobtman trewlos wurd. Item welcher flucht that jm feld, oder schufif ton werden. Item welcher ainem dz sin genumen het. Item welcher frowen vn Junkfrowen jr Er mit wortten oder werken het genumen vnd sich jr berümpt, oder follichs mit gewalt getan het. Item allen offenbauren wuchrern die durch folich gut sich erheben vn uffstigent. Item alle die sich in jrem stand des adels mit straus rabenn Verräter morder oder and' bös getatten verhandelt habend, alfo dz sy sich sollichs nit mit Kren verantvvortten, oder darumb getören fürkomen. Item alle die hüffer gottes zerftören oder beraben. Item alle die ainem dz sin nemend vnd die lüt befchädigend, vnd des kain wort wele haben. Item alle die von jren Eltern jn turner geritten sind, vnd von jnn nit gesucht vnd och den nit suchen wellen, ob die getailt werden, mag man sy nichtz dester minder strauffen. Item allen dennen, so hanttierung oder koffschleghendel tribent als kofflut die nit dem adel geziment. Item man wil kainen taillen oder zuo lauffen, der nit durch zwen, die geturniert haben vnd getailt worden find bewiflen mögen, das er vn sin voreitern jn fünffzig jauren geturniert vn getailt worden sigen, doch welcher kunnschafft het zuo erlangen das sin eitern zuo gezaitten geturniert hetten, vnnd jnn der fier land ains der turner besucht vnd geturniert, die selben zuo ander turniern, der unuerzige für sin zuo bringen. Item welcher darufif nit getailt vnd darüber ritten wurde, die selbn jre rofs vnd turnierzüg verloren haben vnd jn tail verfallen, och hinfür des turners zuo ewigen tagen berobt sin vn nieme zuo geladen werden. Item gedenken zuo bietten, dz nieman sin heim darüber vntailen wolle damit er selbs nit schmäche. Item ain yegklicher jm blat getragen solle zu der taillung VI zu nemen. Item vmb die achten stund sol ain yetlicher sin klainod zuo der tailung tragen. Item vmb VIII stund sollend die darzuo geordnet sind vff dem hus sin. Item vmb die II. sol yederman vff dem hus .... sin gantz zu berait. *) Im Original auf der Rückseite des Bildes No. CXXXII. ,.Der Kolbenkampf" befindlich; den Text zu diesem Blatte siehe pag. XXIX. Lief. IV. Lief. 30. XXXIXb. 1) Item dem Grofmachtigen Kaifer von Jaua (Java) schribt Her Hans von Manndefillen (Johann von Mandeville) der grof lantfarer dz das ain grof jnfel jm mer fig darjnn fiben küngkrich dem genanten kaifer vnderton figen vnd wer die Jnfel vmfaren were j der müft zwo tufend mil fare / e / er darumb möchte komen / der genät Lantfarer fchribt och das er den coftlichoften Ballaft hab, so ern nie gesechen hab weder von kaiffern noch küngen. Phönix, d. i. Symbol der Ewigkeit und Unvergänglichkeit; selbst alte christliche Schriftsteller (Kirchenväter) bedienen sich dieses Bildes, obwohl es aus dem Heidenthum stammt, wie schon aus Herodot II. 73 ersichtlich. Zedier 19. 2016. 17. s. Materan. Ersch und Gruber II. 30. 363. Seb. Frank's Weltbuch, III. 140. 2) Kung von Sunonbar. (Surabayra oder Schieribon, Königreiche auf der Insel Java, oder Sumatra?) Zedier 27. 1398. cxxxv Lief. 30. XL. Das Trachtenbild aus der Thiersage: „Der Wolf auf dem Throne": „It. des Kungs von Mattembrion librey oder gefelfchaft fo er fine here vn ritern gibt ift ain Ochf den tragencz fchon (schön) von gold gemacht/ vornd an jren höbter / fchribt Johans von mandefilen (Johann von Mande- ville, f 1372 zu Lüttich) vnd marco polo (Marco Polo, f 1323 zu Venedig) baid lan tfarer." Erinnert an die Fabel vom Urstier (bos grunniens). Zu Miakur in China in einer grofsen Pagode stand auch dieser Stier, von massivem Golde gebildet. Nach Berichten Holländischer Gesandtschaften findet eine wunderbare Uebereinstimmung von der Fabel des Chinesischen Urstiers mit dem Persischen und Elgyptischen statt. Vollmer, Wörterbuch der Mythologie aller Nationen, Stuttgart, 1836. P. 1523. Unserem Versprechen gemäfs — s. oben Anmerkungen, p. IX. — verehren wir unseren und den Freunden des alten Grünenberg zum Schlufs aus dem Münchener Pracht-Codex hier noch zwei Tafeln, welche sich in Betreff der Ausführung wesentlich von den Blättern des Original-Codex unterscheiden. Lief. 30. No. CC. Copie aus dem Münchener Pracht-Codex: Die Turnier-Königinnen. Grünenberg hat in seinem Wappenbuche die aus den alten Waffenbrüderschaften hervorgegangenen Turniergesellschaften nicht nur mehrfach erwähnt, sondern auch den zwölf bekanntesten, Reichsländischen, ein besonderes Blatt gewidmet. In der Ueberschrift desselben sagt er: „Das fein die Zwelff turnyr geselfchafftn der vier land, Schwaben Frangken Reinlender vnd Bayern" und bemerkt dazu: „Item zu wifsen das die Löblich geselfchafft zu Franngken gehaiffen jm Spenniche den Turnyr Erdacht vnd Erfunden vnd den Erftn gethann habenn." Womit er diesem Bunde der Spengler vielleicht zu viel Plhre erwiesen hat. Unter Bezugnahme auf unsere Abhandlung über Turniere und Turniergesellschaften — s. S. XXIX, Lief. 4 — bemerken wir, theils zur Ergänzung derselben und theils zur Erklärung des vorliegenden Blattes, noch Folgendes. Nach Rüxner's Turnierbuch wurden von Herzog Conrad auf dem Zweiten Turniere zu Rothenburg in Franken für die vier Reichslande Vier grofse Turniergesellschaften angeordnet, an deren Spitze Turniervögte standen, welche aus den Reichsländischen Fürsten gewählt wurden. Rüxner nennt dabei die Gesellschaften vom Schwan, Löwen, Winde, vom Falken, Steinbock, Leithund, Greiffen, vom Einhorn, Esel, Bären, ferner die Gesellschaften vom Pfauen, Fisch, Bracken, Kranz oder von der Krone, von der Fürspang und vom Wolff. Grünenberg kennt nur zwölf Gesellschaften: 1) vom Bären, 2) vom Kränzli, 3) vom Winde, 4) den Spaenglerbund, 5) die Bayern, 6) vom Steinbock, 7) vom Einhürn, 8) vom Esel, 9) vom Leitbracken, 10) von der Krön, 11) vom Falken, 12) vom P"isch. cxxxvi Er unterscheidet von diesen Turniergesellschaften, in welche jeder unbescholtene Edelmann Aufnahme fand, die gröfseren, die Rittergesellschaften, welche an den Höfen regierender Fürsten entstanden und aus denen mehr oder minder die heutigen Ritterorden hervorgegangen sind. Er bildet auch diese Zeichen (Kleinode mit Ketten, schlechtweg Gesellschaften genannt) als Schmuck der betreffenden Fürsten-Wappen ab, z. B. bei England den Hosenbandorden, bei Dänemark den Elephantenorden, bei Savoyen den Orden der Verkündigung, bei Oesterreich das Goldene Vliefs, bei Schlesien das Rüdenband, bei Brandenburg den Schwanenorden u. s. w. Grünenberg führt uns als Bannerträgerinnen der zwölf Turniergesellschaften die preisvertheilenden Schutzfrauen (Patronesses) vor, welche auch zum Theil das den Siegern zugedachte Geschmeide (Turnierdank) in der rechten Hand halten, während sie mit der Linken das Banner tragen. Copie aus dem Münchener Pracht-Codex: Das Helm auftragen. Auf diesem Blatte hat Grünenberg eine Helmschau (Wappenschau) dargestellt, nämlich: die Prüfung der Wappen aller Kampflustigen, welche ihr Erscheinen bei einem ausgeschriebenen Turnier angekündigt hatten. Nur diejenigen Edelleute, welche einer Turniergesellschaft angehörten, oder durch Wappen und Geschlechtsregister ihre Turnierfähigkeit nachweisen konnten, erhielten Zutritt. Grünenberg hat zur Erklärung seiner Zeichnung beigefügt: „N (Notabene oder Item?) solicher Geftalt fchawt man dy heim vnd welcher nit genofs ift, den haift man fein Klainet abtragen, domit er nit geschmächet (öffentlich abgewiesen) werdet." Richter waren die Turniervögte, die Herolde und ihre Persevanten (Poursuivants, Gehülfen) und die Damen (Patronessen), welchen die Vertheilung des Turnierdanks oblag, das heifst der Ringe, Kränze, goldenen Ketten und Schwerter. Diese Damen waren meistens von fürstlichem, gräflichem oder Herren- Stande. Die Turniergenossen wurden nach der Helmschau zunächst zur Vesper (den eprouves) am Vorabende des eigentlichen Festes, der Meisterproben, entboten. Die Literatur über ritterliche Kampfspiele (Tornamenta, Tournois) ist so umfangreich, dafs wir unsere Leser nicht mit wiederholten Citaten aus Rüxner's Turnierbuch oder .Sebastian Münsters Weltchronik ermüden wollen; selbst des Herzogs Wilhelm IV. von Bayern Turnierbuch, herausgegeben von Schlichtegroll mit Steindruckbildern von Sennefelder, München 1828, dürfen wir, ebenso wie das selten gewordene Werk von Mr. de la Curne de Sainte Palaye „Das Ritterwesen des Mittelalters", übersetzt von Dr. Joh. Ludw. Klüber (Nürnberg, 1786 u. folg.) als genugsam bekannt voraussetzen; anzuführen wäre nur noch: Johann (Jehan) Froissart, Histoire et Chronique 1326—1398, herausgegeben von Keroyn de Lettenhove, Brüssel, I. 2. S. 346—53. Lief. 30, No. CCI CXXXVII Alphabetisches Register. Kaiser und Kaiserreiche. Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Liefe rung Augustus Octavianus .... III XXXX 8 Bulgarien CXVII 26 Caesar, Julius III xxxx 8 Caligula, Cajus do. do. do. Caractere Kaiser Friedrichs . do. do. do. Claudius, Tib. Nero .... do. do. do. Constantinopel XXIX b CXIII 25 Domitianus Flavius .... III XXXX 8 Friedrich IV., Monogramm do. do. do. Friedrich IV. und seine Würdenträger Illc X 3 Galba, Servius Sulpicius III XXXX 8 Jaua (Java) XXXIXb cxxxv 30 Julius Caesar III XXXX 8 Kan, Schild des — im Land Manchi XXVIb CXXVIII 29 Kan (Thublichan) XXXIV XCVII 21 Kriechen (a. d. II. I'alaeologus) XXIX b CXIII 25 N a No. des Wappen- Blattes. Mancbi, Schild von . . . Manchy, Kaiser von (Mandschu) Nero, Claudius Domitius Otho, M. Salv Römischer Kaiser.... Römischer Kaiser.... Schiltach (Byzantin. Kaiserth. Serbien (Sürfie) .... Servius Sulpicius Galba Tiberius Titus Thublichan (Kan) .... Trapezunt Türkischer Kaiser Türkischer Kaiser (5 Haupt- schilde) Vespasianus, Flavius Sabinas Vitellius, Aulus Germanicus XXVI b XXXVIII III do. IIb III b XXIX b do. III do. do. XXXIV XXVI XXIX XXIX b III do. Könige, Königreiche, Prinzen und Erzherzöge. Seitenzahl des Textes. CXXVIIi cv xxxx do. XXXIX do. CXIII do. XL do. do. XCVII CI XVIII CXIII XL do. No. der Lieferung. 29 23 8 do. 7 9 25 do. 8 do. do. 21 22 3 25 8 do. Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung Aleppo XXVII b CXVII 26 Frankreich 11. Burgund (StammAncus Martius IIb XXXIX 7 tafel) • . . ( — ' XLVIII 10 Arabien XXVIIb CXVII 26 Galizien XIX b XLVII IO Aragonien, Schild von . . . XlXb XXXXVII 10 Gals (Wales, Kronprinz v. EngAragonien XX Lii 12 land) LXb LIX 12 Bethlehem XXVIIb CXVII 26 Granada XXIIII I.IV 8 Böhmen 111c X 3 Hallabedenach XXVIIb CXVII 26 Böhmen IUI XLI 11 Hallap (Haleb) do. do. do. Böhmen XX b XVI 4 Hibernia XXI XVII 1 Bolland (i. e. Kaiisch) . . XXIII LXXIX 15 Hibernia XXII LXXIX 15 Burgund (Stammtafel) — XLVIII 10 Hibernia XXV LV 9 Carl I., König von Cvpern XXV LV 9 Hispye XXVIIb CXVII 26 Castillia XIX b XLVII 10 Jacob, Sant- XIX b XLVII 10 Castillia-Alt do. do. do. Jerusalem XXVIIb CXVII 26 Castillia XXI b LII I 12 Irland XXI XVII 1 Croacien XXIIIIb XCIV 20 Irland XXII LXXIX 15 CVpern XXV LV 9 Irland XXV LV 9 Daelflin von Frankreich . . XLIIII LV 10 Kanoppat (Kanopus) .... XXVIIb CXVII 26 Daenemark XVIII b XV 2 Kastilien (s. a. Castillia) . . XlXb XLVII 10 Haenemark, Alt- do. do. do. Lamorrea LXb LIX 12 Dalmatien XXIIIIb XCIV 20 Leon, Schild von XIX b XXXXVII 9 Dankerwiller, I'rinz de . . LXb LIX 12 Mattembrion XL CXXXVI 3° F.gypten XXVIIb CXVII 26 Mersin XXVIIb CXVII 26 Enbernia XXII LXXIX 15 Naffern XXIII b LXXXII 16 England und Hibernia XXI XVII 1 Navarra do. do. do. England XXV LV 9 Neapel (Stammtafel) .... LI 10 Frankreich XVIII XLV 9 Neapel XX LII 1 2 CXXXVIII Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. Namen. No. des Wa ppen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. Norwegen XVIII1) XV 2 Sicilien XIX b XXXXVII IO Numa Pompilius IIb XXXIX 7 Sicilien (Stammtafel) .... — LI IO Oesterreich, Alt- XLV XVIII 3 Sicilien XX Ii!, Lim 7 Oesterreich, Neu- do. do. do. Soldan, König der Saracenen . XXVII XCI *9 Oesterreich, Erzherzog von do. do. do. Spanien XIX b XLVII 10 Orange, Prinz von .... LXb LIX I 2 Spanien (Stammtafel) — L do. Pätlahem XXVIIb CXVII 26 Sunonbar (Surabayra, Schieri- Paiarick (Payorrik) .... XXIII b LXXXII 16 bon) XXXIX1) CXXXV 30 Polland XXIII LXXIX 15 Syrien (Sirrya) XXVIIb CXVII 26 Portugal (Stammtafel) . . — XLIX 10 Tarant, Prinz von LXb LIX 12 Portugal XXIb LI II 12 Tarquinius Priscus .... IIb XXXIX 7 Kigel, Prinz LXb LIX 12 Tarquinius Superbus. . . do. do. do. Römischer König I II b XXXIX 9 Tullus Hostilius do. do. do. Romulus IIb XXXIX 7 Ungarn XIX XVI 3 Rusen XXIII LXXIX >5 Wales, Prinz von LXb LIX 12 Sarracenen I.XIIIIb XCI '9 Weimaryen XXVIIb CXVII 26 Scherffenberg XXVIIb CXVII 26 Wossen XIX XVI 3 Schottland XXII LXXIX 15 Ybernia XXV LV 9 Schweden XVIII b XV 2 Yerland XXII LXXIX 15 Servius Tullius IIb XXXIX 7 Zecillya XlXb XXXXVII 10 Sicilien, Schild des Königs von XVIII XXXXVI 9 Zippern XXV LV » Kurfürsten. Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des T extes. No. der Lieferung. Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. Brandenburg XLIIIIb LVI 1 I 2. Pfalzgraf bei Rhein, Erz- Die drei geistlichen Kurfürsten truchsefs IIIc X 3 (Erzbischof von Mainz, Cöln 3. Herzog von Sachsen, Erz- und Trier, Erzkanzler in marschall III c X 3 Germanien, Italien und Gal4. Markgraf von Brandenlien) nie X 3 burg, Erzkämmerer.) . Desgleichen III d XLI 10 Desgleichen IUI XLI I 1 Die vier weltlichen Kurfürsten: Pfalzgraf bei Rhein, Kurfürst . XLIIII LV 10 (1. König von Böhmen, ErzSachsen XLIIIIb LVI 11 schenk nie X 3 Geistlichkeit. Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. ===== No. der Liefe- rung. Aebte, des Reichs vier . XII) XLIV IO Bischof von Würzburg . LIX XXI I und zwar: Kurfürsten, die drei geistl.: III d XLI IO Abt von Fuldt (Fulda). . . do. do. do. und zwar: ,, ,, Kempten do. do. do. Erzbischof von Köln .... do. do. do. ,, ,, Murbach do. do. do. ,, ,, Mainz do. do. do. ,, ,, Wifsemburg (Weifsenb.) do. do. do. „ „ Trier . . . do. do. do. Herzoge und Fürsten. Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Liefe- rung. Namen. No. des Wappen- Blattes . Seitenzahl des Textes. 1 No. «1er Lieferung. Alant, on XLVIb XIX 5 Anguleme XVIII XXXXVI ' g Alant^on LVI b LXXXII 16 Anjou LVII XCVII 21 Andrada XX 6 Anjou LX XXII 1 Andyo LVII XCVII 21 Anndern ....... Ulli b LXXXV 17 CXXXIX Mark-, Pfalz- und Landgrafen. Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. Baar LXXIXb CXXIV 28 nie X 3 Baden VI XIII 1 Brandenburg nie X 3 Brandenburg IUI XLI 11 Brandenburg VI XIII 1 Burgow XLV XVIII 3 amen. Camuiller Canillac . Därfisz Elsafs . Elsafs . Falleria Ferrarar No. des Wappen - Blattes. LUIb LXXXI/VIII LXXXIV 1) LXXXIb IX XLV Uli VII Seitenzahl des Textes. No. der | Lieferung. LVIII 9 CXXI 27 CI 22 XIII 2 XVIII 3 LVIII 8 LXXIII 13 No. Seitenzahl No. der Lieferung. No. Seitenzahl No. der Lieferung. Namen. des Wappen- Blattes. des Textes. Namen. des Wappen- Blattes. des Teiles. Aquitany Lb XX 6 Maulsen und Mafsophye . . LI III LVIII 10 Awernia XLVI LVI I 2 Mayland VIII XLIII 8 Baeyve do. do. do. Mayland Vb XIII 5 Baiern Vb XIII 5 Modena LVIII b CI 22 Baiern XLirn LV 10 München XLVb XIX 3 Baiern XLVb XIX 3 Münsterberg LVb XXI 1 Bajeu (Baylio) XVIII XXXXVI 9 Nemours (Nymors) .... LVII XCVII 21 Bawiera (Bar) XLVII cv 23 Normandie XVIII XXXXVI 9 Berg XLVIIb XIX 4 Normandie LX XXII 1 Bergen LVb XXI 1 Nortigaise do. do. do. Berry XVIII XXXXVI 9 Oesterreich Vb XIII 5 Berry LX XXII 1 Oppeln (Oppolientz) .... LVIII b CI 22 Bourbon XVIII XXXXVI 9 Oppeln (Oppul) LIX XXI 1 Bourbon-Auvergne .... XLVI LVI 12 Oranien (Oringen) .... LIX1) LIX 11 Braunschweig V XLII 12 Orleans (Orlientz) XVIII XXXXVI 9 Braunschweig XLVb XIX 3 Orleans (Orlientz) XLIX LXXXV 17 Bretagne XLIX LXXXV '7 Pommern (s. Wolgast) . . LV XXI 3 Brettain, Alt- XLIX LXXXV *7 Purdenles LVIb LXXXII 16 Brieg L XX 6 Räzenland (Rascia) .... XLVIIIb LXXXII 16 Britanie XVIII XXXXVI 9 Reufsen, Weifs- (Wifsen-Rysen) Lim LVIII 10 Britannien XLIX LXXXV '7 Rotten - Rufsen LIX 1) LIX 11 Burgund XVIII XXXXVI 9 Rüssen do. do. do. Burgund XLIX b LVII 7 Sachsen nie X Callabry XXII b LIV 7 Sachsen IUI XLI I I Corigliano (s. Sallucz) . ;LIII LVIII 8 Schilttach LIX XXI I Dalanczon XLVIb XIX S Schlesien Vb XIII 5 Dambre XLVII CV 23 Schlesien und Brieg .... L XX 6 Danglelmo XVIII XXXXVI 9 Schleswig-Holstein .... XLVIII XIX 6 Dispot von Räzen .... XLVIII b LXXXII 16 Schleswig-Stomarn .... do. do. do. Engern I.IXb LIX 11 Schmollenczgy LIX b V LIX 11 Ferrara und Modena LVIII b CI 22 Schwaben XLII 12 Franken LIX XXI I Schweidnitz (Sudnicz) LV b XXI 1 Gabern LVIb LXXXII 16 Schwerin LV XXI 3 Geldern LVb XXI I Steir XLV XVIII 3 Grofsen - Glawen (Schwerin, Stettin LV XXI 3 Mecklenburg) LV XXI 3 Tek LIX XXI 1 Griffen, Herzog von Zalttaigen Touraine LVII XCVII 21 und LVIII b CI 22 Troppaw LHIIb LXXXV 17 Gülch und Berg XLVIIb XiX 4 Tureen LVII XCVII 2 1 Guienne XVIII XXXXVI 9 Urslingen und Schilttach LIX XXI 1 Guienne (Gyenare) .... XLVIb XIX 5 Venedig (Venedo) LVIII XCIV 20 Josua (Jussuwe) XLIIIb CIX 24 Vianen (Vionan) LVII XCVII 2 1 Jülich und Berg XLVIIb XIX 4 Wennden (Fürstenthuin) . L XX 6 Jülich LVb XXI 1 Westphalen I.IXb LIX 11 Kärnthen XLV XVIII 3 Widen (Weiden) LVI LXXXVIII 18 Krain do. do. do. Wolgast LV XXI 3 Lindwach (Limppach, Limbach, Zaeringen LIX XXI 1 Lindva) LVI LXXXVIII 18 Zaltteigen LVIII b CI 22 Litthauen und Alt-L XLVIIIb LXXXII 16 Zangeroi ob der Surfftg LVI LXXXVIII 18 Lottrike (Oesterr. Bindenschild) XLIX b LVII 7 Zimmern (Zimbre de rom) . LIX XXII 1 Lothringen V XLII 12 Mägkelburg (Mecklenburg) Fürst zu Wenden und Werla L XX 6 CXL Namen. No. de9 Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. Ferrarar LVUIb CI 22 Ferrarar LXXXIIlb LXXIX IS Hessen IIIc X 3 Hessen IX XIII 2 Höchberg LIII LVII 8 Hochenburgk LIHb LVIII 9 Kärnthen VII b XLII 7 Kanuljak LXXXI/VIII CXXI 27 Kläkow (Klettgau) (s. Sulcz) . LXXIXb CXXIV 28 Landgraf in der Baar . . . LXXIXb CXXIV 28 Landgrafen, des Reichs, vier . IX XIII 2 Lausitz LIHb LVIII 9 Leuchtenberg IX XIII 2 Mähren VI XIII 1 Mantua LIHb LVIII 9 Markgrafen, des Reichs vier . VI XIII I Mifsen (Meifsen) do. do. do. Montferrat LIII LVII 8 Pallestin LIII LXII 8 amen. Pfalzgraf bei Rhein . Pfalzgraf bei Rhein . Pfalzgraf bei Rhein Pfalzgraf bei Rhein . Prusen, d Hoemeyst va do. d meyster van Salhusen Salluzzo Sanssorlin .... Stülingen (s. Lupfen) Trevigo-Tarvis Tübingen Turringen (Thüringen) Valeria Varrar Varrar Venediger (s. Därfisz) No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. im XLI 11 IIIc X 3 V XLII 12 XLIIII LV 10 XXXVII XXXVIII 7 XXXVII XXXVIII 7 LIII LVIII 8 LIII LVIII 8 LIHb LVIII 9 LXXIXb CXXIV 28 LXXXIVb CI LXXXIb 22 LXXIX XXIV S IX XIII 2 LIII LVIII 8 VII LXXIII '3 LVIII b CI 22 LXXXIVb LXXXIb CI 22 Burggrafen. Namen. No. des Wappen- Blaues. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. Namen. Burggrafen, des Reichs, vier . IX b XIV 5 Nuremberg (Nürnberg) Egern CVIIlb/CIX LXXX 'S Noreborch Mayburg (Magdeburg) IX1) XIV 5 Otenkirch (Odenkirchen) Mifsen (Meifsen) VII b XLII 7 Rinnege (Rheinegg) . Mifsen, Vogt von (Meifsen) x/xv LXXVI '4 Strumberg (Stromberg) No. des Wappen- Blattes. IX b CLIX IX b IX b Seitenzahl des Textes. XIV XXXVII XXXVIII LXXV XIV XIV Gesellschaften, Orden, Reichs- und Hofämter. N a . No. des Wappjen- Blattes. Seitenzahl des Textes. Adler, Gesellschaft des . . XX b XVI 4 Adler, der dreiköpfige IIb XXXIX 7 Adler, do. III b XXXIX 9 Aebte, des Reichs, vier . XI b XLIV 10 Amter, die 12, im Königreich England CXXV b XXVI 4 Amtmann, des Reichs Vllb XLII 7 Anhürn, Gesellschaft des CLI LXX 11 Bär, Gesellschaft des.... CLI LXX 11 Banner, des Reichs fliegende . Vb XIII 5 Bauern, des Reichs vier XVI b XLV 7 Burgen, do. XVI XLIV 12 Burggrafen, do. IX b XIV 5 Christoph, St., Gesellschaft LXXXVIb LXI 11 Cron, Gesellschaft der . . . CXLI XXX 1 Doerffer, des Reichs vier XVII XLV 8 Drachenorden XIX XVI 3 Einhorn, Gesellschaft des . CLI LXX 11 Elephantenorden XVIII b XV 2 Esel, Gesellschaft des CXLVII LXXVIII '4 Fahnen- oderBannerträgerinnen cc CXXXV 30 Fähnrich des heiligen Banners Oriflamme LXXXVI LXXXII 16 Fisch u. Falken, Gesellschaft des CXXXIlIb LXV 7 Fisch, Gesellschaft der . CXXXVIIb LXXV '3 Fögt, des Reichs vier . . X/XV LXXVI '4 Franken, Gesellschaft der . CLI LXX 11 No. der Lieferung. Namen. No. des Wappen* Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. Freiherren (Frigen), des Reichs vier VIII b LXXIII '3 Fürspang, Gesellschaft der CLI LXX 11 Geburen , des Reichs vier . XVI b XLV 7 Gesellschaft de las granadas . XXIV LIV 8 Gesellschaft der Franken, Anhürn, Spenchy und Bereu CLI LXX 11 Gesellschaft des Adler . XX b XVI 4 do. des St. Christoph LXXXVIb LXI 11 do. der Cron CXLI XXX 1 do. des Fisel CXLVII LXXVIII '4 do. des Fisch und Falken .... CXXXIlIb LXV 7 do. des Falkenu. Fisch CXXXVIIb LXXV '3 do. der Fürspang . . CLI LXX 11 do. vom wachsenden Mond XXII b LIV 7 do. des Krenzlin CXLIIIb XXX 4 do. des Laitbrack . do. do. do. do. des gekr. Steinbock CLXVIII XXXIII 6 do. des Spenchy . CLI LXX 11 do. Unserer lieben Frauen .... XLIIIIb LVI 11 do. vom gold. Vliefse XLV XVIII 3 do. des Winds . CLIX LXXV '3 do. des Wolff CXLIX XXX 6 CXLI No. Seitenzahl No. der LiefeNo. Seitenzahl ■ No. der LiefeNamen. des Wappen- des Namen. des Wappen- des Blattes. Textes. Blattes. Textes. rung. rung. Gesellschaft des Wurm . XIX XVI 3 Rautschlag der Strauffe im Hoff Grauffen, des Reichs vier . VIb XIII l zu Wirtzburg CXXXIlb cxxxv 30 Grauffen, die vier Her- . VII LXXIII '3 Ritter, des Reichs vier . XI II ö XIV 5 Helmauftragen, das .... CCI cxxx 3o Rüdenband L XX 6 Herren, des Reichs vier, in Schenken, des Reichs vier . XII/XIIb/XIII XIV 5 Italia VIII XLIII 8 Schwanen-Orden XLIIIIb LVI 11 Hubertus-Orden (RitterbrüderSchwertceremonie nie XXXVII Anin. II. Ah. schaft vom Hörne) XLVIIb XIX 4 Schwerthalben, Rattschlag der CXXXIII LXIV 13 Jägermeister, des Reichs vier XI XLIII 9 Sebastians, St., Brüderschaft . LXXXVIb XXV 4 Kaiserkrone III b XXXIX 9 Spenchy, Gesellschaft der . CLI LXX 1 1 Kirchen, des Reichs vier (Rom, Städte, des Reichs vier . XV b XV 3 Bremen, Mafsow und Metz) . IUI b XI 6 Stainbock, Gesellschaft des CLXVII1 XXXIII 6 Knechte, des Reichs vier XIIIIl. XLIV 11 Stammschild der Valesi'schen Königskrone, Französische . XVIII XXXXVI 9 Könige XVIII XXXXVI 9 Krenczlin, Gesellschaft der CXLIIIb XXX 4 Sul (Säulen), des Reichs vier . V XLIl I 3 Krön, Kaiserliche III b XXXIX 9 Truchsessen, des Reichs vier X1III XV 3 Laitbrack, Gesellschaft der CXLIIIb XXX 4 Turnier-Königinnen .... CC CXXXVI 3° Landgrafen, des Reichs vier . IX XIII 3 Turniere und Turnier-GesellLöwenbund XLIVb LVI 11 schaften (Kolbenkampf) . CXXXII XXIX 4 L'ordre Royal des Chevaliers Turnierer von den Bayern . CLXIII LXXI 9 de Chipre ou du Silence XXV LV 9 Visch u. Falken, Gesellschaft des CXXXIIIb LXV 7 Maria della Jara (de la Yarra) Vliefs, Kette des Ordens vom Orden XX LII I 3 XLV XVIII 3 Markgrafen, des Reichs vier . VI XIII 1 Vliefs, Orden vom gold. XLIX b LVII 7 Michaelorden XVIII xxxxv 9 Vögte, des Reichs vier . x,xv LXXVI 14 Mond, Gesellschaft vom wachWiller (Weiler), des Reichs vier XVII1» LXXVI '4 senden XXIIb LIV 7 Wind (Windhund), Gesellschaft Oriflamme, Fennrich des h. des CLIX LXXV 13 Banners LXXXV1 LXXXII 16 Wolff auf dem Throne (ThierPanner, des Reichs fliegende . Vb XIII 5 sage) XL CXXXVI 30 Payern, Turnierer von den . CLXIII LXXI 9 Wolff, Gesellschaft des . CXLIX XXX 6 Pelikan-Orden XLIV LV 10 Wurm, Gesellschaft des . XIX XVI 3 Quifsay, Schild der Stadt . . XXVIb CXXVIII 39 Rattschlag, der Schwerthalben, (Turnierkampf mit stumpfen Schwertern) CXXXIII LXIV 13 Grafschaften, Herrschaften, Städte, Orte etc. No. Seitenzahl No. der Lieferung. No. Seitenzahl No. der Lieferung. Namen. des Wappen- Blattes. des Textes. Namen. des Wappen- Blattes. des Textes. Aachen XV b XV 3 Ems, das Land ob der . . XLV XVIII 3 Achhalm LI XX 4 Friesland XLIXb LVII 7 Adrianopel XXIXb CXIII 25 Genf LXXXV LX 10 Amberg XVIIb LXXVI '4 Genua LXXXVIb LXI 1 I Asberg LI XX 4 Glattbach LI XX 4 Auch XV b XV 3 Glogau L XX 6 Augsburg do. do. do. Grenoble XVI XXXX1V 1 3 Baubenberg (Bamberg) . XVII XLV 8 Gundelfingen LI XX 4 Bergen XVIII b XV 3 Hagenau XVII XLV 8 Blochingen LI XX 4 Hainandt (Hennegau). XLIXb LVII 7 Borggogne (Bourgogne) . XLIX b LXII 7 Herrenberg LI XX 4 Borttigall, das alt XXI b Uli 13 Hinstetten LI XX 4 Brakenhaim LI XX 4 Hohenstaufen LI XX 4 Brabant XLIXb LVII 7 Horburg LI XX 4 Bremen IUI b XI 6 Hornberg LI XX 4 Burg, des Reichs vier . XVI XLIV 13 Ingelhaim XVIIb LXXVI 14 Buryus (Burgos) XIX b XLVII IO Kalb LI XX 4 Calw LI XX 4 Köln XVIb XLV 7 Costentz XVI b XLV 7 Kopenhagen XVIIIb XV 3 Craca XXIII LXXIX 15 Leatong (Lathan) .... XXXVIII cv 23 Delphinimunde XVI XLIV 13 Legennicz und Glogau . L XX 6 Dörfer, des Reichs vier . XVII XLV 8 I.empbort XLIXb LVII 7 Eberbach LI XX 4 Leonberg LI XX 4 Edinburg XXII LXXIX 15 I.essemborre XLIXb LVII 7 CXLII Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitensahl des Textes. No. der Lieferung. Namen. No. des Wappen- Blattes Seitens,« hl des Testes. No. der Liefe runjj Liechtenaw XVII b LXXVI 14 Palermo XXII b LIV 7 Limpurg XLIXb LVII 7 Pampelona XXIIIb LXXXII 16 Lifsabon ^CXIb LIII 1 2 Paris XVIII XLVI 9 Litdow (Alt-) XLVIllb LXXXII 16 Pittenfurt L XX 6 London XXI XVII 1 Portugal XXIb LIII 1 2 I.ottrike XLIXb LVII 7 Prag XXb XVI 4 Lübeck XV b XV 2 Quissay (Quinsai) .... XXVIh CXXVIII 29 Lübich LIIII LVIII 10 Regensburg XVIb XLV 7 Lumershaim LI XX 4 Rogartten LIIII LVIII 10 Luxemburg XLIXb LVII 7 Rom III XXXX 8 Magenheim LI XX 4 Rom im b XI 6 Maine LVII XCVII 21 Sallins XLIXb LVII 7 Malingnes XLIXb LVII 7 Saltzburg XVI b XLV 7 Margenburg (Marienburg) . XVI XLIV T 2 Saragossa XX LH 12 Martinsburg do. do. do. Schalczburg LI XX 4 Massophye LIIII LVIII 10 Schlettstadt XVII XLV 8 Massow (Masau) .... im b XI 6 Schotten XXII LXXIX 15 Maugenheim LI XX 4 Seccilyen XXII b LIV 7 Mecheln XLIXb LVII 7 Seelannt XLIXb LVII 7 Metz IUI b XI 6 Sibillen (Sevilla) .... XXIIII LIV 8 Metz XV b XV 2 Städte, des Reichs vier . XV b s XV 2 Missir (Misr) XXVII b CXVII 26 Stockholm XVIIIb XV 2 Modena LXXXIlIb LXXIX 15 Tübingen LI XX 4 Namur XLIXb LVII 7 Ulm XVII XLV 8 Neufen LI XX 4 Urach LI XX 4 Odwurk XXII LXXIX 15 Urslingen LI XX 4 Ofen in Ungarn .... XVI XLIV 12 Windish Mark XLV XVIII 3 Ofen XIX XVI 3 Zeeland XLIXb LVII 7 Orlamund XVII b LXXVI 14 Grafen, Freiherren und Edle. No Seitensahl No. der Lieferung. No. Seitensahl No. der Liefe rung Namen. des Wappen- des Namen. des Wappen- des Blattes. Testes. Blattes. Textes. A. Ainwil CXXXVIb/VII CXXII 27 Alalter, Graf LXVIIb LXXXVIII 18 Aarburg CXVIb CXXIX 29 Albeg, us märsrher Hüllen Abemberg, Graf LXXXVb LXI I 2 vffenloch CXLVb LXVIII 8 Abemsperg CI LXII 8 Albemarle, Graf LXXX XCVII 2 I Aberdar (Seckendorff-) . CLI LXX 11 Alben CLXIXb LXX II I 2 Abn CII XCVIII 21 Albon, Graf LXVIII CXVII 26 Achamer CLXXb CXXX 29 Aldenburg, Graf VII LXXIII 13 Achdörff (dorf) CLXXXVb XCVI 20 Aldendorf (Allendorff) . . . CLXVIlIb LXXII I I Achhalm, Graf LXXXII LXXIII '3 Aldendorff CLVIII LXXXIII 16 Achtelfingen CXLIIII LXXXIX 18 Aldenwalden, Frh VIII b LXXIII 1 3 Adel v. Totnhurn CLXV cm 22 Alleczheim CXLVII LXXVIII '4 Adelmann CLIIIb XXXI 4 Almschoffen (Alms - Almens- Adelsheim CXLVII LXXVIII '4 hofen) CLXXIX XC 18 Adelsriedt CXXXIXb LXXXVI '7 Alschania, Graf LXXXVIb LXI 11 Aebenstain CLXXVIb LXXXVII •7 Altemburg LXIIII LXXXVIII 18 Aechenhaim CLIb CIX 2 4 Altes, Graf LXVIII CXVII 26 Aechtter CXLVIII LXXXl '5 Althain (Altheim) CXLIb LXVII 1 2 Aelbin (Aelen), Graf. LXXXVII cxxv 28 Altmannshoffen CLXXVIIb CXXVII 28 Aelcz CLIX LXXV '3 Altorff CLXVIII b LXXII 11 Aemarkingen CLXXXb cxv 25 Alttorff, Graf LXXIV CXVIII 26 Aerczingen CLXXIXb XCIX 21 Ambringen (Ampringen) CLXVI LXXI 10 Agenhufsen, Fetzer von . CLXXVI LXXXIV 16 Andernach CLXIV XCVIII 2 1 Aham CLXXb CXXX 29 Andlaw XIII b XIV 5 Ahlfingen CXI. IV LXXXIX 18 Anfin CIX b CVI 2 3 Aich CLXXIXb XCIX 21 Angefur (Anglure) .... CXXIX CXIV 2 5 Aichberg CLXXII CHI 22 Anglach (Angeloch; .... CLXXXIXb CVIII 2 3 Aichelberg CXXXV1 u. b CII 22 Angleria LXVIb CV 2 3 Aimarsis . . CXIXb CXXXIII 30 d'Angouleme, Graf LXXXVI LXXXII 16 Aimerberg CXCIb XC'III »9 Anhalt, Graf LXXXVIb LXI 11 CXLIII No. Seitenzahl ! NO. | der Lieferung. No. Seitenzahl No. der Lieferung. Namen. des Wappen- des Namen. des Wappen- des Blattes. Textes. Blattes. Textes. Anndes CXXIX CXIV 25 Baerstetten cxcv LXXXVII ■7 Annenberg CXLIIb/III XCII '9 CLXXIb XCIX 2 1 Anrow CXIII/CXIVb CII 22 Baigrer v. Rineg CLXXVb CXI 24 Anweil CXXXVIb/VII CXXII 27 Bairn, Büwscher von CXCVIII XC 18 Apfenthal CLXXIII CXIX 26 Baiswil CLXXXVIb CXII 24 Appel Vitztum CXV LXIV 11 Baldeg (Baldeck) CXLVIb CXIV 25 Arberg CXVIb CXXIX 29 Baldeg do. do. do. Arburg (Arberg), I hr. . XCVb LXXIV ■3 Bald egg CXXXV b LXVII 11 Arburg, Graf LXXXIV b CI 22 Balgheim CLXXX XCVI 20 Arch, Graf LXVI LXXXV '7 Balschoffen CXCV LXXXVII 17 Archen, Graf LXXXI VIII CXXI 27 Balteg CXXXVb LXVII 11 Arco, Graf do. do. do. Bamberg XVII XLV 8 Arco, Graf LXVI LXXXV 17 Bande CXCIV CIV 22 Aremberg, Graf LXXXIV CI 22 Banzgawer CLXXI b XCIX 21 Arenossus CXIXb CXXXIII 30 Bapberg CXCII XXXVI 5 Armagnac XVIII XXXXVI 9 Bappenheim XII XIV 5 Armedans CXXI LXXVIII 14 Bappenheim CXLI XXX 1 Arnsperg XIII b XLIV 11 Barteneck CLXIX LXXXV I '7 Arona, Graf LXVI b CV 23 Baubenberg XVII XLV 8 Arpffenstain CLXXXIb CIV 22 Baur, Fhr CXXVII LXXXI 15 Arras CLIV XXXII 6 Bawir vom Bliberg .... CXXXVI b CII 22 Arrian, Graf LXVIb CV 23 Bebenburg CLXV CIII 22 Artois, Graf XLIXb LVII 7 Beccaria, Graf LXVIb CV 23 Arttose (Artois), Graf LXIX XCIV 20 Bechburg, Fhr. ..... XCVII LXXVII 14 Arwangen, Fhr »XCVb LXXIV >3 Bechhaimer CXCVb CXXIII 27 Asbach CLXVI LXXI 10 Bedome, Graf LXXX b CXXV 28 Ascanien LXXXVIb LXI ti Befgenhufsen CXCI1I CXXXI 29 Asch, Fhr XCVII LXXVII 14 Beichlingen, Graf LXXVIII b XXIV I CXXXVI u. b CII 22 Beigan CLXXXV CXVI 25 Aschberg, Graf LXXXVb LXI 12 Belhaimer CXCVIb XCVI 20 Aschow CXLI XXX I Belkere, Graf LXXI XCI »9 Asperger von Grub .... CXLII LXVI II 7 Bellersheim CLXb XXXII 2 Asppach CLXVI LXXI 10 Bellersheim (Bockersheim ?) . CLXb XXXII 2 Asppann (Aspan) CLXXXVIIIb CXXXI 29 Beimund LXXVIII XCIV 20 Aspremont, Fhr. (Astpermund Belmunt, Graf LXXXVIb LXI 11 ob Maigenfeld) XCIVb LXXVII *4 1 Benczennaw CLXIIIb LXXXIX 18 Astde CXXVIII XXVIII Beningen, Graf LXV XXIII 6 Asten XCVII LXXVII H Bennemberg CXCII b CXII 24 Asterhaim CVIIIb/IX LXXX 15 Bentheim, Graf LXIII XXII 5 Attighufsen (Attinghausen) . . XCV LXXX 15 Berbig (s. Graf Rossenberg) . LXXXIV b CI 22 Atzelmünster (s. Tanberg) . CLXXII cm 22 Berchen CXCIb XCIII 19 Aue CXXVIII XXVIII 1 Berenfels CXXXVb LXVII 11 Auer von Brennberg .... CLXIX LXXXV I 17 Berg, Graf LXXXI/VIII CXXI 27 Auerbach CXLIV LXXX IX 18 Berge CXCI XXXVI 2 Auffenstein CLXVI b XCV 20 Bergen (Berghes v. Grimbergen) CXXVII LXXXI 15 Aufsefs vom Wolkenstein CLVb XXXII 3 Bergen CXCIb XCIII 19 Aufsefs vom Wolkenstein . CLX LXIX 7 Bergo CXVIb CXXIX 29 Aulheim CLXIV XCVIII 21 Bermewe CXIX CXXI 27 Aumale, Graf LXXX XCVII 21 Bermund CLIXb LXXXVI 17 Aunemburg, Mildenhöbt von . CLXXXIV LXXXVII 17 Bern XCVb LXXIV 13 Autenriet CLXXVIb LXXXVII 17 Bern XCVI LXXXIII 16 Aw CLXXVb CXI 24 Bern CLXXVIII cxx 26 Bernburg CII XCVIII 21 B. vergl. auch P. Bernegk Berner Cb/CIIIb CLXXVIII LXXVII CXX 14 26 Babenberg XVII XLV 8 Bernfels CXXXVb LXVII 11 Bacger vom Bliberg .... CXXXVI u. b CII 22 Bernhufsen (hausen) .... CVII! 23 Bach CXXXVI b, /VII CXXII 27 Bernnekg, Berner von . CIII XCV 20 Bachenstein (Bachstein) . CLXV cm 22 Bernso (Bernsau) CLXVIIIb LXXII 11 Bachheim CLXXXV C.XVI 25 Bernstain CXIb LXXV *3 Baden, Graf. ..... LXXIV CXVIII 26 Berstet CLXXX XCVI 20 Baden zu Liel CLXXVII CVII 23 Berstett CXCV LXXXVII 17 Badow, Graf VIII XLIIl 8 Berwangen CLXXXIIIb XXXIV 3 Baebenberg CLXV CIII 22 Bettstain CLVIII LXXXIII 16 Baebenstain CLXXXII XCIII 19 Beyern von Popparten . . . CLXb XXXII 2 Baeldershaim CLXb XXXII 2 Biberstain CXIIIb XXVI 5 Baeldersheim, Truchs. . CLIII CXIX 26 Bibracher CXCVII XCIII >9 Baeldersheim CLXb XXXII 2 Bichellen, Graf LXII LIX 7 Baerberg CII XCVIII 21 Bichis CLXb XXXII 2 CXLIV Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. Bichifshufs, Truchsefs v. CXLVI LXIX 9 Boulogne, Graf LXXXb CXXV 28 Bichlingen, Graf LXXVIlIb XXIV I Bourgogne XLIXb LVII 7 Bicken CLXVIII b LXXII I I Bowrumer, Graf LXV I b CV 23 Bickenbach, Frhr XC LXII 1 2 Braitenstain CLXIX LXXXVI 17 Biellacher CXCVII XCIII -9 Brand egg CLXXX XCVI 20 Biemelberg CLXI LXX 8 Brandenberg Fhr XCIX LXXV 13 Bigenbach, Fhr XC LXII 12 Brandenburg CXCIII CXXXI 2 9 Biggenbiirg, Fhr XCIVb LXXVII 14 Brandenstain CLIb CIX 2 4 Biken CLXVIIlb LXXII 11 Brandis, Fhr XC LXII 12 Bilstain CXCIVb CXXVII 28 Braose of Gower CXXVb XXVI 4 Binaw CLIIIb XXXI 4 Braunberg, Fhr XCVI LXXXIII 16 Binsfelden CLIXb LXXXVI '7 Brauneck, Fhr XCIII LXII 7 Birden CXXV/CXXX CXXVI 28 Bre (Bree de Fouilleux), Graf LXXXb CXXV 28 Birgel CLX1V XCVIII 2 I Brechenstain, Trautsun v. . CLXXVI LXXIV 16 Birkenfels, Zollner von . CLXV cm 22 Bregentz, Graf LXXXII LXXII I 13 Birkner CXCVI b XCVI 20 Breidenbach v. Breitenstein . CLXb XXXII 2 Birmelburg CLXI LXX 8 Breifsing v. Wolnzach . CLXIIIb LXXXIX 18 Bischof von Herberstorff CXC XXXV 3 Breifsing v. Kopfsberg ... do. do. do. Bitsch, Graf LXXXIV XXIV 2 Breitbach CLX LXIX 7 Blättenberg CLXVIII XXXIII 6 Bremfser v.Rüdesheim(Brömser) CLXb XXXII 2 Blankenbach (bürg) .... LXIIII LXXXVIII 18 Brena, Graf LXV XXIII 6 Blankenberg, Fhr CXXVIIb XXVIII 1 Brenn (Brende) CXCVI b XCVI 20 Blankenberg CLIII CXIX 26 Brennberg, Auer v CLXIX LXXXVI '7 Blankenberg CLXXXVI XXXIV 2 Brenner (Brendel) CXLIXb XCII 19 Blank enfels CLXV b cx 2 4 Briden, Graf Sant- .... LXVIb CV 2 3 Blankenhain^ Graf .... LXI XXII 2 Brionne, Graf LXXXVIb LXI 11 Blankenstain CLXVIb xcv 20 Brochausen (Broichusen) CXCVIII XC 18 Blafsemberg CLIIIb XXXI 4 Bröheim CLIX LXXV 13 Blawen, Riese von .... CXIIIb XXVI 5 Bronchorst, Fhr CXXVIIb XXVIII 1 Bles (Plesse), Graf .... LXXVIII b XXIV 1 Bruch CXXIX CXIV 2 5 Blefs (Plesse) CXlIb CIX 24 Brüschenk zu Stättemberg, Fhr. CXXV/CXXX CXXVI 28 Bliberg, Bacger von .... CXXXVI u. b CII 22 Brunbach CXCIII CXXXI 29 Blickenstein CXCIIib XXXVI 4 Brunberg, Fhr XCVI LXXXIII 16 Bliger von Stainnach CXXVIII XXVIII 1 Bruneg, Fhr XCIII LXII 7 Blikenberg, Fhr CXXVIIb XXVIII 1 Brunhusen CXCVIII XC 18 Blindheim CLXXIX XC 18 Brunkost, Fhr CXXVIIb XXVIII 1 Bliner CLXVIIb LXXXIV 16 Brunnen, Lessink by CXCII b CXII 2 4 Bios (Blois), Graf LXVIIIb CXXIV 28 Brunsperg CLXVIII XXXIII 6 Blumneg (Blumeneck) CXXXIV LXV 8 Brunwart CLIX LXXV >3 Bochländen, Winter von CLXIVb CXXI1 2 7 Bubenhain CLXI LXX 8 Bock (s. Pack) CXCVIIIb CXV1 2 5 Bubenhain CLXXX b cxv 2 5 Boczkowicz, Sobetsch v. . CXIb LXXV 13 Buch CLIIb CXXXIV 30 Bodendorff CHI xcv 20 Bucham CHI xcv 20 Bodenlauben, Graf .... LXXXVb LXI 12 Buchberg CLXXI CXXXIV 3o Bödingen CXCII XXXVI 5 Bucheg, Fhr XCIVb LXXVII >4 Bödmen CXXXIIIb LXV 7 Buchenow (au) CLXXXVIII XXXV 6 Boecklin CXXXVI b /VII CXXII 27 Buches CLXb XXXII 2 Boecklin v. Boecklinsau CLXVIb xcv 20 Buchheim cm xcv 2o Bömelberg CLXI LXX 8 Buchparten, Kufs v CLXI LXX 8 Bössingen, Graf LXIII LXXXVIII 18 Buchstetten CLXXX! b CIV 22 Bogerry (Bogoriya) .... CXVIb CXXIX 29 Buchwalder CLXXXVIIb CXX 26 Bohuchwalia de Hradek CLXXXVIIb CXX 26 Bübemberg CLXXV XCII »9 Boil CXIX CXXI 27 Bübenhöffen CXLVI b CXIV 2 5 Boineburg CLXI LXX 8 Bübisheim, Specht v. CLXI LXX 8 Bokovvitz CXIIIb XXVI S Büchern CHI xcv 20 Bollandt CLIXb LXXXVI 17 Bülow CLXXXIIIb XXXIV 3 Bollogne, Graf LXXXb CXXV 28 Bümelberg CLXI LXX 8 Bollwil, Fhr CXXIV cxxx 29 Bünau CLIIIb XXXI 4 Bolsenhain CLXVI LXXI 10 Büttikan (con) CLXXV XCII '9 Bomerffelden, Truchs. . CLIIIb XXXI 4 Büwscher (Büschen) v. Bairn . CXCVIII XC 18 Bongard CLIX LXXV '3 Buggele CXIX CXXI 2 7 Bonstetten CXXXIIIb LXV 7 Bullach, Zorn v CXXXVI u. b CII 22 Bopfingen X/XV LXX VI 14 Bunntzsinger (Bunzinger) CLXXI! CHI 22 Boppart, Bevern v CLXb XXXII 2 Burdian CXIII/CXIVb CII 22 Boppenstain CLXXXIV b CVII 2 3 Burggraff CXLII LXVIII 7 Bös von Waldegk .... CXLIXb XCII '9 ßurgraffe, Vogt X,XV LXXVI >4 Boswil (Bofsweil) CXCVI LXXXIV 16 Burgrauff zu Egern .... CVIII1) LXXX '5 Bottendorff CHI XCV 20 Burgrauffen (v. Dorlilsheim u. Bottenlawe, Graf LXXXVb LXI 12 Osthoffen) CLXXVb CXI 2 4 CXLV Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. Burgstorff CLXVI LXXI IO Burgtorf (Burttolff) .... LXXXII LXXIII 13 Burgund, Graf XLIXb LVII 7 Burschat (scheid) CLIX LXXV 1 3 Buryan (Burjan) CXIII CXIVb CII 22 Bufsnang, Fhr. . CXXIVb LXXXIII 1 6 Bustetten . CLXXXIb CIV 22 Buttiers, Graf LXXXb CXXV 28 Buttinen. Kurl, v CXLVIIb CLXIb CXXX1V 30 Butz cxx CXIX 26 C. vergl. auch K. Cadau (Cadower) ... CLXXXIV LXXXVII i7 Calw, Graf LXXIIII b CXXIX 29 Camerberger . ... CLXIX LXXXVI *7 Cammer .... do. do. do. Cammerau do. do. do. Camppanner (Canpaner) CXCIb XCIII 19 Camfse, Graf LXI1II LXXXVIII 18 Canillac LXXXI/VIII CXXI 27 Capler " CLXXlXb XCIX 2 1 Cappel! CLXXXIX CXVI 25 Cardona, Graf .... LXXII u. b CXXIV 28 Cardona CXXIb CXXIX 29 Carillo CXIX CXXI 27 Caserta, Graf LXVI LXXXV 17 Cassuben I.XIIIb XXIII 5 Castel, Graf .... LXXVIII XCIV 20 Castelbarco, Frh XCb LXXVI 14 Casteln, Schenk CLXXV XCII *9 Cestel CXX1I CXXXIII 30 Chalon, Graf LXX CXXXIl 3° Chalon, Graf .... I.XXXlIIb LXXIX 15 Chalon .... CXXIIb CXIII 25 Champagne, Graf LXXXVI LXXXII 1 6 Chandes (Chandos), Graf . . LXVII CXXXIl 3° Charles, Graf LXXXIIIb LXXIX 15 Chartres, Graf LXXX XCVII 21 Cheminee CVIII CXVIII1) CXXI 27 Cifferberg, Graf LXIII XXII 5 Cilly, Graf VIb XIII 1 Cirnburg .... CXI LXIII 10 Clausen CLXIIIb LXXXIX l 8 Cleberg CLXXXVI XXXIV 2 Cleinow (Clenova) CLXXXVIII XXXV 6 Cleramont (Clermont) XLVI LVI 1 2 Clermont, Graf LXXXVI LXXXII 16 Clerron (en Lorraine) . . . CXXIIb CXIII 25 Cleve VIb XIII , Clingen, Fhr. CXXIIII b LXXXIII 16 Clingenberg zu Hochentwil . CXXXIII b I.XV 7 Clingenstein CXCVb CXXIII 27 Closen CLXIIIb LXXXIX 18 Coczower .... CLXXXIX CXVI 2 S Colalto, Graf LXXI XCI ■9 Colditz CXIII CII 22 Collenberg, Rüd von .... CLX LXIX 7 Collobrand (Collowrat) . CXIb LXXV 1 3 Collowbier (Colombiere) CXXIIb CXIII 2 5 Collumba, Graf LXVb LX 9 Colonna, Graf LXVb LX 0 Cominsy, Graf LXIX XCIV 20 Comittibus, Graf LXVI LXXXV '7 Commense (Comminges), Graf LXVII CXXXIl 3o Commercy CXXII CXXXIII 3o Comon (Caumon), Graf . LXXXIXu. b LXXIV "3 Consert, Graf LXVI LXXXV '7 Conttafers (s. Ronciglione) . LXVI LXXXV 17 Namen. No. des Wappen - Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung Corbeil, Graf LXXXIXu. b LXXIV 13 Corbi, Graf . LXXX XCVII 2 I Cornis, Graf LXXI LXXIb XCI 19 Cossenttania, Graf .... LXXII u. b CXXIV 28 Creig, Fhr CXXVII LXXXI '5 Cronberg . CLX LXIX 7 Croy .... CIV XXV 4 Cullenberg, Fhr. CXXVII b XXVIII I Czinczendorff CIV XXV 4 D. vergl. auch T. Dachenhausen CXLVb LXVIII 8 Dachser . CLXXXVIII. CXX 26 Dachstul . CXXIV CXXX 29 Dachstul . CXLIX XXXI 6 Dadenburg . CXCIIb CX1I 24 Daechser .... CLXXXVIII. CXX 26 Daelffin, Graf . LXIX XCIV 20 Daelphin, Graf LXXX XCVII 21 Dagsburg, Graf LXXIII CXXVIII 29 Dahn CXLIX XXXI 6 Dalberg CXLIX XXX 6 Dalmessingen, Frh XCV LXXX 15 Damartin, Graf .... LXVII CXXXIl 30 Damartin, Graf LXXVII CXXXIl 3° Damblofs, Graf .... LXX b XXIII 2 Dangollesme, Graf .... LXXXVI LXXXII 16 Daresche, Lotte Herr zu . . CXXIII u. b CXXVI 28 Dattenburg. Rollmann von . CXCIIb CXII 24 Daubemarie, Graf. LXXX XCVII 21 Daun zu Ober»tein .... CXCIIIIb CXXVII 28 Dauphin d'Auvergne .... LXXX XCVII 2 I Daurstain, Froeschly vom . . CXCVIIIb CXVI 25 Deirmrode (Demnor) .... CL b/CL V III b CXXII 27 Denu (Denis), Graf .... LXVII CXXXIl 30 Deppecuria, Graf LXVII. CV 23 Derlinger . CXCI XXXVI 2 Despla CXIXb CXXXIII 30 Dessemonien (Desmond), Graf LXXVII CXXXIl 3« Deststotis, Graf LXVIII CXVII 26 Diemaringen (Diemeringen) . CXCVIIIb CXVI 25 Diemonstain (Diamant- [End-] stein) CXCIb XCIII 19 Dieppolt (Diepholz), Graf . LXV XXIII 6 Diefsenhoflfen, Truchs. v. CXXXIVb LXVI 9 Diest, Graf . LXI XXII 2 Dik, Fhr XCVII LXXVII I Dillingen, Graf. LXXXII LXXIII 13 Dintzgo (Donin) CXIII CII 22 Difslak, Metdeller von . CLXXXIV b CVII 23 Dittissow .... CLXXXV CXVI 25 Doekinger v. Düringen . CLXX LXXXIX 18 Doernberg ... CLXXXII b cxv 25 Dohna CXIII CII 22 Donaff, Graf .... LXVIII CXVII 26 Donwitzer .... CLXXXIX CXVI 25 Dorberg, Fhr. . XCIII b LXXX »5 Dorgau Cl.XXXIIb cxv 25 Dorlifsheim .... CLXXV b CXI 2 4 Dornsberg, Tarant von . CXCVb CXXIII 2 7 Dornstain CLXXXIX CXVI 25 Draut CLXXVII CVII 23 Drüx (Dreux), Graf .... LXXX XCVII 2 I Drüx (Dreux), Graf .... LXXXVI LXXXII 16 Drumattingen, Fhr XCVII b LXXX 15 Dryberg CLXXXI1I b XXXIV 3 Dschallu CXXIIb CXIII 25 Dschallun, Graf .... LXX CXXXIl 3° CXLVI No. Seitenzahl ! No. 1 der Lieferung. No. Seitenzahl No. der Lieferung- Namen. des Wappen- Blattes. des Textes. N a m e n. des Wappen- Blattes. des Textes. Dürkheim CLXXXb CXV • 25 Eningen, Graf LXIII b XXIII 5 Dürrlinger CLXX LXXXIX 1 8 Entringen, Fhr XCVIII LXXXVIII 18 Dullur CXXII CXXXIII 30 Enzenberg, Nix v CLXXVI LXXXIV 16 Dunes (Dunois), Graf LXXXVI LXXXII 16 Eppan CV LXXXV '7 Dunkel v. Hochestat .... CXIb LXXV 1 3 Eppen, Fuchs v CLI LXX 11 Dunsfelden CLXXXIIIb XXXIV 3 Eppenstain, Fhr CXXVII LXXXI 15 Dupoll CXXIII u. b CXXVI 1 28 Epsser CLXXI CXXXIV 30 Durenberg CXCIII CXXXI 2q Epttingen CXXXV I.XVI 10 Durtmund CXCIII CXXXI 29 Erdpach, Schenk w, Fhr. (Erbach) XII XIV 5 E. Erenbach CXXXIV LXV 8 Erenberg CXLVIII LXXXI 15 Ebenstein CLXXVIb LXXXVII *7 Erennfelser CXCVII XCIII 10 Eberhartschwillen CXXXVIIb LXXV 13 Erenstain XXXVI 4 Eberhartsweiler CXXXVIIb LXXV 1 3 Erhingen CXLVI b CXIV 25 Kbersbek (perg) CXCb c 2 1 Erischwil (Eriswyl) .... CXXXIXb LXXXVI >7 Ebersperg . . CLXXXVIIIb CLIV t> CXXVI 28 Erkel CLXXXVb XCVI 20 Eberstain, Graf LXXXIVb CI 22 P^rlach, Münch v CLXXVIII cxx 26 Eberstain .... CLIV XXXII 6 Erlikem (Erlick-Erlichheim) CXI.Vllb CLXlb CXXXIV 3° Eberstainer . . CXC XXXV 3 Erlishusen (Elrichshausen) . CLIIIb XXXI 4 Eberstorff Cllb LXIII 10 Ernberg .... ... CXLVIII LXXXI 15 Ebran v. Wildemberg CLXI1I LXXI 9 Erndenfels CVIII/CXVIIIb CXXI 27 Echingen, Graf LXXXI VIII CXXI 27 Ernfels, Stouffer v CLXIII LXXI 9 Eckartsau CXIb LXXV 13 Eroltzhaim CXLII I.XVIII 7 Eger v. Kepfing (Eckher v. Erp (Erpen, Erpensen) . CXCIV CIV 22 Käpfing) CLXXIII CXIX 26 Erringer v. Norendorf . C LXXXVII b cxx 26 Egern .... C LXXXIVb CVII 23 Eschenbach, Wolfram, Fhr. . XCIX b CIV b CXVIII 26 Egittin CXb XCI 19 Eschenbach, Fhr XCIII LXII 7 Eglifsow (au) Fhr XCVII LXXVII 1 4 Etampes, Graf ...... LXXb XXIII 2 Egloufstain CLVb XXXII 3 Etzbach CLXXXVb XCVI 20 Ehenheim CLIb CIX 24 Etzel-Marchs CLXXXIIb CXV 25 Ehingen CXLVI b CXIV 25 Eulenburg CIV XXV 4 Ehrenfels CXCVII XCIII '9 Eve (Eye) .... CXCVIII xc 18 Eich CLXXIXb XCIX 21 Ewd CLI b CIX 24 Eichelberg CLXXII CHI 22 Eynenberg .... CLXIIIIb CXXII 27 Eichenstein CXCIII b XXXVI 4 Eysenhoven . CLXXI CXXXIV 3° Eillerburg CIV XXV 4 Evtzing CLXXXVIII XXXV 6 Eimerberg CVIIIb LXXX >5 Einenberg CLXIVb CXXII 27 1 2 F. vergl. auch V. Eirensperg, Tourer v. . CLXIX b LXXII Eifsemburg, Fhr XCb LXXVI '4 Facz, Graf LXXXVb LXI 12 Eifsemburg CXXXIV b LXVI 9 Fahrensbach (beck) .... CLXXXIVb CVII 23 Eifsenhouffen CLXX 1 CXXXIV 3° Falkemberger CLXXXVIl CXXIII 27 CXXVIII XXVIII 1 Falkemburg XCIX LXXV 13 Eitgenstain CXCIII b XXXVI 4 Falkenstain, Fhr LXXXIX u. b LXXIV »3 Ekerczau CXIb LXXV 13 Falkenstain, Fhr. zu Bechburg XCV LXXX >5 Elkerhusen gen. Klüppel C LXXXVI XXXIV 2 Falkenstain, Fhr XCVIb CXXI 27 Eiller CLXVIIIb LXXII 11 Falkenstain zu Bikenrutty . CLXXXIb C-IV 22 Ellerbach CXXXIV LXV 8 Falkenstain by Lützelburg. CXCIII CXXXI 29 Ellenbougen, Vogt .... X/XV LXXVI '4 Falkenstain CXCIII b XXXVI 4 Elnner CLXVIIIb LXXII 11 Falkenstain CXCVII XCIII 19 Elrichshausen CLIIIb XXXI 4 Fallatis (Fallandis) Graf LXXHI CXXVIII 29 Elttern CLXVIIb LXXXIV 16 Falldorff CXCVI LXXXIV 16 Elz CLIX LXXV 1 3 Famergu CXXVI u. b CVI 23 Emerchingen (Emarkingen) CLXXXb CXV 25 Fanow CLXXVIb LXXXVII 1 / Emersberg CXCIb XCIII 19 Farenczberg CLXXXIVb CVII 23 Emershoffen CLXXVIb LXXXVII 17 Farnergu CXXVI u. b CVI 23 Emmingen CLXXXVI b CXII 24 Feczer v. Odenhain, oder auf Emtz (Elohenems) CXXXIV LXV 8 dem Gön CXLIXb XCII 19 Enczberg CXXXVb LXVII 11 Feldkirch, Grafschaft LXXIV CXVIII 26 End zu Grimenstain, E hr. (Endt Feldkirch XXV 4 zu Grünenst.) XCIII LXII 7 Feldorf CXCVI LXXXIV 16 Ende CLV . cx 24 Feldnorstetten CXCVI LXXXIV 16 Endingen C LXXXI Ib CXV 25 Feien CL LXIX 10 Endingen CLXXXVI b CXII 24 Fels, v. d CLXVIIb LXXXIV 16 Enemberg CLXIVb CXXII 27 Felfsberg zum Tarn .... C LXXXIX b CVIII 23 Engelbrecht CXCVI LXXXIV 16 Fencze CXb XCI 19 Eingelhaimer CLXXXVIIIb CXXXI 29 Fenningen . LXV XXIII 6 Engelstain CXCVI LXXXIV 16 Fenningen ...... CXLVII LXXVIII ! 4 CXLVII Namen. Feppton Manlsoy . Fernie Ferte, la Fertgung, St. Paul, Graf Fesler v. Elsaeszabern . Fefse-Baron Fettauw Fetzer v, Agenhufsen Fils Finstingen Firemberg, Graf Firmyan Flachsland Flädnitz zu Langenwang und Gallot Flaekenstain, Fhr Flaekenstain Flaershaim Flandern, Graf Flandern, Graf Flatten, Schenk v Fleckenstein Fleckenstein Flersheim Flischgo, Graf Flordorf (Flohdorf) . . . . Foix Folkenstorff vom Strucz . . Forchtz (Förtsch) v. Turno Foreis (Forez, Forets), Graf . Frankenberg, Graf . . . . Frankenberg Frankenberg Frankenstain Frauenberg Fraunberg vom Hag .... Fraunhausen Fraunhofen Freiberg Freiberg Frenntz Freudenberg Freyel, Graf Friburg, Graf Fridingen zur Hochenkrägen . Friefsenhain Frimberg, Fhr Froberg, Fhr. (Froburg) . . Froberg-Montjoy Frödemberger Froeschly v. Daurstain (Fröschl zum Traumstein und Marzoll) Fronberg .... Fronberg .... Fronberg .... Fronenbrok . Fronhöffen Fronhufsen . Fronow . Fronow (Fronau) . Fronsperg (Frundsberg) Fruttingen (Früttingen), Fuantsellida, Graf Fuchs v. Eppen Fuchs v. Fuchsberg . Fuchs von Fuchsburg Fuchs von Waltpurg . Fünfstetten, Otting v. Fürstemberg, Graf Fhr. No. des Wappen- Blattes. CXXVb CXIIb CVIIIb XVIII CXCVIIIb CXXV b CXI CLXXVI LXXIX XCIXb/CIb/CIVb LXXXIV CLXXVb CLXXXI CLXVIb CXXIV CXLIX CXLIX VII XVIII CLIXb CXXIV CXLIX CXLIX LXVI CLIX LXXII u. b Cllb CLII LXXXb LXXXIIIb CLXXXIV CXCIV CXLVIlb CLXIb XIII b CVIIIb CXCII b CLXIIIb CXLI do. CXCII b CLXXIIb LXXX LXXXIIb CXXXIV CXCIII XCVIIb XCIIIb CXXII CLXXIIb CXCVIIIb XIII b CVIIIb CLXin CXIIb CLXIIIb CXCII b CLXXXIV CXCVb CXLVb XCVI LXX CLI CXLII CLI do. CXLVI LXXIX b Seitenzahl des Textes. XXVI CIX LXXX XXXXVI CXVI XXVI LXIII LXXXIV XXIV CXVIII XXV CXI CXI xcv cxxx XXXI XXXI LXXIII XXXXVI LXXXVI cxxx XXXI XXXI LXXXV LXXV CXXIV LXIII cxxx CXXV LXXIX LXXXVII CIV CXXXIV XIV LXXX CXII LXXXIX XXX do. CXII cx XCVII LXXVI LXV CXXXI LXXX LXXX CXXXIII cx CXVI XIV LXXX LXXI CIX LXXXIX CXII LXXXVII CXXIII LXVIII LXXXIII CXXXII LXX LXVIII LXX do. LXIX CXXIV No. der Lieferung. 4 24 '5 9 25 4 10 16 5 26 2 24 24 20 29 6 6 13 9 1 7 29 6 6 17 13 28 10 29 28 15 17 22 30 5 15 24 18 do. 24 24 21 "4 8 29 •5 •5 30 24 25 5 15 9 24 18 24 17 27 8 16 3° 11 7 11 do. 9 28 No. Seitenzabi No. der Lieferung. Namen. des Wappen- Blattes. des Textes. Fulhaber v. Wechttersbach C LXXXVI b CXII 24 Fuppe CXX CXIX 26 Fufse, Graf LXXII u. b CXXIV 28 G. Gachnang CLXXXI CXI 24 Gadenstedt (s. Zunber) . . . CXVIb CXXIX 29 Gaelffen LXV XXIII 6 Gaesler v. Gruningen CXXXV b LXVII 11 Gailspach, Grömann v. . CLXXIXb XCIX 21 Gall CLXXXIII c 21 Gamerlingen, Graf .... LXXXVII b CXXXIII 30 Gara LXIIII LXXXVIII 18 Gauchnang CLXXXI CXI 24 Gebsattel CLIIb CXXXIV 30 Geföll CXLlIb CXIJII XCII l 9 Geippenkoffen CXCIV CIV 22 Geir v. Gibeistat CLIIIb XXXI 4 Geiren, Schenk von .... CLXVb cx 24 Geldern XLVIIb XIX 4 Gellern (Geldern) XI XLIII Q Gemingen CXLVIlbCLXIo CXXXIV 30 Genf, Grafschaft LXXXV LX 10 Genua, do. LXXXVI b LXI 11 George, Saint CXXII b CXIII 25 Gera (s. Reufs) CXIIIb XXVI 5 Gerhartstain CLb, CLXIIIb CXXII 2 7 Geroltstain CLb/CLVIIIb CXXII 27 Geroltzegg, Fhr XCb/XCI LXXVII 1 4 Gersdorff CLXXXI b CIV 22 Gerspach CLXXXIV b CVII 23 Gerstetten CLXXXIII c 2 I Gesler v. Grüningen .... CXXXVb LXVII I1 Geuder von Rabenstain . CLXVb cx 2 4 Geyern CLIIb CXXXIV 30 Geymann v. Gailspach . CLXXIXb XCIX 21 Gfell CXLII b CXLIII XCII '9 Gibeistat, Geier von .... CLIIIb XXXI 4 Gich (Giech) CLV cx 24 Giel von Glatburg .... CLXXVIII CXX 26 Gigennagel CLXXXI CXI 24 Giltlingen CXLIVb CXIV 25 Gingins CXXVI u. b CVI 23 Girden CXXV/CXXX CXXVI 28 Girminee CVIlIu.CXYIIIb CXXI 27 Glatburg, Giel von .... CLXXVIII CXX 26 Glatpach, Graf LXXXV b LXI 1 2 Gleichen, Graf LXXVIII b XXIV I Gles CLXXVIII b XXXIII 6 Glimel CXXVII LXXXI 15 Glitberg CLXVIb xcv 20 Glöfs CLXXVIII b XXXIII 6 Gmünden, Vogt von .... CLXV cm 22 Gnalbes (Gnobles) .... CXXIb CXXIX 29 Godesberg CXCII XXXVI VII 5 Goeller (Goeler v. Ravensburg) CXLVIII LXXXI •5 Gömann v. Gailspach CLXXIX b XCIX 21 Goer CXIIb CIX 2 4 Goercz, Graf VII b XLII 7 Göfsikan, Fhr XCIII LXII 7 Goldenberg CLXXVI LXXXIV 16 Gonzaga, Graf Llllb LVIII 9 Gorells CXXI LXXVIII '4 Gorro, Graf LXX CXXXII 30 Gorwiz CXIIIb XXVI 5 Gotsch CLXXVI LXXXIV 16 Gottesberg CXCII XXXVI 5 Gottneg, Murer von .... CLXXII CHI 22 No. Seitenzahl Namen. des Wappen- des Blattes. Textes. Gotzgnaden, Graf ..... LXVIIb LXXXVIII Gradner CLXXVb CXI Graefendorff CXCV1) CXXIII Grafenegk CLXXVII CVII Grafenwerd CLXXIXb XCIX Gramund (Gramont) .... CXXIIb C.XIII Grans von Uttendorff . . CLXXb cxxx Gransfelde CXCVIII XC Granszheim, Graf LXXIIIb CI Grauften, des Reichs vier . VIb XIII Grauffendorfier CXCVb CXXIII Graufneck CLXXVII CVII Graufi'enwerd, Kelwersharder von CLXXIXb XCIX Graufwolczheim .... CLXXXII XCIII Greiffenclau CLXVIII b LXXII Greiffenstein CXLIIb/III XCII Grenshooflen CXCII XXXVI Gres von Trukenow .... CLIII CXIX Gres von Hoestaden .... CXCIVb CXXVII Greusink CLXVb cx Greyerz, Graf LXXIII CXXVIII Grieshain (heim) CLXXIX XC Griffenstain CXLIIb/III XCII Grillen CLXXXb cxv Grivyten CLXXXIV LXXXVII Gronsfeld CXCVIII XC Groppenstainer (Gropenstein) . CXCVIb XCVI Grofs von Trokau .... CLIII CXIX Grofsgraf von Ungarn . LXIIII LXXXVIII Grofshussen, Sanyzeller zu CLXIXb LXXII Grousschlag CXLVIII LXXXI Gruenemberg CXI LXIII Gruenenberg, Fhr XCIIIIb LXXVII Gruenenstein, Endt zu XCIII LXII Grueningen, Gesler von CXXXVb LXVII Grüfsink CLXVb CX Grunbach (Grumbach) CLV cx Grundennach, Fhr XCVIII LXXXVIII Grunow, Lann von .... CXCVI LXXXIV Gryers, Graf LXXIII CXXVIII Gudänd (Seckendorff) CLI LXX Guelffen LXV XXIII Gültlingen CXLIV b CXIV Gürtz CLXIV XCVIII Güfsenberg, Güls von CXLI XXX Güttemburg, Fhr XCIX LXXV Güttingen, Fhr XCVb LXXIV Gugius CXXVI u. b CVI Guilles CXXIII u. b CXXVI Guines CXXIII u. b do. Guitingen CLIII b XXXI Gumppenberg CLXIX b LXXII Gundelfingen, Fhr. XC LXII Gundelzen (Gundelsheim) CXLI IIb XXX Gundrichingen CLXXVII CVII Gurch (Gurk^), Graf .... LXXXVII cxxv Gurello CXIX CXXI Gurnaix (Gournay) .... CXIIb CIX Gufs von Gufsemberg CXLI XXX Guttenburg .... CXXVIII XXVIII Guttenburg, Taufkirchen zu . CLXXIb XCIX H. Habsburg, Graf XLV XVIII Hachemberch (Hackenberger). Cb.CIII LXXVII Hackenberg (Haggenb.) CXVII u. b CXIX Hadmanstorf (Hadmarsdorf) CLXXXII b cxv Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. Hadstat cxxxv LXVI IO Haecherriet CLXXVII CVII 23 Haechsenackher CLXX LXXXIX 18 Hälfingen (Hälsingen) CLXXVII b CXXVII 28 Haellegk CLXXXIII c 2 I Haermelstorff CLXXXIII b XXXIV 3 Haefslingen CLXXIb XCIX 21 Hag (s. Fronberg) .... CVIIIb LXXX 15 Hagembach CLXXVII) LXXXVII 17 Haggenberg CXVII u. b CXIX 26 Haibeck v. Haibach .... CLXXII cm 22 Haiczfelden CLXXXVI XXXIV 2 Haid CLXXXVIII XXXV 6 Haidegg CXXXVIIb LXXV »3 Haidegk, Fhr XC LXII 12 Haidung, Viler v CXCVIIb CVIII 23 Haieren CLb/CLVIIIb CXXII 27 Hailgenberg, Graf .... LXXIX XXIV 5 Hailigberg von Giitberg CLXVIb xcv 20 Haimenhoffen CLXXVII CVII 23 Haittnow CXXXIXb LXXXVI »7 Haitzfelden CLXVIIb LXXXIV 16 Hakenberg CXVII u. b CXIX 26 Halbermund, Graf LXII b LX 8 Halberstat CLXXXV CXVI 25 Halczhaimer CLXXXIX CXVI 25 Halleck (Halleneck) .... CLXXXIII c 21 Hallermund, Graf LXII b LX 8 Hallowiller CVIIIb LXXX 15 Hallwil CXXXVb LXVII 11 Halup CLXXXIb CIV 22 Hamerstain, Graf LXXXV LX 10 Hamerstain CXCVIII XC 18 Handschuchsheim CXLVlIb/CLXIb CXXXIV 3° Hanggenberg CXVII u. b CXIX 26 Hanstain, Lann zum .... CXLII b/CXLIII XCII 19 Hanow, Graf LXXVI XXIV 4 Hapsburg, Graf XLV XVIII 3 Harcourt, Graf LXXVII CXXX II 3° Harcourt, Graf LXXXIIIb LXXIX 15 Harcourt, Graf LXXXVIb LXI 11 Hardegk, Fhr XC LXII 12 Harff CLIXb LXXXVI 17 Harkonot, Graf LXXVII CXXXII 30 Harras CLIV XXXII 6 Hart, Graf von Sant .... LXVIIIb CXXIV 28 Hartmund LXXIIIb LXXIX '5 Harttenstain, Graf .... LXIIb LX 8 Harttkunt, Graf LXXXIIIb LXXIX 15 Harw (Harau?) CXCIV CIV 22 Haselbek (Haselbach) CXCb C 21 Hasenberg, Fhr XCIII LXII 7 Haslang CLXXIb XCIX 21 Haspberg CXLII LXVII I 7 Hassemburg, Fhr XCIII LXII 7 Hafsendorff CXVIb CXXIX 29 Hafsenstain CXIIIb XXVI 5 Hafsenstain CLXXXVI b CXII 2 4 Hatzfeld CLXVIIb LXXXIV 16 Hatzfeld CLXXXVI XXXIV 2 Hausen CLIIb CXXXIV 30 Haust von Ulmen CIV XXV 4 Haydegk, Fhr XC LXII 1 2 Haydnow CXXXIX b LXXXVI '7 Heffingen, Truchs CLXXVb CXI 2 4 Hego (Hew, Hewen, Hegau) . CXXV/X CXXVI 28 Hegy CLXXVIII cxx 26 Heiden CIIII XXV 4 Heimelspurg CLXI LXX 8 No. der Lieferung. I 8 2 4 27 23 2 I 25 29 18 22 I 27 23 21 IQ 1 I 1 9 5 26 28 24 29 18 19 25 17 18 20 26 18 12 15 10 '4 7 11 24 24 18 16 29 11 6 25 21 1 13 13 23 28 do. 4 12 12 4 23 28 27 24 1 21 3 '4 26 25 CXLIX J No. Seitenzahl No. der Lieferung. No. Seitenzahl No. der Lieferung. Namen. des Wappen- des Namen. des Wappen- des Blattes. Textes. Blattes. Textes. Heintzheim CXLVIIb/CLXIt CXXXIV 30 Hödorff CLXXVI b LXXXVII 17 Heinzeburch (Heinzenburg) CXXVI1I XXVIII I Hoefingen, Truchs. von . CLXXVb CXI 24 Helberg CLXXXV CXVI 25 Hoeg CLXXXV CXVI 25 Helffemberger CLXXX1II c 2 t Hoenburg CXLVIII LXXXI 15 Helffenstain, Graf LXXIX XXIV 5 Hoenstain CXLIX XXXI 6 Helffenstain CXIIb CIX 24 Hörde CLXXXV CXVI 25 Helmstat CXLVIIb/CLXIt CXXXIV 30 Hoernlingen (Hörningen) CXXXIV b LXVI 9 Helmstorff CLXXVI LXXXIV 16 Hoestaden, Gres von . . . CXCIIIIb CXXVII 28 Heistain CLXXIXb XCIX 21 Höwendorpp, Graf .... LXXIII CXXVill 29 Hememieg (Hemenneg) . CLXV1I CVI 23 Hofifer von Lobenstain . CLXXIb XCIX 21 Hemberg CLXIIII b CXXII 27 Hoffhaimer CLXXVIIIb CXXXI 29 Hennemberg, Graf .... LXXXVIb LXI 11 Hoffwart von Kirchen (KirchHensburg CLV cx 24 heim) CXLVI LXIX 9 Hennsperg, Graf LX1 XXII 2 Hohenak CI LXII 8 Heppegraeffen (Grauen) . LXIIIIb XCI '9 Hohenasperg LXXXVb LXI 12 Herbeistat CLII cxxx 29 Hohenberg, Graf LXXIX b CXXIV 28 Herberstorff, Bischof von . CXC XXXV 3 Hohenberg CLXXXIV b CVII 23 Herberstorffer do. do. do. Hohenbuchbach CLXXIIb CX 24 Herczen von Lincich CXCV LXXXVII '7 Hoheneg CXXXIIIb LXV 7 Herczhorn CXLVII LXXVIII '4 Hohenegger CLXXX VIII XXXV 6 Heremberg (Herrenberg), Graf LXX1V CXVIII 26 Hohenems (s. Emtz) .... CXXXIV LXV 8 Herrtneck, Herter von . CLXXV XCII 1 9 Hohenfeld, Fhr C VIII b/CIX LXXX ■5 Herschfelden CXCIb XCI II 1 9 Hohenfels XCIXb|CIb;CIVb CXVIII 26 Hertenstain cxxxv LXVI 10 Hohenfels CXXXVIIb LXXV ! 3 Herter von Herrtneck CLXXV XCII ! 9 Hohenfels CLXVI LXXI 10 Herttemberg CXXXVIII LXXVIII 1 4 Hohenfirst CLXXXb CXV 25 Herttemberger CLXXIIb CX 24 Hohenkraegen CXXXIV LXV 8 Herttensfelder CLXXXVIIIb CXXXI 29 Hohenlohe LXXXVIb XXV 4 Herttenstain CLXXVIIb CXXVII 28 Hohenlohe (s. Bruneg) . XCIII LXII 7 Herttunde CXXIX CXIV 25 Hohenrainer CLXX b CXXX 29 Hertzen von Lincich .... CXCV LXXXVII 1 7 Hohenrichen, Rieh, von . CLXXXIII c 21 Herwarth CXCVI1I XC 18 Hohenriet CLXXVII CVII 23 Hefsberg (Hesenberg) . . . CLV b XXXII 3 Hohenstein CXLIV LXXXIX 18 Hessingen, ze Rin von . . CLXXVIIb CXXVII 28 Hohenstein CXLVIIbjCLXlb CXXXIV 30 Hew (s. Lupfen) LXXIX b CXXIV 28 Hohenstein CXLIX XXXI 6 Hewen, Fhr LXXXIX u. b LXXIV '3 Hohenstein CLXb XXXII 2 Hewendorp, Graf LXXIII CXXVIII 29 Hohenwaldeck, Maxelrain . CLXIII LXXI 9 Hexenaker CLXX LXXXIX 18 Hohenwart, Graf XC LXII 12 Hiert , . . CL LXIX 10 Hohenwerder CXCV LXXXVII '7 Hiltgartishufsen, Hilgarzhausen CLXXIII b/IV CXXIII 27 Hohsteet, Denko von CXIb LXXV 13 Himelberger CLXXXVII CXXIII 27 Hoig, Graf LXII LIX 7 Hircz CXCIb XCII! ! 9 Holbach CLIIb CXXXIV 30 Hirschhorn CXLVII LXXVIII ■4 Holcstein, Graf XLVIII XIX 6 Hirt von Schöneg .... CLIX LXXV 13 Hollenfels CLXVI LXXI 10 Hirten von Sulchen .... XHIIb XLIV 11 Hollop CXI LXIII 10 Hochemberg, Graf .... LXXIX b CXXIV 28 Holnneger (Holleneck) CLXXXVIII XXXV 6 Hochenak CI LXII 8 Holnstain, Graf LXIIII LXXXVIII 18 Hochenbuchbach, Trawner von CLXXIIb CX 24 Homburg, Graf Vüb Xt.II 7 Hochenburg CLXXXIV b CVII 23 Hompesch CLX1V XCVIII 21 Hochenegger CLXXXVI1I XXXV 6 Honberg, Graf LXXIV b CXXVIII 29 Hochenfels XCIXb, Clb u. ClVb CXVIII 26 Honburch, Graf LXXXVII cxxv 28 Hochenfels CXXXVIIb LXXV '3 Honburg, Graf Vüb XLII 7 Hochenfirst CLXXXb cxv 25 Honburg, Fhr XCVIb CXXI 27 Hochenkraegen, Fridingen zur CXXXIV LXV 8 Honburg CXXXIIIb LXV 7 Hochenlo, Graf LXXXVIb XXV 4 Honspach CLXIV XCVIII 21 Hochenrainer CLXX b cxxx 29 Honsperg CXCV LXXXVII '7 Hochenstain, Spätten u. Kaiben Honstain, Graf LXXVIII b XXIV 1 von CXLIV LXXXIX 18 Horburg, Fhr XCVIb CXXI 27 Hochenstain CXLVIIb/CLXIb CXXXIV 30 Hord, Graf LXIIIb XXIII 5 Hochenstain CXLIX XXXI 6 Horde CLb/CLVIIIb CXXII 27 Hochenstain CLXb XXXII 2 Horn, (Hornes), Graf . . . XI XLIII 9 Hochenwart, Graf XC LXII 12 Home CXCIVb CXXVII 28 Hochenwerder CXCV LXXXVII '7 Horneg CLXXV b : CXI 24 Hochestat, Dunkel von . . . CXI b LXXV 13 Hornegg von Hornberg ... CLXXVI LXXXIV 16 Hochfeld C.VIII b/CIX LXXX 15 Hornstain CXXXV LXVI IO Hochhufsen CLXVIb XCV 20 Horolt (Heroidt?) CLXV cm 22 Hochmessing (mössingcn) . CLXXX XCVI 20 Horst CLX LXIX 7 Hochneg CXXXIIIb LXV 7 Horwen CXXXVIIb LXXV 13 Hochsteden, Gres von . . . CXCIIIIb CXXVII 28 Horwicz CXIIIb XXVI 5 CL No. i Seitenzahl No. der Lieferung. Namen. des Wappen- Blattes. des Textes. Hoya, Graf LX1I LIX 7 Hüffel CXCV1I XCIII 1 '9 Hünemberg, Marschall von CXXXIXb LXXXVI '7 Hüningen, Maiger von CLXXVlIlb XXXIII 6 Hünnwil CLXXVlb LXXXVII ! '7 Hürembach (Hürnpach) . CLXXXII XCIII '9 Hürnhaim CXL1V LXXXIX 18 Hürüs zu Schwertstat CLXXVII CVII 23 Hugades CXXI LXXVI1I '4 Hulffingen CLXXVII b CXXVII 28 Humel von Liechtenberg . CXCVIIb CVIII 23 Hunczstein, Vogt zu ... . CLXIV XCVIII 21 Hundyanisch (Huniady, Hunia- des) CXIV XCV 20 Hungersbach CLXXXIX CXVI 25 Hungerstain CLXXVlb LXXXVII i7 Hunoltstein CLXIV XCVIII 21 Hurd CLXXXV CXVI 25 Hurn, Graf XI XLIII 9 Hürth von Saulheim .... CL LXIX io Hus CXXXV LXVI IO Husseke ClXb CVI 23 Hussen CLIIb CXXXIV 30 Husther zu Ulm CIV XXV 4 Hutten CLI LXX 11 Hyar, Graf LXX1I u. b CXXIV 28 I. Jacob, Sant XlXb XLVII 10 Jagow CLXXXIIIb XXXIV 3 Jansdorff (Johannsdorf) . CXXVIII XXVIII 1 Jardeningen CXXIX CXIV 25 Iberg CXLV b LXVIII 8 Jenff, Grafschaft LXXXV LX 10 Jenovv, do. LXXXVIb LXI 11 Iffan CV LXXXV 17 Ille, Jourdain de LXXb XXIII 2 Imwers, Graf LXXXVI LXXXII 16 Ingelheim CL LXIX 10 Ingelheim do. do. do. Joch, Fhr XCVIIb LXXX 'S Jöchlingen CXC XXXV 3 Jörgen, Sant CXXIIb cxm 25 Jörgeren zu Gerrut .... CLXXXII b cxv 25 Jorg, Sant LIII LVII 8 Jorigi, Graf LXXX XCVII 21 Jorores CLXXXII b cxv 25 Irraure, Graf LXXII u. b CXXIV 28 Irslinger von Schönbuch CXCI XXXVI 2 Iseltzheim, Stoffen von . . . CL LXIX 10 Isenburg (s. Bödingen) . CXCII XXXVI 5 Isengarten CXCIV CIV 22 Isurte (s. Graf Caserta) . LXVI LXXXV 17 Jud vom Stein CXLV1II LXXXI '5 Judmann CLXXI CXXXIV 3° Jungingen CXXXIII b LXV 7 Justingen, Fhr CXXIVb LXXXIII 16 K. vergl. auch C. Kaczenellenbogen, Graf. . . LXXVI XXIII 4 Kaczenellenbogen, Knebel von CLXVIII XXXIII 6 Kaczenstain CXXXVlIb LXXV >3 Kadawer LXXXVII '7 Kaerglin CXCVIIb CVIII 23 Kagnegg (Kagenek) .... CXCVIIb CVIII 23 Kaiben von Hochenstain und Mager CXLIV LXXXIX 18 Namen. No. des Wappen - Blattes. ! 1 Seitenzahl des Textes. No. der Liefe rang Kainnach CLXXXVIIIb CXXXI 29 Kaifserstuel, Fhr XCVII LXXVII 14 Kakritz CXC XXXV 3 Kalb, Graf LXXIVb CXXIX 29 Kallemberg CXXXVII b LXXV 13 Kaltembach (Kaltenbach) CXXV/XXX CXXVI 28 Kaltental CXLVIb CXIV 25 Kam er CLXIX LXXXVI '7 Kamerberger CLXIX LXXXVI '7 Kamerower CLXIX LXXXVI 17 Kannberg, Truchs. von . CLXVb CX 24 Kanstat, Schilling von CXLIV b CXIV 25 Kapfemberg (Kapfenberg) . Cllb LXIII 10 Kapler CLXXIXb XCIX 2 I Kappallar CXIII CII 22 Karar VIII XLIII 8 Karben CLXI LXX 8 Kardones CXXIb CXXIX 29 Karnberg ClXb CVI 23 Karttine, Graf LXXII u. b CXXIV 28 Karwal von Spanien .... CXIX CXXI 27 Kastelbarch, Fhr XCb LXXVI 14 Katzbeck von Katzbach CXCI XXXVI 2 Katzemberg, Mawtner von . CLXXIIb CX 24 Kautzheim CXCIV CIV 22 Kecheller (Kechler v. Schwandorff) CXCVIb XCVI 20 Kefernburg, Graf LXIII XXII 5 Kellembach (Braun von K.) CXXXIIb cxv 25 Kelwersharder von Grafenwerd CLXXIXb XCIX 2 I Kembuch CXIV XCV 20 Kemerer von Talberg . . . CXLIX XXX 6 Kemnat CLXIXb LXXII 12 Kennikan CLXV cm 22 Kennstain ....... XCIXb/ClVb CXVIII 26 Kepfing, Eger von .... CLXXIII CXIX 26 Keppendorf CXCVb CXXIII 27 Kerpfen (Kerpen) CXIII b XXVI 5 Kerppen CLXVIIb LXXXIV 16 Kersberger (Kerschb.) CLXXXVlIb cxx 26 Kerfsel CXCVIIb CVIII 23 Kefsler CLVIII LXXXIII 16 Khainach CXCVb CXXIII 27 Khaynach CLXXXVIIIb CXXXI 29 Khunstein XCIXb ClVb CXVIII 26 Kindsberg CLV CX 24 Kippenhaim CLXVI LXXI IO Kirchberg, Graf X XV LXXVI »4 Kirchberg, Graf I.XXXIV XXV 2 Kirchberg, Kranich von . . CXLIX b XCII 19 Kirchen, Hoffwart von (Kirchheim) CX-LVI LXIX 9 Kirchheim CXCIIIb XXXVI 4 Kifsleg CXXXIXb LXXXVI »7 Kleff VIb XIII Klenau CLXXXVIII XXXV 6 Kling von Schüchenstain zu Urssendorff CLXXXII b cxv 25 Klingenberg CXXXIIIb LXV 7 Klingenstain CXCVb CXXIII 27 Klingkenstain CXCIIIb XXXVI 4 Klinstein, Miczan von CXCVb CXXIII 27 Kloufsner CLXIIIb LXXXIX 18 Klussa vom Stain CXV I.XIV 11 Knebel von Kaczenellenbogen CLXVIII XXXIII 6 Knebelstorffer CXCI XXXVI 2 Kneegt von Runfslingen CLXXXV CXVI 25 Knöringen CXLI XXX I Knobeisdorff CXCI XXXVI 2 No. Seitenzahl No. der Lieferung. No. Seitenzahl No. Namen. des Wappen- des Namen. des Wappen- des Liefe rung Blattes. Textes. Blattes. Textes. Kobelstorff (Weifsbriach) . cxv LXIV 11 Laimingen CLXXI CXXXIV 3° Kochendorff (Kochen, Koch- Lainberg (Leimberg).... CLXXXII XCIII '9 t'erg) CLIIb CXXXIV 3° Laitter VIII XLIII 8 Kochhaim CLXV CHI 22 Lamberger CLXXXVII CXXIII 2 7 Koczow CLIII CXIX 26 Lamet (Lameth) CXXIII u. b CXX VI 28 Köckritz CXC XXXV 3 Lan vom Hannstain .... CXLIIb/III XCII 19 Königsberg vom Sel)ennstain . CXCVII XCIII •9 Lanczburg CLXVII CVI 2 3 Königseck, Graf LXXII u. b CXXIV 28 Landeg, Schenk von .... CLXXVb CXI 2 4 Königsegg CXXXIV LXV 8 Landemberg CXXXIV LXV 8 Königsfeld CXCVIII xc 18 Landemberg von der Vest . CLXXIX b XCIX 21 Königspach CXCVIIIb CXVI 25 Lando (Landau) CXLIVb CXIV 2 5 Königstein CXXXIX LXXXI 'S Landrico, Graf LXIX XCIV 20 Kolbsen (Kolbsheim) CXCVIIIb CXVI 25 Larfdsberg CXLIX XXXI 6 Kopfsberg, Preifsing von . CLXIII b LXXXIX 18 Landsberg CLXVII CVI 2 3 Korbel, Graf LXXXIX u. b LXXIV '3 Landsberg CLXXXVII! XXXV 6 Kosboden CLXXXIIb CXV 2 5 Landschad von Steinach CXLVII LXXVIII '4 Kosga Kospot CXI CLXXXIIb LXIII CXV 10 2 5 Landsperg Landskron, Münch von . LXXIX b CXXXVIII b ( LIVb CXXIV CXXVI 28 28 Kosyack CXVII u. b CXIX 26 Landstein CXVI XCVIII 21 Kotzau CLIII CXIX 26 Langenow CLb CLVIIIb CXXII 2 7 Kranich von Kirchberg . CXLIXb XCII '9 Langenstain CXXXIX LXXXI 'S Kranichsberg CLXXXVII CXXIII 2 7 Latin von Grunow .... CXCVI LXXXIV 16 Krankberg do. do. do. Lanfselloth (Lanzelot) CXXVb XXVI 4 Kraunberg, Fhr XCIVb LXXVII '4 Lantstein CXVI XCVIII 21 Krawatten (Krawaczen), Graf. LXIIII LXXXVIII 18 I.appdal von Butz .... CXX CXIX 26 Krebsberg ....... CXCI XXXVI 2 Laubenberg CXXXVI b/VII CXXII 2 7 Krenkenbek CXCb C 2 1 I.aur (Lohra) LXXVIII b XXIV 1 Krenkingen, Fhr CXXIVb LXXXII I 16 I.awn (La wer) CXCIb XCIII '9 Kreuwsbek CXCI XXXVI 2 Lebenstain CXLIXb XCII »9 Krey, Fhr CXXVII LXXXI '5 I.eberskircher CLXXIII CXIX 26 Kroczingen CLXXIX XC 18 I.ebret LXXX VI LXXXII 16 Kronenberg CXXVII b XXVIII 1 Lechsberger CLXXXIV LXXXVII '7 Kronenberg CLX LXIX 7 Legen, Fhr XCVIb CXXI 2 7 Kronenberg CLXVIIl XXXIII 6 Lehwaldt CLXXXVII CXXIII 2 7 Krons-Baron CXXVb XXVI 4 Leimberg CLXXXII XCIII '9 Krottendorf (Krotend.) . CLXXVIIIb XXXIII 6 Leineck, Marschall von . CLXV b cx 2 4 Kroy CIV XXV 4 Leiningen, Graf LXXVI XXIV 4 Kübarn CLIb CIX 2 4 Leinningen CLXXI CXXXIV 3o Künberg, Fhr XCVb LXXIV 13 I-eisnig, Graf LXXVIII b XXIV 1 Künczich (Künzingen) CXXVII I XXVIII 1 Leifser CLXXXI CXI 2 4 Küngsegg CXXXIV LXV 8 Lek, Fhr XCVIIb LXXX 'S Küngsfelden . . . r CXCVIII XC 18 Lemburg, Graf LXXIII CXXVIII 2 9 Küngl CXLIX XXXI 6 Lenczburg, Fhr XCVb LXXIV '3 Küngstain CXIb LXXV '3 Lengfelden CLXXXVI XXXIV 2 Künaberg CLV cx 2 4 Lennek, Marschall von . CLXV b cx 2 4 Kürberch, Graf LXII LIX 7 I.enttershaim CLIII CXIX 26 Küfsenberg CXXXVIII LXXVIII '4 Lentzburg, Truchs. von . CLXXV III CXX 26 Küfsin CXX CXIX 26 Lentzburg, Fhr XCV b LXXIV '3 Kürnegg CLXXXVI b CXII 2 4 Leorod (Leonrod) .... CLIb CIX 2 4 Kullemberg, Fhr CXXVII b XXVIII 1 Leowald CLXXXVII CXXIII 2 7 Kumerfsow CXXII CXXXIII 30 I.eowald CXCVIb XCVI 20 Kung von Tegernow CLXXIX b XCIX 2 1 Leppres, Graf LXXI XCI '9 Kungspach CXCVIIIb CXVI 2 5 Lessink CXCIIb CXII 2 4 Kungsperger vom Sebennstain CXCVII XCIII >9 I.eubelfingen (Leibelf.) . CLXXIII CXIX 26 Küngstain CXXXIX LXXXI 'S Leuchtenberg CXVI XCVIII 21 Kunstadt CXIb LXXV 13 Leutenbach CLXXb cxxx 29 Kussemberg CXXXVIII LXXVIII '4 Ley (Leyen) CLXIV XCVIII 21 Kutzheim CXC1V CIV 22 Lichaw CLIb CIX 2 4 Kyburg, Graf XLV XVIII 3 Lichtenberg CXVI XCVIII 21 Kyburg, Graf LXXXII LXXIII '3 Liebegg CXXXVIill. CLIV b CXXVI 28 Kyenberger, Fhr XCVb LXXIV '3 Liebemberger CXCVb CXXIII 2 7 Kyrburg, Graf LXII LIX 7 I.iebenstain Liebenstain CXLVb CLVIII LXVIII LXXXII I 8 16 L. Liebenstain do. do. do. Liebenstain CLXVII CVI 2 3 Laber CI LXII 8 Liebsperg, Fhr XCVII b LXXX '5 I.aczelgraeff LXIIIIb XCI '9 Liebsperg CXCV LXXXVII '7 Laffärte CVIIIb LXXX '5 Liechtenberg, Graf .... LXXXV LX 10 Laien CLXIVb CXXII 27 Liechtenberg CI LXII 8 CU1 . Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. 1 No. der Lieferung. Liechtenberg CXI LXIII 10 Lustnach (Lustenaw), Fhr. . XCVb LXXIV 13 Liechtenberg CXVI XCVIII 2 I Lutternow CLXXVII b CXXVII 28 Liechtenberg, Humel von . . CXCVIIb CVIII 23 Lutzeistain, Graf LXXXIIb LXXVI *4 Liechtenfels CXCV1II xc 18 Liechtenstain von Murow . ciib LXIII IO M. Liechtenstain von Nikelspurg. do. do. do. Liechtenstain do. do. do. Maczingen, Fhr XCIV LXXIV 13 Liechtenstain CXLIb LXVII 12 Maderspach CLXVIII b LXXII 11 Liechtenstain CLIb. CIX 24 Maegen, Graf CXXXIII 30 Liechtneg CLXXVII b CXXVII 28 Mägenhain, Fhr XCIV LXXV 13 Liechtnek cxcvnr XC 18 Mänkel CXb XCI 19 Liel, von Baden zu ... . CLXXVII CVII 23 Maetsch, Vogt von .... X/XV LXXVI 14 Lierheim, Fhr XCVI1I LXXXVIII 18 Maetsch, Graf LXXXIV XXIV 2 Ligeritz, Fhr CXXIV cxxx 29 Maetsch CUV XXXI 6 Ligni, Graf LXXXb cxxv 28 Mager CXLIV LXXXIX 18 Lile, Graf LXXb XXIII 2 Mahlberg CI LXII 8 Limberg, Graf LXXIII CXXIII 29 Maien-Grauen CXXXIII 30 Limburg, Fhr VIII b LXXIII "3 Maigen-Graeffen (Grauen) . LXIIIIb XCI IQ l.imburg, Fhr CXXVlIb XXVIII 1 Maigenthal CXCV LXXXVII *7 Limppach (Mant von Limbach) CXCIV CIV 22 Maiger von Hüningen CLXXVIIIb XXXIII 6 Limppurg (Limburg).... XII XIV 5 Maine, Grafschaft LVII XCVII 21 Linberch CXLIXb XCII •9 Maletesta (Malatesta), Graf LXVIb cv 23 I.inberg, Graf LXXIII CXXVIII 29 Mallettestes (Malatesta), Graf . LXVII CXXXII 3° Lincich, Hertzen von CXCV LXXXVII 17 Malzahn CLXXVIIIb XXXIII 6 Lindenfels CLXXXVb XCVI 20 Mannsperg CXLIb LXVII 12 Lindow CL b/CLVIIIb CXXII 27 Manrique de Lara (s. Leppres) LXXI XCI '9 Lindowe, Graf LXi XXII 2 Mansax, Graf LXXVIII XCII 20 Lineburg, Fhr CXXVIIb XXVIII ' Mansbach CXCII XXXVI 5 Linieres (s. Ligeritz).... CXXIIII cxxx 29 Mansfelden, Graf LXI XXII 2 Liningen, Graf LXXVI XXIV 4 Manfshoffen CXCII XXXVI 5 Linstetten CLXXX XCVI 20 Mant von Limbach .... CXCIV CIV 22 Linsung, Graf LXXVIII b XXIV 1 Mantz von Mantzemberg CXCVI LXXXIV 16 Lippe, Fhr CXXIV cxxx 29 Marchdorff, Fhr XCVIb CXXI 27 Lippenstain, Graf LXIIIIb XCI 19 Marchs CLXXXIIb cxv 25 Liskirchen CXCII ' XXXVI 5 Margk, Graf LXVII b LXXXVIII 18 Littaw (Littow) CLXXXVIHb CXXXI 29 Mark, Graf LXXVI XXIII 4 Lo-Warras LXXb XXIII 2 Mark, Graf LXXVII CXXXII 3° Lo CLXXX VI b CXII 24 Marmoltz (Marmels) .... CLXVI LXXI 10 Lobenstain, Hofier von . CLXXIb XCIX 21 Marnholcz (Marenholz) . CLXXXIXb CVIII 23 I.obkowitz CXIIIb XXVI S Maroltinger (Marolt) .... CLXXXIb CIV 22 Loch, Ramelstainer von CLXXIII CXIX 26 Marrot CXIV xcv 20 Lochten, Schenk von CXCVII XCIII '9 Marschall v. Gotsmannshausen CLVb XXXII 3 Löbelfingen CLXXIII CXIX 26 Marschall von Hünemberg . CXXXIXb LXXXVI »7 Löwenberg, Fhr XCVIb CXXI 27 Marschall von Leineck . CLXVb cx 24 I.öwenstain, Graf LXXXIV b CI 22 Marschall von Oberndorff . CXU XXX 1 Löwenstein CXLIXb XCII 19 Marschall von Pappenheim CXLI XXX I Lohra LXXVIIIb XXIV 1 Marschall von Stahleck . CXC XXXV 3 Lon (Loen, Los), Graf . LXXXVIIb CXXXIII 3° Marschall in der Schles do. do. do. Lorch CLXVIII XXXIII 6 Marschalk (Marshai) .... CXXVb XXVI 4 Losan, Schlick von .... CVlIlb/IX LXXX IS Marsilien, Wetzel von . . . CLXXIII b IV CXXIII 27 Losenstain cm xcv 20 Marton (Thorton) CXXV/XXX CXXVI 28 Loubemberg CXXII 27 Marx CLXXX II b cxv 25 Louvenberg CLXIIIIb CXXII 27 Masbach CLV cx 24 Lotte, Herr zu Daresche CXXIII u.b CXXVI 28 Masmünster CLXXVII CVII 23 Lüchau CLIb CIX 24 Mafsembach CXXXIV 3° Lüchtenbeck CLXXb cxxx 29 Matey CXLIIb/CXLIII XCII 19 Lüchtemburg CXVI XCVIII 21 Maulberch CI LXII 8 Lüczelburg, Graf XLIXb LVII 7 Maulberg do. do. do. I.ümpburg, Fhr VHIb LXXIII 13 Maupin CXXlb CXXIX 20 Lüneburg, Graf XLVb XIX 3 Maxelrain CLXIXb LXXII 1 2 Lützelbor (bürg) CXIV xcv 20 Mawtner von Katzemberg Lützelstain, Graf LXXXIIb LXXVI 14 (Mautner) CLXXlIb cx 24 Lützow CLXXVIIIb XXXIII 6 Mecz CII XCVIII 2 I I.umershaim, Fhr XCVIII LXXXVIII 18 Medin, Graf LXVIIIb CXXIV 28 I.uney, Graf LXVII CXXXII 3° Meichselrainer CLXIXb LXXII 12 Lupfen, Graf LXXIXb CXXIV 28 Meigen-Grafen LXXXVIIb CXXXIII 30 Lupfen von Lupferberg CXXXVIb/VII CXXII 27 Mekenheim CXCIllb XXXVI 4 Lufsow CLXXVIIIb XXXIII 6 Melchingen CLXXIXb XCIX 21 Lustberg, Vogt von .... CXX CXIX 26 Meldingen XHIb XIV 5 CLIII . Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung Melen CL/CLVIIIb CXXII 27 Mellosin, Graf LXXX XCVII 21 Menczingen CLX LXIX 7 Mend CLV cx 2 4 Menkhoffer (Mengkofer) . . CXCI XXXVI 2 Menlo von Seiwellingen CXXVI1I XXVIII 1 Mergetham, Zuttzel von Ct.IIb CXXXIV 3° Merode CLXIVb CXXII 27 Mefsenbek von Ort .... CXCb c 21 Mefsenburg, Graf LXXIIIb CI 22 Mefsenhufsen CLXIX LXX XVI 17 Mesquons CXIXb CXXXIII 30 Metdeller von Difslak CLXXXIVb CVII 23 Metelska CLXVIb xcv 20 Michelbek CXCb c 21 Michelberg CXXXVI u. b CII 22 Mildenhobt von Aunemberg CLXXXIV LXXXVII 17 Milditz CLXXIXb XCIX 21 Milen CLb CLVIIlb CXXII 27 Millans CXIXb CXXXIII 30 Milsan Cl.XXVIIIb XXXIII 6 Miltz (Milz) CLXVb cx 24 Mirandola, Graf VIII XLIIi 8 Mifsendorffer (Mifsingd.) CXCVlb XCVI 20 Mifsno (Mifsnaw) Cb/CIIIb LXXVII H Mistelbek (bach) CLXXlb XCIX 21 Mittelbrug, Graf LXXXI/ VIII CXXI 27 Mittelburg CXLIV LXXXIX 18 Mittelhufsen CLXXXb cxv 25 Modiniren LXXXIlIb LXXIX 15 Mörs, Graf LXXVIII XCIV 20 Moersperg cxxxv LXVI 10 Mohr CXCVIII xc 18 Mollisson, Graf . XLVI LVI 12 Monbart, Graf LXXX XCVII 21 Monhoffer CLXXXIV LXXXVII 17 Monstral CLXXVI LXXXIV 16 Montani CXLIIb III XCII 19 Montfort, Graf LXXI XCI 19 Montfort, do LXXIV CXVIII 26 Montfort, do LXXXVIb XXV 4 Montmelian, Graf LXX CXXXII 30 Monttuls (Montullus) .... CXXIb CXXIX 29 Mor CXCVIII xc 18 Mora LXIII XXII 5 Mordaxen CLXXXVIlb cxx 26 Morelle ClXb CVI 23 Morendel, Graf VIII XLIII 8 Moringen (Morungen) . . . CXXVIII XXVIII 1 Mosbach CLV cx 24 Moshaimer CLXXVIIb CXXVII 28 Mosis CXXI LXXVIII 14 Mouttem (Moutani) .... CLXXXII XCIII 19 Mowbray CXXVb XXVI 4 Muczenhart (Muckhardt) CXXXIXb LXXXVI '7 Muderspach CLXVIIlb LXXII 11 Mülheim CLb/CLVIIlb CXXII 27 Mülinen CXXXVb LXVII 11 Müllenheim CLb/CLVlIIb CXXII 27 Mümpelgartte, Graf .... LI XX 4 Münch von Erlach .... CLXXVIII cxx 26 CXXXVIIII) CXXVI Münch von Lantzkron . . . CLIVb 28 Münch von Münchenstain CXXXIVb LXVI 9 Münchwil (weil) CLXXVb CXI 24 Mündelberg CXLIlb/III XCII '9 Mündria CLXIV XCVIII 21 Münnsingen, Fhr XCIX LXXV • 3 Mulbach CXXXVIIIb CLIVb CXXVI 28 Mulheim CLb/VIIIb CXXII 27 Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl de9 Textes. No. der Lieferung. Mulliet, Graf LXVIIIb CXXIV 28 Mumillyan, Graf I.XX CXXXII 30 Mumpplier (Monpellier) . CX LXXXVIII 18 Munbray CXXVb XXVI 4 Muntnach, Fhr XCVIb CXXI 27 Munttagu CXXII CXXXIII 3° Murer von Gottneg (Murach). CLXXII CIII 22 Murow, Liechtenstain von . Cllb LXIII 10 Musox, Graf LXXVIII XCIV 20 Muyan CVIII u.b. CXXI 27 Muynriaen CLXIV XCVIII 21 N. Naellemburg, Graf LXXVIII XCIV 20 Nassow, Graf LXXXVIb XXV 4 Nawburen CLXXXIV LXXXVII >7 Neideck, Schenk von CLXX LXXXIX 18 Neideck CLXXVI b LXXXVII •7 Neidlingen CXLIb LXVII 12 Neiffen, Graf XI XLIII 9 Neiffen, Schenk von .... CXC XXXV 3 Neipperg CXLVII LXXVIII 14 Nellenburg, Graf LXXVIII XCIV 20 Nellenburg, Graf LXXXVb LXI 12 Nere, Fhr CXXVII LXXXI 15 Nerrod (Merode) CLXIVb CXXII 27 Nesselrode CLXVIII XXXIII 6 Neuenahr, Graf VII b XLII 7 Neuenahr LXXXIV XXV 2 Neuenfels CLXXIX xc 18 Neuenhaus CXVI XCVIII 2 I Neuenhaus CXLVIIb CLXIb CXXXIV 37 Owerstain CXCIVb CXXVII 28 P. vergl. auch B. Padberg CXCII XXXVI 5 Padua, Graf VIII XLIII 8 Pak (Pack) CXCVIIIb CXVI 25 Palag (Palau) CXXIII u.b CXXVI 28 Pallandt CLIXb LXXXVI 17 Palm CLXXXVIb CLII 24 amen. No. Seitenzahl des Wappen- des Blattes Textes. No. der Lieferung. Graf. Panwitz Pappenheim . Pappenheim . Parche, Graf Parlach . . Parsberg . . Parthilon, Partneck Parwis Passaun, Schlick von . . . Paulschwillen Paulstorffer Peflenhauser Pelheim Pembrock Pentheim, Graf Pera Perche, Graf Perrigord, Graf Perneck Perneck, Berner von . Pertriak, Graf Peyerer von Hagenwylen . Pfäffikan Pfaffinger Pfäffinger (Pfaffingböck) PfaflfenhofTen Pfaffenlob (—läppen) .... Pfalheim Pfanemberg (Pfannb.) Pfau von Rietberg .... Pfaulhain Pfaufser (Pfufser) v. Norstetten Pfiert, Graf Pfirt (Pfürt) Pflug Pfulingen, Remp von .... Piemont, Graf Pila Pile Pille Pinzenau Pirk, Graf Pirmunt Pirregart, Graf Plannany, Graf Plafsenberg Pleinfeld, Schechs v. ... Ples (Plefse) Plefse, Graf Plefse Plettenberg Plinthain Plön (Plötz, Plöne) .... Podiebrad Poigk Poitiers, Graf Poix, Graf Polhaim Pommersfelden Popparten, Beyern v. Poppenstein Portenaw Posch witz . Potten (Ponthieu), Graf . Poy, Graf Poxauer Prades, Graf Praemer CLXXXVb XII CXLI LXXX CXXVb CLXIII LXVIII CLXIX CXXVIu.b CVIIlb CXXXVlh/VII CLXX CLXXII1 CXCVIb CX LXIII CXV LXXX do. Cb/CIIIb CIII LXXX CLXXVb LXXIXb CLXXIb CLXXXV1II CLXXXVI CXCVI CXLVI CV/CVIb CXXXVIb/VII CXLVI CXCVI XLV CLXXV CLXIIlb CLXXIX LXXXVlb CLXXXVII b CVIII/CXVIIIb do. CLXIIlb LXIII CLIXb LXXX LXXVI CLIIlb CLXXVII CLXXXIVb LXXVIIIb CXIIb CLXVIII CLXXIX CLXXXIVb CXlb CXCVIIIb LXXXb LXXX b Cllb CLIIlb CLXb CLXXXIVb XLV CLXXXII1 LXXX LXXXb CLXXIb LXXII u. I. CXCb XCVI XIV XXX XCVII XXVI LXXI CXVII I.XXXVI CVI LXXX CXX1I LXXXIX CXIX XC.VI LXXXVIII XXII LXIV XCVII do. LXXVII XCV XCVII CXI CXXIV XCIX XXXV XXXIV LXXX1V LXIX LXXXV CXXII LXIX LXXXIV XVIII XCII LXXXIX XC LXI CXX CXXI do. LXXXIX XXII LXXXVI XCVII XXIII XXXI CVII CVII XXIV CIX XXXIII XC CVII LXXV CXVI cxxv cxxv LXIII XXXI XXXII CVII XVIII c XCVII cxxv XCIX CXXIV c 20 5 I 2 I 4 9 26 '7 23 15 27 18 26 20 18 5 21 do. 14 20 21 24 28 21 6 2 16 9 17 27 9 16 3 '9 18 18 1 r 26 27 do. 18 5 '7 21 4 4 23 23 24 6 18 23 '3 25 28 28 10 4 2 23 3 21 21 28 21 28 No. Seitenzahl Namen. des Wappen- des Blattes. Textes. Praitenstain CLXIX LXXXVI Pratta, Graf LXX CXXXII Preifsing v. Wolnzach CLXIIIb LXXXIX Preifsing v. Kopfsberg . do. do. Premberg, Ower v. (Prennb.) CLXIX LXXXVI Premen, Graf LXV XXIII Prerau CXV LXIV Prüschenk v. Stettenberg, Khr. CXXV/XXX CXXVI Psorr cxcv LXXXVII Puch CLIlb CXXXIV Puchberg CLXXI CXXXIV Pübenberg CLXXV XCII Pülchen (Sulchen), Hirt v. . . XIV b XLIV Puelles CXIX CXXI Pugelrainer CXCVIIb CVIII Puls, Vines CXIX CXXI Punt, vom . CXVI XCVIII Pyon, Graf LXXXVIb LX1 Q. Quoden (Quadt) CLXVIII XXXIII R. Rabenstainer, Geuder von . CLXVb cx Rabno (Rappin, Ruppin?) . . XlVb XLIV Rachenstein CXVII u.b CXIX Rad, Schofford von .... CLIX LXXV Räffensburg CXXXIXb LXXXVI Rael CLXXXVI XXXIV Raeppin, Graf LXlIb LX Raezuns, Fhr cxxva LXXXI Räffensburg, Graf XLVIIb XIX Raffenspurg CXXXIXb LXXXVI Raidennbucher CLXXI1 cm Rainberg (Reinsperg) CLXXX XCVI Rainer CLXXI CXXXIV Rainstein CLXXXIIb CXV Raitz von Frentz CXCIIb CXII CXXXVIIIb CXXVI Rak ( • CLIVb Ramelsperg CLXXIIlb/IV CXXIII Ramelstainer von Loch CLXXIII CXIX Ramin, Vogt von X/XV LXXVI Ramschwang (schwaig) . . CLXXV XCII Ramsider CLXXXIX CXVI Ramsperc CXXXIX LXXXI Ramsperg CLXXIIIb/IV CXXIII Ramstein, Fhr XCIlIb LXXX Ramstain CXXXV LXVI Randeg CXXXIV LXV Randegk CXCIVb CXXVII Randenburg CXXXVIIb LXXV Rantzillion, Graf I.XVI LXXXV Raphalo, Graf LXVb LX Rapperschwil, Graf .... LXXXVb LXI Rapperschwil, Graf .... LXXXVII cxxv Rappoltstein CI LXII Raren VIII b LXXIII Rarlach CXXVb XXVI Ratau CLXIX b LXXII Rathsamhausen CXLIX XXXI Raubenstain CLXVb cx Rauborstain CI LXII Rauchstein CXVII u. b CXIX Rauczenhusen CXLIX XXXI Raugrafen LXIIIIb XCI Rautberg CXXXV LXVI Ravensburg, Goeller von . CXLVIII LXXI No. der Lieferung. 17 3° 18 do. '7 6 11 28 17 3° 3° >9 11 27 23 27 21 24 11 26 13 17 2 8 15 4 17 22 20 30 25 24 28 27 26 14 »9 25 15 27 15 10 8 28 13 '7 9 12 28 8 13 4 12 6 24 8 26 6 19 10 15 No. Seitenzahl No. der Lieferung Namen. des Wappen- des Blattes. Textes. Rebollidus (Rebolledo) CXXI LXXVIII '4 Rechberg CXLIIIb XXX 4 Rechemberg CXLIVb CXIV 25 Rechemberg . . ... do. do. do. Redbergen, Graf LXXIII b CI 22 Regensperg, Fhr XCIIIb LXXX 15 Regenstain, Graf LXIIII LXXXVIII 18 Reich von Reichenstein . CXXXVI u. b CII 22 Reichen * ■ . CLXXXIII C 2.1 Reichenau CLIV XXXI 6 Reichenberg (bürg) .... LXXXIIb LXXVI 14 Reichenberg CXCII XXXVI 5 Reichenstein, Fhr CXXVII b XXVIII 1 Reichenstein, Reich von CXXXVI u. b CII 22 Reiffemberg CLXIVb CXXII 27 Reifferscheid LXIIIb XXIII 5 Reinach CXXXV LXVI 10 Reinbach (Reimbach) CXCIIIb XXXVI 4 Reinfelden, Truchs. von CLXXXI CXI 24 Reinhartzschwiler CLXXXVI b CXII 24 Reinhöffer, Seckendorf!'- . . CLI LXX 11 Reinsberg CXC XXXV 3 Reinsperg CLXXX XCVI 20 Reischach CXXXIV b LXVI 9 Reisenburg CXVII u. b CXIX 26 Reifsacher CXCV b CXXIII 2 7 Remp von Pfulingen .... CLXXIX xc 18 Remfs, Notthafft von .... CXLIVb CXIV 2 5 Rennenberg CXCIIb CXII 2 4 Renierre CX LXXXVIII 18 Rentzbach CXCIIb CXII 2 4 Requosens (Requesens), Graf. LXXII u. b CXXIV 28 Rettel (Rethel) Graf .... LXXX XCV1I 21 Rettinger CLXXXIII c 21 Reufs-Greitz CXIIIb XXVI 5 Rieh von Richenstain CXXXVI u. b CII 22 Rieh von Hohenrichen . CLXXXIII c 21 Richemberg LXXXIIb LXXVI 14 Richenburg CXCIIIb XXXVI 4 Richenower CLIV XXXI 6 Richenstain, Fhr CXXVII b XXVIII 1 Richenstain, Rieh von . CXXXVI u. b CII 22 Richarczhufsen CLXXXIII b XXXIV 3 Riedern CLXVb cx 24 CXXXVI b CXXII Rieperg (Riepurg) 1'fau von . CXXXVIt 2 7 Riesenberg CXUI CII 22 Riefse von Blawen .... CXIIIb XXVI 5 Riet, zum CXCIb XCIII 19 Rietberch, Graf LXIIIb XXIII 5 Rietberg, Graf LXXIII b CI 22 Rietberg CXXXV CXXXVIl) LXVI 10 Rietberg, Pfau von .... CXXXVII CXXII 27 Rietberg C LXXX b CXV 25 Riethan (Rietheim) .... CXLIb LXVII 12 Riffemberg CLX LXIX 7 Riffemberg, Waelter von . . CLXXXI CXI 24 Rifferschitt LXIIIb XXIII 5 Rinach CXXXV LXVI 10 Rinczillon, Graf LXVI LXXXV 17 Rineg, Fhr XCb LXXVII 14 Rineg, Baigrer von .... CLXXVb CXI 24 Rinfelden, Truchs. v. ... CLXXXI CXI 24 Ringelstain CLXXXIX b CVIII 23 Ringenberg, Fhr XCIIIb LXXX 15 Ringingen CXLVI LXIX 9 Ringraefe LXII LIX 7 Rinsperg CXC XXXV 3 Rischach '- CXXXIV b LXVI 9 Risemburg CXVII u. b CXIX 26 CLVI CLVII No. No. No. No. Namen. des Wappen- des der Lieferung. Namen. des Wappen- des der Lieferung. Blattes. Textes. Blattes Textes. Rifsemburg CXIII/CXIV b CII 22 Rumelsheim CXCVIb XCVI 20 Rittemberg ClXb CVI 23 Runkel LXII LIX 7 Rockenhausen, Graf .... LXXXVIIb CXXXIII 30 Runkel CIV XXV 4 Rod LXVI1I CXVII 26 Runslingen, Kneegt v. . CLXXXV CXVI 25 Rod CLXVIIb LXXXIV 16 Ruppin LXI XXII 2 Rodemacher, Fhr CXXVIIb XXVIII I Rusillyan, Graf LXX CXXXII 3° Rodenberg CLXXXb cxv 25 Rufs v. Buchparten CLXI LXX 8 Rodenstein CXLVII LXXVIIl 14 Rufs v. Rufsenstain .... CXCIV b CXXVII 28 Rodernberg CLXXXVb XCVI 20 Rufseck, Fhr XC LXII 12 Röder CLIII CXIX 26 Rustgut, Graf LXXb XXIII 2 Roefsly, Graf LXXb XXIII 2 Rutzendorff LXXXVII •7 Rössy (Roucy), Graf.... LXXX XCVII 21 Röttenberg, Fhr XCIVb LXXVII 14 s. Röttenberg CXLII b/CXLII! XCII 19 Rohr CXCVb CXXIII 27 Sachsendorff CLXXXIV b CVII 23 Rohrbach CLXXb cxxx 29 Sachsenhaim CXLI1II LXXXIX 18 Rokenhussen, Graf .... I.XXXVIlb CXXXIII 3° Saeggendorff CLI LXX 11 Rollmann v. Dattenburg CXCII b CXII 24 Säldeneck CLV CX 24 Ronciglione, Graf LXVI LXXXV 17 Saffemberg, Graf LXXIII b CI 22 Rorbach CXCVIIb CVIII 23 Saffemberg LXXIV XXV 2 Rorbeck CLXXb cxxx 29 Saffoy VIb XIII 1 Rordorff, Graf LXXXIIb LXXVI 14 Salburg CX LXXXVIII 18 Rorer CXCVb CXXIII 27 Salczbegg, Graf LXXVII CXXXII 30 Rorrystat (Rornstadt).... CLXXIb XCIX 21 Salczkamp CXCII XXXVI 5 Roschach (Rossach) .... CXXXVIIIb CLIV1) CXXVI 28 Salins XLIXb LVI1 7 (Rosen- siehe auch Rossen). Salmen, Graf LXIII XXII 5 Roseneck, F"hr CXXIVb LXXXIII 16 Salmen, Graf LXIII b XXIII 5 Rosheim CXCIII CXXXI 29 Saltzburg, Vogt v. CLII cxxx 29 Rofsberg, Schenk v CLXV b cx 24 Salzberg, Graf LXXVII CXXXII 30 Rofsenberg, Graf LXXXIVb CI 22 Samppe, Graf LXXb XXIII 2 Rofsenberg CXI LXIII 10 Sana casa, Graf LXXXI/VIII CXXI 27 Rofsenberg CXXXVIII LXXVIIl 14 Saneck CXLVIlbCLXIb CXXXIV 3° Rofsenberg CLIb CIX 24 Sansenhusen.... CLXXV XCII 19 Rofsenfeld CLXXX XCVI 20 Sanfshein CLI LXX 11 Rofsneg, Fhr CXXIV b LXXXIII 16 Sant Briden, Graf LXVIb CV 23 Rofsno CXXXIX LXXXI '5 Sant Hard, Graf LXVIIIb CXXIV 28 Rofsy (Roucy), Graf LXXX XCVII 21 Sant Sinolit, Graf.... LXVIb CV 23 Rotberg (Roden-Rothberg) . CLXXXb cxv 25 Santzenhoffer CLXXIIIb/IV CXXIII 27 Rotenstein , CXLVII LXXVIIl '4 Sanyzeller zu Grofshufsen . . CLXIXb LXXII 12 Rott CXLIb LXVII 12 Sardres CIX b CVI 23 Rottaler (Rothai) CLXXXIXb CVIII 23 Sarwerden, Graf . LXXVIIl XCIV 20 Rottauwer CLXIXb LXXII 12 Safsenhoven CLXXIIIb IV CXXIII 27 Rottbach CLXXXIb CiV 22 Sattel CLXXXb cxv 25 Rottenberg CXLIIb/IIl XCII >9 Sattelbouger (Satelböger) CLXXIIb CX 24 Rottenburg, Graf LXXXII LXXIII 13 Saulheim, Hund v. CXLIXb XCII ■9 Rottenburg CLXXXIV LXXXVII •7 Saulheim, Hürth v CL LXIX 10 Rotten-Fan, Graf LXXXVIb XXV 4 Savoyen VIb XIII 1 Rottenhan CLI LXX 11 Sawelnheim CXLIXb XCII 19 Rottenstain CXXXIV b LXVI 9 Sayn, Graf LXIII XXII 5 Rottzüns, Fhr CXXVII LXXXI IS Sayn, Graf LXXXVIb XXV 4 Roucy, Graf LXXX XCVII 21 Scaligeri VIII XXXXIII 8 Roussillon, Graf LXX CXXXII 3° Schachellek CXC XXXV 3 Ruche CXXVIII XXVIII 1 Schachner CLXXXVII CXXIII 27 Rucheg (egk), Fhr xcv LXXX 15 Schaechingen .... CXLIIIb XXX 4 Rud v. Buttinen CXLVIIb/CLXll) CXXXIV 30 Schaefftemberg .... CIII/V xcv 20 Rüden (Rüd v. Collenberg) CLX LXIX 7 Schaeffterhaimer CLXXXIIb cxv 25 Rüdesheim, Brömser v. . . CLXb XXXII 2 Schälklingen, Graf .... LXXXI/VIII CXXI 27 Rüdishaim, Winter v. ... CLXVII CVI 23 Schaellemberg cxxxrin LXV 8 Rüffeg, F'hr xc LXII 12 Schaeremberg, Fhr. . LXXXIX u. b LXXIV 13 Rügen, Graf LXlIIb XXIII 5 Schärles, Graf I.XXXIIIb LXXIX 15 Rümelschoffen CXCVIb XCVI 20 Schafford vom Rad .... CLIX LXXV >3 Rümlang CLXXIXb XCIX 21 Schamppani, Graf LXXXVI LXXXII 16 Rüte (Rüti) CLXXX XCVI 20 Schandes, Graf LXVII CXXXII 30 Rüg, Graf LXXXV LX 10 Schanzen CXCII XXXVI 5 Rugge CXXVIII XXVIII 1 Scharemburck CXLIVb CX1V 25 Ruggen v. Tannegg .... cxcv LXXXVII 17 Scharffenegg CLXV b CX 24 Ruggraeffe LXI1II b XCI 19 Scharpffenberg CV LXXXV 17 Rugkendorf CLX VI LXX1 10 Schartres, Graf LXXX XCVII 21 Rukendorff CLXXXI CXI 24 Schauenstein CLXXXII XCIII 1 •9 , No. Seitenzahl No. der Lieferung. No. Seitenzahl No. der Lieferung. Namen. des Wappen- Blattes. des Textes. Namen. des Wappen- Blattes. des Textes. Schaumberg CLI LXX Schonbach (beck) CLXXVIII cxx 26 Schaumburg CXCIII CXXXI 29 SchonhoHen (d'Arschot-Schon- Schavmburch, Graf .... LXII LIX 7 hoven), Graf. LXV XXIII 6 Schawenburg CXLVIII LXXXI '5 Schonstetten CLXXIII CXIX 26 Schawmberg (Schaunberg), Schoonvorst . Cb/CIIIb LXXVII 14 Graf Lxxxirn XXIV 2 Schowenburg CXLVIII LXXXI 15 Schechs v. Pleinfeld .... CLXXV1I CVII 23 Schowenstain CLXXXII XCIII 19 Scheiflfarth v. Rad .... CLIX LXXV 13 Schownburg, Graf. . . . • LXVb LX 9 Schelendorff (Schellend.) CXCVII XCIII 19 Schratse (Schrägen) .... CXLI XXX 1 Schellenberg CXXXIIII LXV 8 Schroffenstainer CLXXXIIIb XXXIV 3 Scheller CLXXXIX CXVI 25 Schrotz (Schrotzberg), Graf . LXXIVb CXXIX 29 Schenk v. Casteln .... CI.XXV XCII 19 Schüchenstain, Kling v. . . . CLXXXII b cxv 25 do. v. Erbach .... XII XIV 5 Schürnding CLIV XXXI 6 do. v. Flatten CLIX b LXXXVI 17 Schützen v. Lennek .... CLXVb cx 24 do. v. Geyern .... CLXVb cx 24 Schuran, Graf .... LXXVI XXIV 4 do. v. Landeg .... CLXXVb CXI 24 Schufsenriet CXXXIX LXXXI 15 do. v. Lochten .... CXCVII XCIII 19 Schwabeck, Graf . LXX1V CXVIII 26 do. v. Neidek .... CLXX LXXXIX 18 Schwalbach .... CLXXXVI XXXIV 2 do. v. Niffen CXC XXXV 3 Schwanberg .... CXI LXIII 10 do. v. Rofsberg .... CLXVb cx 24 Schwandorflf, Kecheller v. . CXCVIb XCVI 20 do. v. Schenkenberg CLXXXb cxv 25 Schwanenburch (Schwannberg) CLXVIII b LXXII 11 do. v. Simocz (Symau, Schwange (Schwangau) . CXLIb LXVII 12 Sunnau) .... CLIIIb XXXI 4 Schwann (Schwan) .... CX b XCI 19 do. v. Schwinsberg . . . CLXb XXXII 2 Schwannberg .... CLXVIII b LXXII 11 do. v. Stoffemberg (Stauf- Schwarczemberg (Schwartz- fenb.) CLXXVIIb CXXVII 28 burg), Graf .... VIb XIII . do. v. Tuttenberg XCIXb/CIVb CXVIII 26 Schwarczenberg CXI LXIII 10 do. v. Winterstetten CXXXVI u. b CII 22 Schwartzemberg, Fhr. XCIV b LXXVII '4 Schenkenberg CXXXIX LXXXI 15 Schwartzemberg CV/CVII LXXXV 17 Schenkenberg CLXXXb cxv 25 Schwartzenstainer (zu EngiSchenrod CIIII XXV 4 burg) CLXX b CXXX 29 Schentz CXCII XXXVI 5 Schweicher von Straufsberg Scherfenberg CIII/V xcv 20 (Schweichheim) CXLIVb CXIV 25 Scherffenberg .... cv LXXXV '7 Schwent CLXXXVIII XXXV 6 Schernberg (Scherenb.), Graf . I.XVb LX 9 Schwerin, Graf L XX 6 Schernberg, Fhr. . LXXXIXb LXX1V '3 Schwidergail, Wittold XXIII LXX IX 15 Schettiner CVIII/CXVIII h CXXI 2 7 Schwinbek .... CXC XXXV 3 Schgorppian, Graf .... LXVb I.X 9 Schwinsberg, Schenk v. . . CLX b XXXII 2 Schilenwatz CLXXI CXXXIV 30 Schwinshaim CLXXXVb XCVI 20 Schilling v. Kanstat .... CXLIVb CXIV 25 Schvvinshobter CLII CXXX 2q Schiltheim CLXXXIb CIV 22 Schwonhufsen .... CXCVII XCIII '9 Schinen CLXXV XCII 19 Scrot, Graf LXXIVb CXXIX 29 Schirdingen CLIV XXXI 6 Se CXLV b LXVIII 8 Schlandersperg (Schleudersb.) CXLII LXVIII 7 Sebek CXCb c 21 Schlick v. Losan . . . CVIIIb LXXX '5 Sebennstain, Kungsperger V. . CXCVII XCIII 19 Schliden LXIIIb XXIII 5 Sebriach CLXXXVII CXXIII 27 Schliden CXCII XXXVI 5 Sebser v. Trüwenstain CLXXX XCVI 20 Schlöd CXVI XCVIII 21 Sechen von Herttemberg CXXXVIII I.XXVIII M Schlüsselberg, Graf .... LXXXV LX 10 Sechen v. Wülffingen CXXXVIII LXXVIII '4 Schluttenhoffen CXCI XXXVI 2 Seckendorf!" CLI LXX 11 Schmalstein (Schmalenst.) . CXCIb XCIII '9 Sedorff, Graf. ... LXXXII LXXII1 13 Sehmiecher (Schmihen) . CLXX b CXXX 29 Seffler CLXXXVIb CXII 2 4 Schnellmann CXLII b, III XCII "9 Seffner zum Steig.... CLXX LXXXIX 18 Schönberg CXCIII CXXXI 29 Segrave CXXVI) XXVI 4 Schönborn CLX LXIX 7 Seibelstorff CLXXII cm 22 Schönbuch, Irslinger vom . CXCI XXXVI 2 Sein, Graf LXXXVI b XXV 4 Schönburg-Glaucha, Graf LXV b LX 9 Seinsheim CLI LXX 11 Schöneg, Hirt v CLIX LXXV »3 Seiwellingen, Menlo v. . . .. CXXVIII XXVIII 1 Schönek CXXVI u. b CVI 23 Selbach CLXXXII XCIII •9 Schönenstain CLXIXb LXXII 12 Selbach CLXXXVb XCVI 20 Schönfeld CXCII XXXVI 5 Seideneck CLV cx 24 Schönnberg CXIIII XCV 20 Seelstrang CLXXXVIIIb CXXXI 29 Schönnberg CLXXXIb CIV 22 Selenbüren (Seltenburon), Fhr. CL LXIX 10 Schönnforst, Fhr Cb/CIIIb LXXVII »4 Sengen CLXXIX xc 18 Schönnow CLXXVIl CVII 23 Sengro CXb XCI 19 Schönstet CLXXIII CXIX 2 6 Senlis, Graf LXXX XCVII 21 Schöwerstat CXCII b CXII 24 Sentelles CXXI LXXVIII 14 Schöwnberg CLI LXX 11 Serres (Serra) CXIXb CXXXIII 30 Schofford v. Rad CLIX LXXV •3 Sevelingen CXXVIII XXVIII 1 CLVIII Namen. No. des Wappen- Seitenzahl des No. der Lieferung. Namen. No. des Wappen- Seitenzahl des No. der Blattes. Textes. Blattes. Textes. rung. Sexilles CXX1II u. b CXXVI 28 Stamhain CXLVIII LXXXI 15 Sieberstorffer CXCI XXXVI 2 Starchemberg LXXXIIb LXXVI *4 Sierhaim, Fhr XCVIII LXXXVIII |8 Starchemberg gen. Starremberg Cb/CIIIb LXXV1I >4 Siffriacher CLXXXVII CXXIII 2 7 Stark, Graf LXXI XCI 19 Siggenhain zum Turnstein , CXCb c 21 Starkemberg CV LXXXV 17 Sigmaringen, Graf .... LXXXVIIb CXXXIII 3° Starremberg Cb/CIIIb LXXVII 14 Signow, Fhr XCV LXXX 15 Starris, Graf LXVIIb LXXXVIII 18 Sigwent CLXXXV1II XXXV 6 Stauddegk XI Hb XIV 5 Sikingen CXLVII LXXVIII 14 Stauffenberg CXXXVb LXVII 11 Sillinen CLXXVIIb CXXVII 28 Staufenberg, Schenk v. . CLXXVIIb CXXVII 28 Silstrang CLXXXVIIlb CXXXI 20 Stechaimer CXC XXXV 3 Simattingen CXLVIb CXIV 2 S Steckborn XCIIII LXX1V 13 Simocz, Schenk v CLIIIb XXXI 4 Steig, Seffner zum .... CLXX LXXXIX 18 Sinchingen CLXXXII XCIII 19 Stein CXV LXIV 11 Sinczendorff CXCVIIIb CXVI 25 Stein (s. auch ,,ai") .... CLXXXI1I c 2 1 Sinolit, Sant, Graf .... LXVIb cv 23 Steltzberg, Steltzer v. . CXCVIII xc 18 Sirgk CX LXXXVIII 18 Sterak, Graf LXXI XCI 19 Sney CLVIII LXXXIII 16 Sternberg CLVb XXXII 3 Sobetsch v. Boczkowicz CXI b LXXV 13 Sternemberg CXI LXIII 10 Sörrer (Soren) CLXXXIX CXVI 25 Stetten CLIV XXXI 6 Soifsons, Graf LXXX XCVII 2 I Stetten v. Feldnorstetten CXCVI LXXXIV 16 Soleto, Graf LXX CXXXII 3° Stettenberg, Fhr CXXV XXX CXXVI 28 Solms, Graf LXXXVIb XXV 4 Stettenberg CLXVb CX 24 Somsperg CLXXXVII b cxx 26 Steufslingen, Fhr XCVI LXXXIII 16 Sonnenberg, Graf LXXVI1I XCIV 20 Stieber (Stiebar v. Buttenheim) CLIIIb XXXI 4 Sonnenberg CXVII u. b CX1X 26 Stockaw gen. Halup .... CLXXXIb CIV 22 Sonnenberg CLII1 CXIX 26 Stoeffeln, Fhr LXXXIX u.b. LXXIV 13 Sorttingen CX LXXXVIII 18 Stör v. Störenstain .... CLIV XXXII 6 Sofsons, Graf LXXX XCVII 21 Stören CLXVIb XCV 20 Spätten u. Kaiben v. Hochen- Stoffen, Fhr XCb LXXVI 14 stain CXL1V LXXXIX 18 Stoffen v. Iseltzheim .... CL LXIX 10 Spanheim, Graf LXXXIIb LXXVI 14 Stoffeln CXXXIIIIb LXVI 9 Sparr CLXI LXX 8 Stoffemberg CXXXVb LXVII 11 Spaur CXLII LXVIII 7 Stoffemberg, Schenk v. . . • CLXXVIIb CXXVII 28 Specht v. Bubenheim CLXI LXX 8 Stokaw CLXXXIb CIV 22 Spechtbach CLXVI LXXI to Stokhaim CLXI LXX 8 Spennder CLXXXIb CIV 22 Stokhaimer (Stockharner) . CXCVII XCIII 19 Sperwerburg CXLIb LXVII 12 Stolberg Wernigerode, Graf . LXXIX XXIV 5 Sperwerseg (Sperbersegk) . CXLlb LXVII 12 Stomarn XLVIII XIX 6 Sperwerseg v. Sperwersburg . CXLIV LXXXIX 18 Storensthacz, Seckendorfs . CLI LXX 11 Speth v. Zwiefalten .... do. do. do. Stotis, Graf LXVIII CXVII 26 Spiegel v. Rodenberg CLXXXVb XCVI 20 Stotternhaim CLXXVIb LXXXVII 1 7 Spiegelberg, Graf LXllb LX 8 Stouffer v. Ernfels .... CLXIIl LXXI 9 Spiegelberg, Graf LXVb LX 9 Sträflingen CXXXVIII LXXVIII »4 Spitzberg CXXII CXXXIII 30 Strak CXX CXIX 26 Spitzemberg, Graf .... LXXXIIb LXXVI 14 Strausberg, Schweicher v. . CXLIVb CXIV 2 5 Sponheim, Graf do. do. do. Strausberg (Strafsberg), Graf . LXXXVIIb CXXXIII 30 Sponheim . CLXI LXX 8 Strausburg (s. Gurch) LXXXVII CXXV 28 Sporgenburg CXIIb CIX 24 Streitberg CLVb XXXII 3 Stadyon CXLI XXX 1 Strettlingen CXXXVIII LXXVIII ! 4 Staekboren, Fhr XCI1II LXX IV '3 Stromorn XLVIII XIX 6 Staettemberg, Bruschenk v. cxxv/xxx CXXVI 28 Strubennegk CVIII/CXVIIIh CXXI 2 7 Staettemberg CLXVb CX 24 Strucz CHI) LXIII 10 Staffart CXXIX CXIV 25 Strundeck XI IIb XIV 5 Staffel CLXVIIIb LXXII 11 Stubenberg Cllb LXIII 10 Stahleck, Marschall v. . cxc XXXV 3 Stüfslingen, Fhr XCVI LXXXIII 16 Stain CXLIIIb XXX 4 Sturmfeder CXI/VI LXIX 9 Stain, Jud v CXLVI1I LXXXI 15 Stutterheim LXXXVII 17 Stain zu Nassau CLVIII LXXXIII 16 Sünchingen CLXXXII XCIII 19 Stain cxv 25 Sünchingen, Wifser v. CXCV LXXXVII '7 Stain CLXXXIV LXXXVII >7 Sur CLVIII LXXXIII 16 Stain v. Diamant- (End)stein . CXCIb XCIII ■9 Sürg . CX LXXXVIII 18 Stainach, Bliger v CXXVIII XXVIII 1 Süfsenhaimer CLXXXVIIb CXX 26 Stainach CLXX1X xc 18 Sützel v. Mergentheim CLII b CXXXIV 30 Stainburg CXCIV CIV 22 Sulchen, Hirt v X1111 b XLIV 11 Stainhaimer CLXXXVIIlb CXXXI 29 Sulcz, Graf LXXIXb CXXIV 28 Stainow CLII cxxx 29 Sulgen, Graf LXXIVb CXXIX 29 Stainruggen CXCVIb XCVI 20 Sulhain, Hirt v x im b XLIV 11 Stalberg, Graf LXXIX XXIV 5 Sülms, Graf LXXXVIb XXV 4 v_ . ' ■ . . Namen. Sulz, Graf Sultz, Waldner v Sultzberg Sulzberg, Graf Sumerow, Vogt v. ... Sundthausen Sunnaw, Schenk v. Sunnberg Sunnegg Sunnemberg, Graf Sunnenberg Sunnenmaister, Graf . Sunnenwalde Sunthaim Sunthufsen Sufsis, Graf Symau, Schenk v T. vergl. auch D. Tachenhausen . Tacbscr (Täxer) Taellern ..... Tagsperg, Graf Tailacker Talberg, Kemerer von Talhain (Thalheim) Tan Tanberg (Thanberg) . Tann Tannegg, Kuggen von Tarant von Dornsberg Tarno (Tarnau, Tarnow) Tauft kirchen zu Gultenburg Tautenburg, Schenk von . Teck, Graf Tegerfeld Tegerfeld (Tägerfeld) Tegernow, Kung von Tengen, Graf Tettingen Thalben ........ Thalye Thamasidis, Graf Poppo zu Thierberg Thirol, Graf Thörring Thollattin (Tolentino) Thollofsen, Graf .... Thorberg, Fhr Thorer von Eirasberg Thorgaw Thorton Thübin Thüngen Thum (s. Jörgeren) . . . Thuse, Fhr Thyrol, Graf Tierberg Tierstain, Graf Tifft Tillingen, Graf Tobelheimer Tockenburg, Graf Tomense, Graf Torgau Totnhurn, Adel von . Touff kirchen zu Guttenburg Touggenburg, Graf . No. des Wappen- Blattes. LXXIXb CLXXVb CXXXVIII l> CL1VI. LXXVII CLXXVIII CLXVI CLIIIb CLIII CVIIIb/CIX LXXVIII CXV1I u.b LXVIIIb CIIII CXLVb CLXVI LXVI CLIIIb CXLVb CLXXXVIIb CLXXVIII b LXXIII CXLVIIb|CLXIb CXLIX CL CXLIX CLXXII CXCVI b CXCV CXCVb CXVIb CLXXIb XCIXb/CIVb LIX CXXXIX do. CLXXIX b LXXVIII CXXXVIII CLXXXVIII CXVI LXIII CLXXVI VII CLXX CXVII u. b LXXXVI XCIIIb CLXIXb CLXXXVIb CXXVXXX CHI CLI CLXXXII b Villi. XLV CLXXVI LXXIXb CXX LXXXII CXCI LXXXII b LXIX CLXXXVIb CLXV CLXXIb LXXXIIb Seitenzahl des Textes. CXXIV CXI CXXVI CXXXII CXX LXXI XXXI CXIX LXXX XCIV CXIX CXXIV XXV LXVIII LXXI LXXXV XXXI LXVIII CXX XXXIII CXXVIII CXXXIV XXX LXIX XXXI cm XCVI LXXXVII CXXIII CXXIX XCIX CXVIII XXI LXXXI do. XCIX XCIV LXXVIII XXXV XCVIII XXII LXXXIV LXXIII LXXXIX CXIX LXXXII LXXX LXXII CXII CXXVI xcv LXX cxv LXXIII XVIII LXXXIV CXXIV CXIX LXXIII XXXVI LXXVI XCIV CXII CHI XCIX LXXVI No. der Lieferung. 28 24 28 30 26 IO 4 26 15 20 26 28 4 17 4 8 26 6 29 30 6 10 6 22 20 17 27 29 21 26 1 ■5 do. 21 20 >4 6 21 5 16 •3 18 26 16 '5 12 24 28 20 11 25 >3 3 16 28 26 13 2 '4 20 24 22 21 '4 Name Toulouse, Graf Tour, Graf Tourer von Eirensperg . Trap Traun Traunstein, F'roeschly vom Trautmannsdorf ..... Trautsun von Brechenstain Trawner von Hochenbuchbach (Trauner) Treffet, Graf Trimberg, Fhr Trockau, Grofs von .... Tron Tronbek (Trenbach) .... Trostburg Trotha Truchendingen (Truhendingen) Graf Truchsefsen, des Reichs vier . Truchsefs v. Aimerberg(Emers- l>erg) .... Bäldersheim . Bichifshufs und Ringingen . Bomerffelden Diefsenhoffen Heffingen (Hölingen) . . . v. Hefswil v. Kannburg . v. Lentzburg v. Rinfelden . v. Waldmanshoffen v. Wallsperg (Wallsee?) .... v. Waltburg . v. Waltpurg . v. Waltpurg . v. Waltpurg . . v. Wellerswalden . v. Wetzhufsen v. Yttingen No. des Wappen- Blattes do. do. do. do. do. do. do. do. do. do. do. v. V. do. do. do. do. do. do. do. Truchtlingen Trüx, Graf Trukenow, Gros von . . . Trutlingen Trutthufsen Truttmannstorff Truwenstain, Sebser . . . . Tschallun, Graf Tschifron Tübingen, Graf Tüngen Türkheim Tuerlin Tuerlinger Tulliers Tun Turn, Graf Turn Turn vom Turn zu Nuwenburg Turno (Turnau) Forchtz von . Turnstain Tusis, Graf Tuttenberg, Schenk von Ty rol Tyrol LXXXVI LXIX CLXIXb CLXXVIIb CLXIIIb CXCVIIIb CV CLXXVI CLXXII b LXVIII XCVIIb CLIII CLXIIIb CXCb CXXXVIII b CLlVI) CLXXVII LXIlb XIV CXCIb CLIII CXLVI CLIIIb CXXXIV b CLXXVb XIV CLXVb CLXXVIII CLXXXI CLIII XIV do. LXXVIII CII C XXXIII b XIV CLXV CXXXIX CLXX LXXXVI CLIII CXLIV CLXXXIII CV CLXXX LXXXIII b CLXXXVIIb LXXIX CLI CLXXXb CLXXI CLXX CXXII CXLII LXIX CLXXXII CLXXII b CLII CXCb LXVI XCIX b/CIb ClVb VII XLV Seitenzahl des Textes. No. der Liefe rung LXXXII XCIV LXXII CXXVII LXXXIX CXVI LXXXV LXXXIV CX CXVII LXXX CXIX LXXXIX C CXXVI CVII LX XV LXIX XXXI LXVI CXI XV CX CXX CXI CXIX XV do. XCIV XCVIII LXV XV CIII LXXXI LXXXIX LXXXII CXIX LXXXIX C LXXXV XCVI LXXIX CXX XXIV LXX CXV CXXXIV LXXXIX CXXXIII LXVIII XCIV XCIII CX cxxx c LXXXV CXVIII LXXIII XVIII 16 20 1 2 28 18 25 '7 16 24 26 '5 26 18 21 28 23 8 2 XCIII 19 CXIX 26 9 4 9 24 2 24 26 24 26 do 20 21 7 2 22 '5 18 16 2 6 18 2 I >7 20 15 26 5 11 25 30 18 30 7 20 '9 24 29 21 '7 26 13 3 CLX No. Seitenzahl No. der Liefe rung Namen. des Wappen- Blattes. des Textes. u. Uczingen, Fhr XCIV LXXIV >3 Uczingen, Fhr XC1X LXXV 13 Üben CLXIVb CXXII 27 Üben CXLVIIb/CLXIb CXXXIV 30 Überacker CLXXXVII CXXII1 27 Uffenstain CLXVIb xcv 20 Uffsaes vom Wolkenstain CLVb XXXII 3 Uffsaes vom Wolkenstain . CLX LXIX 7 Ulheim CLXIV XCVIII 21 Ulme, Husther zu CIV XXV 4 Undberg CLXXXIXb CVIII 23 Undersibental XCVI LXXXIII 16 Ungern, Grofsgraf von . LXIIII LX XXVIII 18 Ungerspach CLXXXIX CXVI 25 Ungnad CVIIIb/CIX LXXX >5 Unruh CXIII/IVb CII 22 Urach, Graf XI XLIII 9 Urbach CXL1V LXXXIX 18 Urfsendorff,Kling vonSchüchen- stain und CLXXXII b CXV 25 Ursin, Graf LXVb LX 9 Urfsenbek (Urschenbeck) CXCb C 21 Usemberg, Fhr XCIV LXXIV 13 Uttendorff, Grans von CLXXb cxxx 29 Uttenhaim CLXXVIII b XXXIII 6 Uttenhöffen CLXXXV CXVI 25 Uttenriet CLXXVI b LXXXVII 17 Uttingen (Truchs. v. Yttingen) CXXXIX LXXXI •5 Utzeland, Fhr XCVIII LXXXVIII 18 Uvenstainer CLXVIb XCV 20 Uzingen, Fhr XCIIII LXXIV '3 V. vergl. auch F. Varennes(Warren) Earl of Surry CXXVb XXVI 4 Vargula XCIXbCIb/ClVb CXVIII 26 Vatz, Graf LXXXVb LXI 12 Vaudrey CXXIlb CXIII 25 Veldencz, Graf LXI XXII 2 Veldentz, Graf LXXIIIb CI 22 Veldorf CXCVI LXXX IV 16 Velen CL LXIX 10 Vels CLXVIIb LXXXIV 16 Veltem (Veltheim) .... CXCIVb CXXVII 28 Veltsorden-Baron CXXV b XXVI 4 Vendöme, Graf XV1I1 XXXXVI 9 Vendöme LXXXb CXXV 28 Venediger LXXXI b/IVb CI 22 Venningen, Graf LXV XXIII 6 Venningen CXLVI1 LXXVIII 14 Verdatto (Verdugo?), Graf . LXXX XCVII 21 Vest, Landenberg v. d. . CLXXIXb XCIX 21 Vestemberg CLVb XXXII 3 Vianden, Graf LXIIIb XXIII 5 Vianden (Vienden) .... LXXXV II CXXV 28 Vianen CXIIb CIX 24 Vigaet (Vyael) CXXVb XXVI 4 Viller von Haidung .... CXCVII b CVIII 23 Villademais (Vilademany) . . CXXIb CXXIX 29 Villemayns CXXIb CXXIX 29 Villenbach CXLIV LXXXIX 18 Villenbach von Osemburg (Oxenburg) CLXXVIII b XXXIII 6 Vines puls CXIX CXXI 27 Vitztum von Apolda .... CXV LXIV 11 Vlischgo, Graf LXVI LXXXV 17 Völtsch (Välsch v. Stützheim) CLXXVIII cxx 26 Namen. Vogt zum Ellenbogen Vogt von Gmünden . Vogt zu Hunolstein Vogt von Maetsch . . Vogt Burggraf von Mifsen Vogt Herr zu Ramin (Kamin?) Vogt von Reineg und von Gmünden Vogt zu Stolpen Vogt von Sumerow .... Vombins Vuippens Vunfslingen Vyanden (Vianden, Vienden), Graf w. Wachendunk (Wachtendonk) . Wachenhaim Wadri, Claude von .... Waedenschwyl, Fhr Waelden Waelffen, Graf Waelter von Riffenberg. . . Waeltsperg Waeringrod, Graf Waihingen ....... Walbron (Wallbrunn) . . . Walcse Waldaw Waldaw Waldaw Waldauw Waldboden Waldbot Waldeg, Graf Waldeg (Waldeck) .... Waldeg Waldegk Waldegk, Bos von .... Waldegk Waldemburg (Waidenberg) Waldendorff Waidenfels Waldmanshoffen, Truchs. von Waldner von Sultz .... Waldortf Waldpott v. Bafsenheim Waldrod (Wallenrodt) . . . Wallbrunn Wallenfels Wallin Walsee Waltheim Waltpurg, Truchs. v. Waltpurg, Truchs. v. Waltpurg, Truchs. v. Waltpurg Waltse Waltstain, Fhr Walttpoden Wandelberg, Graf Warnstorff Warras, Graf Warren, Earl of Surry . Wart zu Wartberg, Fhr. Wartberger Wartenberg No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. X/XV LXXVI '4 CLXV cm 22 CLXIV XCVIII 21 XXV LXXVI 14 do. do. do. do. do. do. CLXV CHI 22 LXXXV1 b LXI 11 CLXXVIII CXX 26 CXXIb CXXIX 29 CLXXXVIb CXII 24 CXIV xcv 20 LXXXVII CXXV 28 CXCIV CIV 22 CLXXXI CXI 24 CXXIlb CXIII 25 XCIV LXXIV 13 CXLIb LXVII I 2 LXV XXIII 6 CLXXXI CXI 24 CLXXV XCH 19 LXXIX XXIV 5 CLXXV XCII 19 CLXXXIVb CVII 23 CHI xcv 20 CLXXVIIIb XXXIII 6 CLXXXIIIb XXXIV 3 CLXXI CXXXIV 3° CXXVI u. b CVI 23 CLXVII CVI 23 CLXI LXX 8 LXI XXII 2 CXLVlIbCLXIb CXXXIV 3° CLXIVb CXXII 27 XIV b XLIV 11 CXLIXb XCII '9 CLXIII LXXI 9 CLXXXII XCIII 19 CXCIII b XXXVI 4 CLIb CIX 24 CLIII CXIX 26 CLXXV b CXI 24 CLIII CXIX 26 CLXVII CVI 23 CLV cx 24 CLXXXIVb CVII 23 CLIb CIX 24 CXXVII LXXXI '5 cm xcv 20 CLXXXV CXVI 25 LXXVIII XCIV 20 CII XCVIII 21 CXXXIIIb LXV 7 CLI LXX 11 cm xcv 20 xcv LXXX 15 CLXI LXX 8 LXXXVII CXXV 28 CLXXXVI XXXIV 2 LXXb XXIII 2 CXXVb XXVI 4 XCIV LXXIV ■3 CLXXIIIblV CXXII! 27 CXCIII b XXXVI 4 CLXI No. Seitenzahl No. der Lieferung. No. Seitenzahl No. der Liefe rung Namen. des Wappen- des Namen. des Wappen- des Blattes. Textes. Blattes. Textes. Wartenfels, Fhr XC1V LXXIV 13 Wichselstainer (Wichsenstain) . CLXVb CX 24 Warth CLXXlIIb/lV CXXIII 27 Wichser CLXXIb XCIX 2 I Warttemberg, Fhr XCVIIb LXXX 15 Wickestein CXCIIIIb CXXVI1 28 Wartstain, Graf LXXIIIb CI 22 Wiczleben CLIV XXXII 6 Wartter CLXXIIIb/lV CXXIII 27 Wiczstat CLVb XXXII 3 Warwik, Graf LXXXIIIb LXXIX IS Wid, Graf LXII LIX 7 Wasbach CLV CX 24 Widemund, Graf LXVII b LXXXVIII 18 Wasen Cb/CIIIb LXXVII 14 Wied CIV XXV 4 Wafsembach CLXXXIII C 2 I Wiedenfels, Fhr CXXV/XXX CXXVI 28 Wafsenham (Wafselnhaim) . CXCVIIb CVIII 23 Wier, Zum CXXXVI u. b CII 22 Wafserstelcz, Fhr XCVII LXXVII '4 Wiesenburg, Graf LXIVb XCI 19 Wattenhaim CXCIIb CXII 24 Wiesenthau CLXXII CIII 22 Webelschaffen (Webelhofen) . CXCVU XCIII 19 Wietlispach, Fhr XCVI LXXXIII 16 Wechttersbach, Fulhaber von . CLXXXVI b CXII 24 Wigenstein, Graf LXIII XXII 5 Wedeschwil, Fhr XCIIIf LXXIV 13 Wiglispach, Fhr XCVI LXXXIII 16 Wehingen CLXXV XCII 19 Wikenrod CLXVII CVI 23 Weichs a. d. Glan .... CLXXIb XCIX 21 Wilcz CLIXb LXXXVI 17 Weidin, Graf LXIIb LXXXVIII 18 Wild (Wilden-Trautenburg) CXCVI b XCVI 20 Weidm CXb XCI ■9 Wildemberg, Ebran von . . CLXIII LXXI 9 Weiher, zum CXXXVI u. b CII 22 Wildenberg CXCVII b CVIII 23 Weiler CLXXVI LXXX IV 16 Wildenfels, Fhr CXXV CXXX CXXVI 28 Weiler CXLVI LXIX 9 Wildenstain CLXIII LXXI 9 Weiller CXLVb LXVIII 8 Wildenwart CLXXIIIb/IV CXXIII 27 Weineg (Weineck, Wyneck) . CXXXIV b LXVI 9 Wilhelmstorff CLII CXXX 29 Weingarten CXLIXb XCII 19 Willer . . . '. CXLVI LXIX Q Weinsberg, Fhr XII/XIII XIV 5 Willmenstorff CLII CXXX 29 Weisbek CLXXIIb CX 24 Wilnaw, Fhr XCV LXXX 15 Weisbreach CXV LXIV 11 Wilsdorf! CXCIIIIb CXXV II 28 Weifsenburg, Fhr CXXIVb LXXXIII 16 Winczlau, Fhr XCVI LXXXIII 16 Weifsenwolf, Ungnad von . CVIIIb LXXX iS Windeg CXLVb LXVIII 8 Weifsnegger (Weiseneck) . CLXXXVII CXXIII 27 Windeg (Windeck) .... CLXXIX XC 18 Weitershausen CLXXXVb XCVI 20 Winden (s. Reufs) .... CXIIIb XXVI 5 Weitingen CXXXVI u. b CII 22 Winkenrod, Fhr XCVIII LXXXVIII 18 Weitmühl, Krabice von . . CLXXXIb CIV 22 Winkental (Winckenthal) . . CLXXXVIb CXII 24 Wek, Graf LIX XXI 1 Winneburg CII XCVIII 21 Welchenhufsen CXCIII CXXXI 29 Winsperg, Fhr XII XIV S Weifen (Welpe) XI XLIII 9 Winter von Rüdishaim CLXVII CVI 23 Weifen, Graf LXV XXIII 6 Winterstetten, Schenk von . CXXXVI u. b CII 22 Welsch-Neuburg XCIX b CIV b CXVIII 26 Wintter von Bochländen CLXIV b CXXII 27 Welsperg CLXXV XCII 19 Wintterbach CLXXXVIb CXII 24 Weltzer CXCIb XCIII 19 Winzion, Fhr XCVI LXXXIII 16 Welwart CXLIIIb XXX 4 Wippingen CLXXXVIb CXII 24 Wemdingen CXLVb LXVIII 8 Wirch CXCVIIIb CXVI 25 Wenden LXIIIb XXIII 5 Wirsberg CLII CXXX 29 Werdenau CXLIIIb XXX 4 Wirttemberg, Graf .... LI XX 4 Werdenberg, Graf .... LXXIX XXIV S Wisbeck CLXXII b CX 24 Werdenberg, Notthafft zu . CLXIIIb LXXXIX .8 Wiswiler (Wisweil) .... CXCVb CXXIII 27 Werdemburg CXV LXIV 11 Wifsemburg, Fhr XCVI LXXXIII 16 Werdenstain CLXXVIII cxx 26 Wifsemburg, Fhr CXXIIIIb LXXXIII 16 Werdun CXXII CXXXIII 30 Wifsentaw CLXXII CIII 22 Werenwag CLXXVIII b XXXIII 6 Wifser von Sünchingen . CXCV LXXXVII 17 Werffa LXXXVII CXXV 28 Witgenstein, Graf LXIII XXII S Wernaw CXLIIIb XXX 4 Witstatt, gen. Hagenbach . CLVb XXXII 3 Wernberg, Notthafft zu . CLXIII b LXXXIX 18 Wittenhain, gen. Gigennagel . CLXXXI CXI 24 Werner CLXXVIII cxx 26 Wittershufsen CLXXXVb XCVI 20 Wernigerode, Graf .... LXXIX XXIV S Wittenmul CLXXXIb CIV 22 Werthaim, Graf LXXIX b CXXIV 28 Wittingen CXXXVI u. b CII 22 Wefsingburg, Graf .... LXIIIIb XCI 19 Witzleben CLIV XXXII 6 W estel CXCVI LXXXIV 16 Wlafsin (Wlaschinie) .... CXV LXIV I I Westerburg, Fhr VIII b LXXIII 13 Wöllwarth CXLIIIb XXX 4 Westerburg LXXVI XXIV 4 Wölpe XI XLIII 9 Westerholtz (Westerholt) CXCIIb CXII 24 Wölpe LXV XXIII 6 Westernach CLXXVII CVII 23 Wolczach (Wolnzach) CLXIIIb LXXXIX 18 Westerstetten CXLIIIb XXX 4 Wolff CLXXXVIIIb CXXXI 29 Westhausen CXCVI LXXXIV 16 Wolffenrat zu Eimerburg Westhüfs (Westhausen) . CLXXXI CXI 24 (Wolfardt) CVIIIb I.XXX 15 Wetzel von Marsilien CLXXIIIb/IV CXXIII 27 Wolffkel CLX LXIX 7 Wetzel CXCVI LXXXIV 16 Wolfsau CLXXXIV LXXXVII 17 Wetzhufsen, Truchs. von CLXV CIII 22 Wolffstain CLXIII LXXI 9 CLXII Namen. Wolfurt vom Giefsen Wolffurt Wolhufsen, Fhr. Wolkenstain Wolkenstain, Ufsaes vom Wolkenstain, Ufsaes vom Wolnzach, Preising v. Wonnenburg Wonstorff, Graf Wrabski (s. Klufsa) Wülffingen, Sechen Württemberg, Graf Wullenstetten Wulstorff . Wunschneburg . Wunstorff, Graf Wurmberg Wyenden, Graf. Wyneck . Y. Y ffon Yselczheim, Stoffen v. Ysingart Yst ersteten .... Yttingen, Truchs. v. . Ytzinger Zaenger . Zaessingen No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung. Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung:. CXXXVIII LXXVI1I 14 Zebinger CLXXXIXb CVIII 23 CXXXVIII I.XXVIII 14 Zebitz CLII cxxx 29 XCIII LXII 7 Zeidlicz (Zedlitz) CLXXX VI XXXIV 2 CXLII LXVIII 7 Zelkingen cb/cnib LXXVII M CLVb XXXII 3 Zelkingen CHI xcv 20 CLX LXIX 7 'Zellern v. Laubersdorf . CLXXVIIIb XXXIII 6 CLXIII b LXXXIX 18 Zennger CLXX LXXXIX 18 CII XCVIII 2 I Ze Rin von Hefsingen CLXXVIIb CXXVII 28 LXXIVb CXXVIII 29 Zettra, Graf XCb/XCI LXXVII 1 4 CXV LXIV 11 Ziegenhain, Graf LXXXV LX 10 CXXXVIII LXXVIII 14 Ziffer CLXVII CVI 2 3 LI XX 4 Zigemberg, Graf LXXIV CXVIII 26 LXXXIV XXV 2 Zili, Graf VIb XIII 1 CXCIVb CXXVII 28 Zimbal, Graf LXV XXIII 6 XCIXb/CIVb CXVIII 26 Zimern, Fhr. (Zimmern) . LXXXIX u. b LXXIV 13 LXXIVb CXXVIII 29 Zinnberg zu Thabaczen . CXI LXIII 10 LXXXIIII XXIV 2 Zinzendorff CIV XXV 4 LXIIIb XXIII 5 Zirk .... cx LXXXVIII 18 CXXXIV' b LXVI 9 Zifsen CLXVII CVI 2 3 Zleb CXVI XCVIII 21 Zollner von Birkenfels . CLXV cm 22 Zolr (Zollern), Graf .... LXXIX XXIV 5 cv LXXXV '7 Zorn von Bullach CXXXVI u. b CII 22 CL LXIX 10 Zülhart (Zilnhard) CXXXVb LXVII 11 CXCIV CIV 22 Zütlingen CLIIIb XXXI 4 CLXXX XCVI 20 Züttern ... CXCVI LXXXIV 16 CXXXIX I.XXX1 'S Zuillnhard CXXXVb LXVII it CLXXXVIII XXXV 6 Zum Riet CXCIb XCIII 19 Zunber CXVIb CXXIX 29 Zunrüd CLXXIII b/IV CXXIII 27 Zurhain CLXXVIIb CXXVII 28 CLXX LXXXIX 18 Zuttzel von Mergetham . CLIIb CXXXIV 3° CLXXXI CXI 24 Zygenberg (s. Ligeritz) . CXXIIII cxxx 29 CLXIII Namen. Wolfurt vom Giefsen Wolffurt .... Wolhufsen, Fhr. Wolkenstain. Wolkenstain, Ufsaes vom Wolkenstain, Ufsaes t Wolnzach, Preising v Wonnenburg . . Wonstorff, Graf Wrabski (s. Klufsa) Wülffingen, Sechen v Württemberg, Graf Wullenstetten Wulstorff . . . Wunschneburg . Wunstorff, Graf Wurmberg Wyenden, Graf. Wyneck . Yffon Yselczheim, Stoffen i Ysingart .... Ystersteten Yttingen, Truchs. v. Ytzinger .... z. Zaenger . Zaessingen No. desWappen- Blattes. CXXXVIII CXXXVIII XCIII CXLII CLVb CLX CLXIIIb CII LXXIVb CXV CXXXVIII LI LXXXIV CXCIVb XCIXb/CIVb LXXIVb LXXXIIII ; LXIIIb CXXXIVb Seitenzahl des Textes. LXXVIII LXXVIII I.XII LXVIII XXXII LXIX LXXXIX XCVIII CXXVIII LXIV LXXVIII XX XXV CXXVII CXVIII CXXVIII XXIV XXIII LXVI CLXX CLXXXI LXXXIX CXI cv LXXXV '7 CL LXIX 10 CXCIV CIV 22 CLXXX XCVI 20 CXXXIX I.XXXI >5 XXXV 6 No. der Lieferung. 14 14 7 7 3 7 18 21 29 11 14 4 2 28 26 29 2 5 9 18 24 Namen. No. des Wappen- Blattes. Seitenzahl des Textes. No. der Lieferung Zebinger CLXXXIX b CVI1I 2 3 Zebitz CLII cxxx 29 Zeidlicz (Zedlitz) CLXXXVI XXXIV 2 Zelkingen Cb/CIIIb LXXVII H Zelkingen CHI xcv 20 Zellern v. Laubersdorf . . CLXXVIIIb XXXIII 6 Zennger CLXX LXXXIX 18 Ze Rin von Hefsingen CLXXVII b CXXVII 28 Zettra, Graf XCb/XCI LXXVII '4 Ziegenhain, Graf LXXXV LX 10 Ziffer CLXVII CVI 2 3 Zigemberg, Graf LXXIV CXVIII 26 Zili, Graf VIb XIII 1 Zimbal, Graf LXV XXIII 6 Zimern, Fhr. (Zimmern) . LXXXIX u. b LXXIV 13 Zinnberg zu Thabaczen . CXI LXIII 10 Zinzendorff CIV XXV 4 Zirk .... cx LXXXVIII 18 Zifsen CLXVII CVI 2 3 Zleb CXVI XCVIII 2 1 Zollner von Birkenfels . CLXV CHI 22 Zolr (Zollern), Graf .... LXXIX XXIV 5 Zorn von Bullach CXXXVI u. b CII 22 Zülhart (Zilnhard) CXXXVb LXVII 11 Zütlingen CLIIIb XXXI 4 Züttern ... CXCVI LXXXIV 16 Zuillnhard CXXXVb LXVII .. Zum Riet CXCIb XCIII 19 Zunber CXVIb CXXIX 29 Zunrüd CLXXIII b/IV CXXIII 27 Zurhain CLXXVII b CXXVII 28 Zuttzel von Mergetham . CLIIb CXXXIV 30 Zygenberg (s. Ligeritz) . CXXIIII cxxx 29 CLX III Subscribenten-Verzeichniss. Se. Majestät Wilhelm, Deutscher Kaiser und König von Preufsen. (Durch Mitscher & Röstell, Berlin.) Ihre Majestät Augusta, Deutsche Kaiserin und Königin von Preufsen. Se. Majestät Ludwig, König von Baiern. (Durch Th. Ackermann in München.) Se. Majestät Albert, König von Sachsen. (Durch R. von Zahn's Hofbuchhandlung, Dresden.) Se. Kaiserl. und Königl. Hoheit Friedrich Wilhelm, Kronprinz des Deutschen Reiches und von Preufsen. Ihre Majestät Margareta, Königin von Italien. (Durch Fratelli Dumolard, Mailand.) Se. Königl. Hoheit Friedrich, Grofsherzog von Baden. Se. Königl. Hoheit Prinz Carl von Preufsen. Se. Königl. Hoheit Prinz Albrecht von Preufsen. Se. Königl. Hoheit Prinz Georg von Preufsen. Se. Kaiserl. und Königl. Hoheit Erzherzog Ludwig Victor von Oesterreich. (Durch W. Braumüller & Sohn, Wien.) Se. Hoheit Ernst, Herzog zu Sachsen-Altenburg. (Durch Oscar Bonde, Hofbuchhandlung, Altenburg.) Se. Grofsherzogliche Hoheit Heinrich, Prinz von Hessen und bei Rhein. (Durch Ed. Schulte, Düsseldorf.) Se. Durchlaucht Adolph, Fürst von Schaumburg-Lippe. (Durch G. Frommhold, Bückeburg.) Herr Freiherr von Aichelburg in Klagenfurth. (Durch die WAGNER 'sche Universitäts-Buchhandlung, Innsbruck.) Herr Baron von Brucken-Fock, Dessau. A. Bagel 's Sortiment (A. Schmidthals), Wesel. Fürstliche Bibliothek Sondershausen. (Durch Mitscher & Röstell, Berlin.) Königl. öffentliche Bibliothek Stuttgart. (Durch Jul. Weise's Hofbuchhandlung.) Bibliothek des hohen Raths vom Adel im Königreich der Niederlande Haag. (Durch M. Nijhoe Buchhandlung, Haag.) Bibliothek des Hohen Deutschen Ordens, Wien. (Durch W. Braumüllf.r & Sohn, Wien.) Bibliothek nationale in Paris. (Durch C. Klincksieck, Paris.) Ihre Durchlaucht Frau Prinzessin Biron von Curland, geb. Fürstin Mestschersky. (Durch die NicOLAl 'sche Buchhandlung, Berlin.) Herr von Bleichröder, Geheimer Commerzienrath, Berlin. (Durch Ed. Quaas, Berlin.) Se. Durchlaucht Gebhard Fürst Blücher von Wahlstatt, Krieblowitz. Herr von Bock, Kammerherr, Breslau. Herr Carl Boess, Wappenmaler im K. K. Ministerium des Innern. (Durch Wilhelm Braumüller & Sohn, Wien, K. K. Hof- und Universitäts-Buchhandlung.) Herr August Graf Breunner - Enkevoirth , Graf von Aspern, Edler Herr auf Staatz, Oberst-Erblandkämmerer des Herzogthums Oesterreich unter der Enns. (Durch Lechner's Universitäts-Buchhandlung.) Herr Felix Baron Brusselle-Schaubeck, Württemberg, K. K. Kämmerer und Obrist a. D., Schloss Schaubeck. Herr Dr. von Bülow, Staatsarchivar, Stettin. Herren Burckhardt, Brioschi & Kantzki, K. K. Hof- Theatermaler, Wien. (Durch Lehmann & Wentzel, Wien.) J. G. Calve 'sche Buchhandlung, Prag. Herr von Dachenhausen, Premier - Lieutenant a. D. (Durch Moritz Perles in Wien.) Mr. John Davidson, London. (Durch Williams & Nor- GAte, London.) Herr Rittmeister von Decker, Berlin. (Durch Mitscher & Röstell, Berlin.) Dieterich 'sche Buchhandlung, Göttingen. Herr Baron von Dobrzensky auf Chotieborz, Chotie- borz in Böhmen. Herr Graf zu Dohna -Schlobitten, Obermarschall des Königreichs Preussen. Herr Freiherr von Eickstedt, Gieraltowitz. Herr Graf von Einsiedel, Lomske. Herr Karl Graf und Edler Herr von und zu Eitz in Eltwille am Rhein. (Durch Eeller&Gecks, Wiesbaden.) Herr Graf zu Eulenburg, Vice-Oberceremonienmeister und Hofmarschall Sr. Kaiserl. und Königl. Hoheit des Kronprinzen. Herr van Eys. (Durch Rud. Jenni's Buchhandlung, Bern.) Herr Wladimir von Fedorowicz, Gutsbesitzer und Reichsraths-Abgeordneter, in Okno, Galizien. (Durch Bloch & Hasbach, Buchhandlung, Wien.) Herr Vinzenz Fink, Buchhandlung, Linz. Frau Baronin von Freiberg auf Allmendingen. (Durch Ludwig Frey in Ulm.) Herr Graf von Fürstenberg zu Stammheim. (Durch J. & W. Boisseree, Cöln.) Se. Durchlaucht Carl Egon Fürst zu Fürstenberg, Donaueschingen. 2 Exempl. clxv Herr Graf von Fürstenstein, Kammerherr und Ceremonien- meister, Landes-Hauptmann auf Ullersdorf bei Görlitz. Herr Hauptmann von Garnier, Frankfurt a. O. (Durch B. Waldmann, Frankfurt a. O.) Gesellschaft für Pommersche Geschichte und Alterthumskunde Stettin. (Durch H. Dannenberg, Stettin.) Königl. Gewerbemuseum, Berlin. Herr Hugo Ritter von Goldegg, Innsbruck. (Durch Wagner's K. K. Universitätsbuchhandlung, Innsbruck.) Herr Max Gritzner, Premier-Lieutenant, Berlin. Herr Friedr. Grofse, Buchhandlung, Olmütz. 2 Exempl. Herr Graf vom Hagen, Majoratsherr der Herrschaft Möckern, Kammerherr und Erbschenk im Herzogthum Magdeburg. Herr Carl Hahne, Hannover. Herr Dr. Ernst Hartmann, Edler von Franzenshuld, Wien. Herr Dr. Hartmeyer, Hamburg. Se. Durchlaucht Herrmann Fürst von Hatzfeldt- Trachenberg. (Durch die HiRT 'sche Sortimentsbuchhandlung, Breslau.) Se. Durchlaucht Alfred Fürst Hatzfeldt-Wildenburg auf Calcum bei Kaiserswerth. (Durch die bädecker 'sche Buchhandlung, Elberfeld.) Frau Gräfin Henkel von Donnersmark, Poln. Krawarn. Der Heraldische Verein „Adler", Wien. Herren Hertel & Lersch, Glasmaler, Düsseldorf. (Durch W. Deiters, Düsseldorf.) Hirt 'sche Sortimentsbuchhandlung, Breslau. 1 Exempl. Gräfl. Hochberg 'sche (Fürstl. Pless 'sche) Bibliothek, Fürstenstein bei Freiburg i. Schi. Kaiserl. Königl. Hofbibliothek, Wien. \ b ' ; (Durch Gerold Kaiserl. Königl. Hofbibliothek, Wien./ & Co., Wien.) Königl. Bayer. Hof- und Staatsbibliothek in München. (Durch J. LiNDAUER's Buchhandlung, München.) Se. Durchlaucht F. K. Fürst zu Hohenlohe-Waldenburg-Kupferzell, Kupferzell. Herr W. B. Hollmann, Buchhandlung, Bremen. Herr Freiherr von Holtz auf Adorf. (Durch Carl Aue's Hofbuchhandlung, Stuttgart.) Herr Fr. Homberg, Graveur, Strafsburg. (Durch e. Habe- nicht, Strafsburg.) Herr Graf von Hoverden, Hünern bei Ohlau. Herr Franz Jäger, Kaiserl. Hofglaser, Wien. (Durch Lehmann & Wentzel, Wien.) Herr Dr. A. Jele, Director der Glasmalerei, in Innsbruck. (Durch die WAGNER 'sche Universitätsbuchhandlung in Innsbruck.) Herr Graf Karl zu Inn- und Knyphausen, Hannover. (Durch die HAHN 'sche Hofbuchhandlung, Hannover.) Herr Be'la Graf Kälnoky, K. K. Kämmerer, Landtagsund Reichsraths-Abgeordneter auf Prödlitz in Mähren. (Durch Fr. Karafiat's Buchhandlung, Brünn.) Herr Graf Karolij, Kaiserl. Königl. Oesterreichisch-Ungarischer Botschafter, London. Frau Gräfin Thedel von Kielmansegge, geb. Gräfin von Kielmansegge auf Cappenberg bei Lünen a. d. Lippe. (Durch Bädecker's Buchhandlung, Elberfeld.) Herr Heinrich Emil Kissel, Xylograph und Graveur, Mainz. (Durch J. Diemer's Buchhandlung.) Herr Kluge & Ströhm, Reval. 1 Exempl. Herr J. A. Koopmans Heraldicus in Nijmegen. (Durch Martinus Nijhoff, Haag.) Herr Oberst von Knobelsdorf, Hannover. Frau Generalin von Krosigk, Görlitz. Herr Eduard Kratzmann, Glasmaler, Budapest. (Durch Lehmann & Wentzel, Wien.) Herr Walter Graf Kuenburg, Troppau. (Durch Buchholz & Diebel, Troppau.) Herr Graf Joseph Lamberg- Lilienfeld. (Durch Lehmann & Wentzel, Wien. Fürstl. Landesbibliothek in Rudolstadt. (Durch die müller 'sche Buchhandlung, Rudolstadt.) Herr Eugene Lechartier von Paris. (Durch Carl Jügel's Nachfolger, Frankfurt a. M.) Herr Apotheker Ludwig Leiner als Conservator des Rosgarten-Museums, Constanz. (Durch Mitscher & R öSTELL, Berlin.) Lechner 's Universitäts-Buchhandlung, Wien. Herr Freiherr von Lerchenfeld, Heinersreuth. (Durch Th. Ackermann, München.) Se. Durchlaucht Alfred Fürst Liechtenstein, Schlofs Frankenthal. (Durch W. Braumüller & Sohn, Wien.) Se. Durchlaucht Johann Fürst Liechtenstein, Wien. (Durch W. Braumüller & Sohn, Wien.) Herr Franz Lipperheide, Verlagsbuchhändler, Berlin. (Durch Mitscher & Röstell, Berlin.) Herr von Linstow, Kammerherr, Jatzke bei Friedland (Mecklenb.-Strelitz). Lübeck 'sche Stadtbibliothek, Lübeck. Herr Eduard Lorentz Meyer, Kaufmann, Hamburg. Das Königl. Preussische Ministerium der Geistlichen, Unterrichts- und Medicinal-Angelegenheiten. Das Ministerium des Königl. Hauses, Berlin. Herr Graf von Mirbach-Harff, Harff. Herr von Müllenheim, Hauptmann, Strafsburg. Kaiserl. Königl. Museum für Kunst und Industrie, Wien. (Durch Gerold & Co.) Museum der Kunst- und Alterthumsdenkmale, Stuttgart. (Durch Rud. Roth, Stuttgart.) Königl. Nationalmuseum, München. (Durch dieRiEGER 'sche Universitätsbuchhandlung, München.) Herr Friedr. Freiherr von Oer, Kämmerer Sr. K. u. K. Apost. Majestät bei Ihrer K. K. Hoheit der Durchlauchtigsten Frau Erzherzogin Marie Louise, Fürstin zu Isenburg-Birstein, Hanau. (Durch G. M. Albf.rti, Hanau.) Herr Albertus von Ohlendorff, Hamburg. (Durch Herrmann Seippel.) Herr Graf Julius Oeynhausen, Kammerherr, Berlin. Herr Pauser, Hof-Steinschneider, Warmbrunn. Herr W. Edler Herr und Freiherr von Plotho auf Zerben bei Parey an der Elbe. (Durch Ad. Müller, Brandenburg a. d. H.) Herr Direktor Pohl, Josephinenhütte. Herr Graf Wilhelm Pourtales, Berlin. Herr Rudolf Penner, K. K. Ministerial-Official, Wien. (Durch Leopold Ficht.) Herr F. A. C. Prestel, Buchhandlung, Frankfurt a. M. Herr Puzibram, Wien. (Durch Lehmann & Wentzel, Wien.) Se. Durchlaucht Victor Herzog von Ratibor, Fürst von Corvey. Se. Exc. Herr von Redern, Generallieutenant. Se. Exc. Lord Odo Rüssel, Königl. Grofsbritannischer Botschafter, Berlin. 2 Exempl. Carl Rötger, Kaiserl. Hofbuchhändler, St. Petersburg. Se. Durchlaucht Alexander, Prinz zu Sayn-Wittgengenstein in Düsseldorf. (Durch Herrmann Michels, Düsseldorf.) Herr Freiherr von Schade zu Ahausen gen. v. Rump auf Haus Dellwig bei Marten. (Durch W. Crüwell- sche Buchhandlung [Hugo Dreist], Dortmund.) Herr von Schäffer-Voit, Geh. Commerzienrath, Berlin. clxvi Herr Ludwig Graf von Schaffgotsch, Warmbrunn. (Durch Trewendt & Gramer, Breslau.) Herr Freiherr von Scheibler, Königl. Landrath a. D., Aachen. Herr Professor Schirrmacher, Rostock. (Durch G. W. Leopold's Universitätsbuchhandlung.) J. A. Schlosser 's Buchhandlung, Augsburg. Schulze'sche Hofbuchhandlung, Oldenburg. Schworella & Heick, Buchhandlung, Wien. Sigm. Soldan's Hofbuchhandlung, Nürnberg. Herr Rudolph, Graf zu Solms-Laubach, in Laubach, Königl. Oberst. (Durch J. Ricker'S Buchhandlung, Giefsen.) Städel's Kunstinstitut, Frankfurt a. Main. (Durch die jaeger 'sche Buchhandlung.) Stadtbibliothek zu Hamburg. (Durch W. Mauke Söhne.) Frau Sanitätsrath Dr. von der Steinen-Vorster, Düsseldorf. (Durch W. Deiter's, Düsseldorf.) Se. Exc. Herr Graf Stillfried - Alcantara, Ober-Cere- monienmeister, Oberburghauptmann von Hohenzollern, wirklicher Geheimer Rath. 2 Exempl. Se. Erlaucht Botho Graf zu Stolberg-Wernigerode, Ilsenburg. Se. Erlaucht Otto, regierender Graf zu Stolberg-Wer- nigerode. Herr Baron Surmont de Ghellinck de Walle in Gent. (Durch F. Cl .EMM's Buchhandlung, Gent.) J. C. A. Sülpke 's Buchhandlung, Amsterdam. Herr Hans von Sydow, Kaiserl. Deutscher Unterlieutenant zur See, 1. Reserve desSeeofficiercorps, auf Dobberphul. Thurgauische Cantonsbibliothek Frauenfeld. (Durch J. Huber, Buchhandlung.) Herr Graf Thierry von Limburg-Stirum in Gent. (Durch F. Clemm, Gent.) Herr von Trotha, Lieutenant im 1. Garde-Regiment z. F., Potsdam. Se. Excellenz Herr von Tümpling, commandirender General des VI. Armeecorps, Breslau. Se. Durchlaucht Hugo Herzog von Ujest, Slaventzitz. Th. Ulrici, Buchhandlung, Carlsruhe. Herr Graf Ungern - Sternberg zu Dago-Grossenhof bei Reval. (Durch Kluge & Ström, Reval.) Königl. Universitätsbibliothek Bonn. (Durch die MARKUS 'sche Sortimentsbuchhandlung, Bonn.) Königl. Universitätsbibliothek Göttingen. (Durch Dieterich's Universitätsbuchhandlung, Göttingen.) Kaiserl. Königl. Universitätsbibliothek, Graz. (Durch Fr. FERSTL 'sche Buchhandlung, Graz.) Grossherzogl. Universitätsbibliothek Rostock. (Durch G. B. Leopold's Universitätsbuchhandlung.) Kaiserl. Universitäts- und Landesbibliothek Strafsburg. (Durch Carl J. Trübner, Strassburg.) Herr Freiherr von der Vorst-Gudenau, Ziadlowitz. Verein für altmärkische Geschichte, Salzwedel. Herr F. Warnecke, Königl. Rechnungsrath, Berlin. Herr Wänker von Dankerschweil, Lieutenant. (Durch W. Meck in Constanz.) Ferd. Wassermann, Buchhandlung, Reval. Ernst Wafsmuth, Buchhandlung, Berlin. Se. Excellenz Herr Graf von Werthern, königl. preufsischer Gesandter, München. (Durch Th. Ackermann, München.) Herr Freiherr Wigand zu Hohenastenberg, Mitau. Herr Graf von Wrangel, K. Kammerherr, Berlin. Königl. Zeichnen-Akademie zu Hanau. (Durch G. M. Alberti, Hanau.) Herr Franz X. Zettler, Director der königl. Hof-Glasmalerei, München. (Durch die rleger 'sche Universitätsbuchhandlung, München.) clxvii Berichtigungen. Das Wappenblatt: „Krönung Kaiser Friedrich's" mufs die No. IIIc. erhalten. Im Text, pag. XXX., statt LXLI. lies CXLI. Im Text, pag. LVII., ad XLIXb., bei Salins statt No. 2 lies No. 3. Im Text, pag. LXIII., statt CXI. lies CHb. Im Text, pag. LXXXVIII., statt LXIII. lies LXIIII. Im Text, pag. LXXXVIII., statt LXVII. lies LXVIIb. Im Text, pag. LXXXIX., statt CLXIII, lies CLXIIIb. Im Text, pag. CXIII., statt CXIIb. lies CXXIIb. Im Text, pag. CXXIX., statt LXXIIIb. lies LXXIIIIb. Wappenblatt LXXXVIb. ist in doppelter Nummerirung vorhanden, das Blatt mit dem Wappen des Grafen NASSAU, MONTFORT etc. ist als erstes, das andere Blatt mit dem Wappen des Grafen Henneberg, Anhalt etc. als zweites zu heften. Nachträge zum Text. Wappenblatt. Text - Pag. Lieferung. LXXXIIIb. LXXIX. J5 Warwick, Graf — Siebm. III. 14. LXXXVI. LXXXII. 16 Clermont — Royal-Kalender de 1817, Tab. 57. CXVI. XCVIII. 21 Punt (Ponte) — Weifs-Kärnthens Ad. 115. CXVII. u. b. CXIX. 26 Hakenberg — Deutscher Herold de 1880, p. 71. CXXIIb. CXIII. 25 Collowbier — - Siebm. III. 34 (Collimbier). CXXVIb. CVI. 23 Farnergu — Siebm. III. 38 (Famergu). CLXXIII. CXIX. 26 Peffenhauser — Siebm. I. 77 u. 94. CLXXVII b. CXXVII. 28 Moshaim — Weifs-Kärnthens Ad. 224. CXCVI b. XCVI. 26 Groppenstein desgl. 190. LHIIb. LXXXV. >7 1 LXVIII. CXVII. 26 | „Pullen" hat aus leicht erkennbaren Gründen einmal „Podolien", das andere Mal als ,.Puglia und Apulien" erklärt werden müssen. Farbendruck von C. A. STARKE in Görlitz. Druck des Textes von Julius Sittenfeld in Berlin. Papier der GuST. ScHÄUFFELEN'schen Papierfabrik zu Heilbronn.